Fabulae Aesopeae
- Scientific editors
- Otto Crusius
- Edition reference
- Babrii Fabulae Aesopeae · Leipzig · Teubner · 1897
- CTS identifier
urn:cts:greekLit:tlg0614.tlg001.local002- Corpus release
- 2.2.0 · 2026-08-29
- Digital source
- View source ↗
Book 1
TESTIMONIA.
1.
Pseudodositheus, qui genealogiam Hygini interpretamentis adiectam (p. 65 sq. B.) scripsit ‘Maximo et Apro consulibus’, i. e. anno p. Chr. n. 207 (CIL. III 2 p. 1125), duas Babrii fabulas (84. 140) omnibus verbis opusculo suo recepit, alias sermone pedestri imitatus esse videtur (cf. Hausrath, Unters. zur Überl. der aesop. Fabeln 299). Itaque, si ab eodem interpretamenta omnia scripta sunt auctore, aut ipso a. 207 aut aliquot annis ante vel post a. 20 fabularum Babrianarum conlectio quaedam homuinum manibus terebatur.
2.
Saeculo p. Chr. n tertio (ante Palmyram deletam a. 272) puer Palmyrenus fabulas XIV, alias a Babrio versibus inclusas, solutis Babrii versibus alias, alias aliunde haustas magistro dictante tabulis ceratis excepit. Cf Hesseling, Journal of Hellenic studies XΙΙΙ 292. Philol LIII 232. 251; infra fab 136 sqq. Iam cum fabulae quaedam Palmuyrenae — octava scilicet atque quae contaminata est ex Babr. 82. 107 nona — gemellae sint Dositheanarum (VI et II), eodem et Pseudo -Dositheum et magistellum Palmyrenum libello scholastico usum esse scite suspicatus est A, Hausrath l. s. p. 299.
3.
Iulianus Caesar Dionysio ep. 58 (59), 5 p. 444 B (376 W.): τὸν μῦθον ἀκήκοας τὸν Βαβρίου Φαβεΐου Laur. LVIII 16), ‘Γαλῆ ποτʼ ἀνδρὸς εὐπρεποῦς ἐρασθεῖσαʼ (32, 1)· τὰ δὲ ἄλλα ἐκ τοῦ βιβλίου μάνθανε. 6. πολλὰ εἰπὼν οὐδένα ἂν πείσειας ἀνθρώπων, ὡς οὐ γέγονας ὅπερ οὖν γέγονας καὶ οἷον πολλοὶ πάλαι σε ἠπίσταντο. Dionysium aut versiculos memoria tenere aut Babrii libellum ad manum labere ratus fabulae acumine scite utitur imperator. Idem epist. p. 377 D. ὁ μῦς τὸν λέοντα τῷ μίσθῳ σώσας κτλ. et Misopog. p. 366 A λέγεται γάρ τοι καὶ τὸν ἰκτῖνα φωνὴ ἔχοντα παραπλησίαν τοῖς ἄλλοις ὄρνισιν ἐπιθέσθαι τῷ χρεμετίζειν κτλ., ubi fabularum 107 e 73 argumuenta oratione soluta adumbrat, Babrium sequitur, v. infra p. 65. 97. Alius generis est Iulian. fr. 9 p. 610 H. Nihil novi invenies apud W. Schwarz, Julianstudie Philol. LI 645.
4.
Libanium περὶ τῆς ἑαυτοῦ τύχης vol. I p. 8 R.: ἦν κίνδυνος ἡγεμόσι τυφλοῖς ἑπόμενον εἰς βάραθρον ἀμαθίας πεσεῖν respexisse conicio Babr. 134, 10 sqq. οὐρὴ δʼ ἡγεμὼν καθειστήκει σύρουσα τυφλῇ πᾶν τὸ σῶμα κινήσει. κοιλὸν δὲ πέτρης εἰς βάραθρον ἠνέχθη κτλ. Certe haec fabulae forma aqu solum Babrium inveni tur, cf Fleck. annal. CXXVII (1883) p. 233. Quae Liban prugymnasmatis recepta sunt fabularum exempla (vol. lV p. 853 R.) a Babrio pendere demonstrari non potest, atque nimis exilia quae passim in aliis eius opusculis observavi fabularum vestgia, veluti fabulae 139 in epitaphio Iuliani vol. I p. 528 R. Verum casu vix factum est, uod ep. 47, 16 p. 24 W. ἀλλʼ ἡμεῖς οἱ μύες ὑμᾶς ὠφελεῖν πειρώμεθα τοὺς λέοντας eodem fabulae 107 exemplo utitur, quo Iulianus ep. 8.
5.
Fabulae ab Aphthonio tumido quodam dicendi genere conscriptae (Nevei. p. 322 sqq. cf. praef.) inito auctore exemplaris Babriani vestigiis sunt notatae, cf. adn. ad fab. 3, 11. 29. 43. 44. 73, 2. 98. 109. 156c. 161c. 194.
6.
