Κριταί (Cod. Alexandrinus)
- Scientific editors
- Henry Barclay Swete
- Edition reference
- The Old Testament in Greek · Cambridge · University Press · 1901
- CTS identifier
urn:cts:greekLit:tlg0527.tlg008.local001- Corpus release
- 2.2.0 · 2026-08-29
- Digital source
- View source ↗
Chapter 1
ΚΑΙ ἐγένετο μετὰ τὴν τελευτὴν Ἰησοῦ καὶ ἐπηρώτων οἱ υἱοὶ Β Ἰσραὴλ διὰ τοῦ κυρίου λέγοντες τίς ἀναβήσεται ἡμῖν πρὸς τοὺς Χαναναίους ἀφηγούμενος τοῦ πολεμῆσαι πρὸς αὐτούς ;
καὶ εἶπεν Κύριος Ἰούδας ἀναβήσεται, ἰδοὺ δέδωκα τὴν γῆν ἐν τῇ χερὶ αὐτοῦ.
καὶ εἶπεν Ἰούδας τῷ Συμεὼν ἀδελφῷ αὐτοῦ Ἀνάβηθι μετ’ ἐμοῦ ἐν τῷ κλήρῳ μου, καὶ παραταξώμεθα πρὸς τοὺς Χαναναίους, καὶ πορεύσομαι κἀγὼ μετὰ σοῦ ἐν τῷ κλήρῳ μου. καὶ ἐπορεύθη μετ’ αὐτοῦ Συμεών.
καὶ ἀνέβη Ἰούδας· καὶ παρέδωκεν κύριος τὸν Χαναναῖον καὶ τὸν Φερεζαῖον εἰς τὰς χεῖρας αὐτῶν, καὶ ἔκοψαν αὐτοὺς ἐν Βέ χιλιάδας ἀνδρῶν,
καὶ κατέλαβον τὸν Ἀδωνιβέζεκ ἐν τῇ παρετάξαντο πρὸς αὐτόν· καὶ ἔκοψαν τὸν Χαναναῖον καὶ
καὶ ἔφυγεν Ἀδωνιβέζεκ· καὶ κατέδραμον ὀπίσω αὐτοῦ καὶ κατελάβοσαν αὐτόν, καὶ ἀπέκοψαν τὰ ἄκρα τῶν χειρῶν αὐτοῦ καὶ τὰ ἄκρα τῶν ποδῶν αὐτοῦ.
καὶ εἶπεν Ἀδωνιβέζεκ Ἑβδομηκοντα βασιλεῖς τὰ ἄκρα τῶν χειρῶν αὐτῶν καὶ τὰ ἄκρα τῶν ποδῶν αὐτῶν ἀποκεκομμένοι ἦσαν συλλέγοντες τὰ ὑποκάτω τῆς τραπέζης μου· καθὼς οὖν ἐποίησα, ἀνταπέδωκέν μοι ὁ θεός. καὶ ἄγουσιν αὐτὸν εἰς Ι 1 δία του Κυριου] ἔ κݲωݲ Α | τοὺς Χαναναιους] ’τον Χαναναιον Α | πολεμησεσαι (sic) Α | πρὸς αυτους] ἐν ἀυτῶ Α 2 δέδωκα τὴν γην] α τὴν γῆν sup ras Aa? | ἐν τῆ χειρι ἐν χειρὶ (SUP ras) Aa? 3 τὼ Συμε Σ. ’τον ἀδελφὸν Α | παραταξώμεθα πρὸ, τοὺς Χαν.] πολεμήσω ἐν Α | κἄγω] καὶ γε ἐγὼ Α | μέτα σου| ἐν τὼ sup ras Ba? 4 Α | ’τον Φερεζαιον] om ’τον B*vid τον| Φε sup ras et in mg B?) | εἰς τὰς ἀυτῶν] ἐν χειρὶ αὐτοῦ Α | εκοχαν] ἐπάταξαν Bab mS ἐπάταξεν Α | Βαζεκ Α | om εἰς 2° Α 5 κατελαβον] εὗρον Α με om ἐν Αδωνιβεζεκ 2° B* (hab Babmginf) 5 παρετάξαντο πρὸς ἐν ἀυτῶ Α | εκοχαν] ἐπάταξεν Α | Φερεζαιον] ’τον Φερεζεον Α 6 κατελαβοσαν] ελαβοσαν Bab ἔλαβον Α | καὶ απεκοχαν] om καὶ B* vid καὶ απ|εκο sup ras et in mg B?) 7 χείρων sup ras Ba | ἤσαν· συλλέγοντες Α | sup ras B1?a? B καὶ ἀπέθανεν ἐκεῖ.
Καὶ ἐπολέμουν οἱ υἱοὶ Ἰούδα τήν Ἰερουσαλήμ, καὶ κατελάβοντο αὐτὴν καὶ ἐπάταξαν αὐτὴν ἐν στόματι ῥομφαίας, καὶ τὴν πόλιν ἐνέπρησαν ἐν πυρί.
καὶ μετὰ ταῦτα κατέβησαν οἱ υἱοὶ Ἰούδα τοῦ πολεμῆσαι πρὸς τὸν Χαναναῖον τὸν κατοικοῦντα τὴν ὀρεινὴν καὶ τὸν νότον καὶ τὴν πεδινήν.
καὶ ἐπορεύθη Ἰούδας πρὸς τὸν Χαναναῖον τὸν κατοικοῦντα ἐν Χεβρών, καὶ ἐξῆλθεν Χεβρὼν ἐξ ἐναντίας· καὶ τὸ ὄνομα ἦν Χεβρὼν τὸ πρότερον Καριαρβοξέφερ· καὶ ἐπάταξαν τὸν Σεσσεὶ καὶ Ἀχιναὰν καὶ Θολμείν, γεννήματα τοῦ
καὶ ἀνέβησαν ἐκεῖθεν πρὸς τούς κατοικοῦντας Δαβείρ· τὸ τῆς Δαβεὶρ ἢν ἔμπροσθεν Καριασσῶφαρ, πόλις γραμμάτων.
καὶ εἶπεν Χαλέβ ὃς ἐὰν πατάξῃ τὴν πόλιν τῶν γραμμάτων καὶ προκαταλάβηται αὐτήν, δώσω αὐτῷ τὴν Ἀζὰ θυγατέρα μου εἰς
καὶ προκατελάβετο αὐτὴν Γοθονιὴλ υἱὸς Κενὲζ ἀδελφοῦ Χαλὲβ ὁ νεώτερος· καὶ ἔδωκεν αὐτῷ Χαλὲβ τὴν Ἀζὰ θυγατέρα αὐτοῦ εἰς
καὶ ἐγένετο ἐν τῇ εἰσόδῳ αὐτῆς καὶ ἐπέσεισεν αὐτὴν τοῦ αἰτῆσαι παρὰ τοῦ πατρὸς αὐτῆς ἀγρόν· καὶ ἐγόγγυζεν καὶ ἔκραξεν ἀπὸ τοῦ ὑποζυγίου Εἰς γῆν νότου ἐκδέδοσαί με. καὶ εἶπεν αὐτῇ Χαλέβ Τί ἐστίν σοι ;
καὶ εἶπεν αὐτῷ Ἀσχά Δὸς δή μοι εὐλογίαν, ὅτι εἰς γῆν νότου ἐκδέδοσαί με, καὶ δώσεις μοι λύτρωσιν ὕδατος. καὶ ἔδωκεν οὐτῇ Χαλὲβ κατὰ τὴν καρδίαν αὐτῆς λύτρωσιν μετεώρων καὶ λύτρωσιν ταπεινῶν.
Καὶ οἱ υἱοὶ Ἰοθὸρ τοῦ Κειναίου τοῦ γαμβροῦ Μωυσέως ἀνέβησαν ἐκ πόλεως τῶν φοινίκων μετὰ τῶν υἱῶν Ἰούδα εἰς τὴν ἔρημον τὴν οὖσαν ἐν τῷ νότῳ Ἰούδα, ἤ ἐστιν ἐπὶ καταβάσεως Ἀράδ· κατῴκησαν μετὰ τοῦ λαοῦ.
