Historiae Animalium Epitome

(1) Ταῦτά ἐστιν ἐν τῇ νῦν γραφομένῃ ὑφ’ ἡμῶν συντάξει ἃ δεήσει σε f.6v ἐπιγνῶναι, | τίνα λέγει ὁ Ἀριστοτέλης ἐν τῇ Περὶ ζῴων πραγματείᾳ σελάχια ζῷα καὶ τίνα μαλάκια, ὁμοίως δὲ καὶ τίνα μαλακόστρακα κατονομάζει καὶ τίνα ὀστρακόδερμα, ποῖά τε λέγει τῶν ζῴων καρχαρόδοντα καὶ τίνα χαυλιόδοντα καὶ ἀμφόδοντα, καὶ συνόδοντα, ποῖά τε ἔντομα πέφυκε καὶ τίνα ἐστὶν ἀμφίβια καὶ λεπιδωτὰ καὶ φολιδωτά, καὶ ποῖα μώνυχα καὶ διχηλὰ καὶ πολυσχιδῆ καὶ στεγανόποδα καὶ κολεόπτερα καὶ πιλωτὰ καὶ πτερωτὰ καὶ γαμψώνυχα καὶ ὁλόσφυρα· τοιαύτης γὰρ τῆς ὑποτυπώσεως γινομένης εὐεπίγνωστος μᾶλλον καὶ ἡ τῶν κατὰ μέρος γένηταί σοι ἱστορία.

(2) Σελάχια μὲν οὗν λέγεται ὅσα λεπίδας οὐκ ἔχει τῶν ἰχθυδίων, μύραινα γόγγρος νάρκη τρυγὼν βοῦς γαλεὸς καὶ τὰ μείζονα δὲ τούτων καὶ 21 Ael. de nat. anim. ΧΙ 37 p. 289,12 Hercher καλεῖται δὲ σελάχια ὅσα οὐκ ἔχει λεπΐδας· εἵη δ’ ἂν μύραινα γόγγρος νάρκη τρυγὼν βοῦς γαλεὸς * * δελφὶς φάλαινα φώκη. ταῦτα δὲ ἄρα μόνα τῶν ἐνύδρων ζφοτοκεῖ. cf. Arist. hist. anim. A 5 p. 489a 35—489b6 et 490b12 7 Ζώων Rose: Ἡώων culpa rubricatoris P 9 ἄναξ ex ὤναξ correxit P1 11 A addidi 13 τίνα Rose: τίνι P 15 χαυλιόδοντα Rose: χαλιόδοντα Ρ 17 μώνυχα Rose: μόννυχα Ρ 18 πολυσχιδῆ Rose: πολυσχεδῆ constanter P κολεόπτερα Rose: κολοιόπτερα Ρ 19 γαμψώνυχα ex γαμψόνυχα ut videtur P1 20 γένηται P: γενήσεται Rose 21 σελάχια λάχία Rose: σαλάχια Ρ οῖον (non οῖα) exhibet Ρ κητώδη λεγόμενα, καθάπερ δελφὶς φάλαινα φώκη. τούτοις δὲ μόνοις συμβέβηκε τῶν ἐνύδρων ζῳοτοκεῖν.

(3) μαλάκια δὲ εἴρηται ὅσα τῶν ἐνύδρων ὀστέα οὐκ ἔχει, καθάπερ πολύπους σηπία τεῦθος τευθὶς ἀκαλήφη καὶ εἴ τι ἄλλο τοιοῦτον. ταῦτα δὲ καὶ ἄναιμα καὶ ἄσπλαγχνα συμβέβηκεν ὑπάρχειν.

(4) μαλακόστρακα δὲ προσαγορεύεται τά τε τῶν ἀστακῶν καὶ καρίδων, ἔτι δὲ καὶ καρκίνων καὶ παγούρων καὶ τῶν ὁμοίων εἴδη· ταῦτα δὲ καὶ ἐκδύεσθαι τῶν ἐνύδρων μόνα λέγεται τὸ γῆρας.

(5) ὀστρακόδερμα δὲ κατωνόμασται τά τε τῶν ὀστρέων καὶ πορφυρῶν καὶ κηρύκων καὶ στρόμβων καὶ ἐχίνων γένη, ταῦτα δὲ λέγεται μήτε ἄρσενα μήτε θήλεα ὑπάρχειν.

(6) καρχαρόδοντα δέ ἐστιν ὅσα στρογγύλους καὶ ὀξεῖς καὶ ἐναλλάσσοντας τοὺς ὀδόντας ἔχει, οἶον λύκος λέων κύων πάρδαλις καὶ τὰ ἄλλα· ἔτι δὲ καὶ τὸ τῶν ἰχθύων πᾶν γένος καρχαρόδουν. ταῦτα δὲ σαρκοφάγα συμβέβηκεν εἶναι.

(7) ἀμφόδοντα δέ ἐστιν ἄνθρωπος ἵππος ὄνος ἐλέφας καὶ πάντα ὅσα οὐκ ἐνηλλαγμένους τοὺς ὀδόντας ἔχει. τούτοις δὲ συμβέβηκε πιμελὴν ἀλλ’ οὐ στέαρ ἔχειν.

(8) συνόδοντα δέ ἐστι βοῦς f. 7r πρόβατον αἴξ, καὶ εἴ τι συμβέβηκε | στέαρ ἔχειν ἀλλ’ οὐ πιμελήν· ᾧ δὲ διαφέρει πιμελὴ στέατος ἐν τοῖς ἑξῆς ἀπαγγελῶ.

(9) χαυλιόδοντα δέ ἐστι τὰ ὑποφαίνοντα ἔξω τοὺς ὀδόντας, οἷον ὗς ἐλέφας ἀσπάλαξ καὶ εἴ τι 2 μαλάκια] Ael. nat.an.l c.289,15 μαλάκια δὲ καλεῖται ὅσα ἀνόστεα ἐστι· καὶ εἴη ἂν πολύπους σηπία τευθὶς ἀκαλήφη. ταῦτά τοι καὶ αἵματος ἄμοιρα καὶ σπλάγχνων ἐστί. cf. Arist.hist.anim. 1 p.523b 1—5 4 ἄσπλαγχνα] Ael.1.c.et Arist. fr.315 p. 1531b7 (ex Athen. VlI p.316) de polypo σπλάγχνον δ᾿ οὐκ ἔχει ἀναλογοῦν 5 μαλακόστρακα] Ael.1.c.18 μαλακόστρακα δὲ ἀστακοὶ καρίδες καρκίνοι πάγουροι· ἀποδύεται δὲ καὶ τὸ γῆρας ταῦτα. cf.Arist.hist.anim.Α 6 p.490β10 et θ18 p.601a10 7 ὀστρακόδερμα] Ael.l.c.289,19 ὀστρακόδερμα δὲ ὄστρεα πορφύραι κήρυκες στρόμβοιἐχῖνοι κάραβοι. cf.Arist.part.anim.B 8 p. 654a2. hist. anim.Δ4 p. 528a10. Galen. VI 769 ὄστρεα ὧν οἱ κήρυκες αἵ τε πορφύραι καὶ πάνθ’ ἁπλῶς τὰ καλούμενα πρὸς Ἀριστοτέλους ὀστρακόδερμα 9 ταῦτα] Arist.hist.anim.Δ11 p. 537b24 ἔστι δ’ οὐθὲν ἄρρεν καὶ θῆλυ ἐν τοῖς μονίμοις οὐδ᾿ ὅλως ἐν τοῖς ὀστρακοδέρμοις. cf.gener.anim.Α 1 p.715b19. A23 p. 731b8 10 καρχαρόδοντα] Arist.hist.anim.B1 p. 501a16 ἔτι δὲ τὰ μέν ἐστι καρχαρόδοντα αὐτῶν, οῖον λέων καὶ πάρδαλις καὶ κύων, τὰ δὲ ἀνεπάλλακτα, οἷον ἵππος καὶ βοῦς· καρχαρόδοντα γάρ ἐστιν ὅσα ἐπαλλάττει τοὺς ὀδόντας τοὺς ὀξεῖς. cf. part. anim.Γ 1 p. 661b18. Ael.1.c.289,21 12 ἔτι δὲ] Arist.hist.anim.B1 p. 501a23 οἱ γὰρ ἰχθύες πάντες σχεδὸν καρχαρόδοντές εἰσιν. Β 13 p.505a28 καρχαρόδοντες δὲ πάντες οἱ ἰχθύες ἔξω τοῦ σκάρου. cf part.anim.Γ 1 ρ.662a6. 14 p. 675a1. Δ11 p.691a9 ταῦτα] Arist.hist.anim.θ 5 p.594a25 τῶν δὲ τετραπόδων καὶ ζῳοτόκων τὰ μὲν ἄγρια καὶ καρχαρόδοντα πάντα σαρκοφάγα cf. Ael. 1. c. 13 ἀμφόδοντα] Ael. 1. c.289,22 ἀμφόδοντα δὲ ἄνθρωπος ἵππος ὄνος 15 πιμελὴν] Arist.hist.anim.B17 p.520a14 ἔχει δὲ τὰ μὲν ἀμφώδοντα πιμελήν, τὰ δὲ μὴ ἀμφώδοντα στέαρ cf. Ael. l.c.289,23 κυνόδοντα] Ael. 1. c. κυνόδοντα δὲ βοῦς πρόβατον αἴξ 17 Ael. l.c.289,24 χαυλιόδοντα δὲ ὖς ὁ ἂγρτος σπάλαξ. cf. Arist.part.anim.Γ 1 p.661b17—26 18 ὑποφαίνοντα] cf. Arist. hist. anim.B 7 p.502a12 χαυλιόδοντας ὑποφαινομένους 3 ἀκαλόφη P 4 ἂσπλαγχνα scripsi cf. auctores supra eit.: εὔσπλαγχνα P 6 πα- γούρων Rose: πλούρ P 7 τὸ γῆρας Rose: τογηράς P 9 στρόμβων Rose: στρόμ- βλων P 16 ᾧ sic P: ὡς enotaverat Rose 17 χαυλιόδοντα Rose: καλιόδοντα P 18 ἔξω τοὺς Rose: ὀξωτοὺς P ἄλλο.