Themistius Charist. XVI p. 208a: πεποίηται δὲ καὶ Αἰσώπῳ τῷ μυθοποιῷ ἅμιλλά τις πειθοῦς καὶ βίας καὶ ἀνύει τι μᾶλλον ἡ πειθὼ τῆς βίας καὶ γυμνοῖ πρόσθεν ὁ ἥλιος τῶν λάβρων πνευμάτων expressisse videtur Babr. 18, 13 sqq. αὐτὸς δὲ ῥίψας τὴν σισύραν ἐγυμνώθη. 14 έγει δʼ ὁ μῦθος· „πρᾳότητα, παῖ, ζήλου. ἀνύσεις τι πειθοῖ μᾶλλον ἢ βία ῥέζων. Unde aliquid fidei accedit ultimis illis versibus, quos interpolatori tribuerunt Eberhard et Rutherford: quamquam epimythia manu aliena adiecta iam tertio saeculo excepit puer Palmyrenus test. 1.
Idem Basan. XXI p. 262 b σοφὸς γὰρ ἦν Αἴσωπος ὁ μυθοποιός (pr. I 15), ὃς ἔφη τούς ἀνθρώπους δύο πήρας ἕκαστον φέρειν γέμειν δὲ κακῶν ἑκατέραν, ἀλλὰ τὴν μὲν ἔμπροσθεν τῶν ἀλλοτρίων, τὴν δὲ ὄπισθεν τῶν αὐτοῦ τοῦ φέροντος καὶ διὰ τοῦτο οἱ ἄνθρωποι τὰ μὲν ἐξ αὑτῶν κακὰ οὐχ ὁρῶσι, τὰ δὲ ἀλλότρια πάνυ ἀκριβῶς θεῶνται secutus est Babr. 66, 4 sq.
δύω πήρας
κακῶν γεμούσας, τὴν πρόσω μὲν ὀθνείων,
ἰδίων δὲ τὴν ὄπισθεν, ἥτις ἦν μείζων.
διό μοι δοκοῦσι συμφορὰς μὲν ἀλλήλων
βλέπειν ἀκριβῶς, ἀγνοεῖν δὲ τὰς οἴκοι.
Iterum ultimos versus, quos damnavit Eberhard, legit et transcripsit Themistius.
Minus evidentia reliqus exempla, cf. XXI p. 245 b ═ Bebr. 139; XIII 174 c ═ Babr. 103 (λέοντα ἀρρωστοῦντα Them., λέοντος ἀρρώστου Babr.); XXII p. 278 d ═ Babr. 44; XXIV p. 306 b ═ Babr. 72 (ἐν τῷ ἀγῶνι τοῦ κάλλους Them., κάλλους — ἀγῶνα Babr.); XXVII p. 338 cd ═ Babr. 155; Mus. Rhen. XXVII p. 458 ═ 120, 8.
7.
Gregorius Nazianrenus fabulam quae legitur in epistula CXIV (vol. III p. 210 M. ═ Aesop 416b H.) contaminasse videtur e Babrii Ath. 12 et Bodl. 45 (infra fab. 147), nam parum veri simile est ipsum Babrii fontem (Nicostratum ?) eum reclusisse. Idem fabula iambica γαλῆν καθίζει μῦθος εἴσω παστάδος, quam inseruit carmini de se ipso XII v. 701 sqq. Toll. (vol. III 1218 M.), dictionis quidem Babrianae flores et colores non recepit, sed ipsius narrationis lineamenta fldeliter descripsit. Nimis exilia alia fabellarum sunt frustula. veluti poem. moral. XXXIX 55 ═ 72. Sed paullo confidentius quam olim (de Babr. 239 2) Babrium eum novisse nunc profiteor.
8.
Auson epist. 16 ad Probum: Apoloqos Titiani ad nobilitatem tuam misi, id. ib. v. 74 sq. Apologos en misit tibi ab usque Rheni limite Ausonius nomen Italum praeceptor Augusti tui, Aesopiam trimetriam, quam vertit exili stilο pedestre concinnans opus fandi Titianus artifex. Aesopiam hanc trimetriam Babrii esse omnes fere pro certo sumupserunt, cf. quae comuposui de Babr. p. 238 (addendus lo.A.Fabricius de Aes. XII bibl. lp. 650 Harl, Aesop. Fur. ed. Lips. p. XL). Eandem sententiam cur sequar l. s s. (ct. Fleck. ann. 650) accuratius explicavi. Ausonius ipse Babrii fabulam 75 Phaedro et Romulo ignotam, quam expressit epigrammate miro casu et ipso septuagesimo quinto, hauseritne e Titiani paraphrasi an ex genuino Babrii opusculo dubitari potest.
9.
