Περὶ Σημίων Ὀδυσσείας

2. ἐπεὶ Τροίης ἱερὸν πτολίεθρον ἔπερσεν.

Ex F. Ar.¹) ad Φ. 550. Β. 278. Ο. 56 et scholio ad nostrum locum in Ε. apparet, diplam fuisse πρὸς τοὺς χωρίζοντας, qui Ulixem solum in Odyssea πτολίπορθον dici, in Iliade etiam alios opposuerunt. Lehrsius ad F. Ar. Φ. 550 quid ab Aristarcho iis responsum sit coniecit. Ulixem sic nominari κατ’ ἐξοχήν, quod Troiam ipsam everterit, semel etiam in Achille, qui duodecim urbes in agro Troiano sitas (I. 329) deleverit, hoc epitheto Homerum uti. Praeterea Epimerism. Cram. an. Ox. 1, 161 demonstratur, Aristarchum diplam apposuisse propter vocabuli ἐπεί significationem non tantum quod, sed etiam postquam. cf. L. Ar.²) 151. Eust. 1382, 28. Sengebusch³) 6.

3. πολλῶν δ’ ἀνθρώπων ἴδεν ἄστεα καὶ νόον ἔγνω.

†) Ζηνόδοτος νόμον ἔγνω φησίν. ἄμεινον δὲ τὸ νόον . . . δι’ ὧν Ὀδυσσεὺς αὐτὸς εἰσάγεται λέγων (ζ 121) ἠὲ φιλόξεινοι, καί σφιν νόος ἐστὶ θεουδής. MT.

Post νόον lacunam indicavit Friedlaenderus in recensione Dindorfii schol. Graec. (Fleckeisenii Annal. tom. 77 p. 3) et sic explevit: καὶ διασαφεῖται τὸ ἐνταῦθα κεφαλαιωδῶς λεγόμενον. Homerus non novit vocabulum νόμος, quod primum legitur in hymno ad Apollinem Delium v. 20. Itaque ad ρ 487, ubi εὐνομίην legitur, ab εὖ νέμεσθαι derivatum esse Aristarchus docuit, cf. schol. ibid., certe ut Zenodoti lectionem refutaret, prae egregio νόον malam illam et falsam etiamsi decies νόμος apud Homerum legeretur. L. Ar. 348. Ad illum locum ab Aristonico citatum ζ 121 addi possunt etiam ν 202. θ 576. Ceterum et Prellerus (ad α 3 p. 10) et Sengebuschius (l. c. p. 7) erraverunt in cod. Hamburgensi T. pro νόμον Zenodoti νόον legentes, haud dubie quod Ven. M. non inspexerunt. Prellerus Ζηνόδοτος νόον ἔγνω φησὶ ἄμεινον legit, sequentia non potuit extricare, Sengebuschius νόου ἔγνω Zenodotum scripsisse coniecit et sic Aristonici scholion liberius supplevit. Nauckius Zenodoti lecfionem νομόν fuisse contendit.

7. αὐτῶν γὰρ σφετέρῃσιν ἀτασθαλίῃσιν ὄλοντο.

Citatur hic versus ab Aristonico ad Κ. 205, unde verisimile est, etiam hic notasse eum: ὅτι κατὰ τὸ πλῆρες τὰ τοιαῦτα ἐκφέρει ἑῷ αὐτοῦ, ἐμὸν αὐτοῦ, αὐτῶν σφετέρῃσιν. cf. β. 45. δ. 118. Vides etiam Aristarchum legisse αὐτῶν pro αὐτοί, quod J. La Roche in ed. Odysseae Lips. 1867 in textum recepit. Aristarchi lectionem Eustathius habet 1383, 34. Apollonius agnoscit de pron. p. 79. 131, de constr. p. 62. cf. Lehrs, quaestiones epicae p. 114 seq. Alteram lectionem αὐτοὶ γὰρ σφετέρῃσιν Sengebuschius retulit ad Zenodotum, qui in pronominibus explicandis et diiudicandis longissime aberraverit ab Aristarcho. Versus 7 praeterea legitur Δ. 409, quem Aristarchus ibi expunxit cum duobus praecedentibus, unde sequitur, ut nostro loco fuerit asteriscus, cuius vestigium et Δ. 409 et hic evanuit. Omisit La Roche asteriscum notare in adnotatione sua critica.

11. ἔνθα cf. ad α 18.

16. ἀλλ’ ὅτε δὴ ἔτος ἦλθε περιπλομένων ἐνιαυτῶν τῷ οἱ ἐπεκλώσαντο θεοὶ οἶκόνδε νέεσθαι εἰς Ἰθάκην, οὐδ’ ἔνθα πεφυγμένος ἦεν ἀέθλων καὶ μετὰ οἷσι φίλοισι. θεοὶ δ’ ἐλέαιρον.

†) ὑπερβατόν H. recte adnotavit, sed quae sequuntur corrupta videntur esse et detorta. Apparet ex Ar. ad Π. 46. Aristarchum οὐδ’ ἔνθα πεφυγμένος ἦεν ἀέθλων καὶ μετὰ οἷσι φίλοισι διὰ μέσου, quod nos dicimus in parenthesi, legisse. cf. ad Β. 745.

18. ἔνθα.

†) τότε HV. χρονικὸν ἐπίῤῥημα καὶ ἐν τόπῳ V.

Hoc ex Aristarchea explicatione fluxisse cum Sengebuschio puto, cf. documenta eius l. c. p. 12 et 14.

21. ἀντιθέῳ Ὀδυσῆι.

Fuit diple ὅτι ἀντίθεος οὐχ ὁ τοῖς θεοῖς ἐναντιούμενος, ἀλλ’ ὁ ἀντὶ θεοῦ ὢν, ὁ ἰσόθεος. cf. Apoll. l. h. 31, 13. L. Ar. 114.