(10) ἔντομα δὲ καλεῖται ὅσα τῶν ζῴων ἐντομὴν μεταξὺ ἑαυτῶν κέκτηται, καθάπερ ὅ τε σφὴξ καὶ μόρμηξ μέλιττα καὶ εἴ τι ἄλλο. ταῦτα δὲ τὰ ζῷα λέγεται μήτε ἀναπνεῖν μήτε πνεύμονα ἔχειν.

(11) ἀμφίβια δὲ νενόμισται ὅσα τῶν ζῴων καὶ ἐν τῷ ὑγρῷ καὶ ἐπὶ τῆς χέρσου βιοῖ, καθάπερ ἵππος ποτάμιος καὶ ἔνυδρις καὶ ὁ κροκόδειλος. δύναται δὲ καὶ ὁ ἄνθρωπος ἀμφίβιος λέγεσθαι· εἰσὶ γὰρ οἳ ἅμα καὶ ἐν τῷ ὑγρῷ καὶ ἐν τῇ ξηρᾷ διαιτῶνται, καθάπερ ἐν Αἰγόπτῳ καὶ ἄλλῃ πολλαχῇ.

(12) λεπιδωτὰ δὲ εἴρηται πάντα τὰ τῶν ἰχθύων γένη ἔξω τῶν σελαχίων.

(13) φολιδωτὰ δέ ἐστιν ὅ τε σαῦρος καὶ ἡ σαλαμάνδρα καὶ ἡ χελώνη καὶ ὁ κροκόδειλος καὶ τὸ τῶν ὄφεων πᾶν γένος. ταῦτα δὲ λέγεται κατά τινας καιροὺς τὸ γῆρας ἐκδύεσθαι· ὁ δὲ κροκόδειλος φωλεύει μὲν τοὺς χειμεριωτάτους μῆνας τέσσαρας κατὰ γῆς κρυπτόμενος, τὸ δὲ γῆρας οὐκ ἐκδύεται, καθάπερ οὐδὲ ἡ χελώνη.

(14) μώνυχα δέ ἐστιν ἵππος καὶ ὄνος ὀρεὺς καὶ εἴ τι ἄλλο· τούτους δὲ συμβέβηκε μὴ νεῖν καὶ λοφούρους κεκλῆσθαι.

(15) διχηλὸς δέ ἐστι κάμηλος ἔλαφος σῦς βοῦς δόρκων καὶ εἴ τι ἄλλο· οἷς καὶ συμβέβηκεν 1 ἔντομα] Ael. nat. an. l. c. 289,26 ἔντομα δὲ σφὴξ μέλιττα· λέγουσι δὲ μηδὲ πνεύμονας ἔχειν ταῦτα. Arist. hist. anim. Δ 1 p. 523b 13 ἔστι δ᾿ ἔντομα ὅσα κατὰ τοὔνομα ἐστὶν ἐντομὰς ἔχοντα ἢ ἐν τοῖς ὑπτίοις ἢ ἐν τοῖς πρανέσιν ἢ ἐν ἀμφοῖν, καὶ οὔτε ὀστῶδες ἔχει ἐν κεχωρισμένον οὔτε σαρκῶδες, ἀλλὰ μέσον ἀμφοῖν· ...ἔστι δ’ ἔντομα καὶ ἄπτερα, οἶον ἴουλος καὶ σκολόπενδρα, καὶ πτερωτά, οἶον μέλιττα καὶ μηλολόνθη καὶ σφήξ· καὶ ταὐτὸ δὲ γένος ἐστὶ καὶ πτερωτὸν καὶ ἄπτερον, οἶον μύρμηκές εἰσι καὶ πτερωτοὶ καὶ ἄπτεροι καὶ αἱ καλούμεναι πυγολαμπίδες 3 μήτε ἀναπνεῖν] Arist. hist. anim. Δ 9 p. 535b9 οὐθὲν γὰρ ἀναπνεῖ αὐτῶν. cf. de respit. 3 p. 471b20 et 9 p. 475a29 ἀμφίβια] Ael. l. c. 289,27 ἀμφίβια δὲ ἵππος ποτάμιος ἐνυδρὶς κάστωρ κροκόδελος. cf. Arist. hist. auim. Θ 2 p. 589 a 10 sqq., qui tamen ipso verbo ἀμφίβια nondum utitur cf. Rose p. 7 λεπιδωτά] Arist. hist. anim. Γ 10 p. 517b5 λεπίδας δ᾿ ἰχθύες (ἔχουσι) μόνοι ὅσοι ᾠοτοκοῦσι τὸ ψαθυρὸν ᾠόν· τῶν γὰρ μακρῶν γόγγρος μὲν οὐ τοιοῦτον ἔχει ᾠόν, οὐδ᾿ ἡ μύραινα, ἔγχελυς δ᾿ ὅλως οὐκ ἔχει. cf. B 13 p. 505 a 25 8 φολιδωτὰ] Ael. I. e. 289,28 φολιδωτὰ δὲ σαῦρος σαλαμάνδρα χελώνη κροκόδειλος ὄφις. Arist. hist. anim. Θ 13 p. 599a31. Β 12 p. 504a27. Θ 5 p. 594a4 10 ταῦτα] Ael. l. c. 289,29 ταῦτα δὲ καὶ τὸ γῆρας ἀποδύεται πλὴν κροκοδείλου καὶ χελώνης. Arist. hist. anim. Θ 17 p. 600b19 11 φωλεύει] Arist. hist. anim. Θ 13 p. 599a32 τέτταρας μῆνας τοὺς χειμεριωτάτους 13 μώνυχα] Ael. l. c. 289,31 μώνυχα δὲ ἵππος ὄνος. Arist. hist. anim. B1 p. 499b11 μώνυχα ὥσπερ ἵππος καὶ ὀρεύς. part. anim. Γ 12 p. 674b2 τὰ δὲ μώνυχα . . . . . οἶον ἵππος καὶ ὀρεὺς καὶ ὄνος 14 τούτους] Arist. hist. anim. A 6 p. 491a1 ἐπὶ τοῖς λοφούροις καλουμένοις, οἶον ἵππῳ καὶ ὄνῳ καὶ ὀρεῖ καὶ γίννῳ καὶ ἴννῳ καὶ ταῖς ἐν Συρίᾳ καλουμέναις ἡμιόνοις. cf. gener. anim. Γ 5 p. 755b18 ὥσπερ αἱ ἡμίονοι ἐν τῷ γένει τῶν λοφούρων διχηλὸς] Ael. l. c. 289,31 δίχηλα δὲ βοῦς ἔλαφος αἴξ οἴς χοῖρος. cf. Arist. hist. anim. B 1 p. 499b16 4 τῆς χέρσου Rose: γῆς χέρσου P 5 ἔνυδρις scripsi: ἔνυδρος P 6 οἲ Rose: οἶον P 9 (item v. 13) χελόνη P 10 τὸ add. Rose: om. P 11 τοὺς χειμεριωτάτους μῆνας τέσσαρας scripsi cf. Arist.: τὰς χειμερινὰς ταύτας ἡμέρας τεσσαράκοντα P: τὰς χειμερινωτάτας ἡμέρας τεσσαράκοντα scripsit Rose; idem proponit in nota τὰς (sic) χειμεροωτάτους (sic) μῆνας τέτταρας 13 μώνυχα Rose: μόννυχα P 14 μὴ νεῖν P: ἡμιόνους Rose; at ἡμίονος lophurorum species est: an latet μῆνας emendata lectio ex marg. v. 11 huc delata? λοφούρους Rose: λοφύρους P δίχηλος Rose ἐν τοῖς ὀπισθίοις ποσὶν ἀστραγάλους ἔχειν.

(16) πολυσχδῆ δὲ ὅ τε κύων λέων μῦς καὶ εἴ τι ἄλλο· οἷς καὶ συμβέβηκε κεῖν.

