De figuris

3

{ΑΝΩΝΥΜΟΥΠΕΡΙ ΤΩΝ ΣΧΗΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ.} Τῶν τοῦ λόγου σχημάτων τὰ μέν εἰσι κατ' ἔννοιαν,τὰ δὲ κατὰ λέξιν. τὰ μὲν δὴ κατ' ἔννοιαν σχήματαταῦτά ἐστι, προδιόρθωσις, ἐπιδιόρθωσις, ἀμφιδιόρθω-σις, προκατάληψις, ὑπεξαίρεσις, αἰτιολογία, συναθροι-σμός, ἐπιμονή, λεπτολογία, ἠθοποιΐα, προσωποποιΐα,ἐπιτροχασμός, ἀποσιώπησις, παράλειψις, ἀποστροφή,διαπόρησις, ἀντεισαγωγή, μετάστασις, διασυρμός, ἐπα-νάληψις, ἐπαναφορά.{αʹ. ΠΡΟΔΙΟΡΘΩΣΙΣ.} Ἐστὶ μὲν οὖν ἡ προδιόρθωσις, ἣ θεραπεύει τὸ ῥη-θησόμενον, πρὶν ἢ ῥηθῆναι, ὡς δυσπαράδεκτον, ὁποῖόνἐστὶ τὸ <τολμᾷ τι νεανικὸν ὁ λόγος, θεὸς θεοῖςἡγούμενος καὶ γνωριζόμενος,> τολμηρὸν γὰρ ἦντοῦτο, διὸ προθεραπεύει οἰκονομικῶς.{βʹ. ΕΠΙΔΙΟΡΘΩΣΙΣ.} Ἐπιδιόρθωσις δέ ἐστι μὲν τὸ αὐτό, πλὴν ἐπάγει τὴνθεραπείαν ὕστερον, ἀλλ' οὐ πρότερον, ὡς προδιόρθω-σις· ἐμφαίνει γὰρ ἐν μὲν ἐκείνῳ ἡ <πρὸ> τὸ πρότερον, ἐνδὲ τούτῳ ἡ <ἐπὶ> τὸ ὕστερον, ὁποῖόν ἐστι τὸ <αἰσθάνο-μαι ἔξω τοῦ καιροῦ καὶ τοῦ μέτρου φερόμενος.>πρότερον γὰρ τὴν κειμένην ἀφεὶς ὑπόθεσιν καὶ τὸ πα-νηγυρίζειν ἐπὶ τὸ δογματίζειν καὶ τὸ θεολογεῖν μετέπε-σεν, ὃ θεραπεῦσαι ἔγνω διὰ τούτου.{γʹ. ΑΜΦΙΔΙΟΡΘΩΣΙΣ.} Ἀμφιδιόρθωσις δέ ἐστι μῖξις ἀμφοῖν, ἡ γὰρ <ἀμφὶ> ἡαὐτὴ οὖσα τῇ <περὶ> εἴληπται ἐνταῦθα τὴν κύκλῳ ση-μαίνουσα σχέσιν· λέγεται οὖν ἀμφιδιόρθωσις ἡ καὶπρότερον καὶ ὕστερον θεραπεύουσα τὸ λεγόμενον, ἂνδυσπαράδεκτον ᾖ ἢ τῷ μεγέθει ἢ τῷ ἀσυνήθει.{δʹ. ΠΡΟΚΑΤΑΛΗΨΙΣ.} Προκατάληψις λέγεται ἡ προεκλύουσα τὸν τοῦ ἀν-τιδίκου λόγον, ὃν εἶπεν ὡς ἰσχυρόν, καὶ οἴεται μηδε-μίαν ἔχειν αὐτὸν ἀντιλογίαν, οἷον <τίς λόγος αὐτῷτῶν ἀφύκτων; τάχ' ἂν ἐπὶ τόνδε καταφύγοιἄν, ἀλλ' οὐκ ἔστι.>{εʹ. ΥΠΕΞΑΙΡΕΣΙΣ.