22: ἀλλ’ ὁ μὲν Αἰθίοπας μετεκίαθε τηλόθ’ ἐόντας, Αἰθίοπας τοὶ διχθὰ δεδαίαται, ἔσχατοι ἀνδρῶν, οἱ μὲν δυσομένου Ὑπερίονος, οἱ δ’ ἀνιόντος.

*) [ἡ διπλῆ ὅτι] ἡ μετὰ [ἀντὶ τοῦ πρὸς] πρὸς τοὺς Αἰθίοπας H.

cf. Ε. 264. Lehrs, qu. ep. 88. F. Ar. p. 27. Didym. ad Α. 423, ubi item Aristarchus μετ’ ἀμύμονας Αἰθιοπῆας explicavit ἐπ’ ἀμύμονας, ὅ ἐστι πρὸς ἀμώμους.

Collatis Aristonici scholiis ad Ζ. 154. Η. 138. Μ. 96. Eust. 1385, 31 coniici certe poterit notam fuisse πρὸς τὴν ἐπανάληψιν τοῦ ὀνόματος· καὶ ὅτι ἐν Ἰλιάδι συνεχῶς ταῖς ἐπαναλήψεσι κέχρηται, ἐν δὲ Ὀδυσσείᾳ ἅπαξ ἐνταῦθα μόνον. Ad Ζ. 154 est in Aristonico: ἐν δὲ Ὀδυσσείᾳ ἅπαξ κατ’ ἀρχὰς Αἰθίοπες τοὶ διχθά. Num sic Ar. legit Αἰθίοπες? locis, aliis ubi ἐπανάληψις notatur, semper eadem forma eodem casu repetitur cf. ad Ζ. 154. Η. 138. Μ. 96. Υ. 372. Ψ. 642. Quid de bipartitis Aethiopibus Aristarchus iudicaverit, non duas esse Aethiopias, spatio interposito discretas, sed divisam unam in partes duas continuas, fuse Strabo I, 1 p. 30 sq. ex Apollodoro nobis servavit. cf. L. Ar. 249. Sengebusch. p. 18. Eust. 1386, 14.

28. cf. not. 1.

29. cf. not. 2.

33. οἱ δὲ καὶ αὐτοί σφῇσιν ἀτασθαλίῃσιν ὑπὲρ μόρον ἄλγε’ ἔχουσιν.

†) σημειοῦται Ἀρίσταρχος λέγων τὸν καὶ σύνδεσμον περιττεύειν. H. M. Q.

Aristonici verba habet V.: οἱ δὲ περισσὸν τὸν καὶ σύνδεσμον. cf. θ 154. κ 471. λ 453. ρ 216. F. Ar. p. 34. Ceterum non est scholion ad v. 35, quo conjunctionem καί in ὡς καὶ νῦν Αἴγισθος esse superfluam notatur. Quod Friedlaenderus et Sengebuschius, quorum ille Aristarchum, qui καί in v. 35 superfluum esse iudicaverit, erravisse demonstrat (p. 34), hic Aristarchum defendit (p. 25), in Q. legerunt, pertinet ad v. 33: οἱ δὲ καὶ αὐτοὶ cf. lemma apud Dindorfium.

36. Ἑρμείαν πέμψαντες.

Fuit διπλῆ περιεστιγμένη, quod Zenodotus et Aristophanes πέμψαντε δυϊκῶς scripserunt, interpretantes ἡμεῖς: ἐγὼ καὶ οἱ ἄλλοι θεοὶ. v. Duentzerum de Zenodoti studiis Homericis p. 68. Friedlaenderus Ar. p. 15 exempla collegit, ubi Zenodotus quamquam de pluribus sermo est duales aut posuit aut retinuit. Saepissime ab Aristarcho vituperatur, ὅτι συγχεῖται τὸ δυϊκόν. cf. schol. in HMQ.

39. μήτ’ αὐτὸν κτείνειν μήτε μνάασθαι ἄκοιτιν· ἐκ γὰρ Ὀρέσταο τίσις ἔσσεται Ἀτρείδαο

*) [ἡ διπλῆ ὅτι] ἐντεῦθεν ἐκ τοῦ διηγηματικοῦ μετῆλθεν ἐπὶ τὸ μιμητικὸν, διὸ καὶ ἐπιφέρει ὡς ἔφαθ’ Ἑρμείας (42). τὸ δὲ Ἀτρείδαο οὐ κατὰ τοῦ Ὀρέστου, ἀλλὰ κατὰ τοῦ Ἀγαμέμνονος τέτακται. H.

cf. F. Ar. p. 16, Eust. 1388, 23.

45. ὦ πάτερ ἡμέτερε Κρονίδη, ὕπατε κρειόντων.

Huic versui fuit appictus asteriscus, cf. ad Θ 31. Legitur idem versus ω 473. La Roche asteriscum non notavit.

56. αἰεὶ δὲ μαλακοῖσι καὶ αἱμυλίοισι λόγοισιν

Fuit diple ὅτι ἅπαξ ἐνταῦθα ἐν τῇ Ὀδυσσείᾳ τὸ λόγοις καὶ ἅπαξ ἐν τῇ Ἰλιάδι. (Ο. 393 ubi v. Ar.)

65. πῶς ἂν ἔπειτ’ Ὀδυσῆος ἐγὼ θείοιο λαθοίμην.

Fuit diple ὅτι ἀφ’ ἑαυτοῦ ὁ Ζεὺς θεῖον τὸν Ὀδυσσέα εἴρηκεν. cf. ad Ο. 15, ubi est dipla etiam propter hunc locum.

66. ὃς περὶ μὲν νόον ἐστὶ βροτῶν, περὶ δ’ ἱρὰ θεοῖσιν.

Nota fuit ὅτι οὕτως εἶπε θεοῖσι καὶ οὐχ ἡμῖν, ὡς οὐκ ὢν καὶ αὐτὸς θεὸς· καὶ ἐν Ἰλιάδι (Υ. 299) δῶρα θεοῖσι δίδωσι. cf. Ar. ad Υ. 299 ubi nostrum locum in eadem interpretatione citavit.