καὶ ἐπορεύθη Ἰούδας μετὰ Συμεὼν τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ καὶ ἔκοψεν τὸν Α 8 ρομφαιας] μαχαίρας Α 9 Χαναναιον] Χανα sup ras Bab 10 om ἐν Χεβρων κα ἐξῆλθεν Χεβρων Α | καὶ τὸ ὂν. ἢν Χεβρων] τὸ ’δε ὂν. X. ἢν Α | τὸ πρότερον] ἔμπροσθεν Α | Καριαρβοκσεφερ Α | ἐπάταξεν Α | Σεσσει] Γεθθι Α | Αχινααν] Αχειμαν Bab mg ’τον Αχιμααμ Α | Θολμειν] ’τον Θαμει Α | Ενακ] Εναμ Α 11 ανεβησαν] ἐπορεύθησαν Α | τὸ ’δε ὂν.] καὶ τὸ ὂν. Α | τῆς Δαβειρ] om τῆς Α | om Καριασσωφαρ Α 12 ἔαν] ἀν’ Α | Ἀζὰ] Ασχα B ab mg Ασχαν Α 13 Κενεζ] Κενεχ Α | ἀδελφοῦ] ἀδελφὸς Α | Χαλεβ 1°] λεβ sup ras A a? | νεώτερος] + ὕπερ αὐτὸν Α | om Χαλεβ 2° Α Ασχα Bab ms Ασχαν Α 14 τῆ εισοδω αυτης] τὼ εἰσπορεύεσθαι ἀυτὴν Α | om Γοθονιηλ Α | του αἴτησαι] αἴτησας Α | ἀγρὸν] pr ’τον Α | εγπγγυζεν] + ἐπάνω του υποζυγιου Α 15 om δὴ Α | λύτρωσιν 2°, 3°] pr τὴν Α 16 καὶ οἱ sup ras Bb | Ιοθορ] Ιωαβ Α | Κειναιου ν sup ras ut vid)] Κιν. BbA | του γαμβρου] πενθεροῦ Α | Μωυσεως] Μωυση Α | πολεως] pr τῆς Α | μέτα τῶν ὑιῶν] πρὸς τοὺς υἵους Α | τὴν οὖσαν ἐν τὼ νότῳ Ιουδα] Ιουδα τὴν οὖσαν ἐν τὼ νότῳ Α | om η ἐστιν Α | Αραδ] + καὶ Bab + καὶ ἐπορεύθη καὶ Α | Α 17 εκοψεν] ἐπάταξαν Α Χαναναῖον τὸν κατοικοῦντα Σεφέκ, καὶ ἐξωλέθρευσαν αὐτούς· καὶ B ἐκάλεσεν τὸ ὄνομα τῆς πόλεως Ἀνάθεμα.
καὶ οὐκ ἐκληρονόμησεν Ἰούδας τὴν Γάζαν οὐδὲ τὰ ὅρια αὐτῆς, οὐδὲ τὴν Ἀσκάλωνα οὐδὲ τὰ δρία αὐτῆς, οὐδὲ τὴν Ἀκκαρὼν οὐδὲ τὰ ὅρια αὐτῆς, οὐδὲ τὴν Ἄζωτον οὐδὲ τὰ περισπόρια αὐτῆς.
καὶ ἦν κύριος μετὰ Ἰούδα· καὶ ἐκληρονόμησεν τὸ ὄρος, ὅτι οὐκ ἠδυνάσθησαν ἐξολεθρεῦσαι τοὺς κατοικοῦντας τὴν κοιλάδα, ὅτι Ῥηχὰβ διεστείλατο αὐτοῖς.
καὶ ἔδωκαν τῷ Χαλὲβ τὴν Χεβρών, καθὼς ἐλάλησεν Μωσῆς· καὶ ἐκληρονόμησεν ἐκεῖθεν τὰς τρεῖς πόλεις τῶν υἱῶν Ἐνάκ.
καὶ τὸν Ἰεβουσαῖον τὸν κατοικοῦντα ἐν Ἰερουσαλὴμ οὐκ ἐκληρονόμησαν οἱ υἱοὶ Βενιαμείν· καὶ κατῴκησεν ὁ Ἰεβουσαῖος μετὰ τῶν υἱῶν Βενιαμεὶν ἐν Ἰερουσαλὴμ ἕως τῆς ταύτης.
Καὶ ἀνέβησαν οἱ υἱοὶ Ἰωδὴφ καί γε αὐτοὶ εἰς καὶ κύριος ἦν μετ’ αὐτῶν.
καὶ παρενέβαλον καὶ κατεσκέψαντο Βαιθήλ· τὸ δὲ ὄνομα τῆς πόλεως αὐτῶν ἦν ἔμπροσθεν Λοῦζα.
καὶ εἶδον οἱ φυλάσσοντες, καὶ ἰδοὺ ἀνὴρ ἐξεπορεύετο ἐκ τῆς πόλεως· καὶ αὐτόν, αὐτόν, καὶ εἶπον αὐτῷ Δεῖξον ἡμῖν τῆς πόλεως τὴν εἴσοδον, καὶ ποιήσομεν μετὰ σοῦ ἔλεος.
καὶ ἔδειξεν αὐτοῖς τὴν εἴσοδον τῆς πόλεως· καὶ ἐπάταξαν τὴν πόλιν ἐν στόματι ῥομφαίας, τὸν δὲ ἄνδρα καὶ τὴν συγγενίαν αὐτοῦ ἐξαπέστειλαν.
καὶ ἐπορεύθη ὁ ἀνὴρ εἰς γῆν Χεττείν, καὶ ᾠκοδόμησεν ἐκεῖ πόλιν καὶ ἐκάλεσεν τὸ ὄνομα αὐτῆς Λοῦζα. τοῦτο τὸ ὄνομα αὐτῆς ἕως τῆς ἡμέρας ταύτης.
Καὶ οὐκ ἐξῆρεν Μανασσὴ τὴν Βαιθσάν, ἥ ἐστιν Σκυθῶν πόλις, οὐδὲ τὰς θυγατέρας αὐτῆς οὐδὲ τὰ περίοικα αὐτῆς, οὐδὲ τὴν Θανὰκ οὐδὲ τὰς θυγατέρας αὐτῆς, οὐδὲ τοὺς κατοικοῦντας Δῶρ’ οὐδὲ τὰς θυγατέρας αὐτῆς, οὐδὲ τὸν κατοικοῦντα Βαλὰκ οὐδὲ τὰ περίοικα αὐτῆς οὐδὲ τὰς θυγατέρας αὐτῆς, οὐδὲ τοὺς κατοικοῦντας Μαγεδὼ οὐδὲ τὰ περίοικα αὐτῆς οὐδὲ τὰς θυγατέρας αὐτῆς, οὐδὲ τοὺς κατοικοῦντας Ἰεβλαὰμ οὐδὲ 17 Σεφεκ] Σεφερ Α | καὶ εξωλεθρ.] pr καὶ ἀνεθεμάτισαν ἀυτὴν Α | αὐτοὺς] A Α | ἐκάλεσαν Α | Αναθεμα] ἐξολέθρευσις Α 18 Γαζερ A*vid | οὐδὲ (septies)] κα Α | τὰ ὀρία Bb ὄρεια B*) (ter)] τὸ ὅριον Α 19 κݲςݲ ην ηδυνασθησαν] ἐδύνατο Α | ἐξολεθρεύσαι] κληρονομῆσαι Α | αὐτοῖς] ἀυτὴν Α 20 ἔδωκεν Α | την] Χαλεβ Α* (τὼ X. A1) | καθὼς] καθὰ Α | Μωυσης Α | τῶν υιων] κα ἐξῆρεν ἐκεῖθεν τοὺς τρὶς υἵους Α 21 ἐκληρονόμησαν] ἐξῆραν Α | Βαινιαμιν Α (bis) | om ἐν Ιερουσαλημ ° Α 22 om καὶ 2° Α* (superscr A1) | κύριος ἢν] Ιουδας Α 23 καὶ κατεσκέψαντο] οἶκος Ιݲσݲλݲ κατα ἀυτῶν Α 24 ἴδον Α | κα ἴδου ἀνὴρ εξεπορευετο] ἄνδρα ἐκπορευόμενον Α | ελαβαν Α | τὴν εἴσοδον τῆς πόλεως Α 26 επορευθη] ἀπῆλθεν Α | Χεττιειμ Α | τὸ ὄνομα 2°] om τὸ Α 27 ἐξῆρεν] ἐκληρονόμησεν Α | Μανασσης Βαιθσαν] Βαιθηλ Α | περίοικα 1°] περισπόρια Α | Θανακ] Εκθανααδ Α 4°, 6°, 7°, 9°, 10°] 12°] και Α | ’τον κατοικοῦντα] τοὺς κα κατοικουντας Α | Βαλακ] Βαλααμ Α | om οὐδὲ τὰ περίοικα ἀύτης 2°, 3°, 4° Α | Μαγεδων Α B τὰ περίοικα αὐτῆς οὐδὲ τὰς θυγατέρας αὐτῆς· καὶ ἤρξατο ὁ Χαναναῖος κατοικεῖν ἐν τῇ γῇ ταύτῃ.
καὶ ἐγένετο ὅτε ἐνίσχυσεν Ἰσραήλ, καὶ ἐποίησεν τὸν Χαναναῖον εἰς φόρον, κοὶ ἐξαίρων οὐκ ἐξῆρεν αὐτόν.
Καὶ Ἐφράιμ οὐκ ἐξῆρεν τὸν Χαναναῖον τὸν κατοικοῦντα ἐν Γάζερ· καὶ κατῴκησεν ὁ Χαναναῖος ἐν μέσῳ αὐτοῦ ἐν Γάζερ, κα ἐγένετο εἰς φόρον.
Καὶ Ζαβουλὼν οὐκ ἐξῆρεν τοὺς κατοικοῦντας Κεδρὼν οὐδὲ τοὺς κατοικοῦντας Δωμανά· κοὶ κατῴκησεν ὁ Χαναναῖος ἐν μέσῳ αὐτῶν, καὶ ἐγένετο αὐτῷ εἰς φόρον.
καὶ Ἀσὴρ οὐκ ἐξῆρεν τοὺς κατοικοῦντας Ἀκχώ, καὶ ἐγένετο αὐτῷ εἰς φόρον, καὶ τοὺς κατοικοῦντας Δῶρ’ καὶ τοὺς κατοικοῦντας Σιδῶνα καὶ τοὺς κατοικοῦντος Δαλάφ, τὸν Ἀσχαζεὶ κοὶ τὸν Χεβδὰ καὶ τὸν Νάει καὶ τὸν Ἐρεὼ.