Avian. fab. epist. ad Theodos. p. Ell: Huius ergo mateniae [fabularum] ducem nobis Aesopum noveris, qui responso Delpphici Apollinis monitus ridicula Αἰσώπεια γελοῖα orsus est ut legeda firmaret. Verum has pro exemplo fabulas et Socrates divinis operibus indidit e poemati suo Flaccus aptavit, quod in se Sub ioconurm communium Specie vide argumenta contineant. Quas Graecis iambis Babrius repetens in duo volumina coartavit, Phaedrus etiam partem aliquam quinque in libellos resolvit. De his eqo ad quadraginta et duas in unum redactas fabulas dedi, quas rudi latinitate compositas elegis sum explicare conatus. Habes erqo opus quo animum oblectes, ingenium excerceas, sollicitudinem leves totumque vivendi ordinem cautus agnoscas. Loqui vero arbores, feras cum hominibus gemere, verbis certare volucres, animalia ridere fecimus, ut pro singulorum necessitatibus vel ab ipsis inanimis animis codd., num fuit inaimis animi cf. 11, 8 sententia profenatur. Avianum Titiani paraphras usum esse probabilius, quam genuino Babrii opusculo (cf. Pauly-Wissowa encycl. ll 2 s. Avianus); e praefatione Titiani ipsa illa petita esse videntur, quae in epistola ad Theodosium data exponit. Unde intellegitur, cur Titiani mentionem non faciat scriptor utique longe recentor.
10.
Suid. s. v. (Hesych. p. 37 Fl.) Βαβρίας ἢ Βάβριος μύθους ἤτοι μυθιάμβους· εἰσὶ γὰρ διὰ χωλιάμβων ἐν βιβλίοις ι΄· οὗτος οὓς Bernh. ἐκ τῶν Αἰσωπείων τινὰς μύθων μετέβαλεν ἀπὸ τῆς αὐτῶν λογοποιίας εἰς ἔμμετρα ἤγουν τοὺς χωλιάμβους. Verba οὗτος κτλ. a lectore neglegenti adiecta esse putat Flach. Sed universa vita sitne Hesychii dubitari potest; certe auctor eius nihil de Babrio compertum habuit, nisi quod ex ipso eius libello conligere poterat: unde vel nominis formam — legit Βαβρίου μῦθοι vel μυθίαμβοι — in ambiguo reliquit. Decem Suidae libros cum Nicostrati decamythia composui de Babr. 229, sed cf. praef.
Caetera Byzantinorm testimuonia infra composita invenies ad calcem libelli.
Βαβρίου μυθίαμβοι Αἰσώπειοι κατὰ στοιχεῖο.
Γνεὴ δικαίων ἦν τὸ πρῶτον ἀνθρώπων,
ὦ Βράγχε τέκνον, ἣν καλοῦσι χρυσείην.
τρίτη δʼ ἀπʼ αὐτῶν αὖτʼ ἐγένετο χαλκείη,
μεθʼ ἣν γενέσθαι φασὶ θεῖον ἡρώων
πέμπτη σιδηρῆ· ῥίζα καὶ γένος χεῖρον.
ἐπὶ τῆς δὲ χρυσῆς καὶ τὰ λοιπὰ τῶν ζῴων
φωνὴν ἔναρθρον εἶχε καὶ λόγους ᾔδει·
ἀγοραὶ δὲ τούτων ἦσαν ἐν μέσαις ὕλαις.
ἐλάλει δὲ πέτρη καὶ τὰ φύλλα τῆς πεύκης,
ἐλάλει δὲ κἰχθὺς, Βράγχε, νηὶ καὶ ναύτῃ,
στρουθοὶ δὲ συνετὰ πρὸς γεωργὸν ὡμίλουν.
ἐφύετʼ ἐκ γῆς πάντα μηδὲν αἰτούσης,
θνητῶν δʼ ὑπῆρχε καὶ θεῶν ἑταιρείη.
μάθοις ἂν οὕτω ταῦτʼ ἔχοντα καὶ γνοίης
ἐκ τοῦ σοφοῦ γέροντος ἧμιν Αἰσώπου
μύθους φράσαντος τῆς ἐλευθέρης μούσης.
ὧν νῦν ἕκαστον, ἢν θέλῃς, ἐμῇ μνήμῃ
μελισταγές σοι νῷ τι κηρίον θήσω,
πικρῶν ἰάμβων σκληρὰ κῶλα θηλύνας.
Ἄνθρωπος ἦλθεν εἰς ὄρος κυνηγύσων,
τόξου βολῆς ἔμπειρος· ἦν δὲ τῶν ζῴων
φυγή τε πάντων καὶ φόβου δρόμος πλήρης.
λέων δὲ μοῦνος προὐκαλεῖτο θαρσήσας
αὐτῷ μάχεσθαι. „μεῖνον“ εἶπε ,μὴ σπεύσῃς“
ἅνθρωπος αὐτῷ, „μηδʼ ἐπελπίσῃς νίκῃ·
τῷ δʼ ἀγγέλῳ μου πρῶτον ἐντυχὼν γνώσῃ
τί σοι ποιητέʼ ἐστίν.“ εἶτα τοξεύει
μικρὸν διαστάς. χὠ μὲν οἰστὸς ἐκρύφθη
λέοντος ὑγραῖς χολάσιν· ὁ δὲ λέων δείσας
ὥρμησε φεύγειν ἐς νάπας ἐρημαίας.