72. not. 3.

93. πέμψω δ’ ἐς Σπάρτην τε καὶ ἐς Πύλον ἠμαθόεντα

†) τινὲς πέμψω δ’ ἐς Κρήτην τε. καὶ ἡ Ἀθηνᾶ ἀλλαχοῦ (284) πρῶτα μὲν ἐς Πύλον ἐλθὲ . . κεῖθεν δὲ Κρήτηνδε (codd. δ’ ἐς Κρήτην, corr. Buttmannus) παρ’ Ἰδομενῆα ἄνακτα· ὃ γὰρ δεύτατος ἦλθεν Ἀχαιῶν χαλκοχιτώνων. HMQ. Sic Zenodotum legisse ex schol. ad γ 313 apparet, cf. Duentzerum l. c. 104 p. Fuit igitur Aristarchi diple periestigmene. cf. β 359. δ 702, ubi sunt Ar. verba: ὅτι οὐδὲ ἐνταῦθα μνήμη τίς ἐστι τῆς Κρήτης. Zenodoti lectionem vituperat Eust. 1394, 43.

97. ἀμβρόσια χρύσεια, τά μιν φέρον ἠμὲν ἐφ’ ὑγρήν ἠδ’ ἐπ’ ἀπείρονα γαῖαν ἅμα πνοιῇς ἀνέμοιο,

99. εἵλετο δ’ ἄλκιμον ἔγχος, ἀκαχμένον ὀξε̈́ι χαλκῷ βριθὺ μέγα στιβαρὸν, τῷ δάμνησι στίχας ἀνδρῶν ἡρώων, τοῖσίν τε κοτέσσεται ὀβριμοπάτρη.

†) 97-98. προηθετοῦντο κατ’ ἔνια τῶν ἀντιγράφων οἱ στίχοι, κατὰ δὲ τὴν Μασσαλιωτικὴν οὐδ’ ἦσαν. καὶ ταῖς ἀληθείαις μᾶλλον ἁρμόσει ἐπὶ Ἑρμοῦ· ἴδιον γὰρ αὐτοῦ τοιούτοις ὑποδήμασι κεχρῆσθαι. καὶ ἡ τοῦ δόρατος ἀνάληψις πρὸς οὐδὲν ἀναγκαῖον. MT.

*) 99-101. ἀθετοῦνται μετὰ ἀστερίσκων, ὅτι ἐν τῇ Ε τῆς Ἰλιάδος καλῶς (746) MV.

Scholion in MT ex Didymo et Aristonico manasse videtur; versibus 97-98 obelos apposuisse cum asteriscis Aristarchum apparet ex Ar. ad Ω 341 et ε 43, ubi ὀρθῶς κεῖνται.

110. κήρυκες δ’ αὐτοῖσι καὶ ὀτρηροὶ θεράποντες οἱ μὲν ἄρ’ οἶνον ἔμισγον. . οἱ δὲ . . νίζον.

Fuit diple πρὸς τὴν τῶν πτώσεων ἔναλλαγήν, nominativus pro genetivo cf. Eust. 1398, 15. Ar. ad Γ. 211. Κ. 224. μ. 73.

115. ὀσσόμενος πατέρ’ ἐσθλὸν ἐνὶ φρεσίν.

†) τοῖς ὀφθαλμοῖς ὑποβλέπων S. ἀνειδωλοποιούμενος καὶ φανταζόμενος, προσδοκῶν· ἢ τοῖς ὀφθαλμοῖς ὑποβλέπων V.

Frustula ex Aristarchi observatione derivata cf. L. Ar. 87: significat et oculis videre et per translationem animo videre. Eust. 1398, 28.

124. δείπνου πασσάμενος.

*) [ἡ διπλῆ ὅτι δείπνου] τοῦ κατὰ τὴν ἡμέραν ἀρίστου V. cf. L. Ar. 127. β. 20. δ. 61. 429. π. 2. Eust. 1399, 19.

134. μὴ ξεῖνος ἀνιηθεὶς ὀρυμαγδῷδείπνῳ ἁδήσειεν ὑπερφιάλοισι μετελθών.

*) [ἡ διπλῆ ὅτι τὸ ὑπερφιάλοισι νῦν μὲν ἐπὶ ψόγου, τοῖς] ὑπερσπόνδοις E. [ἐν ἄλλοις δὲ ἐν τάξει ἐγκωμίου.]

cf. ad Ο. 94. ι. 106. φ. 289. L. Ar. 146. Apoll. l. h. 158, 30.

136. ὑπὲρ ἀργυρέοιο λέβητος.

*) [ἡ διπλῆ ὅτι τὸ λέβητος] τοῦ καθ’ ἡμᾶς χερνίβου. V. cf. ad Ω. 304. γ. 440. ο. 135. Apoll. I. h. 107, 33.

141. cf. not. 4.

149. ὀνείατα.

*) [ἡ διπλῆ ὅτι] τὸ ὀνείατα δηλοῖ τὰ ὄνησιν ἐμποιοῦντα, [οὐ πάντως ὡς οἱ γλωσσογράφοι] τὰ ἐδέσματα EPV.

cf. ad Ω. 367. De glossographis v. L. Ar. p. 36 seq.

152. μολπή τ’ ὀρχηστύς τε.

*) [ἡ διπλῆ ὅτι ἡ μολπὴ] ἡ μετ’ ᾠδῆς παιδιά. V.

cf. L. Ar. 140. F. Ar. ad A. 474. δ. 19. ζ. 101. Eust. 1403, 56.

157. ἵνα μὴ πευθοίαθ’ οἱ ἄλλοι.

Sic legit Zenodotus cf. ad δ. 70. Aristarchus, qui articulis Homerum plerumque non uti observaverat, sine articulo: πευθοίατο ἄλλοι. Fuit igitur diple periestigmene. (ρ. 592.)

