Ἀπολογία ὑπὲρ Λυκόφρονος

Source is Pap. Ardenianus. Column 2 Ἀρίστωνος δὲ ἀνδράποδα εἶχεν ἐν τοῖς ἔργοις· καὶ ταῦτα αὐτὸς ὑμῖν ἐμαρτύρησεν ἐπὶ τοῦ δικαςτηρίου, ὅτʼ ἦν τούτῳ ὁ ἀγὼν πρὸς Ἀρχεστρατίδην. Ἀρχεστρατίδην Babington.

τοιοῦτο γὰρ ἐστι τὸ Ἀρίστωνος τουτουὶ πρᾶγμα· οὗτος οὗτος Shilleto: αὐτὸς Schneidewin. προσκαλεῖται μὲν περιὼν πάντας ἀνθρώπους, τῶν δʼ ὅσοι μὲν ἂν μὴ διδῶσιν αὐτῷ ἀργύριον, κρίνει καὶ κατηγορεῖ, ὁπόσοι δʼ ἂν ἐθέλωσιν ἀποτίνειν, ὁπόσοι et ἀποτίνειν Babington. ἀφίησιν, τὸ δʼ ἀργύριον Θεομνήστῳ Ἀρίστωνος usque ad Θεομνήστῳ plerumque restituit Schneidewin. δίδωσιν· ἐκεῖνος δὲ λαμβάνων ἀνδράποδα ἀγοράζει, καὶ παρέχει ὥσπερ τοῖς λῃσταῖς ἐπισιτισμόν, καὶ δίδωσι τούτῳ ὑπὲρ ἑκάστου τοῦ Column 3 ἀνδραπόδου ὀβολὸν τῆς ἡμέρας, ὅπως ἂν ᾖ ἀθάνατος συκοφάντης.

ἄξιον δʼ ἐστίν, ὦ ἄνδρες δικασταί, κἀκεῖθεν ἐξετάσαι τὸ πρᾶγμα, ἀφʼ ὧν ἐν τῷ δήμῳ τὸ πρῶτον αὐτοὶ εὐθὺς ᾐτιάσαντο. ἐμοὶ γὰρ οἱ οἱ add. Schneidewin. οἰκεῖοι ἀπέστειλαν ἀπέστειλαν ἐπέστειλαν Blass. γράψαντες τήν τε εἰσαγγελίαν καὶ τὰς αἰτίας ἃς ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ ᾐτιάσαντό με, ὅτε τὴν εἰσαγγελίαν ἐδίδοσαν, ἐν αἷς ἦν γεγραμμένον ὅτι Λυκοῦργος λέγει, φάσκων τῶν οἰκείων ἀκηκοέναι, οἰκείων ἀκηκοέναι Babington. ὡς ἐγὼ παρακολουθῶν, ὅτε Χάριππος ἐγάμει τὴν γυναῖκα, παρεκελευόμην αὐτῇ ὅπως μὴ πλησιάσει πλησιάσει Schneidewin: πλησιάσῃ A. Χαρίππῳ ἀλλὰ διαφυλάξει αὑτήν.

ἐγὼ δὲ ἃ καὶ πρὸς τοὺς Column 4 ἐπιτηδείους καὶ πρὸς τοὺς οἰκείους οἰκείους Babington. τοὺς ἐμαυτοῦ εὐθὺς εὐθὺς Blass: τότε Babington. ἥκων ἔλεγον, καὶ νῦν πρὸς ὑμᾶς λέγω, λέγω Schneidewin: ἐρῶ Babington. ὅτι, εἰ ἔστιν ταῦτα ἀληθῆ, ὁμολογῶ καὶ τἆλλα πάντα πεποιηκέναι τὰ ἐν τῇ εἰσαγγελίᾳ γεγραμμένα. γεγραμμένα Babington. ὅτι δὲ ψευδῆ ψευδῆ Schneidewin. ἐστιν, ῥᾴδιον οἶμαι οἶμαι Caesar. εἶναι ἅπασιν ἰδεῖν. ἰδεῖν Caesar: γνῶναι Patakis. τίς γὰρ οὕτως ἐστὶ τῶν ἐν τῇ πόλει ἀλόγιστος,

ὅςτις ἂν πιστεύσαι τούτοις τοῖς ἐστι et sq. Babington, sedτούτοις τοῖς Blass:τοιούτοις Babington. λόγοις; ἀνάγκη γάρ, ἀνάγκη γὰρ ἦν Sauppe:ἦν om. Blass. ὦ ἄνδρες δικασταί, πρῶτον μὲν ὀρεωκόμον καὶ προηγητὴν ἀκολουθεῖν τῷ ζεύγει, ὃ ἦγεν τὴν γυναῖκα, Column 5 ἔπειτα δὲ παῖδας τοὺς προπέμποντας αὐτὴν ἀκολουθεῖν καὶ Διώξιππον· καὶ γὰρ οὗτος ἠκολούθει διὰ τὸ χήραν ἐκδίδοσθαι αὐτήν.