τούτου δʼ ἀλώπηξ οὐκ ἄπωθεν εἱστήκει.
ταύτης δὲ θαρσεῖν καὶ μένειν κελευούσης,
„οὔ με πλανήσεις“ φησίν, „οὐδʼ ἐνεδρεύσεις·
ὅπου γὰρ οὕτω πικρὸν ἄγγελον πέμπει,
πῶς αὐτὸς ἤδη φοβερός ἐστι γινώσκω.“
Ὅτι δεῖ ἐκ τῶν προσφερομένων γινώσκειν τὴν ἑκάστου διάθεσιν. καὶ ὅτι ἡ σοφία τῆς δυνάμεως διαφέρει.
Ἀνὴρ γεωργὸς ἀμπελῶνα ταφρεύων
καὶ τὴν δίκελλαν ἀπολέσας 〈ἐπ〉εζήτει,
μή τις παρόντων τήνδʼ ἔκλεψεν ἀγροίκων.
ἠρνεῖθ’ ἕκαστος. οὐκ ἔχων δʼ ὃ ποιήσει,
εἰς τὴν πόλιν κατῆγε πάντας ὁρκώσων·
τῶν γὰρ θεῶν δοκοῦσι τοὺς μὲν εὐήθεις
ἀγροὺς κατοικεῖν, τοὺς δʼ ἐσωτέρω τείχους
εἶναί τʼ ἀληθεῖς καὶ τὰ πάντʼ ἐποπτεύειν.
ὡς δʼ εἰσιόντες τὰς πύλας ἐπὶ κρήνης
τοὺς πόδας ἔνιζον κἀπέθεντο τὰς πήρας,
κῆρυξ ἐφώνει χιλίας ἀριθμήσειν
μήνυτρα σύλων ὧν ὁ θεὸς ἐσυλήθη.
ὃ δὲ τοῦτʼ ἀκούσας εἶπεν· „ὡς μάτην ἥκω·
κλέπτας γὰρ ἄλλους πῶς ὁ θεὸς ἂν εἰδείη,
ὃς τοὺς ἑαυτοῦ φῶρας οὐχὶ γινώσκει,
ζητεῖ δὲ μισθοῦ μή τις οἶδεν ἀνθρώπων;“
Ὅτι χρὴ ἀπιστεῖν τοῖς ὑπισχνουμένοις ὧν οὐκ εἰσὶ δεσπόται.
Αἶγάς ποτʼ εἰς ἔπαυλιν αἰπόλος κλείζων
μιῆς ἀπειθοῦς ἐν φάραγγι τρωγούσης
ἐπὶ σηκὸν ἄγειν θʼ, ὡς αἱ μὲν ἦλθον, αἱ δʼ οὔπω
κόμην γλυκεῖαν αἰγίλου τε καὶ σχίνου
τὸ κέρας κατῆξε μακρόθεν λίθῳ πλήξας.
τὴν δʼ ἱέτευε· „μή, χίμαιρα συνδούλη,
πρὸς τοῦ σε Πανός, ὃς νάπας ἐποπτεύει,
τῷ δεσπότῃ, χίμαιρα, μή με μηνύσῃς·
ἄκων γὰρ ηὐστόχησα τὸν λίθον ῥίψας.“
ἣ δʼ εἶπε „καὶ πῶς ἔργον ἐκφανὲς κρύψω;
τὸ κέρας κέκραγε, κἂν ἐγὼ σιωπήσω.“
Ὅτι τὰ δημοσίᾳ ἁμαρτηθέντα κατʼ οὐδένα τρόπον χρὴ κρύπτειν.
Ἁλιεὺς σαγήνην, ἣν νεωστὶ βεβλήκει,
ἀνείλετʼ· ὄψου δʼ ἔτυχε ποικίλου πλήρης.
τῶν δʼ ἰχθύων ὁ λεπτὸς εἰς βυθὸν φεύγων
ὑπεξέδυνε δικτύου πολυτρήτου,
ὁ μέγας δʼ ἀγρευθεὶς εἰς τὸ πλοῖον ἡπλώθη.
σωτηρία πώς ἐστι καὶ κακῶν ἔξω τὸ μικρὸν εἶναι· τὸν μέγαν δὲ τῇ δόξῃ σπανίως ἴδοις ἂν ἐκφυγόντα κινδύνους.
Ἀλεκτορίσκων ἦν μάχη Ταναγραίων,
οἷς θυμὸν εἶναί φασιν οἷον ἀνθρώποις.
τούτων ὁ λειφθείς (τραυμάτων γὰρ ἦν πλήρης)
ἔκυπτʼ ἐς οἴκου γωνίην ὑπʼ αἰσχύνης·
ὁ δʼ ἄλλος εὐθὺς ἐπὶ τὸ δῶμα πηδήσας
ἐπικροτῶν τε τοῖς πτεροῖς ἐκεκράγει.