171. ὁπποίης δ’ ἐπὶ νηὸς ἀφίκεο· πῶς δέ σε ναῦται ἤγαγον εἰς Ἰθάκην; τίνες ἔμμεναι εὐχετόωντο; οὐ μὲν γὰρ τί σε πεζὸν ὀίομαι ἐνθα δ’ ἱκέσθαι.

†) οἰκειότερον ταῦτα ὑπὸ Εὐμαίου ἂν λέγοιντο. διὸ ἔν τισιν οὐκ ἐφέροντο. HM.

Obelos cum asteriscis appictos fuisse ab Aristarcho apparet ex schol. ad ξ. 188 et π. 57, ubi ὀρθῶς κεῖνται.

172. εὐχετόωντο.

*) [ἡ διπλῆ ὅτι τὸ εὐχετόωντο ἀντὶ τοῦ] ἐκαυχῶντο. V.

Notavit Ar. εὔχεσθαι verbum et gloriari et vulgari significatione Κ. 461. Φ. 183. 501. cf. L. Ar. 147. Eust. 1407, 56.

182. νῦν δ’ ὧδε ξὺν νηὶ κατήλυθον ἠδ’ ἑτάροισιν.

†) ἤτοι οὕτως ὡς ὁρᾷς, ὡς ἰδιώτης, οὐχ ὡς ἐπέβαλε βασιλεῖ. MQ. τὸ δὲ ὧδε οὐδέποτε παρὰ τῷ ποιητῇ τοπικῶς, ἀλλ’ ἀντὶ τοῦ οὕτως. EMQV.

cf. L. Ar. 71. γ 125. β 111. ε 341. ζ 218. ρ 447. Eust. 1408, 42.

185. νηῦς δέ μοι ἥδ’ ἕστηκεν ἐπ’ ἀγροῦ νόσφι πόληος ἐν λιμένι Ῥείθρῳ, ὑπὸ Νηίῳ ὑλήεντι.

προηθετοῦντο ὑπὸ Ἀριστοφάνους· κατ’ ἔνια δὲ τῶν ἀντιγράφων οὐδ’ ἐφέροντο. HMQR.

Scholion Didymi est, neque dubito, quin Aristarchus quoque hos versus expunxerit, qui Aristophanem in versibus eiiciendis saepissime secutus est; Aristonicus adnotavit semel et vicies, cf. locos collatos apud Friedlaenderum in indice auctorum, et amat verbum προαθετεῖν. cf. Ψ 824. Ω. 6. 614. β. 322. Versus 185-186 non exstitisse in Zenodoti exemplari coniecit Nauckius l. c. p.27. Cf. Nitzschium, Anmerkungen zur Odyssee p. 37. Ex schol. ad v. 186 sequitur, ut Aristarchus adnotaverit: Νήϊον παρακεῖσθαι τῷ Ῥείθρῳ, ἀφ’ οὗ ἐξῆπτον τὰ πρυμνήσια.

193. ἀλωῆς οἰνοπέδοιο.

†) ἀλωὴν καὶ τὴν πολύδενδρον γῆν φησιν, ἔνθα δέ οἱ πολύκαρπος ἀλωή. (η 122) καὶ τὴν ἀμπελόφυτον σταφυλῇσι μέγα βρίθουσαν ἀλωήν (Σ 561) ὁμοίως καὶ τὴν σιτοφόρον γῆν. Q. Notatum fuit vocabulum ἀλωήν significare hoc loco hortum vinearium, nam adiecit οἰνοπέδοιο cf. Ar. ad Φ 36.

209. ἐπεὶ θαμὰ τοῖον ἐμισγόμεθα.

†) τὸ τοῖον ἐμισγόμεθα ἀντὶ τοῦ τοίως ὡς νῦν. HMQ.

Frustula videntur esse adnotationis neutrum τοῖον pro adverbio positum esse. cf. F. Ar. p. 29 et ad β 45. 257. γ 496. δ 112. ζ 163. θ 38. κ 409. 573. μ 379. ξ 174. π 255. ψ 225.

232. μέλλεν μέν ποτε οἶκος . . ἔμμεναι.

†) αὕτη ἡ λέξις οὐδέποτε κεῖται παρὰ τῷ ποιητῇ ὡς ἐν τῇ συνηθείᾳ χρονικῶς, ἀλλ’ ἑκάστοτε ἀντὶ τοῦ ἐῴκει EHQV.

cf. θ 378. ζ 165. σ 138. L. Ar. 121.

246. Σάμη.

†) τὴν Σάμον Σάμην εἶπε. BV.

Certe ex Ar. fluxit, qui contra Zenodotum ubique Σάμην legentem observavit, ὅτι κατὰ τὸ ἀρσενικὸν ἐνίοτε ἐκφέρεται τὰ εἰς η̄ λήγοντα. Hic notata erat feminina forma in η̄. cf. ad Β 634. Φ 232. Π 203. L. Ar. 233. δ 671. 845. ι 24. ο 29. ἕσπερος et ἑσπέρα α 422. δ 786. κοῖτος et κοίτη γ 334. η 137.

251. τάχα δή με διαῤῥαίσουσι καὶ αὐτόν.

†) αὕτη ἡ λέξις οὐ τίθεται παρὰ τῷ ποιητῇ διστακτικῶς ὡς ἐν τῇ συνηθείᾳ, ἀλλ’ ἑκάστοτε ἀντὶ τοῦ ταχέως. VT.

cf. L. Ar. 92. β 89.

259. ἐξ Εφύρης.

B et E conservaverunt Aristarchi observationem, duplicem Ephyram esse apud Homerum, unam Thesprotiae, alteram Corinthum cf. L. Ar. 231. Sed non consentiunt, utram poeta nostro loco nominaverit. Recentiores interpretantur Thesprotiae urbem cf. Nitzschium l. c. p. 46.

261. φάρμακον ἀνδροφόνον διζήμενος , ὄφρα οἱ εἴη ἰοὺς χρίεσθαι.