(17) στεγανόποδα δὲ λέγεται ἅμα καὶ πλατυώνυχα κύκνος χὴν πελεκὰν καὶ τὸ τῶν νηττῶν πᾶν γένος· οἷς καὶ συμβέβηκε φιλύδροις εἶναι.

(18) δερμόπτερος δὲ ἡ νυκτερίς, ἥ τις μόνη τῶν πτητικῶν ζῳοτοκεῖ καὶ γάλα ἔχει ἐν τοῖς μαστοῖς καὶ θηλάζει εὐθέως τὸ γεννώμενον.

(19) κολεόπτερος δὲ καλεῖται ὅ τε κάνθαρος καὶ ἡ μηλολόνθη καὶ εἴ τινα f. 7v ἄλλα.

(20) πτιλωτὰ δὲ κατωνόμασται |μέλιττα σφὴξ τέττιξ καὶ εἴ τι τῶν ἀκρίδων καὶ μυιῶν καὶ ἀττελάβων γένος. ταῦτα δὲ καὶ ἄναιμα συμβέβηκεν εἶναι.

(21) πτερωτὰ δὲ ἀλεκτρυὼν καὶ τὰ ἄλλα δὲ τὰ γινωσκόμενα πᾶσι.

(22) γαμψώνυχα δὲ εἴρηται ὅσα τῶν πτερωτῶν τὴν ἐπιρρυγχίδα γεγάμψωκεν ὑπὸ τὴν γένυν, οἷός ἐστιν ὅ τε ἀετὸς καὶ ὁ ἱέραξ καὶ κέγχρη ἄλλα τε τὰ μὴ πίνοντα.

(23) τῶν δὲ πτερωτῶν ὀρνίθων ἃ μέν ἐστιν εἴδη νυκτερινὰ ἃ δὲ ἡμερινά, καὶ ἃ μὲν θαλάσσια ἃ δὲ ποτάμια ἃ δὲ ἡμερινὰ μὲν οὖν ἐστι τὰ πᾶσι φαινόμενα καθ’ ἡμέραν, νυκτερινὰ δὲ 1 ἐν τοῖς ὀπισθίοις] cf. Arist part. anim.Δ10 p.690b5—24 πολυσχδῆ] Arist. part. anim.Δ10 p. 688a34 τὰ δὲ πολυτόκα ἢ πολυσχιδῆ τὰ μὲν περὶ τὴν γαστέρα ⟨ἔχει τοὺς μαστοὺς) πλαγίους καὶ πολλούς, οἶον ὕς καὶ κύων, τὰ δὲ δύο μόνους, περὶ μέσην μέντοι γαστέρα, οἶον λέων et alibi. Ael. nat. anim.XI 37.289,32 πολυσχιδῆ δὲ ἄνθρωπος κύων 2. 3 πολυτοκεῖν] Arist.gener.anim.Δ 4 p. 771a21 κύων δὲ καὶ λύκος καὶ τὰ πολυσχιδῆ πάντα πολυτόκα σχεδόν, καὶ τὰ μικρὰ τῶν τοιούτων, οἷον τὸ τῶν μυῶν γένος 3 στεγανόποδα] Ael.l. c.289,32—290,1 H. στεγανόποδα δὲ καὶ πλατυώνυχα κύκνος χήν. enumerantur στεγανόποδα ap.Arist.hist.anim.Θ3 p.593b15sqq. 5 δερμόπτερος] Arist. hist. anim.A 5 p. 490a7 τὰ δὲ δερμόπτερα, οἷον ἀλώπηξ καὶ νυκτερίς 7 κάνθαρος] Arist. mot. anim.10 p. 710a10 τά τε κολεόπτερα, οἷον κάνθαροι καὶ μηλολόνθαι 8 πτιλωτὰ] Arist.hist.anim.A 5 p.490a6 τὰ δὲ πτιλωτά, οἷον μέλιττα καὶ μηλολόνθη. σφὴ autem inter πτερωτὰ refertur una cum api et melolonthe ap. Arist. hist. anim.Δ 1 p.523b18 et inter ἄναιμα una cum api vespa musca 456a14 τέττιξ, qui inter ἂναιμα refertur ap.Arist.hist.anim.Δ 7 p. 532b10, enumeratur inter animalia quae γίνονται ἐκ ζῷων τῶν συγγενῶν una cum attelabo et locusta hist.anim.Ε 19 p.550b32 et cnm insectis quorum γένεσίς ἐστιν ἐκ ζῴων συνωνύμων una cum locusta et phalangis et vespa et formica ap.Arist. gener.anim.A 16 p. 721a4 9 ἀκρίδων] locustae inter πηδητικὰ et ἄναιμα enumerantur apud Arist.hist.anim.Δ7 p. 532b10 ἄναιμα] Arist.hist.anim.Α 5 p.490a9 πτιλωτὰ δὲ ὅσα ἄναιμα, οἶον τὰ ἔντομα 11 γαμψώνυχα] Arist.part.anim.Γ 1 p. 662b1 τὰ μὲν γὰρ γαμψώνυχα καλούμενα διὰ τὸ σαρκοφαγεῖν καὶ μηδενὶ τρέφεσθαι καρπῷ γαμψὸν ἔχει τὸ ῥύγχος ἅπαντα 12 ἀετὸς inter γαμψώνυχα refertur Arist.hist.anim.1 1 p. 609b7, ἱἐραξ hist. anim.Ζ 7 p.563b19, κέγχρη, ab Aristotele κεγχρηὶς aut κεγχρὶς appellata, hist.anim.Ζ1 p. 538b28. gener.anim.Γ 1 p. 750a8 13 τὰ μὴ πίνοντα] Arist.hist.- anim.Θ3 p.593b29 οἱ δὲ γαμψώνυχες καὶ ἄποτοι πάμπαν. cf.hist.anim.Θ 18 p. 601a32 14 νυκτερινά] Arist.hist.anim. Θ3 p.592b8 ἔτι τῶν νυκτερινῶν (ὀρνίθων) ἔνιοι γαμψώνυχές εἰσιν, οἶον νυκτικόραξ, γλαύξ, βρύας (in codicibus PDa βύας) . . . . . . .ἔτι δ᾿ ἐλεὸς καὶ αἰγώλιος (609a27 et alibi αἰγωλιὸς) καὶ σκώψ 1 ἀστραγγάλους P 2.3 πολυτοκεῖν Rose: πολοτοκεῖν P 3 πλατυόνυχα P 4 νηττῶν scripsi: νηκτῶν P 7 κολεόπτερος Rose: κολοιόπτερ P 9 μυιῶν Rose: μυῶν P 11 ἐπιρργχἰδα γεγάμψωκεν Rose: ἐπιφυγχίδα γεγάψωκεν P 14 εἴδη Rose: ἤδη P γλαὺξ ἐλεὸς βόας νυκτικόραξ αἰγωλιὸς σκώψ, θαλάσσια δὲ ἀλκυὼν αἴθυια λάρος χαραδριὸς καταρράκτης κέπφος κίγκλος. ὁπὲρ δὲ τοῦ βίου τούτων καὶ τῆς μορφῆς καὶ καθόλου τῶν ἄλλων ὀρνίθων ἐν τῷ τετάρτῳ δηλώσω.

(24) ποτάμιοι δέ εἰσι τῶν ὀρνίθων ἅμα καὶ λιμναῖοι πελεκὰν καταρράκτης χὴν ἂγριος ἰωνὶς φαλαρὶς κύκνος καὶ ἄλλα. χερσαῖα δέ εἰσι πέρδιξ ἀτταγὴν καὶ τὸ τῶν περιστερῶν γένος καὶ ἄλλα μυρία.

(25) καθόλου δὲ τῶν ζῴων ἃ μέν ἐστι πρᾷα διὰ παντός, ὡς πρόβατον καὶ βοῦς, τὰ δὲ θυμοειδῆ καὶ ἀμαθῆ, καθάπερ ὗς, τὰ δὲ δειλὰ καὶ ἄφρονα, ὡς ἔλαφος, τὰ δὲ ἐπίβουλα καὶ ἀνελεύθερα, ὡς τὸ τῶν ὄφεων γένος, τὰ δὲ ἐλευθέρια καὶ γενναῖα, ὡς λέων, τὰ δὲ ἐπίβουλα καὶ ἐπιθετικά, ὡς λύκος, τὰ δὲ φρόνιμα καὶ κακοῦργα, ὡς ἀλώπηξ, τὰ δὲ συνανθρωπευόμενα καὶ ἀσπαστικά, ὡς κύων, τὰ δὲ φθονερὰ καὶ φιλόκαλα, ὡς ταώς. καὶ τὰ μὲν συναγελαστικὰ καὶ φιλάλληλα, ὡς γέρανοι, τὰ δὲ μονήρη καὶ ἐχθρά, ἰκτῖνες καὶ τὰ ἄλλα, τὰ δὲ συναγελαστικὰ ἅμα καὶ μονήρη, ὡς ἄνθρωποι.