καὶ τὸν μὲν αἰετός τις ἐκ στέγους ἄρας
ἀπῆλθʼ δʼ ἀδεῶς ἀμφέβαινε θηλείαις,
ἀμείνονα σχὼν τἀπίχειρα τῆς ἥττης.
ἄνθρωπε, καὶ σὺ μή ποτʼ ἴσθι καυχήμων, ἄλλου σε πλεῖον τῆς τύχης ἐπαιρούσης. πολλοὺς ἔσωσε καὶ τὸ μὴ καλῶς πράττειν.
Ἁλιεὺς θαλάσσης πᾶσαν ᾐόνα ξύων
λεπτῷ τε καλάμῳ τὸν γλυκὺν βίον σῴζων
μικρόν ποτʼ ἰχθύν ὁρμιῆς ἀφʼ ἱππείης
ἤγρευσεν, οὐ τῶν εἰς τάγηνον ὡραίων.
ὁ δʼ αὐτὸν οὕτως ἱκέτευεν ἀσπαίρων·
„τί σοι τὸ κέρδος; ἢ τίνʼ ὦνον εὑρήσεις;
οὐκ εἰμὶ γὰρ τέλειος, ἀλλά με πρῴην
πρὸς τῇδε πέτρῃ φυκὶς ἔπτυσεν μήτηρ.
νῦν οὖν ἄφες με, μὴ μάτην μʼ ἀποκτείνῃς.
ἐπὴν δὲ πλησθεὶς φυκίων θαλασσαίων
μέγας γένωμαι, πλουσίοις πρέπων δείπνοις,
τότʼ ἐνθάδʼ ἐλθὼν ὕστερόν με συλλήψῃ.“
τοιαῦτα μύζων ἱκέτευε καὶ σπαίρων,
ἀλλʼ οὐκ ἔμελλε τὸν γέροντα θωπεύσειν·
ἔφη δὲ πείρων αὐτὸν ὀξέῃ σχοίνῳ.
„ὁ μὴ τὰ μικρά, πλὴν βέβαια, τηρήσας
μάταιός ἐστιν, ἢν ἄδηλα θηρεύῃ.“
Ἄνθρωπος ἵππον εἶχε. τοῦτον εἰώθει
κενὸν παρέλκειν, ἐπετίθει δὲ τὸν φόρτον
ὄνῳ γέροντι. πολλὰ τοιγαροῦν κάμνων
ἐκεῖνος ἐλθὼν πρὸς τὸν ἵππον ὡμίλει.
„ἤν μοι θελήσῃς συλλαβεῖν τι τοῦ φχόρτου,
τάχʼ ἂν γενοίμην σῷος· εἰ δὲ μή, θνῄσκω.“
ὃ δʼ οὐ προάξεις;“ εἶπε „μή μʼ ἐνοχλήσῃς·
εἷρπεν σιωπῶν, τῷ κόπῳ δʼ ἀπαυδήσας
πεσὼν ἔκειτο νεκρός, ὡς προειρήκει.
τὸν ἵππον οὖν παρʼ αὐτὸν εὐθέως στήσας
ὁ δεσπότης καὶ πάντα τὸν γόμον λύων
ἐπʼ αὐτὸν ἐτίθει τὴν σάγην τε τοῦ κτήνους,
καὶ τὴν ὀνείην προσεπέθηκεν ἐκδείρας.
ὁ δʼ ἵππος „οἴμοι τῆς κακῆς“ ἔφη „γνώμης·
οὗ γὰρ μετασχεῖν μικρὸν οὐκ ἐβουλήθην,
τοῦτʼ αὐτό μοι πᾶν ἐπιτέθεικεν ἡ χρείη.“
Ἄραψ κάμηλον ἀχθίσας ἐπηρώτα
πότερʼ ἀναβαίνειν μᾶλλον ἢ κάτω βαίνειν
αἱροῖτο. χὡ κάμηλος οὐκ ἄτερ μούσης
εἶφʼ „ἡ γὰρ ὀρθὴ τῶν ὁδῶν ἀπεκλείσθη;“
Ὁ λόγος εὔθετος πρὸς ἄνδρας διεστραμμένους καὶ τὴς εὐθείας ὁδοῦ ἐκκλίνοντας.
Ἁλιεύς τις αὐλοὺς εἶχε καὶ σοφῶς ηὔλει·
καὶ δή ποτʼ ὄψον ἐλπίσας ἀμοχθήτως
πολὺ πρὸς αὐλῶν ἡδυφωνίην ἕλξειν,
τὸ δίκτυον θεὶς ἐτερέτιζεν εὐμούσως.
ἐπεὶ δὲ φυσῶν ἔκαμε καὶ μάτην ηὔλει,
βαλὼν σαγήνην ἔλαβεν ἰχθύας πλείστους.