*) [ἡ διπλῆ περιεστιγμένη ὅτι] Ζηνόδοτος [γράφει] ὄφρα δαείῃ. ἐλέγχεται δὲ ἐκ τοῦ ἑπομένου (264). ἀλλὰ πατήρ οἱ δῶκεν. οὐ γὰρ ἕπεται τὸ διδάσκειν τῷ δοῦναι, ἀλλ’ ἡ χρῆσις τῇ δόσει παρέπεται. HMT.

273. μάρτυροι.

Fuit diple periestigmene contra Zenodotum, qui legit μάρτυρες cf. ad Β 302. Ξ 274. ξ 394. π 423.

276. ἔεδνα.

Aristarchi interpretationem vocabuli habent cod. EQV quorum V. Aristonici verba paene integra conservavit: δῶρα τὰ διδόμενα ὑπὸ τοῦ γαμοῦντος τῇ γαμουμένῃ. cf. ad Π 178. Apoll. l. h. 62, 16. β 53.

277. ἄψ ἴτω ἐς μέγαρον πατρὸς μέγα δυναμένοιο, οἱ δὲ γάμον τεύξουσι καὶ ἀρτυνέουσιν ἔεδνα.

†) συνεκδοχικῶς. E. Fuit dipla Aristarchi πρὸς τὸ σχῆμα, ὅτι πρὸς τὸ νοητόν. cf. F. Ar. p. 16. β 195, ubi scholion disertius est.

282. ἢ ὄσσαν ἀκούσῃς.

*) [ἡ διπλῆ ὅτι] ὄσσαν τὴν ἐκ θεῶν κληδόνα V. Non vocem significat simpliciter ut apud alios poetas. L. Ar. 87. cf. β 216. ω 413.

284. πρῶτα μὲν ἐς Πύλον ἐλθὲ καὶ εἴρεο Νέστορα δῖον κεῖθεν δὲ Σπάρτηνδε.

Appicta fuit diple periestigmene propter Zenodoti lectionem Κρήτην pro Σπάρτην cf. ad α 93. γ 313.

291. σῆμά τε οἱ χεῦαι καὶ ἐπὶ κτέρεα κτερεΐξαι.

In H. varia lectio χεῦαι (sic cum Dindorfio legendum) et κτερεΐξαι commemoratur et additur, καὶ ἄλλως τὸ ἀπαρέμφατον ἀντὶ τοῦ προστακτικοῦ. Hanc lectionem fuisse putem Aristarchi, qui infinitivum pro imperativo quasi Homerici sermonis proprium praeoptavit, cf. F. Ar. p. 14 et ad β 305. δ 416. 419. ε 30. 341. 349. ζ 258. 261. 298. η 222. μ 47. ξ 396. ο 277. σ 106.

300. ἐπεὶ ἔκτανε πατροφονῆα, Αἴγισθον δολόμητιν, ὅ οἱ πατέρα κλυτὸν ἔκτα.

*) [ἡ διπλῆ ὅτι] οὐκ οἶδεν ὁ ποιητὴς τὸν Κλυταιμνήστρας ὑπὸ τοῦ παιδὸς μόρον EHMS. cf. L. Ar. 182 (ubi corr. pro γ 303. 309-10) γ 309/10. λ. 409.

301. καὶ σὺ, φίλος, － μάλα γάρ σ’ ὁρόω καλόν τε μέγαν τε — ἄλκιμος ἔσσ’, ἵνα τίς σε καὶ ὀψιγόνων εὖ εἴπῃ.

Versibus 301 et 302 asteriscos appictos fuisse certum est ex schol. ad γ 199/200, ubi damnati sunt.

320. ὄρνις δ’ ὣς ἀνοπαῖα διέπτατο.

Scholia ad hunc versum et Aristarchi et Herodiani et — ut Lehrsius p. 3 Ar. iure coniecit — Aristonici interpretationes vocabuli ἀνοπαῖα habent inter se discrepantes: ὁ μὲν Ἀρίσταρχος ἀνόπαια προπαροξυτόνως ἀναγινώσκει, ὄνομα ὄρνιθος λέγων, ὡς φήνῃ εἰδομένη (γ 372). ὁ δὲ Ἡρωδιανὸς ἀνοπαῖα ἀντὶ τοῦ ἀοράτως, ἵν’ ᾖ οὐδέτερον πληθυντικόν, ὡς τὸ πυκνὰ μάλα στενάχων (Σ 318). διὸ καὶ προπερισπαστέον φησίν. οἱ δὲ ἀνὰ ὀπὴν, ἣ καὶ καπνοδόχος καλεῖται. EHQR.

Aristonici tertia explanatio fuit, ut apparet ex Orion. p. 119: ὀπὴ τόπος τετρημένος, ἀφ’ οὗ τις δύναται ὀπήσασθαι καὶ περιβλέψασθαι. οὕτως Ἀριστόνικος ἐν τοῖς σημείοις τοῦ ποιητοῦ. cf. Apoll. 36, 30. Eust. 1419, 22. Herodianus saepins ab Aristarcho dissentit, cf. Α 136. Γ 128. 198 (ubi Aristonicum quoque in accentu ponendo Aristarchum non secutum esse commemoratur) Ε 656 et aliis locis. Item Didymus Β 258. 415. 435. Γ. 392. Η 32. 449 etc. At dubito, num ex Aristonici libro de Aristarchi signis, in quo quasi exuens personam suam magistri modo causas, argumenta, observationes congessit, illam interpretationem Orion hauserit. Mihi videtur ille Aristoniceorum librorum inscriptiones commutasse et excerpsisse hoc ex commentariis homericis, in quibus Aristonicus ab Aristarcho dissentit. Ἀριστονίκου εἰς Ὀδύσσειαν (sic legendum cum Beccardo) ὑπομνήματα diserte commemorantur Etym. Gud. p. 334, 12.

335. ἀμφίπολος δ’ ἄρα οἱ κεδνὴ ἑκάτερθε παρέστη.