(26) ἔτι δὲ τῶν ζῴων τὰ μέν ἐστι πολιτικά, ὡς μέλιττα καὶ μύρμηξ, τὰ δὲ ἐπιδημητικά, ὡς γέρανος καὶ ἄλλα, τὰ δὲ οἰκητικά, ὡς ἀσπάλαξ, τὰ 1 θαλάσσια] Arist.Θ 3 p.593b12 περὶ δὲ τὴν θάλατταν καὶ ἁλκὼν καὶ κήρυλος ...ἔτι δὲ λάρος ὁ λευκὸς καὶ κέπφος, αἵθυια, χαραδριός 2 καταρράκτης] Arist.hist.anim.l 12 p. 615a28 ὁ δὲ καταρράκτης ζῇ μὲν περὶ θάλατταν κίγκλος]Arist.l c.615a20 εῖσὶ δέ τινες οἳ περὶ τὴν θάλατταν βιοῦσιν, οἶον κίγκλος 4 ποτάμιοι] Arist.hist.anim.Θ3 p.593b15 τῶν δὲ στεγανοπόδων τὰ μὲν βαρύτερα περὶ ποταμοὺς καὶ λίμνας ἐστίν, οἷον κύκνος νῆττα φαλαρὶς κολυμβίς, ἔτι βόσκας ὅμοιος μὲν νήττῃ τὸ δὲ μέγεθος ἐλάττων καὶ ὁ καλούμενος κἀραξ ...ἔτι χήν etc. πελεκὰν] Arist.hist.anim.l 10 p.614b26 οἱ δὲ πελεκᾶνες οἱ ἐν τοῖς ποταμοῖς γινόμενοι ὁ καταρράκτης] inter σχιζόποδας qui περὶ τὰ ὕδατα καὶ τὰ ἔλη βιοτεύουσιν memoratur ab Aristotele hist.anim.l 12 p. 615a28 ἰωνὶς] qnid sit non liquet; a nullo enim scriptore memoratur 6 πέρδιξ] Athen.ΙΧ 389a φησὶ δ’ Ἀριστοτέλης περὶ τοῦ ζῴου τάδε· ὁ πέρδιξ ἔστι μὲν χερσαῖος, σχιδανόπους κτλ. 7 Arist. hist.anim.Α 1 p. 488b13 τὰ μὲν γάρ ἐστι πρᾶα καὶ δύσθυμα καὶ οὐκ ἐνστατικά, οἷον βοῦς, τὰ δὲ θυμώδη καὶ ἐνστατικὰ καὶ ἀμαθῆ, οἷον ὗς ἅγριος, τὰ δὲ φρόνιμα καὶ δέλα, οἶον ἔλαφος δασύπους, τὰ δὲ ἀνελεύθερα καὶ ἐπίβουλα, οἷον οἱ ὄφεις, τὰ δὲ ἐλευθέρια καὶ ἀνδρεἶα καὶ εὐγενῆ, οἷον λέων, τὰ δὲ γενναῖα καὶ ἂγρια καὶ ἐπίβουλα, οἷον λύκος . . . . .: καὶ τὰ μὲν πανοῦργα καὶ κακοῦργα, οἷον ἀλώπηξ, τὰ δὲ θυμικὰ καὲ φιλητικὰ καὶ θωπευτικά, οἶον κύων, τὰ δὲ πρῷα καὶ τιθασσευτικά, οἶον ἐλέφας, τὰ δ᾿ αἰσχυντηλὰ καὶ φυλακτικά, οἷον χήν, τὰ δὲ φθονερὰ καὶ φιλόκαλα, οἶον ταώς 13 συναγελαστικὰ] ef.Arist.hist.anim.Α1 p. 487b33—488a8 14 ἰκτῖνες καὶ τὰ ἄλλα] cf. Ael.nat.anim.V 48 (p.131,28—132,20Η.) 15 πολιτικά, ὡς μέλιττα] Arist.hist.anim.Α 1 p. 488a7 πολιτικὰ δ’ ἐστὶν ὦν ἔν τι καὶ κοινὸν γίνεται πάντων τὸ ἔργον· ὅπερ οὐ πάντα ποιεῖ τὰ ἀγελαῖα. ἔστι δὲ τοιοῦτον ἂνθρωπος, μέλιττα, σφήξ, μύρμηξ, γέρανος· . . .. .: καὶ τὰ μὲν ἐπιδημητικὰ καὶ τῶν ἀγελαίων καὶ τῶν μοναδικῶν, τὰ δὲ ἐκτοπιστικά 16 γέρανος] cf. Arist.hist.anim.Θ12 p.597a4—597b3 καὶ ἄλλα] cf. Arist.hist.anim.Θ12 p.597b3—5 τὰ δὲ οἰκητικὰ] cf. Arist.hist.anim.A 1 p. 488a20 καὶ τά μὲν οἰκητικὰ τὰ δὲ ἄοικα, οἰκητικὰ μὲν οἶον ἀσπάλαξ, μῦς, μύρμηξ, μέλιττα, ἂοικα δὲ πολλὰ τῶν ἐντόμων καὶ τῶν τετραπόδων 1 αἰγωλιὸς σκώψ Rose: ἐπηλιός κώψ Ρ κηρυλος Arist. (κηρὐλος Rose): κήρυκες P 2 αἴθῦ Ρ κίγκλος Rose: κόγκλος sic P 4 λιμναῖοι sie P 7 ἄ P: fortasse τὰ πρᾷα scripsi: πράσα Ρ: πραέα Rose 15 ἔτι Rose: θτι errore rubricatoris P f. 8r δὲ ἄοικα, ὡς τὸ τῶν ἀκρίδων γένος. | ἔτι δὲ καὶ τῶν ζῴων ἃ μὲν ἀεὶ ἥμερα, ὡς ἄνθρωπος καὶ ὀρεύς, ἃ δὲ ἀεὶ ἄγρια, ὡς πάρδαλις καὶ λύκος, ἃ δὲ ἐξημερούμενα, ὡς ἐλέφας καὶ ἕτερα πλείονα.

(27) Ἀλλὰ τὰ μὲν τῆς διαιρέσεως ἐπὶ τοσοῦτον. ἐπεὶ δὲ δύο πράξεις τοῖς ζῴοις, ἡ μὲν περὶ τὴν εὐπορίαν τῆς τροφῆς, ἡ δὲ περὶ τὴν κύησιν καὶ ἔκτεξιν αὐτῶν, ἀναγκαῖον τὰ περὶ τὴν κύησιν αὐτῶν πρότερον ἐπιδραμεῖν, ἐπειδὴ καὶ περὶ τῆς γενέσεως αὐτῶν τὸν πλεῖστον ὑπεσχόμην λόγον ποιήσασθαι.

(28) Εἰσὶν οὖν καιροὶ ἑκάστοις τῶν ζῴων ὡρισμένοι πρός τε τὴν ὀχείαν καὶ τὴν κύησιν. ὧν τὰ μὲν πτητικὰ πάντα ἐν τῷ ἔαρι ποιεῖται τὸν συνδοασμὸν καὶ νοτίοις μᾶλλον τίκτει ἤπερ βορείοις, μόνη δὲ ἀλκυὼν περὶ τὰς χειμερινὰς 〈τροπὰς〉 τὸν συνδυασμὸν καὶ τὴν ἔκτεξιν ποιεῖται· διὸ καὶ αἱ χειμεριώταται τῶν ὡρῶν ἀλκυονίδες λέγονται. τίκτουσι δὲ οἱ μὲν θαλάσαιοι τῶν ὀρνίθων ὑπόχλωρα τὰ ᾠά, τὰ δὲ περιστεροειδῆ πάντα λευκά, ἡ δὲ κέγχρη μόνη φοινικᾶ, αἱ δὲ μελεαγρίδες ἀστερωτά.

(29) καὶ τὰ μὲν γαμψώνυχα καὶ σαρκοφάγα ἅπαξ τίκτει τὸν ὅλον βίον, μόνη δὲ ἡ χελιδὼν οὖσα τῶν σαρκοφάγων δὶς τίκτει.

(30) ὁ δὲ γὺψ νεοττεύει μὲν ἐν πέτραις, τίκτει δὲ δύο.