καὶ κατῴκησεν ὁ Ἀσὴρ ἐν μέσῳ τοῦ Χαναναίου τοῦ κατοικοῦντος τὴν γῆν, ὅτι οὐκ ἠδυνήθη ἐξᾶραι αὐτόν.
Καὶ Νεφθαλεὶ οὐκ ἐξῆρεν τοὺς κατοικοῦντας Βαιθσάμυς καὶ τοὺς κατοικοῦντας Βαιθανάχ· καὶ κατῴκησεν Νεφθαλεὶ ἐν μέσῳ τοῦ χαναναίου τοῦ κατοικοῦντος τὴν γῆν, οἱ δὲ κατοικοῦντες Βαιθσάμυς καὶ τὴν Βαιθενὲθ ἐγένοντο αὐτοῖς εἰς φόρον.
Καὶ ἐξέθλιψεν ὁ Ἀμορραῖος τοὺς υἱοὺς Δὰν εἰς τὸ ὄρος, ὅτι οὐκ ἀφῆκαν αὐτὸν καταβῆναι εἰς τὴν κοιλάδα.
καὶ ἤρξατο ὁ Ἀμορραῖος κατοικεῖν ἐν τῷ ὄρει τῷ ὀστρακώδει, ἐν ᾧ αἱ ἄρκοι καὶ ἐν ᾧ αἱ ἀλώπηκες, ἐν τῷ Μυρσίνων καὶ ἐν Θαλαβείν· καὶ ἐβαρύνθη χεὶρ οἴκου Ἰωσὴφ ἐπὶ τὸν Ἀμορραῖον, καὶ ἐγενήθη αὐτοῖς εἰς φόρον.
καὶ τὸ ὅριον τοῦ Ἀμορραίου ἀπὸ τῆς ἀναβάσεως Ἀκραβεὶν ἀπὸ τῆς Πέτρας καὶ ἐπάνω.
Chapter 2
καὶ ἀνέβη ἄγγελος κυρίου ἀπὸ Γαλγὰλ ἐπὶ τὸν κλαυθμῶνα καὶ ἐπὶ Βαιθὴλ καὶ ἐπὶ τὸν οἶκον Ἰσραήλ, καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς τάδε λέγει Κύος Ἀβεβίβασα ὑμᾶς ἐξ Αἰγύπτου, κοὶ εἰσήγαγον εἰς εἰς τὴν γῆν (??) ὤμοσα τοῖς πατράσιν ὑμῶν, καὶ εἶπα Οὐ διασκεδάσω τὴν διαθήκην μου τὴν μεθ’ ὑμῶν εἰς τὸν αἰῶνα.
καὶ ὑμεῖς οὐ διαθήσεσθε Α 27 Χαναιος Α 28 εποιησεν] ἔθετο Α 29 Χαναιον Α | κατωκησεν] κατῴκει Α 30 Κεδρων] Χεβρων Α | οὐδὲ] κα Α | Δωμανα] Εναμμαν Α | om ἀυτῶ Α 31 ’τον Ασχαζει...Ερεω] και τον Ασχενδει· και τῆ| Σχεδίαν· καὶ τὴν Αφεκ· καὶ τηݲ| Ροωβ· Α 32 κατω|σεν B* κατωκη|σεν Ba (mg)) | Ασηρ] om ο Α | ἠδυνήθη] ἐδυνάσθη Α 33 Νεφθαλει 1°] νεφθαλιμ Βεθσαμυς Α (bis) | καὶ °] οὐδὲ Α | Βαιθαναχ] Βαιθενεθ Α | Νεφθαλει 2°] Ισλ Α | του Χαναναιος (sic) Α | βαιθενεθ] βεθενεκ Α | ἐγένοντο] ἐγενήθησαν Α 34 ἄφηκεν Α | avrov] ἀυτὴν Α 35 τὼ οστρακωδει] του M Μυρσινωνος Α | ἐν ω 1°] οὐ Α | om ἐν ω 2° Α | ἀλώπεκες Bb(vid)A | om ἐν Θαλαβειν Α | εγενηθη] ἐγένετο Α | om αὐτοῖς Α 36 Αμορραιου] + ο Ιδουμαιος Α | ἄπο τῆς αναβασεως] ἐπάνω Α | ἄπο °] ἔπι Α ΙΙ 1 ταδε... ανεβιβασα] κݲςݲ κݲςݲ· ἀνεβίβασεν Α | εἰσήγαγεν Α | ὤμοσεν Α | δοῦναι ὕμιν Α | εἴπαι εἶπεν υμιν Α ν τοῖς ἐνκαθημένοις εἰς τὴν γῆν ταύτην, οὐδὲ τοῖς θεοῖς αὐτῶν Β προσκυνήσετε, ἀλλὰ τὰ γλυπτὰ αὐτῶν συντρίψετε, τὰ θυσιαστήρια αὐτῶν καθελεῖτε· καὶ οὐκ εἰσηκούσατε τῆς φωνῆς μου, ὅτι ταῦτα ἐποιήσατε.
κἀγὼ εἶπον Οὐ μὴ μὴ ἐφαρῶ ἐκ προσώπου ὑμῶν, καὶ ἔσονται ὑμῖν εἰς συνοχάς, καὶ οἱ θεοὶ αὐτῶν ἔσονται ὑμῖν εἰς σκάνδαλον.
καὶ ἐγένετο ὡς ἐλάλησεν ὁ ἄγγελος κυρίου τοὺς λόγους τούτους πρὸς πάντας υἱοὺς Ἰσραὴλ, καὶ ἐπῆρον ὁ λαὸς τὴν φωνήν αὐτῶν καὶ ἔκλαυσαν.
καὶ ἐπωνόμασαν τὸ ὄνομα τοῦ τόπου ἐκείνου Κλαυθμῶνες· καὶ ἐθυσίασαν ἐκεῖ τῷ κυρίῳ.
Καὶ ἐξαπέστειλεν Ἰησοῦς τὸν λαόν, καὶ ἦλθεν ἀνὴρ εἰς τὴν κληρονομίαν αὐτοῦ κατακληρονομῆσαι τὴν γῆν.
καὶ ἐδούλευσεν ὁ λαὸς τῷ κυρίῳ πάσας τἀς ἡμέρας Ἰησοῦ καὶ πάσας τὰς ἡμέρας τῶν πρεσβυτέρων, ὅσοι ἐμακροημέρευσαν μετὰ μετὰ ὅσοι ἔγνωσαν πᾶν τὸ ἔργον κυρίου τὸ μέγα, ἅσα ἐποίησεν ἐν τῷ Ἰσραὴλ.
καὶ ἐτελεύτησεν Ἰησοῦς υἱὸς Ναυὴ δοῦλος Κυρίου, υἱὸς ἑκατὸν δέκα ἐτῶν.
καὶ ἔθαψαν αὐτόν ἐν ὁρίῳ τῆς κληρονομίας αὐτοῦ ἐν Θαμναθάρες ἐν ὄρει Ἐφράιμ, ἀπὸ βορρᾶ τοῦ ὄρους Γάας.
καί γε πᾶσα ἡ γενεὰ ἐκείνη προσετέθη πρὸς τοὺς πατέρας αὐτῶν· καὶ ἀνέστη γενεὰ ἕτε ῥα μετ’ αὐτούς, οἳ οὐκ ἔγνωσαν τὸν κύριον καί γε τό ἔργον ὃ ἐποίησεν ἐν τῷ Ἰσραήλ.
καὶ ἐποίησον οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ τὸ πονηρὸν ἐνώπιον κυρίου, καὶ ἐλάτρευσαν τοῖς Βααλείμ.
καὶ ἐνκατέλιπον τὸν κύριον τὸν θεὸν τῶν πατέρων αὐτῶν τὸν ἐξαγαγόντα αὐτούς ἐκ γῆς Αἰγύπτου, καὶ ἐπορεύθησαν ὀπίσω θεῶν ἑτέρων ἀπὸ τῶν θεῶν τῶν ἐθνῶν τῶν περικύκλῳ αὐτῶν, καὶ προσεκύνησαν αὐτοῖς· καὶ παρώργισαν τὸν κύριον
καὶ ἐγκατέλιπον αὐτόν, καὶ ἐλάτρευσαν τῷ Βάαλ καὶ ταῖς Ἀστάρταις.