Fuit diple ὅτι τὸ ἀμφίπολος δ’ ἄρα οἱ κεδνὴ ἑκάτερθε παρέστη οὐ μία ἐπὶ ἀμφοτέρων τῶν μερῶν, ἀλλ’ ἑκατέρωθεν μία. cf. Ar. ad Λ 699, ubi sic explanavit hunc locum.

337. Φήμιε, πολλὰ γὰρ ἄλλα βροτῶν θελκτήρια ᾔδης.

†) ἔθος Ὁμηρικὸν ἀπὸ τοῦ γὰρ ἄρχεσθαι MS. cf. ad δ 722. κ 174. 501.

†) οἶδας: τῷ οἶδας οὐκ ἐχρήσατο ὁ ποιητής. Ζηνόδοτος γράφει ᾔδεις, Ἀρίσταρχος δὲ οὐ δυσχεραίνει τῇ γραφῇ. ἐν οὐδετέρᾳ γὰρ τῶν ποιήσεων (corr. Dindorfius pro cod. ἐν οὐδενὶ γὰρ) ἐχρήσατο τῷ οἶδας. διὸ καὶ σημειωτέον τὸν στίχον. HM. L. Ar. 360.

De posteriore οἶδας formae usu cf. Lobeckium ad Phryn. p. 236. Ex Ar. ad Α 85 apparet, Aristarchum formam οἶσθα solam agnovisse contra Zenodotum, qui οἶσθας legit. (Eust. ad ο 20. 1773, 27). Sed etiam ᾔδεις, si Zenodoti scripturam Aristarchus non improbavit, corrigendum est in ᾔδης, nam hanc unam imperfecti formam admisit. cf. Kayserum in Philol. XVII, p. 714. Restituit Aristonici scholion La Roche: σημειωτέον τὸν στίχον. ἐν οὐδενὶ γὰρ τῶν ποιήσεων (Dindorfii correcturam neglexit) ἐχρήσατο τῷ οἶδας· Ζηνόδοτος . . . γραφῇ.

344. καθ’ Ἑλλάδα καὶ μέσον Ἄργος.

†) Ἑλλάδα τὴν Θεσσαλίαν φησί EM. cf. L. Ar. 227. Ι 395. δ 726.

Frustula sunt notae Aristarchi, qui versum pro spurio habuit, quod Ἑλλὰς non Thessaliam, sed totam Graeciam significare hoc loco videtur. Hanc ob caussam δ 726 expunctum est, haud dubie etiam δ 816, ubi idem legitur.

356. ἀλλ’ εἰς οἶκον ἰοῦσα τὰ σ’ αὐτῆς ἔργα κόμιζε ἱστόν τ’ ἠλακάτην τε, καὶ ἀμφιπόλοισι κέλευε ἔργον ἐποίχεσθαι· μῦθος δ’ ἄνδρεσσι μελήσει πᾶσι, μάλιστα δ’ ἐμοί· τοῦ γὰρ κράτος ἔστ’ ἐνὶ οἴκῳ.

*) ἀθετοῦνται ἐνταῦθα· ἐπὶ δὲ τοῦ Ἕκτορος [πρὸς Ἀνδρομάχην] καλῶς ἐν τῆ ζ (490) τῆς Ἰλιάδος [καὶ ἐν τῇ] τοξείᾳ τῶν μνηστήρων (φ 350) ins. ex QR] HM. cf. ad Ζ 490. φ 350.

396. τῶν κέν τις τόδ’ ἔχῃσιν.

Fuit diple, quod coniunctivus pro optativo positus est cf. ad Φ 126: τὸ γὰρ ὅς κε φάγῃσι ὃς φάγοι ἂν· καὶ ἐν Ὀδυσσείᾳ τῶν κέν τις τόδ’ ἔχῃσιν. cf. F. Ar. p. 9. δ 692. ξ 37. ρ 385.

404. Ἰθάκης ἔτι ναεταώσης.

*) [ἡ διπλῆ ὅτι τὸ ναιεταώσης] ἐνεργητικὸν ἀντὶ παθητικοῦ, ᾠκισμένης οὔσης. B.

cf. F. Ar. p. 2/3. B 626. Ζ 370. β 102. δ 47. 322. η 33. σ 8.

413. πατρὸς ἐμοῖο.

†) ἀγνοοῦντές τινες ἐμεῖο γράφουσιν. ὁμοίως ἐν Ἰλιάδι μνῆσαι πατρὸς σεῖο (ω 486) δέον κτητικῶς. HMS. Intelligendus est Zenodotus cf. ad Ω 486. Ξ 118. ζ 256. Fuit igitur Aristarchi diple periestigmene. Cur La Roche hanc lectionem ad Zenodotum referre dubitaverit nescio.

422. μένον δ’ ἐπὶ ἕσπερον ἐλθεῖν.

*) [ἡ διπλῆ ὅτι] οὕτως εἶπε τὴν ἑσπέραν EQS.

cf. Ar. ad Π 203, 206. Φ 232. Apoll. l. h. 77, 26. α 246. et locos ibi collatos.

424. nota 5.

444. ὁδὸν τὴν πέφραδ’ Ἀθήνη.

†) ἐσήμανεν αὐτῷ S.

Fluxit ex Ar., qui observavit, verbum φράζειν nunquam esse dicere, sed indicare. cf. L. Ar. 84.

5. βῆ δ’ ἴμεν . . . αἶψα δὲ κηρύκεσσι λιγυφθόγγοισι κέλευσεν.

†) ὁ δέ ποτὲ μὲν παραπληρωματικὸς, ἔστι δ’ ὅτε καὶ ἀντὶ τοῦ γὰρ αἰτιολογικῶς λαμβάνεται. MS.

Fluxit ex Aristonico cf. F. Ar. p. 33 et 35. β 6. η 47. θ 363. λ 350. ξ 87. ο 81. σ 234. ρ 261. τ 46. υ 66. φ 1. 29.