ἐπὶ γῆς δʼ ἰδὼν σπαίροντας ἄλλον ἀλλοίως,
τοιαῦτʼ ἐκερτόμησε τὸν βόλον πλύνων·
„ἄναυλα νῦν ὀρχεῖσθε. κρεῖσσον ἦν ὕμας
πάλαι χορεύειν, ἡνίκʼ εἰς χοροὺς ηὔλουν.“
οὐκ ἔστιν ἀπόνως οὐδʼ ἀλύοντα κερδαίνειν· ὅταν καμὼν δὲ τοῦθʼ ἕλῃς ὅπερ βούλει, τὸ κερτομεῖν σοι καιρός ἐστι καὶ παίζειν. Ὁ μῦθος λέλεκται πρὸς τοὺς ματαίως παρὰ τὸ δέον τι ἐργαζομένους.
Αἰσχρῆς τις ἤρα καὶ κακορρύπου δούλης
ἰδίης ἑαυτοῦ, καὶ παρεῖχεν αἰτούσῃ
ἅπανθ’ ἑτοίμως. ἡ δὲ χρυσίου πλήρης,
σύρουσα λεπτὴν πορφύρην ἐπὶ κνήμης,
πᾶσαν μάχην συνῆπτεν οἰκοδεσποίνῃ·
τὴν δʼ Ἀφροδίτην ὥσπερ αἰτίην τούτων
λύχνοις ἐτίμα, καὶ καθʼ ἡμέρην πᾶσαν
ἔθυεν ηὔχεθʼ ἱκέτευεν ἠρώτα·
ἕως ποτʼ αὐτῶν ἡ θεὸς καθευδόντων
ἦλθεν καθʼ ὕπνους, καὶ φανεῖσα τῇδούλῃ
„μή μοι χάριν σχῇς ὡς καλήν σε ποιούσῃ·
τούτῳ χολοῦμαι“ φησίν „ᾦ καλὴ φαίνῃ.“
ἅπας ὁ τοῖς αἰσχροῖσιν ὡς καλοῖς χαίρων θεοβλαβής τίς ἐστι καὶ φρένας πηρός.
Ἀλώπεκʼ ἐχθρὴν ἀμπέλων τε καὶ κήπων
ξένῃ θελήσας περιβαλεῖν τις αἰκίη,
τὴν κέρκον ἅψας καὶ λίνου τι προσδήσας
ἀφῆκε φεύγειν. τὴν δʼ ἐπίσκοπος δαίμων
ἐς τὰς ἀρούρας τοῦ βλαβόντος ὡδήγει
τὸ πῦρ φέρουσαν. ἦν δὲ ληίων ὥρη
καὶ καλλίπαις ἀμητὸς ἐλπίδων πλήρης.
ὃ δʼ ἠκολούθει τὸν πολὺν κόπον κλαίων,
οὐδʼ εἶδεν αὐτοῦ τὴν ἅλωνα Δημήτηρ.
χρὴ πρᾷον εἶναι μηδʼ ἄμετρα θυμοῦσθαι.
ἔστιν τις ὀργῆς νέμεσις, ἣν φυλαττοίμην,
αὐτοῖς βλάβην φέρουσα τοῖς δυσοργήτοις.
Θυμῷ χρῆσθαι κατὰ τῶν πέλας ἀμέτρῳ καλὸν οὐκ ἔνι.
Ἀγροῦ χελιδὼν μακρὸν ἐξεπωτήθη,
εὗρεν δʼ ἐρήμοις ἐγκαθημένην ὕλαις
ἀηδόνʼ ὀξύφωνον· ἡ δʼ ἀπεθρήνει
τὸν Ἴτυν ἄωρον ἐκπεσόντα τῆς ὥρης.
ἐκ τοῦ μέλους δʼ ἔγνωσαν αἱ δύʼ ἀλλήλας,
καὶ δὴ προσέπτησάν τε καὶ προσωμίλουν.
χἠ μὲν χελιδὼν εἶπε φιλτάτη, ζῴεις;
πρῶτον βλέπω σε σήμερον μετὰ Θρᾴκην.
ἀεί τις ἡμᾶς πικρὸς ἔσχισεν δαίμων·
καὶ παρθένοι γὰρ χωρὶς ἦμεν ἀλλήλων.
ἀλλʼ ἔλθʼ ἐς ἀγρὸν καὶ πρὸς οἶκον ἀνθρώπων·
σύσκηνος ἡμῖν καὶ φίλη κατοικήσεις,
ὅπου γεωργοῖς, οὐχὶ θηρίοις ᾄσεις.
τί σε δροσίζει νῶτον ἔννυχος στίβη,
καὶ καῦμα θάλπει; πάντα δʼ ἀγρότιν σʼ ἥσει.