εἶτʼ ἐγὼ εἰς τοῦτο ἀπονοίας ἦλθον, ὥστε ἄλλων τε τοσούτων ἀνθρώπων συνακολουθούντων καὶ Διωξίππου καὶ Εὐφραίου τοῦ προσγυμναστοῦ προσγυμναστοῦ προγυμναστοῦ Westermann. αὐτοῦ, οἳ τῶν Ἑλλήνων ὁμολογουμένως ἰσχυρότατοί εἰσιν, οὔτʼ ᾐσχυνόμην τοιούτους λόγους λέγων περὶ γυναικὸς ἐλευθέρας πάντων ἀκουόντων, οὔτʼ οὔτ’ . . . οὔτʼ Sauppe:οὐκ . . . οὐδʼ Blass. ἐδεδίειν μὴ παραχρῆμα ἀπόλωμαι πνιγόμενος; πνιγόμενος Kenyon: ἀπαγόμενος Babington, Colin. τίς γὰρ ἂν ἠνέσχετο τοιαῦτα περὶ τῆς Column 6 αὑτοῦ ἀδελφῆς ἀκούων οἷά με οὗτοι αἰτιῶνται εἰρηκέναι καὶ καὶ Schneidewin: ἆρʼ Babington. οὐκ ἂν ἀπέκτεινε ἀπέκτεινε ἀπεκώλυσε Colin. τὸν λέγοντα;

τὸ δὲ κεφάλαιον ἀπούων usque ad κεφάλαιον plerumque restituit Babington. ἁπάντων, ἁπάντων Sauppe. ὡς ὡς Blass:ὧν Colin. καὶ μικρῷ πρότερον πρότερον Sauppe. εἶπον, εἰς τοῦτο ἀναισθησίας ὁ Χάριππος, ὡς ἔοικεν, ἦλθεν, ὥστε πρότερον μέν, ὥς φασιν, τῆς γυναικὸς προλεγούσης ὅτι συνομωμοκυῖα εἴη πρὸς ἐμέ, πάλιν δὲ ἀκούων ἐμοῦ παρακελευμένου αὐτῇ τοῦτο usque adαὐτῇ Babington. ὅπως ἐμμείνειεν ἐμμείνειεν Herwerden: ἐμμενεῖ ἐν Schneidewin. τοῖς ὅρκοις οἷς ὤμοσεν, ἐλάμβανε τὴν τὴν Babington: ὅμως Blass. γυναῖκα; καὶ ταῦτα δοκεῖ ἂν ὑμῖν ἢ Ὀρέστης Ὀρέστης Blass. ἐκεῖνος ὁ μαινόμενος ποιῆσαι ἢ Μαργίτης ὁ πάντων ἀβελτερώτατος;

ἀλλʼ οἶμαι, ὦ ἄνδρες δικασταί, πολλὰ Column 7 πλεονεκτοῦσιν ἐν τοῖς ἀγῶσιν οἱ κατήγοροι τῶν φευγόντων· οἱ μὲν γὰρ διὰ τὸ ἀκίνδυνον αὐτοῖς εἶναι τὸν ἀγῶνα ῥᾳδίως ὅ τι ἂν βούλωνται λέγουσι καὶ καταψεύδονται, οἱ δὲ κρινόμενοι διὰ τὸν φόβον πολλὰ καὶ τῶν πεπραγμένων αὐτοῖς εἰπεῖν ἐπιλανθάνονται.