(31) ὁ δὲ ἀετὸς τρία μὲν τίκτει, 1 ἔτι δὲ] Arist. hist. anim. A 1 p. 488a26 ἔτι δὲ ἥμερα καὶ ἄγρια, καὶ τὰ μὲν ἀεί, οἶον ἄνθρωπος καὶ ὀρεὺς ἀεὶ ἥμερα, τὰ δ᾿ ἄγρια, ὥσπερ πάρδαλις καὶ λύκος, τὰ δὲ καὶ ἡμεροῦσθαι δύναται ταχύ, οἷον ἐλέφας 4 ἐπεὶ δὲ] Arist. hist. anim. Θ 12 p. 596b20 αἱ δὲ πράξεις αὐτῶν ἅπασαι περί τε τὰς ὀχείας καὶ τὰς τεκνώσεις εἰσὶ καὶ περὶ τὰς εὐπορίας τῆς τροφῆς καὶ πρὸς τὰ ψύχη καὶ τὰς ἀλέας πεπορισμέναι καὶ πρὸς τὰς μεταβολὰς τὰς τῶν ὠρῶν 9 εἰσὶν] Arist. hist. anim. Ε 8 p. 542a19 ὦραι δὲ καὶ ἡλικίαι τῆς ὀχείας ἑκάστοις εἰσὶν ὡρισμέναι τῶν ζῴων 10 πτητικὰ] Arist. Ε 8 p. 542b1 τὸ δὲ τῶν ὀρνίθων γένος, ὥσπερ εἴρηται (Arist. hist. anim. Ε 8 p. 542a23), τὸ πλεῖστον περὶ τὸ ἔαρ ποιεῖται καὶ ἀρχομένου τοῦ θέρους τὴν ὀχείαν καὶ τοὺς τόκους, πλὴν ἀλκυόνος. ἡ δὲ ἁλκυὼν τίκτει περὶ τροπὰς τὰς χειμερινάς. διὸ καὶ καλοῦνται, ὅταν εὐδιειναὶ γένωνται αἱ τροπαί, ἁλκυόνειοι ἡμέραι, ἑπτὰ μὲν πρὸ τροπῶν ἑπτὰ δὲ μετὰ τροπάς 13 τίκτουσι] Arist. hist. anim. Ζ 2 p. 559a20 πολλαπλάσιον γὰρ ἔχει τὰ τῶν ἐνύδρων (ῴὰ) κατὰ λόγον τὸ ὠχρὸν πρὸς τὸ λευκόν. καὶ τὰ χρώματα δὲ τῶν ᾠῶν διαφέρει κατὰ τὰ γένη τῶν ὀρνίθων· τῶν μὲν γὰρ λευκά ἐστι τὰ ὠά, οἶον περιστερᾶς καὶ πέρδικος, τῶν δ᾿ ὠχρά, οἶον τῶν περὶ τὰς λίμνας, τῶν δὲ κατεστιγμέχα, οἷον τὰ τῶν μελεαγρίδων καὶ φασιανῶν· τὰ δὲ τῆς κεγχρίδος ἐρυθρά ἐστιν ὥσπερ μίλτος 16 γαμψώνυχα] Arist. hist. anim. Ζ 5 p. 563a12 τὰ μὲν οὖν ἄλλα ὅσα σαρκοφάγα οὐκ ὦπται πλεονάκις ἢ ἅπαξ τίκτοντα, ἡ δὲ χελιδὼν δὶς νεοττεύει μόνον τῶν σαρκοφάγων 17 γὺψ] Arist. hist. anim. Ζ 5 p. 563a5 ὁ δὲ γὺψ νεοττεύει μὲν ἐπὶ πέτραις ἀπροσβάτοις 18 τίκτει] Arist. l. c. 563a11 τίκτουσι δὲ δύο ᾠὰ οἱ γῦπες ἀετὸς] Arist. hist. anim. Ζ 6 p. 563a17 ὁ δ’ ἀετὸς ᾠὰ μὲν τίκτει τρία, ἐκλέπει δὲ τούτων τὰ δύο, ὥσπερ ἐστὶ καὶ ἐν τοῖς Μουσαίου λεγομένοις ἔπεσιν ὃς τρία μὲν τίκτει, δύο ἐκλέπει, ἓν δ᾿ ἀλεγίζει’ 2 ἄνθρωπος Rose: ἂνθρωποι P 3 ἐλέφας Rose ex Arist.: ἔλαφος P 10 ἔαρι Rose: ἀέρι P 11 ἤπερ Rose: ὅπερ P 12 τροπὰς addidi ex Aristotele 13 ἀλκυωνίδες P 15 φοινικά P αἱ] α in rasura P1 μελεαγρίδες Rose: μελϊαγρίδες Ρ 17 ὁ rubro scribendum om. P δύο δὲ ἐκλέπει, ἐν δὲ ψύχει, καθάπερ Μουσαῖος ἐν τοῖς ἰδίοις ἔπεσί φησιν οὕτως· ὃς τρία μὲν τίκτει, δόο δ’ ἐκλέπει, ἐν δ᾿ ἀλεγίζει. ἀκριβέστερον δὲ περὶ αὐτοῦ ἐν τῷ τρίτῳ δτασαφήσω.

(32) οἱ δὲ πέρδικες τίκτουσι δύο, εἶτα ποιήσαντες δύο σηκοὺς ὅ τε ἄρρην καὶ ἡ θήλεια ἕκαστος ἐφ’ ἑνὸς κάθηται.

(33) ὃ δὲ ταὼν τίκτει μὲν ἅπαξ τοῦ ἔτους, τίκτει δὲ ᾠὰ δώδεκα, ταῦτα δὲ οὐκ εἰς ἅπαξ ἀλλὰ παρ’ ἡμέραν· αἱ δὲ πρωτοτόκοι τίκτουσιν ὀκτώ. τίκτουσι δὲ καὶ ὑπηνέμια, καθάπερ καὶ αἱ ἀλεκτορίδες. ὑποτίθεται δὲ καὶ ἀλεκτορίδι, οὐ πλείω δὲ δύο, τῶν τοῦ ταώ. ἀλλ’ ὑπὲρ μὲν τῶν ᾠοτοκούντων πάντων τίς ὁ βίος καὶ ὁ τόκος αὐτῶν ἐν τῷ τρίτῳ μοι δηλωθήσεται.

(34) Τῶν δὲ ἐντόμων τὰ πλεῖστα μετοπώρου ποιεῖται τὴν καὶ τὸν τόκον.

(35) Διαπορεῖ δὲ Ἀριστοτέλης περὶ τοῦ τόκου τὸ ὅλον καὶ περὶ τῆς γενέσεως τῶν μελισσῶν καὶ πότερον ἄρρεν ἐστὶν ἡ μέλισσα, ὁ δὲ κηφὴν θῆλυς ἢ τὸ ἐναλλάξ· διαπορεῖ δὲ καὶ εἰ ἐξ ἀλλήλων ἡ γένεσις ἢ μεταφέρει ἔξωθεν γόνον ἢ ἔκ τινων ἑτερογενῶν ἡ τούτων γένεσις· οὐ γὰρ ὥφθη, ὀχεύοντα. ἀπίθανον οὖν φησι τὸ μεταφέρειν ἄλλοθεν, ὥς τισιν ἤρεσεν, 4 πέρδικες] Arist.hist.anim.l 8 p.613b21 τίκτει μὲν οὖν ᾠὰ ἡ πέρδιξ οὐκ ἐλάττω ἢ δέκα, πολλάκις δ᾿ ἑκκαίδεκα 5 εἴτα ποιήσαντες] Arisst.hist.aniun.Ζ 8 p. 564a20 51 δὲ πέρδικες δύο ποιοῦνται τῶν ὠῶν σηκούς, καὶ ἐφ᾿ ᾧ μὲν ἡ θήλεια ἐπὶ δὲ θατέρῳ ὁ ἄρρην ἐπωάζει. καὶ ἐκλέψας ἐκπέμπει ἑκάτερος ἑκάτερα 6 ταῶν] Arist.hist.anim. 9 p. 564a28 ἅπαξ δὲ τοῦ ἔτους μόνον τίκτει (ὁ ταώς)· τίκτει δ᾿ ᾠὰ δώδεκα ἢ μικρῷ ἐλάττω· τίκτει δὲ διαλείπων δύο ἢ τρεῖς ἡμέρας καὶ οὐκ ἐφεξῆς· αἱ δὲ πρωτοτόκοι μάλιστα περὶ ὀκτὼ ᾠά. τίκτουσι δ᾿ οἱ τᾳὼ ὑπηνέμια. cf.Ath.IX 397b ὀ ταώς, φησὶν Ἀριστοτέλης . . .τίκτει δὲ ἅπαξ τοῦ ἔτους ᾠὰ δώδεκα· ταῦτα δὲ οὐκ εἰς ἅπαξ ἀλλὰ παρ’ ἡῳέρας δύο. αἱ δὲ πρωτοτόκοι ὀκτώ κτλ. cf. Rose p.9sq. 8 καθάπερ καὶ αἱ ἀλεκτορίδες] cf. Arist.h1st.anim.Z 2 p.559b28 9 ὑποτίθεται] Arist.hist.anim.Z 9 p, 564b2 ἀλεκτορίδι δὲ ὑποτιθέασιν αὐτῶν (τῶν ταώνων) τὰ ᾠὰ ἐπῳάζειν οἱ τρέφοντες . . ..ὑποτίθεται δὲ τοῖς ὄρνσι μάλιστα δύο ᾠά 14 διαπορεῖ] Arist.gener.anim.Γ 10 p,759a8 δὲ τῶν μελιττῶν γένεσις ἔχει πολλὴν ἀπορίαν ... . ἀνάγκη γὰρ ἤτοι φέρειν αὐτὰς ἀλλοθεν τὸν γόνον, ὥσπερ τινές φασι, καὶ τοῦτον ἢ φυόμενον αὐτόματον ἢ ἄλλου τινὸς ζῴου τίκτοντος ἢ γεννᾶν αὐτὰς κτλ. cf. hist.anim.Ε 21 p.553a17sqq. 17 οὐ γὰρ ὤφθη] Arist.gener.anim.Γ 10 p.759b21 τὸ μηδέποτε ὦφθαι ὀχευόμενον μηθὲν αὐτῶν 18 ἀπίθανον οὖν φησι] Arist.gener.anim.Γ 10 p. 759a24 ἀνάγκη γὰρ ἤτοι φέρειν αὐτὰς ἅλλοθεν τὸν γόνον, ὥσπερ τινές φασι . . . .ταῦτα δ᾿ ἐστὶ πἀντα ἀδύνατα συλλογιζομένος etc. 1 ἐκλέπει Rose ex Aristotele: ἐκλοπεῖ P ψύχει vix sanum. ἓν δ’ ἔμψυχον vel ἐν δ’ ἐκτρύχει coniecit Sanppe. sententiae convenit ἐκτρέφει ἔπεσί φησιν οὕτως· «ὅς Rose: ἔπεσι φησὶν. οὗτος, ὅς (correxit P2 ex ὡς P1) P 3 δ’ ἐκλέπει Rose 21 ex Aristotele: δὲ ἐκλεπεῖ Ρ 5 δύο Ρ: δέκα Rose ex Aristotele θήλα 1 correxit P2 6 ἐφ᾿ Rose: ὑφ᾿ Ρ 7 πρωτότοκοι Ρ 9 ὑποτίθεται Rose ex Arist.: ἀποτίθεται P δὲ 〈post πλείω⟩ add. Sauppe 14 γενέσεως scripsi: γεννήσεως P 16 εἰ non omittit P 17 φησίν, ὀχεύοντα scripsi: φησί, γσνεὑοντα Ρ αὐτὰς γόνον καθάπερ καὶ βίρσι τῷ σοφιστῇ εἰ γὰρ μὴ τίκτουσαι μεταφέρουσιν, ἔδει κἀκεῖ γίνεσθαι μελίσσας αὐτῶν μὴ μεταφερουσῶν. εἰσὶ δὲ οἱ μὲν κηφῆνες ἄκεντροι, αἱ δὲ μέλισσαι κέντρον ἔχουσι· ἄλογον δὲ τὸ πρὸς τὴν ἀλκὴν τὸ θῆλυ ἔχειν ἀλλ’ οὐ τὸ ἄρρεν. πάλιν δὲ οὐκ εὔλογον τὰς μὲν μελίσσας ἄρρενας εἶναι, τοὺς δὲ κηφῆνας θηλείας· οὐδὲν γὰρ τῶν ἀρρένων διαπονεῖται περὶ τὰ τέκνα οὕτως, αἱ δὲ μέλισσαι ὅσα αἱ θήλειαι περὶ τὰ ἔκγονα ποιοῦσι θεωροῦνται πράττουσαι.