ἄγε δὴ σεαυτήν, σοφὰ λαλοῦσα, μὴ σίνου·
ὕπαιθρον ὕλην λεῖπε, καὶ παρʼ ἀνθρώποις
ὁμώροφόν μοι δῶμα καὶ στέγην οἴκει.“
τὴν δʼ αὖτʼ ἀηδὼν ὀξύφωνος ἠμείφθη·
„ἔα με πέτραις ἐμμένειν ἀοικήτοις,
καὶ μή μʼ ὀρεινῆς ὀργάδος σὺ χωρίσσῃς.
μετὰ τὰς Ἀθήνας ἄνδρα καὶ πόλιν φεύγω·
οἶκος δέ μοι πᾶς κἀπίμιξις ἀνθρώπων
λύπην παλαιῶν συμφορῶν ἀναξαίνει.“
παραμυθία τίς ἐστι τῆς κακῆς μοίρης λόγος σοφὸς καὶ μοῦσα καὶ φυγὴ πλήθους· λύπη δʼ, ὅταν τις οἶς ποτʼ εὐθενῶν ὤφθη, f. 7bτούτοις ταπεινὸς αὖθις ὢν συνοικήσῃ. Ὅτι συμφέρει τῷ ἠδικημένῳ πόρρω γενέσθαι τῶν εἰς ἀνάμνησιν αὐτὸν φερόντων κακῶν.
Αὔλαξι λεπτὰς παγίδας ἀγρότης πήξας
γεράνους σποραίων πολεμίας συνειλήφει.
τοῦτον πελαργὸς ἱκέτευε χωλεύων
(ὁμοῦ γὰρ αὐταῖς καὶ πελαργὸς ἡλώκει)
„οὐκ εἰμὶ γέρανος, οὐ σπόρον καταφθείρω.
πελαργός εἰμι (χἠ χρόη με σημαίνει),
πτηνῶν πελαργὸς εὐσεβέστατον ζῴων·
τὸν ἐμὸν τιθηνῶ πατέρα καὶ νοσηλεύω.
κἀκεῖνος ,,ὦ πελαργέ, τίνι βίῳ χαίρεις,
οὐκ οἶδα“ φησίν· ,,ἀλλὰ τοῦτο γινώσκω,
ἔλαβόν σε σύν ταῖς ἔργα τἀμὰ πορθούσαις.
ἀπολῇ μετʼ αὐτῶν τοιγαροῦν, μεθʼ ὧν ἥλως.“
κακοῖς ὁμιλῶν ὡς ἐκεῖνοι μισήσῃ, κἂν μηδὲν αὐτὸς τοὺς πέλας καταβλάψῃς. Ὁ λόγος διδάσκει φεύγειν ἡμᾶς τὰς τῶν πονηρῶν ἀνθρώπων κοινωνίας, ἵνα μὴ τῇ αὐτῶν κακίᾳ συναπολώμεθα.
Ἄρκτος φιλεῖν ἄνθρωπον ἐκτόπως ηὔχει·
νεκρὸν γὰρ αὐτοῦ σῶμʼ ἔφασκε μὴ σύρειν.
πρὸς ἣν ἀλώπηξ εἶπε „μᾶλλον ᾑρούμην
εἰ νεκρὸν εἷλκες, τοῦ δὲ ζῶντος οὐχ ἥπτου.“
ὁ ζῶντα βλάπτων μὴ νεκρόν με θρηνείτω.
Ἀνὴρ Ἀθηναῖός τις ἀνδρὶ Θηβαίῳ
κοινῶς ὁδεύων, ὥσπερ εἰκός, ὡμίλει.
ῥέων δʼ ὁ μῦθος ἦλθε μέχρις ἡρώων,
μακρὴ μὲν ἄλλως ῥῆσις οὐδʼ ἀναγκαίη·
τέλος δʼ ὁ μὲν Θηβαῖος υἱὸν Ἀλκμήνης
μέγιστον ἀνδρῶν, σὺν δὲ καὶ θεῶν ὕμνει·
ὁ δʼ ἐξ Ἀθηνῶν ἔλεγεν ὡς πολὺ κρείσσων
Θησεὺς γένοιτο, καὶ τύχης ὁ μὲν θείης
ὄντως λέλογχεν, Ἡρακλῆς δὲ δουλείης.
λέγων δʼ ἐνίκα· στωμύλος γὰρ ἦν ῥήτωρ.
ὁ δʼ ἄλλος ὡς Βοιωτὸς οὐκ ἔχων ἴσην
λόγοις ἅμιλλαν, εἶπεν ἀγρίῃ μούσῃ·
,,πέπαυσο· νικᾶς. τοιγαροῦν χολωθείη
Θησεὺς μὲν ἡμῖν, Ἡρακλῆς δʼ Ἀθηναίοις.
Ὅτι οὐ δεῖ τοὺς μεγιστᾶνας κινεῖν εἰς ὀργὴν κατὰ τῶν ὑπεξουσίων. εἰς ματαιολογίας καὶ ἔριδας.