καὶ ὠργίσθη θυμῷ Κύριος ἐν τῷ Ἰσραήλ, καὶ παρέδωκεν αὐτοὺς εἰς χεῖρας προνομευόντων, καὶ κατεπρονόμευσαν αὐτούς· 2 προσκυνήσετε] οὐ μὴ προσκυνησηται Α | τὰ θυσιαστήρια] pr καὶ Α | Α καθελεῖτε] κατακαύσεται Α | ὅτι] ὅτε Α 3 κἄγω εἶπον] καὶ ἐγὼ εἶπα Α | οὐ μὴ εξαρω] οὐ προσθη|σω του μετοικίσαι ’τον λαον| ὂν εἶπα του ἐξολεθρεύσαι Α 4 πάντας υιους] πάντα Α | ἐπῆρεν Α 5 καὶ ἐπωνόμασαν] δία τουτο ἐκλήθη Α | κλαυθμὼν Α | εθυσιασαν] ἔθυσαν Α 6 ἦλθεν ανηρ] ἀπῆλθα] οἱ υἱοὶ Ισλ ἕκαστος εἶ’ ’τον οικον| αὐτοῦ καὶ Α | αυτου] του Α 7 ὅσαι ο Α | om ἐν Α 8 om ὑίος Α 9 ὁριῶ] ὄρει Α | Θαμναθαρες] Θαμναθαρ· ἔω, Α 10 om γε Α (bis) | προσετέθησαν Bab (superscr σαν) Α | οἱ] ὅσοι Α | ἐποίησαν Α j om ἐν Α 11 ἐνώπιον] ἐνάντιον Α | ελατρευσαν] ελατρευον Α | Βααλιμ Α 12 ενκατελιπον εγκ. Bb)] ἐγκατέλειπον Α | ’τον θεον] om ’τον Α | τῶν αυτων ἀυτῶν Α 13 ἐγκατέλειπον Α | αυτον] ’τον κύριον Α | τὼ Βααλ] τῆ B. Α 14 om ἐν 1° Α | εἰς χειρας] επρονομευσαν A Β καὶ ἀπέδοτο αὐτοὺς ἐν χερσὶ τῶν ἐχθρῶν αὐτῶν κυκλόθεν, καὶ οὐκ ἠδυνήθησαν ἔτι ἀντιστῆναι κατὰ πρόσωπον τῶν ἐχθρῶν αὐτῶν
ἐν πᾶσιν οἷς ἐξεπορεύοντο. καὶ χεὶρ κυρίου ἦν ἐπ’ αὐτοὺς εἰς ἐλάλησεν κύριος, καὶ καθὼς ὤμοσεν κύριος αὐτοῖς, καὶ αὐτοὺς σφόδρα.
καὶ ἤγειρεν Κύριος κριτάς, καὶ ἔσωσεν αὐτοὺς κύριος ἐκ χειρὸς τῶν προνομευόντων αὐτούς. αὐτούς.
καί γε τῶν κριτῶν οὐχ ὑπήκουσαν, ὅτι ἐξεπόρνευσαν ὀπίσω θεῶν ἑτέρων καὶ προσεκύνησαν αὐτοῖς, καὶ ἐξέκλιναν ταχὺ ἐκ τῆς ὁδοῦ ἧς ἐπορεύθησαν οἱ πατέρες αὐτῶν τοῦ εἰσακούειν τῶν λόγων κυρίου· οὐκ ἐποίησαν οὕτως.
καὶ ὅτι ἤγειρεν κύριος κριτὰς αὐτοῖς, καὶ ἦν κύριος μετὰ τοῦ κριτοῦ, καὶ ἔσωσεν αὐτοὺς ἐκ χειρὸς ἐχθρῶν αὐτῶν πόσας τὰς ἡμέρας τοῦ κριτοῦ· ὅτι παρεκλήθη Κύριος ἀπὸ τοῦ στεναγμοῦ αὐτῶν ἀπὸ προσώπου τῶν πολιορκούντων αὐτοὺς καὶ ἐκθλιβόντων αὐτούς.
καὶ ἐγένετο ὡς ἀπέθνησκεν ὁ κριτής, καὶ ἀπέστρεχαν καὶ πόλιν διέφθειραν ὑπὲρ τοὺς πατέρας αὐτῶν πορεύεσθαι ὀπίσω θεῶ λατρεύειν αὐτοῖς καὶ προσκυνεῖν αὐτοῖς· οὐκ ἀπέριψαν τὰ μάτα αὐτῶν καὶ τὰς ὁδοὺς αὐτῶν τἀς σκληρός.
καὶ ὠργίσθη θυμῷ Κύριος ἐν τῷ Ἰσραὴλ καὶ εἶπεν Ἀνθ’ Ἀνθ᾿ ὅσα ἐγκατέλιπον τὸ ἔθνος τοῦτο τὴν διαθήκην μου ἣν ἐνετειλάμην τοῖς πατράσιν αὐτῶν, καὶ οὐκ εἰσήκουσαν τῆς φωνῆς μου,
καί γε ἐγὼ οὐ προσθήσω τοῦ ἐξᾶραι ἄνδρα ἐκ προσώπου αὐτῶν ἀπὸ τῶν ἐθνῶν ὧν κατέλιπεν Ἰησοῦς υἱὸς Ναυὴ ἐν τῇ γῇ· καὶ ἀφῆκεν
τοῦ πειράσαι ἐν αὐτοῖς τὸν Ἰσραήλ, εἰ φυλάσσονται τὴν ὁδὸν κυρίου πορεύεσθαι ἐν αὐτῇ, ὃν τρόπον ἐφύλαξαν οἱ πατέρες αὐτῶν, ἢ οὔ.
καὶ ἀφήσει Κύριος τὰ ἔθνη ταῦτα τοῦ μὴ ἐξᾶραι αὐτὰ τὸ τάχος, καὶ οὐ παρέδωκεν αὐτὰ ἐν χειρὶ Ἰησοῦ.
Chapter 3
Καὶ ταῦτα τὰ ἔθνη ἃ ἀφῆκεν Κύριος αὐτὰ ὥστε πειράσαι ἐν αὐτοῖς τὸν Ἰσραήλ, πάντας τοὺς μὴ ἐγνωκότος τοὺς πολέμους χανάαν,
πλὴν διὰ τὰς γενεὰς υἱῶν Ἰσραὴλ τοῦ διδάξαι αὐτοὺς πόλεμον, πλὴν οἱ ἔμπροσθεν αὐτῶν οὐκ ἔγνωσαν αὐτά·
τὰς πέντε σατραπίας τῶν ἀλλοφύλων A 14 απεδοντο Α χερσι] χειρὶ Α | ἀθρῶν αυτων] προνομευόντων Α | ηδυνατων Α Ι ἐχθρῶν 2°] om τῶν Α 15 εξεπορευοντο] αὐτοῖς Α | om ἀυτὰς Α 16 om Κυριος 2° Α 17 κριτων] οὐχ ὑπήκουσαν] οὐκ επηκ. Α | αυτοις] + καὶ παρώργισαν ’τον κݲνݲ Α | ἐντολὰς Α 18 αὐτοῖς κݲςݲ κριτὰς Α | ἐκ χειρὸς εχθρων] ἐν χειρὶ Α | ἄπο 2°] καὶ πρὸ Α | om καὶ εκθλιβοντων αὐτοὺς Α αἰ A | τὰς ὀδοὺς ἀυτῶν τας] οὐκ ἀπέστησαν ἄπο τῆς ὀδοῦ ἀυτῶν της 20 εγκατελειπαν Α | εισηκουσαν] ὑπήκουσαν Α 21 om γε Α | Α | om ὑίος Ναυη ἐν τῆ γῆ Α 22 εφυλαξαν] ἐφυλάξαντο Α | οἱ πάτερες υιοι υἱοὶ Ισλ Α | om η οὐ Α 23 αφησει] ἄφηκεν Α III 1 om α Α | Κυριος] Ιησους Α 2 υιων] pr τῶν Α καὶ πάντα τὸν Χαναναῖον καὶ τὸν καὶ τὸν Εὑαῖον τόν Β τὸν λίβανον ἀπὸ τοῦ ὄρους τοῦ Ἁερμὼν ἕως Λοβὼ Ἑμάθ.
καὶ ἐγένετο ὥστε πειράσαι ἐν αὐτοῖς τὸν Ἰσραήλ, γνῶναι εἰ ἀκούσονται τὰς ἐντολὰς κυρίου ἃς ἐνετείλατο τοῖς πατράσιν αὐτῶν ἐν χειρὶ Μωυσῆ.
καὶ οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ κατῴκησαν ἐν μέσῳ τοῦ Χαναναίου καὶ τοῦ Χετταίου καὶ τοῦ Ἀμορραίου καὶ τοῦ Φερεζαίου καὶ τοῦ Εὑαίου καὶ τοῦ Ἰεβουσαίου·
καὶ ἔλαβον τὰς θυγατέρας αὐτῶν ἑαυτοῖς εἰς γυναῖκας, καὶ τὰς θυγατέρας αὐτῶν ἔδωκαν τοῖ υἱοῖς αὐτῶν, καὶ ἐλάτρευσαν τοῖς θεοῖς αὐτῶν.
καὶ ἐποίησον οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ τὸ πονηρὸν ἐναντίον κυρίου, καὶ ἐπελάθοντο κυρίου τοῦ θεοῦ αὐτῶν, καὶ ἐλάτρευσαν τοῖς Βααλεὶμ καὶ τοῖς ἄλσεσιν.
καὶ ὠργίσθη θυμῷ Κύριος ἐν τῷ Ἰσραήλ, καὶ ἀπέδοτο αὐτοὺς ἐν χειρὶ Χουσαρασθάιμ βασιλέως ποταμῶν Συρίας. καὶ ἐδούλευσαν οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ τῷ Χουσαρασθάιμ ἔτη ὀκτώ.
καὶ ἐκέκραξαν οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ πρὸς κύριον· καὶ ἤγειρεν Κύριος σωτῆρα τῷ Ἰσραήλ, καὶ ἔσωσεν αὐτούς, τὸν Γοθονιὴλ υἱόν Κενὲζ ἀδελφοῦ Χαλὲβ τὸν νεώτερον ὑπὲρ αὐτόν.