(36) ὃ μὲν οὖν λείπεται ζητεῖν ὑπὲρ τούτου καὶ λέγειν, πῶς ἐνδεχόμενον αὐτοὺς ἄνευ ὀχείας καὶ συνδυασμοῦ γίνεσθαι, καθάπερ αἱ ἀσκαρίδες μὲν καὶ κάνθαροι καὶ μηλολόνθαι ἐκ τῆς κόπρου, οἱ δὲ κώνωπες ἐκ τῆς ἰλύος τοῦ ὄξους, ἐκ δὲ τῆς δρόσου τῆς ἐπὶ τὰ φύλλα τῆς κράμβης πιπτούσης αἱ λεγόμεναι κραμβίδες 1 εἰ γὰρ μὴ τίκτουσαι] Arist. gener. anim. Γ 10 p.759a27 εἴτε γὰρ μὴ τίκτουσαι φέρουσιν ἄλλοθεν, ἔδει γίγνεσθαι μελίσσας καὶ μὴ φερουσῶν τῶν μελιττῶν ἐκ τοῦ τόπου ἐξ οὖ τὸ σπέρμα φέρουσιν· διὰ τί γὰρ μετενεχθέντος μὲν ἔσται, ἐκεῖ δ᾿ οὐκ ἔσται 2 εἰσὶ δὲ] Arist. gener. anim. Γ 10 p. 759b1 ἀλλὰ μὴν οὐδὲ τὰς μὲν μελίττας θηλείας εἶναι, τοὺς δὲ κηφῆνας ἄρρενας εὔλογον· οὐδενὶ γὰρ τὸ πρὸς ἀλκὴν ὅπλον τῶν θηλειῶν (mutandum in θηλέων) ἀποδίδωσιν ἡ φύσις, εἰσὶ δ᾿ οἱ μὲν κηφῆνες ἄκεντροι αἱ δὲ μέλιτται πᾶσαι κέντρον ἔχουσιν 4 πάλιν δὲ] Arist. gener. anim. Γ 10 p. 759b5 οὐδὲ τοὐναντίον εὔλογον, τὰς μὲν μελίττας ἄρρενας, τοὺς δὲ κηφῆνας θήλεας· οὐδὲν γὰρ τῶν ἀρρένων εἴωθε διαπονεῖσθαι περὶ τὰ τέκνα, νῦν δ᾿ αἱ μέλιτται τοῦτο ποιοῦσιν 7 ὅ μὲν οὖν λείπεται] Arist. gener. anim. Γ 10 p. 759b27 λείπεται δή, καθάπερ φαίνεται συμβαῖνον ἐπί τινων ἰχθύων, τὰς μελίττας ἄνευ ὀχείας γεννᾶν τοὺς κηφῆνας, τῷ μὲν γεννᾶν οὔσας θηλείας, ἐχούσας δ᾿ ἐν αὐταῖς ὥσπερ τὰ φυτὰ καὶ τὸ θῆλυ καὶ τὸ ἄρρεν 9 καθάπερ αἱ ἀσκαρίδες] Arist. hist. anim. Ε 19 p. 551b27 αἱ δ᾿ ἀσκαρίδες γίνονται ἔν τὲ τῇ ἰλύϊ τῶν φρεάτων καὶ ὅπου ἂν σύρρευσις γένηται ὕδατος γεώδη ἔχουσα ὑπόστασιν 10 μηλολόνθαι] Arist. hist. anim. Ε 19 p. 552a16 αἱ δὲ μηλολόνθαι ἐκ τῶν σκωλήκων τῶν ἐν τοῖς βολίτοις καὶ τῶν ὀνίδων. οἱ δὲ κάνθαροι, ἣν κυλίουσι κόπρον, ἐν ταύτῃ φωλεύουσί τε τὸν χειμῶνα καὶ ἐντίκτουσι σκωλήκια, ἐξ ὧν γίνονται κάνθαροι οἱ δὲ κώνωπες] Arist. hist. anim. Ε 19 p. 552b4 οἱ δὲ κώνωπες ἐκ σκωλήκων οἳ γίνονται ἐκ τῆς περὶ τὸ ὄξος ἰλὑος ἐκ δὲ τῆς δρόσου] Arist. hist. anim. Ε 19 p. 551a1 τὰ μὲν (τῶν ἐντόμων γίνεται) ἐκ τῆς δρόσου τῆς ἐπὶ τοῖς φύλλοις πιπτούσης (cf. 551a13) 11 κραμβίδες] Arist. hist. an. Ε 19 p. 551a13 γίνονται δ᾿ αἱ μὲν καλούμεναι ψυχαὶ ἐκ τῶν καμπῶν αἲ γίνονται . . . μάλιστα ἐπὶ τῆς ῥαφάνου ἣν καλοῦσί τινες κράμβην κτλ. Aelian. nat. anim. lΧ 39 p. 232,27 Η. τίκτεται καὶ ἐν τῇ κράμβῃ σκωλήκων γένος, καὶ ὄνομα αὐτῷ ἐκ τῶν ἠθῶν, ἐν οἶς διοιτᾶται. καλεῖται γοῦν κραμβίς 1 αὐτὰς γόνον ex Aristotele p. 7,18 cit. scripsit Sauppe: αὐτὰ συνόντα Ρ καὶ μιρσι τῷ σοφιστῇ Ρ: καὶ Βρύσωνι τῷ σοφιστῇ Rose, qui ad similem de vulturibus sententiam Herodori, Brysonis sophistae patris, ab Aristotele hist. anim. Z 5 p. 563a6 memoratam spectat. Sauppius Brysonis nomen improbabile existimat. positione verborum καθάπερ— τῷ σοφιστῇ postea addita esse apparet. Byzantinum quendam Aristotelis male memorem ista margini adscribillasse, unde corrupta in textum inserta sint, suspicor. obscurata iam invenit librarius incerto calamo traditos apices imitatus (cf. Rose Herm. VI 494) 2 αὐτῶν μὴ μεταφερουσῶν scripsi: αὐτῶν ἦ μεταφέρουσιν P: αὐτῶν ἦ μεταφέρουσιν Rose: αὐτῶν μὴ μεταφερουσῶν ἦ μεταφέρουσιν Sauppe 3 ἄλογον Rose: ἄλγον P 5 τοὺς δὲ scripsi sicut est apud Arist.: τὰς δὲ P 7 ἔκγονα Rose: ἔγγονα P μὲν οὖν scripsi: μὲν Ρ 11 φύλα Ρ καὶ κάμπαι, ἐκ δὲ τοῦ κηροῦ οἱ κηροδύται λεγόμενοι, ἐκ δὲ τῆς ἀγρώστεως οἱ κρότωνες, ἐκ δὲ τῶν ἐρίων οἱ σῆτες. ἐκ δὲ τῶν καμπῶν τῶν ἐν τοῖς ἐρεβίνθοις κατὰ μετασχηματισμὸν αἱ λεγόμεναι ψυχαὶ καὶ τὰ λεγόμενα πηνία καὶ ὕπερα καὶ αἱ πυγολαμπίδες γίνονται, ἐκ δὲ τῶν πυγολαμπίδων οἱ βόστρυχοι καλούμενοι, ἐκ δὲ τοῦ ξυλοφθόρου λεγομένου σκώληκος χρυσαλίς, ἐκ δὲ τῶν ἐν τοῖς ἀπίοις καὶ σύκοις καμπῶν αἱ κανθαρίδες. ἐκ δὲ τῶν μεγάλων σκωλήκων