Ἄγροικος ἠπείλησε νηπίῳ τίτθη
κλαίοντι ,,παῦσαι, μή σε τῷ λύκῳ ῥίψω.“
ὁ λύκος δʼ ἀκούσας τήν τε γραῦν ἀληθεύειν
νομίσας ἔμεινεν ὡς ἕτοιμα δειπνήσων,
ἕως ὁ παῖς μὲν ἑσπέρης ἐκοιμήθη,
αὐτὸς δὲ πεινῶν καὶ λύκος χανὼν ὄντως
ἀπῆλθε νωθραῖς ἐλπίσιν παρεδρεύσας.
λύκαινα δʼ αὐτὸν ἡ σύνοικος ἠρώτα
„πῶς οὐδὲν ἄρας ἦλθες, ὥσπερ εἰώθης;“
ὃ δʼ εἶπε „πῶς γάρ, ὃς γυναικὶ πιστεύω;“
Διδάσκει ἡμᾶς ὁ μῦθος ὅτι οὐ χρὴ πᾶσι πιστεύειν, γυναικὶ δὲ μάλιστα μεγάλα καὶ πάμπολλα ἐπαγγελλομένῃ. πρὸς τὸν κεναῖς ἀπάταις ἐξαπατηθέντα.
Αἴλουρος ὄρνεις οἰκίης ἐνεδρεύων,
ὡς θύλακός τις πασσάλων ἀπηρτήθη.
τὸν δʼ εἶδʼ ἀλέκτωρ πινυτὸς ἀγκυλογλώχιν,
καὶ ταῦτʼ ἐκερτόμησεν ὀξὺ φωνήσας·
„πολλοὺς μὲν οἶδα θυλάκους ἰδὼν ἤδη·
οὐδεὶς δʼ ὀδόντας εἶχε ζῶντος αἰλούρου.“
Πρὸς τοὺς ἀπὸ πείρας γνωρισθέντας κακούργους, καὶ μηκέτι ταῖς τούτων ὑποκρίσεσί τινα ἐξαπατᾶσθαι.
Βορέῃ λέγουσιν ἡλίῳ τε τοιαύτην
ἔριν γενέσθαι, πότερος ἀνδρὸς ἀγροίκου
ὁδοιποροῦντος τὴν σίσυρναν ἐκδύσει.
βορέης δʼ ἐφύσα πρῶτος οἷος ἐκ Θρᾴκης,
βίῃ νομίζων τὸν φοροῦντα συλήσειν·
ὃ δʼ οὐ μεθῆκε μᾶλλον, ἀλλὰ ῥιγώσας
καὶ πάντα κύκλῳ χερσὶ κράσπεδα σφίγξας
καθῆστο, πέτρης νῶτον ἐξοχῇ κλίνας.
ὁ δʼ ἥλιος τὸ πρῶτον ἡδὺς ἐκκύψας
ἀνῆκεν αὐτὸν τοῦ δυσηνέμου ψύχους,
ἔπειτα δʼ αὖ προσῆγε τὴν ἀλῆν πλείω·
καὶ καῦμα τὸν γεωργὸν εἶχεν ἐξαίφνης,
αὐτὸς δὲ ῥίψας τὴν σισύραν ἐγυμνώθη.
βορρᾶς μὲν οὕτω συγκριθεὶς ἐνικήθη·
λέγει δʼ ὁ μῦθος „πτρᾳότητα, παῖ, ζήλου.
ἀνύσεις τι πειθοῖ μᾶλλον ἢ βίᾳ ῥέζων.“
Μῦθος παραινῶν ὅτι οὐ χρὴ φιλόνικον εἶναι, ἀλλὰ πρΰτητι καὶ πειθοῖ ἀνύειν τὰ ἀνήκοντα.
Βότρυς μελαίνης ἀμπέλου παρωρείῃ
ἀπεκρέμαντο. τοὺς δὲ ποικίλη πλήρεις
ἰδοῦσα κερδὼ πολλάκις μὲν ὡρμήθη
πηδῶσα ποσσὶν πορφυρῆς θιγεῖν ὥρης·
ἦν γὰρ πέπειρος κεἰς τρυγητὸν ἀκμαίη.
| κάμνουσα δʼ ἄλλως (οὐ γὰρ ἴσχυεν ψαύειν) |
ὡς δʼ οὐκ ἐφικνεῖτʼ, ἀλλʼ ἔκαμνε πηδῶσα
οὐδὲν κρεμαστῆς σχοῦσα πλεῖον αἰώρης,
παρῆλθεν οὕτω βουκολοῦσα τὴν λύπην·
„ὄμφαξ ὁ βότρυς, οὐ πέπειρος, ὡς ᾤμην.“
Ὁ μῦθος ἐλέγχει τοὺς εἰς ἀνέκβατα κοπιῶντας πράγματα καὶ τούτων ἀστοχοῦντας τρόπους ψευδεῖς προβαλλομένους.
Βοηλάτης ἅμαξαν ἦγεν ἐκ κώμης.
τῆς δʼ ἐμπεσούσης εἰς φάραγγα κοιλώδη,
δ…
The complete text is available when the reading interface loads.