καὶ ἐγένετο ἐπ’ αὐτὸν πνεῦμα κυρίου, καὶ ἔκρινεν τὸν Ἰσραήλ. καὶ ἐξῆλθεν εἰς πόλεμον πρὸς Χουσαρσαθάιμ· καὶ παρέδωκεν κύριος ἐν χειρὶ αὐτοῦ τὸν Χουσαρσαθάιμ βασιλέα Συρίας ποταμῶν, καὶ ἐκραταιώθη χεὶρ αὐτοῦ ἐπὶ τὸν Χουσαρσαθάιμ. καὶ ἡσύχασεν ἡ γῆ τεσσεράκοντα ἔτη·
καὶ ἀπέθανεν Γοθονιὴλ υἱὸς Κενέζ.
καὶ προσέθεντο οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ ποιῆσαι τὸ πονηρὸν ἐνώπιον κυρίου· καὶ ἐνίσχυσεν κύριος τὸν Ἐγλὼμ βασιλέα Μωὰβ ἐπὶ τὸν Ἰσραήλ, διὰ τὸ πεποιηκέναι αὐτοὺς τὸ πονηρὸν ἔναντι κυρίου.
καὶ πρὸς ἑαυτὸν πάντας τοὺς υἱοὺς Ἄμμων καὶ Ἀμαλήκ, καὶ καὶ ἐπάταξεν τὸν Ἰσραήλ, καὶ ἐκληρονόμησεν τὴν πόλιν τῶν φοινίκων.
καὶ ἐδούλευσαν οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ τῷ Ἐγλὼμ βασιλεῖ Μωὰβ ἔτη δέκα ὀκτώ.
καὶ ἐκέκραξαν οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ πρὸς κύριον. καὶ ἤγειρεν αὐτοῖς σωτῆρα τὸν Ἀὼδ υἱὸν Γηρᾶ υἱὸν τοῦ Ἰεμενεί, 3 Αερμων] Βαλαερμῶ| Α | Λοβω Ἤμαθ’ Α 7 ἔναντι Α | επελαθεντο Α | Α του θεοῦ] om του Α | ταῖς Βααλειμ Α 8 ἐν χειρὶ] εἰς χεῖρας Α | ποταμων Συρίας] Σ. Μεσοποταμιας αἰνὰς ποτάμων Α | ἔτη ὀκτὼ] ὀκτὼ ἔτη sup ras Aa? 9 κα Εκεκραξεν] κα εκε sup ras Aa? | τὸ Γοθ. A* τον Γοθ. A1) | ὕπερ αυτον] αὐτοῦ καὶ εισηκουσαν αὐτοῦ Α 10 εἰς πόλεμον] ἔπι ’τον π. Α | om πρὸς Χουσαρα. Α | om ποτάμων Α | om καὶ και εκρατ. χεὶρ αὐτοῦ ἔπι ’τον X. Α 11 τεσσεράκοντα τεσσαρακ. Bb) ἔτη] ἔτη πεντήκοντα Α 12 ἐνώπιον] εναντι Α 13 συνηγαγεν] προσήγαγεν Α | εαυτον] αὐτὸν Α 15 σωκς pr Α | υἱὸν 2°] Β ἄνδρα ἀμφοτεροδέξιον. καὶ ἐξαπέστειλαν οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ δῶρα ἐν χειρὶ αὐτοῦ τῷ Ἐγλὼμ βασιλεῖ Μωάβ.
καὶ ἐποίησεν ἑαυτῷ ἀὼδ μάχαιραν δίστομον, σπιθαμῆς τὸ μῆκος αὐτῆς, κοὶ περιεζώσατο αὐτὴν ὑπὸ τὸν μανδύαν ἐπὶ τὸν μηρὸν τὸν δεξιὸν αὐτοῦ.
καὶ ἐπορεύθη καὶ προσήνεγκεν τὰ δῶρα Ἐγλὼμ βασιλεῖ Μωάβ· καὶ Ἐγλὼμ ἀνὴρ ἀστεῖος σφόδρα.
καὶ ἐγένετο ἡνίκα συνετέλεσεν Ἀὼδ προσφέρων τὰ δῶρα, καὶ ἐξαπέστειλεν τοὺς φέροντας τὰ δῶρα·
καὶ αὐτὸς ὑπέστρεψεν ἀπὸ τῶν γλυπτῶν τῶν μετὰ τῆς Γαλγάλ, καὶ εἶπεν Ἀώδ Λόγος μοι κρύφιος πρός σέ, βασιλεῦ. καὶ εἶπεν Ἐγλὼμ πρὸς αὐτόν Σιώπα. καὶ ἐξαπέστειλεν ἀφ’ ἑαυτοῦ πάντας τοὺς ἐφεστῶτας ἐπ’ αὐτόν.
καὶ Ἀὼδ εἰσῆλθεν πρὸς αὐτόν· καὶ αὐτὸς ἐκάθητο ἐν τῷ ὑπερῴῳ τῷ θερινῷ τῷ ἑαυτοῦ μονώτατος. καὶ εἶπεν Ἀώδ Λόγος πρὸς σέ, βασιλεῦ. καὶ ἐξανέστη ἀπὸ τοῦ θρόνου Ἐγλὼμ αὐτοῦ.
καὶ ἐγένετο ἅμα τῷ ἀναστῆναι αὐτόν, καὶ ἐξέτεινεν Ἀὼδ τοῦ μηροῦ αὐτοῦ τοῦ δεξιοῦ καὶ ἐνέπηξεν αὐτὴν ἐν τῇ κοιλίᾳ αὐτοῦ,
καὶ ἐπεισήνεγκεν καί γε τὴν λαβὴν ὀπίσω τῆς φλογός· καὶ ἀπέκλεισεν τὸ στέαρ κατὰ τῆς φλογός, ὅτι οὐκ ἐξέσπασεν τὴν τῆς κοιλίας αὐτοῦ.
καὶ ἐξῆλθεν Ἀὼδ τὴν προστάδα, κοὶ ἐξ τοὺς διατεταγμένους, καὶ ἀπέκλεισεν τὰς θύρας τοῦ ὑπερῴου κατ’ αὐτοῦ, καὶ ἐσφήνωσεν.
καὶ αὐτὸς ἐξῆλθεν· καὶ οἱ παῖδες αὐτοῦ ἐπῆλθον καὶ εἶδον, καὶ ἰδοὺ αἱ θύραι τοῦ ὑπερῴου ἐσφηνωμέναι· καὶ εἶπαν Μή ποτε ἀποκενοῖ τοὺς πόδας αὐτοῦ ἐν τῷ ταμείῳ τῷ θερινῷ;
καὶ ὑπέμειναν ἕως ᾐσχύνοντο. καὶ ἰδοὺ οὐκ ἔστιν ὁ ἀνοίγων τὰς θύρας τοῦ ὑπερῴου· καὶ ἔλαβον τὴν κλεῖδα καὶ ἤνοιξαν, καὶ ἰδοὺ ὁ κύριος αὐτῶν πεπτωκὼς ἐπὶ τὴν γῆν τεθνηκώς.
καὶ διεσώθη ἕως ἐθορυβοῦντο, καὶ οὐκ ἦν ὁ προσνοῶν αὐτῷ· καὶ αὐτὸς παρῆλθεν Α 15 εξαπεστειλαν] ἀπέστειλαν Α 16 om ἀύτης Α | μανδυαν ν fort sup ras B?)] + αὐτοῦ Α 17 om καὶ ἐπορεύθη Α | Εγλμω] pr τὼ Α 18 ἥνικα] ὡς Α | φεροντας] αἴροντας Α 19 αυτος] Εγλωμ Α I ὑπέστρεψεν] ἀνέστρεψεν Α | τῶν μέτα] om τῶν Α | πρὸς ἄισον] πᾶσιν Α | σιώπα] ἐκ μέσου Α | εξαπεστειλεν...επ αὐτὸν] εξηλθο| ἀπ’ αὐτοῦ πάντες οἱ παραστῆι κοντες ἀυτῶ Α 20 τὼ ἑαυτοῦ] αὐτοῦ Α 21 του αναστ. Α | om αὐτὸν Α | om καὶ 2° Α | ἐπάνωθεν] ἄπο Α | του δεξιοῦ αὐτοῦ Α | ἐν τῆ εἶ τὴν κοιλίαν Εγλωμ Α 22 φλογὸς °] φλεγος Α | στερ A* A1) | φλογὸς 2°] φλεβὸς Α 23 τὴν προστάδα] pr εἰς Α | om τοὺς διατεταγμένους Α | κατ’ αὐτοῦ] ἐπ’ αὐτὸν Α 24 ἐπῆλθον πῆλ’ sup ras Bab)] εἰσῆλθον Α | ἔιδον] ἴδον Α | ἐσφηνωμένα] αποκεκλισμεναι Α | αποκενοι...τω θερινῷ] Trposl δίφρους κάθηται ἐν τῆ αποχω|ρησει του κοιτωνος Α 25 υπεμειναν ἔω ησχυν.] προσέμειναν αἰσχυνόμενοι Α | εστιν] ην A τὰ γλυπτὰ καὶ διεσώθη εἰς Σετειρῶθα.
καὶ ἐγένετο ἡνίκα ἦλθεν B Ἀὼδ εἰς γῆν Ἰσραήλ, καὶ ἐσάλπισεν ἐν κερατίνῃ ἐν τῷ ὄρει Ἐφράιμ· καὶ κατέβησαν σὺν αὐτῷ οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ ἀπὸ τοῦ ὄρους, καὶ αὐτὸς ἔμπροσθεν αὐτῶν.