7. κηρύσσειν ἀγορήνδε καρηκομόωντας Ἀχαιούς. οἱ μὲν ἐκήρυσσον, τοὶ δ’ ἠγείροντο μάλ’ ὦκα.

†) οὐδὲν μὲν ἀντιπράττουσιν οἱ στίχοι πρὸς τὴν παροῦσαν ὑπόθεσιν, οἰκειότεροι δὲ μᾶλλόν εἰσιν ἐν Ἰλιάδι (Β 50-52) MQS.

Aristarchus his versibus obelos cum asteriscis appinxisse videtur, sed in Iliade Β 50 asterisci desunt. cf. L. Ar. p. 342, IV de versibus bis vel saepius repetitis.

11. vid. not. 1.

14. εἶξαν δὲ γέροντες.

†) γέροντας νῦν τοὺς πρεσβυτέρους ἀκουστέον. EHMQ. — non ut saepe principes cf. Ar. ad Ι 36.

19. Ἄντιφος αἰχμητής· τὸν δ’ ἄγριος ἔκτανε Κύκλωψ ἐν σπῆϊ γλαφυρῷ, πύματον δ’ ὁπλίσσατο δόρπον.

†) ἀθετοῦνται οἱ δύο στίχοι καὶ ὀβελίζονται. Vind. 56 (non legitur hoc scholion apud Dindorf. cf. La Roche p. 22).

†) δόρπον τὸ καθ’ ἡμᾶς δεῖπνον. τρισὶ δὲ τροφαῖς ἐχρῶντο. καὶ τὴν μὲν πρώτην ἐκάλουν ἄριστον, ἣν ἐλάμβανον πρωΐας σχεδὸν ἔτι σκοτίας οὔσης. τὴν δὲ δευτέραν δεῖπνον, τὸ καθ’ ἡμᾶς λεγόμενον ἄριστον. τὴν δὲ τρίτην δόρπον, τὸ καθ’ ἡμᾶς λεγόμενον δεῖπνον. EHMTV. Sic observavit Aristarchus cf. L. Ar. 127. α 124. δ 61. π 2. Eust. 1432, 2.

24. τοῦ ὅγε δακρυχέων.

Aristarchus praepositionem περί omissam esse notavit, non ὑπέρ ut schol. in M, in genetivis, qui pendent a verbis simili significatione positis cf. Ar. ad Π 17. Χ 170 ὀλοφύρεαι Ἀργείων et Ἕκτορος, ἀκαχήμενος υἷος Ω 550, ἀχνύμενος ἑταίρου Ο 651. Corruptum Aristonici scholion sic fere restituendum est: ἡ διπλῆ, ὅτι ἐλλείπει ἡ περί, περὶ τοῦ δακρυχέων.

37. στῆ δὲ μέσῃ ἀγορῇ· σκῆπτρον δὲ οἱ ἔμβαλε χειρί κηρυξ ...

*) ὅτι δι’ ἑκατέρας τῆς ποιήσεως Ὁμηρικὸν ὂν τὸ ἔθος τετήρηται. H. S. cf. ad Σ 505. Ψ 568.

39. vid. not. 2.

41. ὃς λαὸν ἤγειρα· μάλιστα δὲ μ’ ἄλγος ἱκάνει.

†) Ζηνόδοτος γράφει ἤγειρε. ἐλέγχεται δὲ διὰ τοῦ μάλιστα δ’ ἐμὲ· ἐχρῆν γὰρ εἶναι αὐτόν HMS. Corrigendum est quod Dindorf. p. 79 not. 2 adnotavit; non prima tantum verba, sed totum scholion habet S. cf. praef. p. XL.

42. οὔτε τιν’ ἀγγελίην στρατοῦ ἔκλυον.

† γελοίως γράφει Ζηνόδοτος ἤϊον, ἀπὸ τοῦ ἀΐειν, ὅ ἐστιν ἀκούειν. HM. Duentzerus, qui cum Porsono substantivum ἠΐονα legit (p. 110) non dubitat, quin haec lectio genuina fuerit, quae vulgari ἀγγελίην cedere iussa est. Dindorfius illud ἤϊον scholiastam ridiculum vocare putat, quod verbi ἀΐειν imperfectum ἤϊον inauditum sit. Nam ἤϊον, ubi apud epicos legatur, esse ab verbo εἶμι. Similibus locis Π 13. α 408. β 30 scholia non adiecta sunt, ita ut ex his reliquiis quae Aristarchi fuerit sententia nequaquam appareat.

42. (τηρητέον) *) ὅτι πρὸς τὸ πρῶτον τῇ τάξει πρῶτον ἀπήντηκεν (cod. ἀπήντησεν), ὅπερ σπανίως ποιεῖ. M. cf. ad Ζ 219, ubi verba non tam integra sunt. Multis aliis locis diplae sunt ὅτι πρὸς τὸ δεύτερον πρότερον ἀπήντηκε. cf. L. Ar. 11, in Odyssea γ 467. ο 6.

45. ἀλλ’ ἐμὸν αὐτοῦ χρεῖος, ὅ μοι κακὸν ἔμπεσεν οἴκῳ δοιά·

Excidit nota ὅτι κατὰ τὸ πλῆρες ἐμὸν αὐτοῦ ἐκφέρει cf. ad Κ 205. α 7.

†) Ἀρίσταρχος τὸ δοιά ἀντί τοῦ διχῶς ἀκούει EH. cf. F. Ar. 29. α 209 et locos ibi collatos. Aristophanes κακὰ legit, Aristarchus κακὸν.

53. ὥς κ’ αὐτὸς (Icarius) ἐεδνώσαιτο θύγατρα.

†) κυρίως μὲν ἕδνα ἐστὶ τὰ διδόμενα ὑπὸ τοῦ γαμοῦντος τῇ γαμουμένῃ· νῦν δὲ καταχρηστικῶς κεῖται ἡ λέξις ἀντὶ τοῦ χρήματα ἐπιδοίη. HPQSV. cf. α 276. Ν 382.