} Ὑπεξαίρεσις δὲ γίνεται, ὅταν ὑπεξελών τις πρόσω-πον ἢ πρᾶγμα ὡς μέγα καὶ ὑπεροχικὸν πρὸς τὰ λοιπὰποιῆται τὴν σύγκρισιν, οἷον τὸ <ὁ μετὰ Ἡλίαν μετάρ-σιος, ὁ μετὰ Μωσέα θεόπτης, καὶ ἔτι ὁ μετὰτὸν ἀποστάτην ἀποστάτης, καὶ τὸν διώκτηνδιώκτης.>{Ϛʹ. ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ.} Αἰτιολογία δέ ἐστιν ἡ αἰτίαν ἀποδιδοῦσα καὶ λόγοντοῦ εἰρημένου, οἷον τὸ παρὰ τῷ αὐτῷ, <τὸν αὐτὸνπνεῦμα καὶ σάρκα, πνεῦμα διὰ τὴν χάριν,σάρκα κατὰ τὴν ἔπαρσιν·> αἰτίαν γὰρ ἐκφαίνειπάντως τὸ ἐπαγόμενον καὶ οἱονεὶ θεραπείαν τοῦ λόγου,πῶς ὁ αὐτός ἐστι καὶ πνεῦμα καὶ σάρξ.{ζʹ. ΣΥΝΑΘΡΟΙΣΜΟΣ.} Συναθροισμὸς δέ ἐστι συναγωγὴ πραγμάτων πλειό-νων εἰς κεφάλαιον ἓν δηλωτικὸν πολλῶν, εἰ καὶ ἑνικῶςλέγεται, ἢ κατ' ἔμφασιν, οἷον <συζυγίαι σχιζόμε-ναι, γένη ῥηγνύμενα·> ἰδοὺ γὰρ τὸ συζυγία καὶ τὸγένος ἔοικεν ἕν τι εἶναι, τὸ δὲ ἕκαστον πολλά ἐστιν.{ηʹ. ΕΠΙΜΟΝΗ.} Ἐπιμονὴ δὲ ἡ ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ καὶ ἑνὸς πράγματοςἀργία καὶ ἀναστροφὴ χάριν αὐξήσεως, οἷον τὸ <πόλιντῆς οἰκουμένης ὀφθαλμόν, γῆς καὶ θαλάσσηςὅτι κράτιστον, ἑῴας καὶ ἑσπερίας λήξεως σύν-δεσμον·> ἰδοὺ γὰρ ὀφθαλμὸν τῆς οἰκουμένης εἰπὼνἐπέμεινε τῷ λόγῳ καὶ διεῖλε μὲν τὴν οἰκουμένην εἰς γῆνκαὶ θάλατταν, καὶ κράτιστον ὠνόμασε κατὰ σύγκρισιντὴν πόλιν, εἶτα πάλιν ἐπιδιεῖλε τοπικῶς κατὰ τὰς δύοσχέσεις, καὶ αὖθις ἐθαύμασε τὴν πόλιν, σύνδεσμον αὐ-τὴν εἰπὼν ἑῴας λήξεως καὶ ἑσπερίας μέγιστον εἰς θαῦματὸ τοσοῦτον δύνασθαι, ὡς καὶ συνδεῖν ταύτας.{θʹ. ΛΕΠΤΟΛΟΓΙΑ.} Λεπτολογία δέ ἐστιν ἡ ἕκαστον τῶν συμβαινόντωνδιεξιοῦσα ἀκριβῶς καὶ λεπτομερῶς, ὡς μονονοὺ δακτυ-λοδεικτεῖν δοκεῖν τὸ πρᾶγμα ὡς ἄρτι γινόμενον, οἷον<ἀνάπτεται πῦρ, δαπανᾶται ἡ ναῦς, συνδαπα-νᾶται ὁ φόρτος, συναπόλλυται τὰ ἐν αὐτῇπάντα, πῦρ ὕδατι μίγνυται, καὶ πυρσὸς ὑπὲρθαλάττης αἴρεται ξένος.> ἐνῆν γὰρ ἁπλῶς οὕτωφάναι, ὡς ἡ ναῦς ἔργον πυρὸς ἐγεγόνει, ἀλλ' οὐκ ἂν