τῶν κατὰ γῆν κεκρυμμένων κάμπη τις γίνεται, ἐκ δὲ ταύτης ἐκδύεται ἡ λεγομένη βομβυλίς, μετασχηματιζομένη δὲ αὕτη γίνεται f.9r ὁ λεγόμενος νεκύδαλος σκώληξ, ἐξ οὗ ἀναπηνιζόμεναι αἱ γυναῖκες τὰ βομβύκινα ἐπιβόλαια ὑφαίνουσιν. ἐκ δὲ τῶν ἐν τοῖς ξύλοις καταδεδυκότων σκωλήκων οἱ λεγόμενοι καράμβιοι γίνονται, ἐκ δὲ τῶν σίμβλων πρασοκουρίδες, 1 ἐκ δὲ τοῦ κηροῦ] Arist. hist.anim.E p. 557b6 καὶ ἐν κηρῷ δὲ γίνεται παλαιουμένῳ, ὥσπερ ἐν ξύλῳ, ζῷον, ὃ δὴ δοκεῖ ἐλάχιστον εἶναι τῶν ζῴων πάντων καὶ καλεῖται ἀκαρί, λευκὸν καὶ μικρόν. cf.hist.anim.Θ 27 P. 605b9 1 40 p.9 1 40 p. 626b17. nominis κηροδύται neque apud Aristotelem neque apud alios auctores it mentio ἐκ δὲ τῆς ἀγρώστεως] Arist.hist.anim.E 19 p. 552a15 οἱ δὲ κρότωνες γίνονται ἐκ τῆς ἀγρώστεως 2 ἐκ δὲ τῶν ἐρίων] Arist.hist.anim.E 32 p. 557b1 γίνεται δὲ καὶ ἄλλα ζῳδάρια, ὥσπερ ἐλέχθη καὶ πρότερον, τὰ μὲν ἐν ἐρίοις καὶ ὅσα ἐξ ἐρίων ἐστίν, οἷον οἱ σῆτες, οἴ ἐμφύονται μᾶλλον ὅταν κονιορτώδη ᾖ τὰ ἔρα ἐκ δὲ τῶν καμπῶν] Ael. ΙΧ 39 p.232,22Η. ἔν γε μὴν τοῖς ἐρεβίνθοις τὸ τῶν καμπῶν. Arist.hist.anim.Ε 19 p. 551a13 γίνονται δ᾿ αἱ μὲν καλούμεναι ψυχαὶ ἐκ τῶν καμπῶν 4 πηνία] Arist.hist.anim.Ε 19 p, 551b5 γίνονται δὲ καὶ τὰ ὕπερα καὶ τὰ πηνία ἔκ τινων τοιούτων ἄλλων (καμπῶν) πυγολαμπίδες] Arist. hist. anim. Ε 19 p. 551b23 ἐκ δὲ μελαινῶν τινῶν καὶ δασειῶν οὐ μεγάλων καμπῶν πρῶτον γίνονται πυγολαμπίδες (v. 1. πυρολαμπίδες PDa), οὐχ αἱ πετόμεναι· αὖται δὲ πάλιν μεταβάλλουσι, καὶ γίνονται πτερωτὰ ζῷα ἐξ αὐτῶν, οἱ καλούμενοι βόστρυχοι 5 ξυλοφθόρου] Arist. hist. anim. Ε 32 p.557b 12 ἔστι δέ τι σκωλήκιον ὃ καλεῖται ξυλοφθόρον . . . . .: χρόνου δὲ προϊόντος γίνεται καὶ οὖτος ὁ σκώληξ χρυσαλλίς 6 ἐκ δὲ τῶν ἐν τοῖς ἀπίοις] Arist.hist.anim.Ε 19 p. 552a31 αἱ δὲ κανθαρίδες (γίνονται) ἐκ τῶν πρὸς ταῖς συκαῖς καμπῶν καὶ ταῖς ἀπίοις καὶ ταῖς πεὺκαις (πρὸς πᾶσι γὰρ τούτοις γίνονται σκώληκες) καὶ ἐκ τῶν ἐν τῇ κυνακάνθῃ 6 ἐκ δὲ τῶν μεγάλων] Arist.hist.anim.Ε 19 p. 551b9 ἐκ δέ τινος σκώληκος μεγάλου, ὅς ἔχει οἶον κέρατα καὶ διαφέρει τῶν ἄλλων, γίνεται πρῶτον μὲν μεταβαλόντος τοῦ σκώληκος κάμπη, ἔπειτα βομβύλιος (v.l.βομβυλίς Aa Ca), ἐκ δὲ τούτου νεκύδαλος· ἐν ἓξ δὲ μησὶ μεταβάλλει ταύτας τὰς μορφὰς πάσας. ἐκ δὲ τούτου τοῦ ζῴου καὶ τὰ βομβὺκια ἀναλύουσι τῶν γυναικῶν τινες ἀναπηνιζόμεναι, κἄπειτα ὑφαίνουσιν 10 ἐκ δὲ τῶν ἐν τοῖς ξύλοις] Arist. hist.anim.Ε 19 p, 551b16 ἐκ δὲ τῶν σκωλήκων τῶν ἐν τοῖς ξύλοις τοῖς αὔοις οἱ κάραβοι (v.l.καράβιοι Aa καράμβιοι Ca) γίνονται τὸν αὐτὸν τρόπον· πρῶτον μὲν ἀκινητισάντων τῶν σκωλήκων, εἶτα περιρραγέντος τοῦ κελύφους ἐξέρχονται οἱ κάραβοι. ἐκ δὲ τῶν καράβων (v.l. σίμβλων Aα σίμδων Ca) γίνονται αἱ πρασοκουρίδες (v.l. πρασουκαρίδες Ca) 11 πρασοκουρίδες] cf.Ael.lX 39 p.232,24. Theophr.hist.plant. VII 54 1 ἀγρόστεως P 2 καμπῶν τῶν Rose: καμπῶν, λῶγ P 3 κατὰ μετασχηματισμὸν scripsi (ef. v.8 μετασχηματιζρμένη): κατὰ σχηματισμὸν Ρ 4 καὶ αἱ πυγολαμπίδες Rose: καὶ ἀπυρολαμπίδες P πυγολαμπίδων Rose: πυρολαμπίδων P 5 ξυλοφθόρου Rose ex Arist.: ξυλοφόρου P .σκώληκος Rose: σκώληκες P 5. 6 χρυσαλίς P: χρυσαλλίς Rose 6 καμπῶν scripsi: καρπῶν P 11 καράμβιοι scripsi sicut Aristotelis Ca: κράμβοι P: κάραβοι Rose σίμβλωχ Rose ex Aristotelis Aa: συμβόλων Ρ: nescio an genuina Aristotelis lectio fuerit σεύτλων πρασοκουρίδες scripsi ex Arist et Ael.: πρασικουρίδες P ἐκ δὲ τῶν ἀσκαρίδων αἱ λεγόμεναι ἐμπίδες. ἐκ δὲ τῶν συκίνων ἐρινεῶν γίνεται σκωλήκια, εἶτα ἐκ τούτων ἐξίασιν οἱ καλούμενοι ψῆνες, οἳ εἰσδυόμενοι εἰς τὰ τῶν συκῶν ἐρινᾶ ποιοῦσι μὴ ἀποπίπτειν αὐτά, διὸ καὶ οἱ γεωργοὶ περιάπτουσι τὰ ἐρινᾶ ταῖς συκαῖς, καὶ ἐγγὺς τῶν συκῶν ἐρινεοὺς φυτεύουσι.