ἔπειτα οἱ μὲν ἐπειδὰν πρότερον πρότερον τὸν πρότερον Colin: πρότεροι Patakis. λόγον λάβωσιν, οὐ μόνον ἃ ἔχουσιν αὐτοὶ δίκαια περὶ τοῦ πράγματος λέγουσιν, ἀλλὰ συσκευάσαντες λοιδορίας ψευδεῖς κατὰ τῶν κρινομένων ἐξιστᾶσιν τῆς ἀπολογίας· ὥστε συμβαίνειν αὐτοῖς δυοῖν τὸ ἕτερον, ἢ περὶ τῶν ἔξωθεν διαβολῶν Column 8 ἀπολογουμένοις ἀπολογουμένοις usque adδιαστρέφουσιν plerumque restituit Babington. τῆς περὶ τοῦ πράγματος ἀπολογίας ἀπολελεῖφθαι, ἀπολελεῖφθαι Schneidewin. ἢ μὴ μεμνημένοις ἢ et μεμνημένοις Shilleto. τῶν τῶν περὶ τῶν Babington. προκατηγορηθέντων, οἴησιν οἴησιν Schneidewin:οὕτω δόξαν Blass. καταλείπειν παρὰ τοῖς δικασταῖς ὅτι ἀληθῆ ἐστιν τὰ εἰρημένα.

πρὸς δὲ τούτοις τούς τε μέλλοντας βοηθεῖν τοῖς φεύγουσι τοῖς φεύγουσι Caesar. προδιαβάλλουσι καὶ αὐτοῦ τοῦ κρινομένου τὴν ἀπολογίαν διαστρέφουσιν·See note onἀπολογουμένοις above. οἷον καὶ Ἀρίστων Ἀρίστων Sauppe. οὑτοσὶ ἐνεχείρησε ἐνεχείρησε Schneidewin. ποιῆσαι ποιῆσαι Blass: που Kenyon. ἐν τῇ κατηγορίᾳ, κατηγορία Babington. ὃς οὐδʼ ὃς οὐδʼ Blass:οὐδʼ Kayser. ἀπολαύειν ἀπολαύειν Sudhaus: ἀπολογίαν Blass. δίδωσι τῶν ἀναβαινόντων ὑπὲρ ἐμοῦ καὶ δίδωσι usque adκαὶ Blass. συναπολογησομένων. συναπολογησομένων Kayser. διὰ τί δʼ οὗτοι μὴ ἀπολογῶνται; διὰ usque ad ἀπολογῶνται Blass: ἀπολογήσονται Fuhr. πότερʼ οὐ δίκαιόν Column 9 ἐστι δίκαιόν ἐστι Sauppe. τοῖς κρινομένοις τοὺς οἰκείους καὶ τοὺς φίλους βοηθεῖν; ἢ ἔστιν τι τῶν ἐν τῇ πόλει τούτου δημοτικώτερον, τοῦ τοὺς δυναμένους εἰπεῖν τοῖς ἀδυνάτοις τῶν πολιτῶν κινδυνεύουσι βοηθεῖν;

σὺ δὲ οὐ μόνον περὶ τῶν συνηγόρων τοὺς λόγους πεποίησαι, ἀλλὰ καὶ τὴν ἀπολογίαν τὴν ἐμὴν διατάττεις· καὶ παραγγέλλεις τοῖς δικασταῖς περὶ ὧν δεῖ αὐτοὺς ἀκούειν καὶ καὶ add. Kayser:ἀκούειν del. Schneidewin. κελεύειν με ἀπολογεῖσθαι, καὶ περὶ ὧν μὴ ἐᾶν λέγειν. καὶ τοῦτο πῶς καλῶς ἔχει, σὲ μὲν ὅπως ἠβούλου τὴν κατηγορίαν ποιήσασθαι, Column 10 προειδότα δὲ ἃ ἔχω ἐγὼ δίκαια λέγειν πρὸς τὰ παρὰ σοῦ ἐψευσμένα, ὑφαιρεῖσθαί μου τὴν ἀπολογίαν;