καὶ εἶπεν πρὸς αὐτούς Κατάβητε ὀπίσω μου, ὅτι παρέδωκεν Kύριος ὁ θεὸς τοὺς ἐχθροὺς ἡμῶν, τὴν Μωάβ, ἐν χειρὶ ἡμῶν. καὶ κατέβησαν ὀπίσω αὐτοῦ, καὶ προκατελάβοντο τὰς διαβάσεις τοῦ Ἰορδάνου τῆς Μωάβ, καὶ οὐκ ἀφῆκεν ἄνδρα διαβῆναι.
καὶ ἐπάταξαν τὴν Μωὰβ ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ ὡσεὶ δέκα χιλιάδας ἀνδρῶν, πᾶν λιπαρὸν καὶ πάντα ἄνδρα δυνάμεως, καὶ οὐ διεσώθη ὁ ἀνήρ.
καὶ ἐνετράπη Μωὰβ ἐν τῆ ἡμέρα ἐκείνῃ ὑπὸ χεῖρα Ἰσραήλ, καὶ ἡσύχασεν ἡ γῆ ὀγδοήκοντα ἔτη· καὶ ἔκρινεν αὐτοὺς Ἀὼδ ἕως οὗ ἀπέιθανεν.
Καὶ μετ᾿ αὐτὸν ἀνέστη Σαμαγὰρ υἱὸς Δεινάχ, καὶ ἐπάταξεν τοὺς ἀλλοφύλους εἰς χ΄ ἄνδρας ἐν τῷ ἀροτρόποδι τῶν βοῶν, καὶ ἔσωσεν καί γε αὐτὸς τὸν Ἰσραήλ.
Chapter 4
Καὶ προσέθεντο οἱ υἱοὶ Ἰσραήλ ποιῆσαι τὸ πονηρὸν ἐνώπιον Κυρίου· καὶ Ἀὼδ ἀπέθανεν.
καὶ ἀπέδοτο τοὺς υἱοὺς Ἰσραὴλ Κύριος ἐν χειρὶ Ἰαβεὶν βασιλέως Χανάαν, ὃς ἐβασίλευσεν ἐν Ἁσώρ· καὶ ὁ ἄρχων τῆς δυνάμεως αὐτοῦ Σεισαρά, καὶ αὐτὸς κατῴκει ἐν Ἁρεισὼθ τῶν ἐθνῶν.
καὶ ἐκέκραξαν οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ πρὸς Κύριον, ὅτι ἐννακόσια ἅρματα σιδηρᾶ ἦν αὐτῷ, καὶ αὐτὸς ἔθλιψεν τὸν Ἰσραὴλ κατὰ κράτος εἴκοσι ἔτη.
Καὶ Δεββωρὰ γυνὴ προφῆτις γυνὴ Λαφειδώθ, αὐτὴ ἔκρινεν τὸν Ἰσραὴλ ἐν τῷ καιρῷ ἐκείνῳ.
καὶ αὐτὴ ἐκάθητο ὑπὸ φοίνικα Δεββωρὰ ἀνὰ μέσον τῆς Βαμά καὶ ἀνὰ μέσον τῆς Βαιθὴλ ἐν τῷ ὄρει Ἐφράιμ, καὶ ἀνέβαινον πρὸς αὐτὴν οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ εἰς κρίσιν.
καὶ ἀπέστειλεν Δεββωρὰ καὶ ἐκάλεσεν τὸν Βαρὰκ υἱὸν Ἀβεινέεμ ἐκ Κάδης Νεφθαλείμ, καὶ εἶπεν πρὸς αὐτόν 26 εις] εως Α | Σετειρωθα] Σεειρωθα Α 27 om Αωδ εις γην Ισρ. Α Α | om εν Α 28 καταβητε (τε sup ras Bb)] καταβαινετε Α | κݲςݲ ο θݲςݲ του sup ras B a? | ημων 2°] υμων Α | αφηκαν Α 29 τη ημερα εκεινη] τω καιρω εκεινω Α | παν λιπαραν] παντας τους μαχητας Α | παντα ανδρα] παντας ανδρας Α | ο ανηρ] om ο Α 30 χειρα] Pr την Α | Αωδ] Αυωδ (superset υ) Bab | απεθανεν] α 1° sup ras Β? 31 μετ αυτον] μετα τουτον Α | Σαμεγαρ Α | Δειναχ] Αναθ Α | χ΄] εξακοσιους Α | αρατροποδι Α | των βοων] εκτος μοσχω βοων Α | om και γε Α IV 1 προσεθεντο] + ετι Α | ενωπιον] εναντι Α | Αωδ] Αυωδ (superscr υ) B ab 2 τους υιους Ισρ.] αυτους Α | Ιαβειν] Ιαμειν Α | Χανααν sup ras B? | εν 2°] ras aliq Β? | Σισαρα (ras 1 lit post α 2°) Α | Αρεισωθ] Ασειρωθ Α 4 Λαφιδωθ Α 5 της βαμα] Ιαμα Α | της Βαιθηλ] om της Α | τω ορει] om τω Α | ανεβαινον] ανεβησαν Α | εις κρισιν] εκει του κρίνεσθαι Α 6 Βαραχ Α | Αβινεεμ Α | Καδης Νεφθαλειμ] Κεδες Νεφθαλει Α B Οὐχὶ ἐνετείλατο κύριος ὁ θεὸς Ἰσραήλ σοι(καὶ)ἀπελεύσῃ εἰς ὄρος Θαβώρ, καὶ λήμψῃ μετὰ σεαυτοῦ δέκα χιλιάδας ἀνδρῶν ἐκ τῶν υἱῶν Νεξθαλεὶ καὶ ἐκ τῶν υἱῶν Ζαβουλών,
καὶ ἐπάξω πρὸς σὲ εἰς τὸν χειμάρρουν Κεισὼν ἐπὶ τὸν Σεισαρὰ ἄρχοντα τῆς δυνάμεως Ἰαβείν, καὶ τὰ ἅρματα αὐτοῦ καὶ τὸ πλῆθος αὐτοῦ, κα παραδώσω αὐτὸν εἰς τὰς χεῖράς σου;
καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὴν Βαράκ Ἐὰν πορευθῇς μετ’ ἐμοῦ πορεύσομαι, καὶ ἐὰν μὴ πορευθῃς οὐ πορεύσομαι· ὅτι οὐκ οἶδα τὴν ἡμέραν ἐν ᾗ εὐοδοῖ τὸν ἄγγελον κύριος μετ’ ἐροῦ.
καὶ εἶπεν Πορευομένη πορεύσομαι μετὰ σοῦ· πλὴν γίνωσκε ὅτι οὐκ ἔσται τὸ προτέρημά σου ἐπὶ τὴν ὁδὸν ἣν σὺ πορεύῃ, ὅτι ἐν χειρὶ γυναικὸς ἀποδώσεται κύριος τὸν Σεισαρά. καὶ ἀνέστη Δεββωρὰ καὶ ἐπορεύθη ἁ Βαρὰκ ἐκ κἀδης.
καὶ ἐβόησεν Βαρὰκ τὸν Ζαβουλὼν κα τὸν ὶ ἐκ Κάδης, καὶ ἀνέβησαν κατὰ πόδας αὐτοῦ δέκα χιλιάδες καὶ ἀνέβη μετ’ αὐτοῦ Δεββωρά.
καὶ Χάβερ ὁ Κειναῖος χωρίσθη ἀπὸ Καινὰ ἀπὸ τῶν υἱῶν Ἰωβὰβ γαμβροῦ Μωυσῆ, καὶ τὴν σκηνὴν αὐτοῦ ἕως δρυὸς πλεονεκτούντων, ἥ ἑστιν ἐχόμενα
καὶ καὶ ἀνηγγέλη Σεισαρὰ ὅτι ἀνέβη Βαρὰκ υἱὸς Ἀβεινέεμ εἰς ὄρος Θαβώρ.
καὶ ἐκάλεσεν Σεισαρὰ πάντα τὰ ἄρματα αὐτοῦ, ἐννακόσια ἅρματα σιδηρᾶ, καὶ πάντα τὸν λαὸν τὸν μετ’ αὐτοῦ ἀπὸ Ἁρείσωθ τῶν ἐθνῶν εἰς τὸν χειμάρρουν Κεισών.
καὶ εἶπεν Δεββωρὰ πρὸς Βαράκ Ἀνάστηθι, ὅτι αὕτη ἡ ἡμέρα ἐν ᾗ παρέδωκεν Κύριος τὸν Σεισαρὰ ἐν τῆ χειρί σου, ὅτι κύριος ἐξελεύσετ σου. καὶ κατέβη Βαρὰκ κατὰ τοῦ ὄρους Θαβώρ, καὶ ἀνδρῶν ὀπίσω αὐτοῦ.
καὶ ἐξέστησεν κύριος τὸν Σεισαρὰ κα πάντα τὰ ἅρματα αὐτοῦ καὶ πᾶσαν τὴν παρεμβολὴν αὐτοῦ ἐν στόματι ῥομ- φαίας ἐνώπιον Βαράκ· καὶ κατέβη Σεισαρὰ ἐπάνωθεν τοῦ ἅρματος αὐτοῦ καὶ ἔφυγεν τοῖς ποσὶν αὐτοῦ.