(37) γίνεται δέ, φησὶν ὁ Ἀριστοτέλης, καὶ ἐν πυρὶ καὶ ἐν χιόνι ζῷα μικρὰ καὶ δυσκίνητα τὰ μεγόμενα πυριγενῆ. πάντα δὲ τὰ κατηριθμημένα ζῷα ἄναιμα συμβέβηκεν εἶναι καὶ τελευτᾶν ἐλαίου αὐτοῖς ἐπισταζομένου, καθάπερ καὶ τὰ ἔντομα πάντα. ὅθεν αἱ μέλισσαι τοὺς τῷ μύρῳ χρωμένους καὶ εἰσιόντας τύπτουσαι ἀποδιωθοῦνται ὡς πολεμίου τοῦ λίπους ὄντος· διὸ δὴ ἀλιπεῖς πειρῶνται προσάγειν αὐταῖς, ἐν Αἰγύπτῳ δὲ καὶ ἐξυρημένοι τὰς κεφαλάς, ἵνα μηδεμία ἰκμασία λίπους λείπηται.

(38) Τῶν δὲ ἰχθόων οἱ πλεῖστοι ἐν μηνὶ μουνιχιῶνι ἢ θαργηλιῶνι, τουτέστι τῷ ἔαρι, ποιοῦνται τὴν ὀχείαν καὶ τὸν τόκον, μάλιστα δὲ ἐκτοπίζοντες εἰς τὸν Πόντον διὰ τὸ πλείστας ἔχειν κοίτας καὶ θαλάμας εἶναι καὶ διὰ τὸ μὴ ὑπάρχειν ἐν τοῖς τόποις ἐκείνοις τὸ ἀδικῆσον αὐτῶν τὰ σκυμνία θηρίον· πάρεξ γὰρ δελφῖνος καὶ τούτου μικροῦ καὶ ἀσθενοῦς οὔθ’ ἓν 1 ἐκ δὲ τῶν ἀσκαρίδων] Arist. hist. anim. Ε 19 p. 551b27 αἱ δ᾿ ἐμπίδες γίνονται ἐκ τῶν ἀσκαρίδων ἐκ δὲ τῶν συκίνων] Arist. hist. anim. Ε 19 p. 557b25 οἱ δ’ ἐρινεοὶ οἱ ἐν τοῖς ἐρινεοῖς ἔχουσι τοὺς καλουμένους ψῆνας. γίνεται δὲ τοῦτο πρῶτον σκωλήκιον, εἶτα περιρραγέντος τοῦ δέρματος ἐκπέτεται τοῦτο ἐγκαταλιπὼν ὁ ψὴν καὶ εἰσδύεται εἰς τὰ τῶν συκῶν ἐρινεᾶ καὶ διὰ στομάτων ποιεῖ μὴ ἀποπίπτειν τὰ ἐρινᾶ· διὸ περιάπτουσί τε τὰ ἐρινᾶ πρὸς τὰς συκᾶς οἱ γεωργοὶ καὶ φυτεύουσι πλησίον ταῖς συκαῖς ἐρινεούς 5 φησὶν ὁ Ἀριστοτέλης] Arist. hist. anim. Ε 19 p. 552b6 καὶ γὰρ ἐν τοῖς δοκοῦσιν ἀσηπτοτάτοις εἶναι ἐγγίγνονται ζῷα οἷον ἐν χιόνι τῇ παλαιᾶ. γίνεται δ᾿ ἡ παλαιὰ ἐρυθροτέρα, διὸ καὶ οἱ σκώληκες τοιοῦτοι καὶ δασεῖς· οἱ δ᾿ ἐκ τῆς ἐν Μηδίᾳ χιόνος μεγάλοι καὶ λευκοί· δυσκίνητοι δὲ πάντες. ἐν δὲ Κύπρψ, οὖ ἡ χαλκίτις λίθος καίεται, ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας ἐμβαλλόντων, ἐνταῦθα γίνεται θηρία ἐν τῷ πυρί, τῶν μεγάλων μυιῶν μικρόν τι μείζονα, ὑπόπτερα, ἃ διὰ τοῦ πυρὸς πηδᾷ καὶ βαδίζει 6 πυριγενῆ] vocabulum apud Aristotelem non occurrit πάντα] Arist. gener. anim. Β 1 p. 733a25 ἔστι δ᾿ ἅπαντα ἄναιμα τὰ ἔντομα 7 τελευτᾶν] Arist. hist. anim. Θ 27 p. 605 b19 πάντα δὲ τὰ ἔντομα ἀποθνήσκει ἐλαιούμενα· τάχιστα δ᾿ , ἄν τις τὴν κεφαλὴν ἀλείψας ἐν τῷ ἡλίῳ θῇ. cf. Τheophr. de caus. plant. VΙ 5,3 8 αἱ μέλισσαι] Τheophr. de caus. plant. VΙ 5,1 πολεμοῦσι δὲ δὴ σφόδρα καὶ αἱ μέλιτται τοῖς μεμυρισμένοις 10 διὸ δὴ] neque Aristoteles neque Aelianus auctor est. Aristophanem addidisse propter Aegypti mentionem fit probabile cf. p. 3,7 12 τῶν δὲ ἰχθὺων] Arist. hist. anim. Ε 11 p. 543b6 τίκτουσι δ᾿ οἱ πλεῖστοι τῶν ἰχθύων ἐν μησὶ τρισί· μουνιχιῶνι, θαργηλιῶνι, σκιροφοριῶνι 13, 14 ἐκτοπίζοντες] Ael. nat. anim. IV 9 p. 84,3 H. τῶν ἰχθύων διὰ τοῦ ἦρος οἱ πλεῖστοι ἐς ἀφροδίτην πρόθυμοί εἰσι, καὶ ἀποκρίνουσί γε αὑτοὺς ἐς τὸν Πόντον μᾶλλον· ἔχει γάρ πως θαλάμας τε καὶ κοίτας, φύσεως ταῦτα ἰχθύσι τὰ δῶρα· ἀλλὰ καὶ θηρίων ἐλεύθερός ἐστιν ὅσα βόσκει θάλαττα. δελφῖνες δὲ ἀλῶνται μόνοι, λεπτοί τε καὶ ἀσθενικοί· καὶ μὴν καὶ πολύπου χῆρός ἐστι καὶ παγούρου ἄγονος, καὶ ἀστακὸν οὐ τρέφει· μικρῶν δὲ ἰχθύων οἵδε ὅλεθρός εἰσιν. cf. IX 59 p. 239,27 H. Arist. hist. anim. Θ 13 p. 598a30 2 σκωλίκια οἳ Rose: οἱ P 3 ἐρινᾶ Rose: ἔρνα P 4 ἔρινα P ἐρινεοὺςs Rose: ἐρίνους 7 ζῶα P: omisit Rose 11 ἐξυρημένοι Rose: ἐξυραμένοι P λίπηται 12 μουνιχίωνι P 14 ἔχειν P: ἐκεῖ corrigebat Rose σκυμνία scripsi: σκυμνία Rose 16 οὐθ’ ἓν Ρ: aut οὐθὲν aut οὐδ᾿ ἓν postulo ὑπάρχει θηρίον ἐν τοῖς τόποις. οὐδὲ μὴν τὰ μάλιστα δοκοῦντα ἀδικεῖν τὰ μικρότατα τῶν ἰχθυδίων οὐδὲ ταῦτα γίνεται ἐκεῖ, οἷον πώλυπες πάγουροι ἀστακοὶ καὶ τὰ ὅμοια. καὶ διὰ ταῦτα οὖν καὶ διὰ τὴν ἀλέαν ὁ τόκος καὶ ὁ ἐκτοπισμὸς τοῖς πλείστοις ἐκεῖ.

(39) ὀχεύει δὲ καὶ ὀχεύεται καὶ κύει καὶ τίκτει ἥ τε σηπία καὶ ὁ πῶλυψ καὶ ἡ τευθὶς πᾶσαν ὥραν καθάπερ ἄνθρωπος. καὶ ἡ μὲν σηπία καὶ ἡ τευθὶς τίκτει μύρτοις ὅμοια τὰ ᾠά, ὁ δὲ πῶλυψ τοῖς τῆς λεύκης ἄνθεσι παρόμοιον τὸν βότρυν ἐκτίκτει.

(40) τίκτουσι δὲ οἱ πολλοὶ τῶν ἰχθύων ἅπαξ τοῦ ἐνιαυτοῦ, ὡς θύννος πηλαμὺς κεστρεύς, λάβραξ δὲ δὶς τοῦ ἔτους, τρίγλη δὲ τρίς, ὅθεν καὶ τοὔνομα f.9ν κτηται, σκορπίος δὲ τετράκις τοῦ ἔτους, ὁ δὲ λεγόμενος κυπρῖνος |πεντάκις.

(41) τῶν δὲ λεγομένων σελαχωδῶν ἰχθύων καὶ σκυμνοτοκούντων ἡ ῥίνη μὲν καὶ ὁ λεῖος γαλεὸς δὶς τοῦ ἔτους τίκτουσι καὶ μάλιστα τῷ μετοπώρῳ, ἡ δὲ νάρκη καὶ αὐτὴ μὲν δὶς τῷ φθινοπώρῳ.

(42) ῥηθήσεται δὲ καὶ περὶ τούτων κατὰ προγραφὴν ἐν τῷ τρίτῳ, οὐκ ἐξειργαστέον ἐν τούτῳ.

…