καὶ ἐμὲ μὲν αἰτιᾷ ἐν τῇ εἰσαγγελίᾳ καταλύειν τὸν δῆμον παραβαίνοντα τοὺς νόμους, αὐτὸς δʼ ὑπερπηδήςας ἅπαντας ἅπαντας Blass. τοὺς νόμους νόμους usque adτραγῳδίας plerumque restituit Babington. εἰσαγγελίαν δέδωκας ὑπὲρ ὧν γραφαὶ πρὸς τοὺς θεςμοθέτας ἐκ τῶν νόμων εἰσίν, ἵνα πρῶτον μὲν ἀκίνδυνος εἰςίῃς εἰς τὸν ἀγῶνα, ἔπειτα ἐξῇ σοι ἐξῇ σοι Kayser. τραγῳδίαςSee note on νόμους above. γράψαι εἰς τὴν γράψαι εἰς τὴν Blass. εἰσαγγελίαν οἵαςπερ οἵασπερ Kayser. νῦν γέγραφας, ὅς μʼ ὅς μʼ Blass. αἰτιᾷ ὅτι πολλὰς μὲν πολλὰς μὲν Sauppe. γυναῖκας ποιῶ ποιῶ Blass. ἀγάμους ἔνδον καταγηράσκειν, ἀγάμους ἔνδον καταγηράσκειν Babington. πολλὰς δὲ ςυνοικεῖν οἷς πολλὰς usque ad οἷς Sauppe. Column 11 οὐ προσήκει παρὰ τοὺς νόμους.

οὐκοῦν οὐκοῦν Babington: οὔκουν Schneidewin. ἄλλην μὲν οὐδεμίαν τῶν ἐν τῇ πόλει γυναῖκα ἔχεις εἰπεῖν, ᾗτινι ἐγὼ τούτων αἴτιός εἰμι, περὶ ἧς δὲ νῦν τὴν κατηγορίαν πεποίησαι, πότερα ᾤουPostᾤου add. οὐ Kirchhoff. προσήκειν συνοικεῖν ἐκδεδομένην Χαρίππῳ, ἑνὶ τῶν πολιτῶν, ἢ ἀνέκδοτον ἔνδον καταγηράσκειν, ἣ εὐθὺς ἐξεδόθη τάλαντον ἀργυρίου προσθέντος αὐτῇ Εὐφήμου, δηλονότι οὐ διὰ πονηρίαν, ἀλλὰ διʼ ἐπιείκειαν;

τούτῳ μὲν οὖν ἔξεστιν, ὦ ὦ add. Babington, quod dubium an A supra versum habeat. ἄνδρες δικασταί, καὶ λέγειν ὅ τι ἂν βούληται καὶ καταψεύδεσθαι, ὑμᾶς δʼ οἶμαι δεῖν οὐκ ἐκ τῶν τοῦ κατηγόρου Column 12 διαβολῶν περὶ ἐμοῦ δικάζειν, ἀλλʼ ἐξ ἅπαντος τοῦ βίου ὃν βεβίωκα ἐξετάσαντας. λαθεῖν γὰρ τὸ πλῆθος τὸ ὑμέτερον οὐκ ἔνι οὔτε πονηρὸν ὄντα οὐδένα τῶν ἐν τῇ πόλει οὔτε ἐπιεικῆ, ἀλλʼ ὁ παρεληλυθὼς χρόνος μάρτυς ἐστὶν ἑκάστῳ τοῦ τρόπου ἀκριβέστατος, ἄλλως τε δὴ καὶ περὶ τούτων τῶν αἰτιῶν οἵα αὕτη ἐστίν.

ὅσα μὲν γὰρ τῶν ἀδικημάτων ἐν ἁπάσῃ τῇ ἡλικίᾳ τῇ τῇ Sauppe. τοῦ ἀνθρώπου ἐνδέχεται ἐνδέχεται usque adτοιοῦτος plerumque restituit Babington. ἀδικῆσαι, ταῦτα μὲν δεῖ σκοπεῖν ἀπʼ αὐτοῦ τοῦ ἐγκλήματος ἐγκλήματος Blass: ἀξιώματος Babington. οὗ ἂν ἔχῃ τις· μοιχεύειν δʼ οὐκ ἐνδέχεται ἀπὸ πεντήκοντα ἐτῶν ἄνθρωπον ἄνθρωπον olim Jensen: ἀρξάμενον Babington. ἀλλʼ ἢ πάλαι τοιοῦτόςSee note onἐενδέχεται above. ἐστιν, ὃ δειξάτωσαν οὗτοι, Column 13 ἢ ψευδῆ τὴν αἰτίαν εἰκὸς εἶναι.