καὶ Βαρὰκ διώκων ὀπίσω Α 6 ουχι] + σὺ Α | om σοι Α | εκ] ἄπο Α (bis) | Νεφθαλι A 7 ἀπάξω Α | πρὸς σε eis] σε πρὸς Α | Κισων Α | Σίσαρα Α (item infra ubique) | Ιαβειν] Ιαμειν Α | εἰς τὰς χειρας] ἐν χειρὶ Α 8 Βαραχ Α (item 9, 14 bis, 15, 16, 22) | πορευθῇς 2°] + μετ’ ἐμοῦ Α | κݲςݲ ’τον ἄγγελον Α 9 προς αὐτὸν Δεββωρα Α | πορευσομενη Α | επι] ἐς Α | μέτα 2°] μετ’ αὐτοῦ Α Καδης] Κειδες Α \10 ἐβόησεν] παρήγγειλεν Α | ’τον Ζαβ. κα ’τον Νεφθαλει] τὼ Ζαβ. καὶ τὼ Νεφθαλι Α | ἐκ Καδης] εἰς Αἶ’ ἐκ A*vid]) Κειδες Α | Δεββ ἅβη μετ’ αὐτοῦ Α 11 Χαβερ ο Κειναιος Κιν. Bb)] οιπλησιον του Κειναιου Α | ἐχωρίσθησαν Α | om ἄπο Καινα Α | ἕως δρᾶ] πρὸς δρῦν Α | πλεονεκτούντων] αναπαυομενων Α 12 ανηγγελη Σεισαρα] ανηγγειλαν τὼ, Σισ. Α | Αβεινεεμ] Ιαβινεεμ Α | εις] ἐπ’ Α 13 ἐννακόσια] pr ὅτι Α | σιδηρα] + ἢν αυτω Α | τον μετ αυτου | om ’τον Α παρεδωκεν] παραδώσει Α 1 τῆ χειρὶ] om τῆ Α | ὅτι 2°] οὐχ ἴδου Α | ἐξελεύσεται ἐλεύσεται Α | ἄπο Α 15 ἐπάνωθεν] απο Α τῶν ἁρμάτων καὶ ὀπίσω τῆς παρεμβολῆς ἕως Ἁρείσωθ τῶν ἐθνῶν· Β καὶ ἔπεσεν πᾶσα παρεμβολὴ Σεισαρὰ ἐν στόματι ῥομφαίας, οὐ κατελείφθη ἕως ἑνός.
καὶ καὶ Σεισαρὰ ἔφυγεν τοῖς ποσὶν αὐτοῦ εἰς σκηνὴν Ἰαὴλ γυναικὸς Χάβερ ἑταίρου τοῦ κειναίου, ὅτι εἰρήνη ἦν ἀνὰ μέσον βασιλέως βασιλέως Ἁσὼρ καὶ ἀνὰ μέσον οἴκου Χάβερ τοῦ Κειναίου.
καὶ ἐξῆλθεν Ἰαὴλ εἰς συνάντησιν Σεισαρὰ καὶ εἶπεν αὐτῷ κύριέ μου, ἔκκλινον πρὸς μέ, μὴ φοβοῦ. καὶ ἐξέκλινεν εἰς τὴν σκηνήν· καὶ περιέβαλεν αὐτὸν ἐπιβολαίῳ.
καὶ Σεισαρὰ πρὸς αὐτήν Πότισόν με δὴ μικρὸν ὕδωρ, ὅτι ἐδίψησα. καὶ ἤνοιξεν τὸν ἀσκὸν τοῦ γάλακτος καὶ ἐπότισεν αὐτόν, καὶ περιέβαλεν αὐτόν.
καὶ καὶ εἶπεν πρὸς αὐτὴν Σεισαρά Στῆθι δὴ ἐπὶ τὴν θύραν τῆς σκηνῆς, καὶ ἔσται ἐὰν ἀνὴρ ἔλθῃ πρὸς σὲ καὶ ἐρωτήσῃ σε καὶ εἴπῃ Εἰ ἔστιν ὧδε ἀνήρ ; καὶ ἐρεῖς οὐκ ἔστιν.
καὶ ἔλαβεν Ἰαὴλ γυνὴ Χάβερ τὸν πάσσαλον τῆς σκηνῆς καὶ ἔθηκεν τὴν σφῦραν ἐν τῇ χειρὶ αὐτῆς, καὶ εἰσῆλθεν πρὸς αὐτὸν ἐν κρυφῇ καὶ ἔπηξεν τὸν πάσσαλον ἐν τῷ κροτάφῳ αὐτοῦ, καὶ διεξῆλθεν ἐν τῇ γῇ· καὶ αὐτὸς ἐξεστὼς ἐσκοτώθη καὶ ἀπέθανεν.
κοὶ ἰδοὺ Βαρὰκ διώκων τὸν ἁ, καὶ ἐξῆλθεν Ἰαὴλ εἰς συνάντησιν αὐτῷ καὶ εἶπεν αὐτῷ Δεῦρο καὶ δείξω σοι τὸν ἄνδρα ὃν σὺ ζητεῖς. καὶ εἰσῆλθεν πρὸς αὐτήν, καὶ ἰδοὺ Σεισαρὰ ῥεριμμένος νεκρός, καὶ ὁ πάσσαλος ἐν τῷ κροτάφῳ αὐτοῦ.
καὶ ἐτρόπωσεν ὁ θεὸς ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ τὸν Ἰαβεὶν βασιλέα Χανάαν ἔμπροσθεν τῶν υἱῶν Ἰσραήλ.
καὶ ἐπορεύετο χεὶρ τῶν υἱῶν Ἰσραὴλ πορευομένη καὶ σκληρυνομένη ἐπὶ Ἰαβεὶν βασιλέα V
Chapter 5
Vἦσαν Δεββωρὰ καὶ Βαρὰκ υἱὸς Ἀβεινέεμ ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ λέγοντες 16 ἕως] pr καὶ Α | Απεισωθ] δρυμοῦ Α | παρεμβολὴ] pr η Α 17 ἔφυγεν] Α ἐχώρησεν Α | om ἑταίρου Α | om ἢν Α 18 συναντησιν] ἀπάντησιν Α | πρὸς αὐτὸν Α | εκκλινον] ἔκνευσον Α (bis) | εξεκλινεν] εκνευσεν (sic) Α | ἀυτὴν] αὐτὸν Α | περιέβαλεν] συνεκάλυψεν Α | επιβολαιω] ἐν τῆ δέρρει ἀύτης Α 19 περιέβαλεν αὐτὸν] συνεκάλυψεν τὸ πρόσωπον αὐτοῦ Α 20 om Σεισαρα Α | om δὴ Α | ἔπι τὴν θύραν] ἐν τῆ θύρα Α | ἀνὴρ] τις Α | ειπη (bis scr Ε)] + σοι Α | om ει Α | ὧδε] ἐνταῦθα Α | ἔρει Α* ἔρεις Α1) 21 κα ἔλαβεν] pr καὶ συνεκαλυψεν αὐτὸν ἐν τη| δέρρει ἀύτης Α | ἐν κρύφη] ἡσυχῆ Α | ἔπηξεν] ἔθηκεν Α | τὼ κροτάφῳ] τῆ γνάθω Α | διεξῆλθεν] διήλασεν Α | ἐξεστὼς ἐσκοτώθη] ἂπεσκαρισεν| ἀνάμεσον τῶν γονάτων αυτης| καὶ ἐμ ψυξεν Α 22 συναντησιν] ἀπαντὴν Α | ἀυτῶ 1°] αὐτοῦ Α | πεπτωκὼς Α | τω κροταφω] τῆ γνάθω Α 23 ετροπωσεν] ἐταπείνωσεν Α | ο θεος] pr κݲςݲ Α | ’τον Ιαβειν β. X. ἐν τῆ ἥμερα ἐκείνη Α | ἐνώπιον Α 24 ἐπορεύετο] ἐπορεύθη Α | γ’; ὑιῶν] κݲυݲ ὑιῶν Α | οὐ Α | τ’ Ιαβειν β. X.] αὐτὸν Α V 1 ησεν Α | Βαραχ Α Α | λεγοντες] καὶ εἶπεν ἐν τῆ ωδη Α B
Ἀπεκαλύφθη ἀποκάλυμμα ἐν Ἰσραήλ·
ἐν τῷ ἀκουσιασθῆναι λαὸν εὐλογεῖτε Κύριον.
ἀκούσατε βασιλεῖς, καὶ ἐνωτίσασθε σατράπαι·
ἐγώ εἰμι τῷ κυρίῳ, ἐγώ εἰμι ᾄσομαι,
ψαλῶ τῷ κυρίῳ τῷ θεῷ Ἰσραήλ.
Κύριε, ἑν τῇ ἐξόδῳ σου ἐν Σηείρ,
ἑν τῷ ἀπαίρειν σε ἐξ ἀγροῦ Ἐδώμ,
γῆ ἐσείσθη καὶ ὁ οὐρανὸς ἔσταξεν δρόσους,
καὶ αἱ νεφέλαι ἔσταξαν ὕδωρ.
ὄρη ἐσαλεύθησαν ἀπὸ προσώπου Κυρίου Ἐλωεί,
τοῦτο Σεινὰ ἀπὸ προσώπου κυρίου θεοῦ Ἰσραήλ.
ἐν ἡμέραις σαμεγὰρ υἱοῦ Ἀνάθ, ἐν ἡμέραις Ἰαήλ,
ἐξέλιπον ὁδοὺς καὶ ἐπορεύθησαν ἀτραπούς,
ἐπορεύθησαν ὁδοὺς διεστραμμένας.
ἐξέλιπον δυνατοὶ ἐν Ἰσραήλ, ἐξέλιπον,
ἕως οὗ ἀναστῇ Δεββωρά,
ἕως οὗ ἀναστῇ μήτηρ ἐν Ἰσραήλ.
έξελέξαντο θεοὺς καινούς,
ὅτε ἐπολέμησαν πόλεις ἀρχόντων·
θυρεὸς ἐὰν ὀφθῇ καὶ λόγχη
ἐν τεσσεράκοντα χιλιάσιν ἐν Ἰσραήλ.
ἡ καρδία μου εἰς τὰ διατεταγμένα τῷ Ἰσραήλ·
οἱ ἑκουσιαζόμενοι ἐν λαῷ, εὐλογεῖτε Κύριον.
ἐπιβεβηκότες ἐπὶ ὄνου θηλείας μεσημβρίας,
καθήμενοι ἐπὶ κριτηρίου
καὶ πορευόμενοι ἐπὶ ὁδοὺς συνέδρων ἐφ᾿ ὁδῷ·
διηγεῖσθε ἀπὸ φωνῆς ἀνακρουομένων,
ἀνὰ μέσον ὑδρευομένων·
ἐκεῖ δώσουσιν δικαιοσύνας.
Κύριε, δικαιοσύνας αὔξησον ἐν Ἰσραήλ·
τότε κατέβη εἰς τὰς πόλεις λαὸς κυρίου.
ἐξεγείρου ἐξεγείρου, Δεββωρά,
ἐξεγείρου ἐξεγείρου, λάλησον ᾠδήν·
ἀνάστα, Βαράκ,
καὶ αἰχμαλώτισον αἰχμαλωσίαν σου, υἱὸς Ἀβεινένμ.
τότε κατέβη κατάλημμα τοῖς ἰσχυροῖς·
λαὸς κυρίου κατέβη αὐτῷ ἐν τοῖς κραταιοῖς ἐξ ἑμοῦ.
Ἐφράιμ ἐξερίζωσεν αὐτοὺς ἐν τῷ Ἀμαλήκ·
ὀπίσω σου, Βενιαμείν, ἐν τοῖς λαοῖς σου·
ἐν ἐμοὶ Μαχεὶρ κατέβησαν ἐξερευνῶντες,
καὶ ἀπὸ Ζαβουλὼν ἕλκοντες ἐν ῥάβδῳ διηγήσεως γραμματέως.
καὶ ἀρχηγοὶ ἐν Ἰσσαχὰρ μετὰ Δεββώρας καὶ Βαράκ.
οὕτως Βαρὰκ ἐν κοιλάσιν ἀπέστειλεν ἐν ποσὶν αὐτοῦ·
εἰς τὰς μερίδας Ῥουβὴν
μεγάλοι ἐξικνούμενοι καρδίαν.
εἰς τί ἐκάθισαν ἀνὰ μέσον τῆς διγομίας
τοῦ ἀκοῦσαι συρισμοῦ ἀγγέλων;
εἰς διαιρέσεις Ῥουβὴν
μεγάλοι ἐξετασμοὶ καρδίας.
Γαλαὰδ ἐν τῷ πέραν τοῦ Ἰορδάνου ἐσκήνωσεν·
καὶ Δὰν εἰς τί παροικεῖ πλοίοις ;
Ἀσὴρ ἐκάθισεν παραλίαν θαλασσῶν,
καὶ ἐπὶ διεξοδοις αὐτοῦ σκηνώσει.
Ζαβουλὼν λαὸς ὠνείδισεν ὠνείδισεν ψυχὴν αὐτοῦ εἰς θάνατον,
καὶ νεφθαλεὶ ἐπὶ ὕψη ἀγροῦ.
ἦλθον αὐτῶν βασιλεῖς, παρετάξαντο·
τότε ἐπολέμησαν βασιλεῖς Χανάαν,
ἐν Θαναὰχ ἐπὶ ὕδατι Μεγεδδώ·
δῶρον ἀργυρίου οὐκ ἔλαβον.
ἐξ οὐρανοῦ παρετάξαντο οἱ ἀστέρες,
ἐκ τρίβων αὐτῶν παρετάξαντο μετὰ Σεισαρά.
χειμάρρους Κεισὼν ἐξέσυρεν αὐτούς,
χειμάρρους ἀρχαίων, χειμάρρους Κεισών·
καταπατήσει αὐτὸν ψυχή μου δυνατή.
τότε ἐνεποδίσθησαν πτέρναι ἵππου,
σπουδῇ ἔσπευσαν ἰσχυροὶ αὐτοῦ.
Καταρᾶσθε Μηρώζ, εἶπεν ἄγγελος κυρίου, καταρᾶσθε·
ἐπικατάρατος πᾶς ὁ κατοικῶν αὐτήν·
ὅτι οὐκ ἤλθοσαν εἰς βοήθειαν Κύρου,
εἰς βοήθειαν ἐν δυνατοῖς.
εὐλογηθείη ἐν γυναιξὶν Ἰαήλ,
γυνὴ Χάβερ τοῦ Κειναίου·
ἀπὸ γυναικῶν ἐν σκηναῖς εὐλογηθείη.
ὕδωρ ᾔτησεν, γάλα ἔδωκεν, ἐν λεκάνῃ
ὑπερεχόντων προσήνεγκεν βούτυρον.
χεῖρα αὐτῆς ἀριστερὰν εἰς πάσσαλον ἐξέτεινεν
καὶ δεξιὰν αὐτῆς εἰς σφῦραν κοπιώντων,
καὶ ἐσφυροκόπησεν Σεισαρά,
διήλωσεν κεφαλὴν αὐτοῦ καὶ ἐπάταξεν,
διήλωσεν κρόταφον αὐτοῦ.
ἀνὰ μέσον τῶν ποδῶν αὐτῆς κατεκυλίσθη,
ἔπεσεν καὶ ἐκοιμήθη ἀνὰ μέσον τῶν ποδῶν αὐτῆς·
κατακλιθεὶς ἔπεσεν·
καθὼς κατεκλίθη, ἐκεῖ ἔπεσεν ἐξοδευθείς.
διὰ τῆς θυρίδος παρέκυψεν μήτηρ Σεισαρὰ ἐκτὸς τοῦ τοξικοῦ
Διότι ᾐσχύνθη ἅρμα αὐτοῦ;
διότι ἐχρόνισαν πόδες ἁρμάτων αὐτοῦ;
αἱ σοφαὶ ἄρχουσαι αὐτῆς ἀπεκρίθησαν πρὸς αὐτήν,
καὶ αὐτὴ ἀπέστρεψεν λόγους αὐτῆς ἑαυτῇ·
Οὐχ εὑρήσουσιν αὐτὸν διαμερίζοντα σκῦλα;
οἰκτείρμων οἰκτειρήσει εἰς κεφαλὴν ἀνδρός·
σκῦλα βαμμάτων τῷ Σεισαρά,
σκῦλα βαμμάτων ποικιλίας,
βάμματα ποικιλτῶν αὐτά, τῷ τραχήλῳ αὐτοῦ σκῦλα.
οὕτως ἀπόλοιντο πάντες οἱ ἐχθροί σου, Κύριε· καὶ οἱ ἀγαπῶντες αὐτὸν ὡς ἔξοδος ἡλίου ἐν δυνάμει αὐτοῦ. Καὶ ἡσύχασεν ἡ γῆ τεσσεράκοντα ἔτη.
Chapter 6
Καὶ ἐποίησαν οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ τὸ πονηρὸν ἐνώπιον κυρίου, καὶ ἔδωκεν αὐτοὺς κύριος ἐν χειρὶ Μαδιὰμ ἑπτὰ ἔτη.
καὶ ἴσχυσεν χεὶρ Μαδιὰμ ἐπὶ Ἰσραήλ· καὶ ἐποίησαν ἑαυτοῖς οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ ἀπὸ προσώπου Μαδιὰμ τὰς τρυμαλιὰς τὰς ἐν τοῖς ὄρεσιν καὶ τὰ σπήλαια καὶ τὰ κρεμαστά.
καὶ ἐγένετο ἐὰν ἔσπειραν οἱ υἱοὶ Ἰσραήλ, 26 διήλωσεν 1° .. .κροταφον] ἀπέτριψεν τὴν κεφαλῆς (sic) αυτου| καὶ συνεκαι διηλασεݲ| τὴν γνάθον Α 27 κατεκυλίσθη] συγκαμψας Α | om Α | ἄνα μέσον °] μεταξὺ Α | τῶν πόδων °] om τῶν Α | κατακλισθεις B* (κατακλιθεις B ab) | om κατακλιθεὶς ἔπεσεν Α | καθὼς κατεκλιθη] ἐν ω εκαμφεν Α | εξοδευθεις] ταλαίπωρος Α 28 παρεκυψεν...τοξικου] διέκυπτεν καὶ κα|τεμανθανεν η μݲηݲρݲ Σίσαρα δία της| δίκτυς ἐπιβλέπουσα ἔπι τους| Σισαρα| Α | διότι] δία τι Α (bis) | ησχυνθη ἄρμα αὐτοῦ] ἠσχάτισεν τὸ ἄρμα αυτου|…
καὶ…
The complete text is available when the reading interface loads.