ἐγὼ τοίνυν, ὦ ἄνδρες δικασταί, μεθʼ ὑμῶν διατρίβων ἐν τῇ πόλει τὸν ἅπαντα χρόνον, οὔτε αἰτίαν πονηρὰν οὐδεμίαν πώποτʼ ἔλαβον, οὔτʼ ἔγκλημά μοι πρὸς οὐδένα τῶν πολιτῶν γέγονεν, οὐδὲ πέφευγα δίκην οὐδεμίαν, οὐδʼ ἕτερον δεδίωχα, ἱπποτροφῶν δὲ διατετέλεκα φιλοτίμως τὸν ἅπαντα χρόνον παρὰ δύναμιν καὶ ὑπὲρ τὴν οὐσίαν τὴν ἐμαυτοῦ. ἐστεφάνωμαι δʼ ὑπό τε τῶν ἱππέων πάντων ἀνδραγαθίας ἕνεκα, καὶ ὑπὸ τῶν συναρχόντων.

ὑμεῖς γάρ με, ὦ ἄνδρες δικασταί, Column 14 πρῶτον μὲν φύλαρχον ἐχειροτονήσατε, ἔπειτα εἰς Λῆμνον ἵππαρχον· καὶ ἦρξα μὲν αὐτόθι δύʼ ἔτη τῶν πώποθʼ ἱππαρχηκότων μόνος, προσκατέμεινα δὲ αὐτόθι τὸν τρίτον ἐνιαυτόν, οὐ βουλόμενος πολίτας ἄνδρας ἐπὶ κεφαλὴν εἰσπράττειν τὸν μισθὸν τοῖς ἱππεῦσιν ἀπόρως διακειμένους.

καὶ ἐν τούτῳ μοι τῷ χρόνῳ ἔγκλημα μὲν οὐδεὶς τῶν ἐκεῖ ἐνεκάλεσεν οὔτε ἰδίᾳ οὔτε δημοσίᾳ, στεφάνοις δὲ τρισὶν ἐστεφανώθην ὑπὸ τοῦ δήμου τοῦ ἐν Ἡφαιςτίᾳ καὶ ἑτέροις ὑπὸ τοῦ ἐν Μυρίνῃ· ἃ χρὴ χρὴ Blass. τεκμήρια ὑμῖν εἶναι εἶναι Sauppe. εἰς τοῦτον τὸν Column 15 ἀγῶνα, ὡς ψευδεῖς κατʼ ἐμοῦ αἱ αἱ add. Babington. αἰτίαι εἰσίν. οὐ γὰρ οἷόν τε τὸν Ἀθήνησι πονηρὸν ἐν Λήμνῳ χρηστὸν εἶναι, οὐδʼ ὑμεῖς ὡς τοιοῦτον ὄντα με ἀπεστέλλετε ἐκεῖσε, παρακατατιθέμενοι δύο πόλεις τῶν ὑμετέρων αὐτῶν.

ὅσα μὲν οὖν ἐγὼ εἶχον, ὦ ἄνδρες δικασταί, ὑπὲρ ἐμαυτοῦ εἰπεῖν, σχεδὸν ἀκηκόατε. ἐπειδὴ δὲ ὁ κατήγορος οὐκ ἀπείρως ἔχων τοῦ λέγειν, εἰωθὼς δὲ πολλάκις ἀγωνίζεσθαι, ἐκάλει συνηγόρους τοὺς συναπολοῦντάς τινα τῶν πολιτῶν ἀδίκως, δέομαι ὑμῶν καὶ ἐγὼ καὶ ἀντιβολῶ κελεῦσαι κἀμὲ καλέσαι τοὺς συνεροῦντας Column 16 ἐμοὶ ὑπὲρ τηλικούτου ἀγῶνος, καὶ ἀκοῦσαι εὐνοικῶς, εἴ τίς μοι ἔχει τῶν οἰκείων ἢ τῶν φίλων βοηθῆσαι,

πολίτῃ μὲν ὄντι ὑμετέρῳ, ἰδιώτῃ δὲ καὶ οὐκ εἰωθότι λέγειν, ἀγωνιζομένῳ δὲ καὶ κινδυνεύοντι οὐ μόνον περὶ θανάτου, ἐλάχιστον γὰρ τοῦτό ἐστιν τοῖς ὀρθῶς λογιζομένοις, ἀλλʼ ὑπὲρ τοῦ ἐξορισθῆναι καὶ ἀποθανόντα μηδὲ ἐν τῇ πατρίδι ταφῆναι. ἐὰν οὖν κελεύητε, ὦ ἄνδρες δικασταί, καλῶ τινα βοηθήσοντα. ἀνάβηθί μοι, Θεόφιλε, καὶ σύνειπε ὅ τι ἔχεις· κελεύουσιν οἱ δικασταί.