55. οἱ δ’ εἰς ἡμετέρου πωλεύμενοι . . .

*) [ἡ διπλῆ, ὅτι] ἀντὶ τοῦ εἰς ἡμέτερον Ἀττικῶς [ἐξενήνοχεν], ὡς ἀλλ’ ἄγ’, ὀΐστευσον Μενελάου (Δ 100) ἀντὶ τοῦ [ἐπὶ τὸν] Μενέλαον. Μ. Aristarchum legisse εἰς ἡμετέρου apparet ex Didymo ad η 301. cf. Ε 249. 700. δ 634. Pertinet haec adnotatio ad quaestionem de patria Homeri, quem Atheniensem fuisse putavit. cf. F. Ar. p. 1 et 21.

61. λευγαλέοι.

Huius vocabuli interpretatio est ad Φ 281: ἡ διπλῆ, ὅτι ἐκ τούτου οἱ νεώτεροι ἐξεδέξαντο λευγαλέον τὸν δίυγρον. ἔστι δὲ κατὰ κοινωνίαν στοιχείων λευγαλέον ὀλέθριον, παρὰ τὸν λοιγόν. καὶ ἐν Ὀδυσσείᾳ — β 61 — λευγαλέοι τ’ ἐσόμεσθα.

67. ἀγασσάμενοι κακὰ ἔργα.

Aristarchus ad Ρ 71 et Η 41 ἀγασσάμενοι notavit, quod non modo invidere, sed etiam admirari significet. Hanc observationem habent codd. BES. quorum E. ἐκπλαγέντες, S. θαυμάσαντες et νεμεσήσαντες explanant.

68. λίσσομαι ἡμὲν Ζηνὸς Ὀλυμπίου ἠδὲ Θέμιστος, ἥ τ’ ἀνδρῶν ἀγορὰς ἠμὲν λύει ἠδὲ καθίζει.

(παρατηρητέον δὲ) *) ὅτι καὶ ἐν Ἰλιάδι παρὰ Διὸς ἔχει γέρας τοῦτο Θέμις. HMQ. cf. Ar. ad Υ 4. Glossa cod. S. διαλύει καὶ συνίστασθαι ποιεῖ fortasse ex Aristonico fluxit. cf. β 91. δ 105. ν 380. Ε 37. Ι 554. Θ 328.

81. δάκρυ ἀναπρήσας.

†) Ζηνόδοτος γράφων δάκρυα θερμὰ χέων ἐκλέλυκε τὴν μεγαλειότητα τοῦ στίχου. HMQR.

89. ἤδη γὰρ τρίτον ἐστὶν ἔτος, τάχα δ’ εἶσι τέταρτον.

*) ἡ διπλῆ πρὸς τὸ ἑξῆς δοκοῦν ἀσυμφώνως λέγεσθαι ὡς τρίετες μὲν ἔληθε δόλῳ, ἀλλ’ ὅτε τέτρατον ἦλθεν ἔτος (106). διὸ καί τινες μετεποίησαν ὡς δίετες μὲν ἔληθε δόλῳ· ἀλλ’ ὅτε δὴ τρίτον ἦλθεν ἔτος· οὐδὲν δὲ ἐναντίον ἔχει τὰ ἔπη· τὸ γὰρ τάχα ἀντὶ τοῦ ταχέως, τὸ δὲ εἶσιν ἀντὶ τοῦ δίεισι καὶ τό τέταρτον. HM.

M. habet in alio scholio διελεύσεται pro δίεισι ut ν 377; ad v. 107 fere idem est scholion, sed pro δίεισι διέρχεται. cf. L. A. 93.

91. πάντας μὲν ῥ’ ἔλπει.

*) [ἡ διπλῆ, ὅτι ἔλπει ἀντὶ τοῦ] ἐλπίζειν ποιεῖ. S. cf. β 69. Ar. ad Ι 554, ubi noster locus sic explanatur.

94. στησαμένη μέγαν ἱστόν.

†) οὐ ποιητικῶς κόσμου χάριν προσέῤῥιπται τὸ μέγαν, ἀλλὰ πρὸς τὸ πολυχρόνιον τῆς τοῦ ἔργου κατασκευῆς. HMQS. Certe est Aristarcheum cf. ad Σ 416, ubi hic versus citatur. Hoc adnotare ideo non superfluum duxit, quia epithetorum significationem nonnunquam delitescere identidem observaverat. Diserte hac de re Friedlaender ad Γ 352.

102. πολλὰ κτεατίσσας.

Fuit διπλῆ, ὅτι ἰδίως καὶ παρὰ τὴν ἡμετέραν συνήθειαν κτεατίσσας κατὰ τὸ ἐνεργητικὸν αντὶ τοῦ κτησάμενος· καὶ ἐν Ἰλιάδι (Π 57) κτεάτισσα πόλιν ἀντὶ τοῦ ἐκτησάμην. cf. ad Π 57. α 404.

103. ἡμῖν δ’ αὖτ’ ἐπεπείθετο θυμὸς ἀγήνωρ.

†) ἀγήνωρ [νῦν] ὁ ἄγαν ἀνδρεῖος S. alibi ἐπὶ ψόγου ὁ ἄγαν ὑβριστικὸς καὶ διὰ τῆς ἀνδρείας ὑπερπεπτωκὼς εἰς ὕβριν. cf. ad Ι 699. L. Ar. 146.

107. ἀλλ’ ὅτε τέτρατον ἦλθεν ἔτος.

†) πῶς οὖν ἄνωθεν ἔλεγεν τάχα δ’ εἶσι τέταρτον; ταῦτα δὲ πρὸς τὰ μικρῷ πρόσθεν εἰρημένα περὶ τῆς ἀσυμφωνίας. εἶπε γὰρ ἔμπροσθεν ἤδη γὰρ τρίτον ἐστίν. διὸ καί τινες μετεποίησαν ὡς δίετες μὲν ἔληθε δόλῳ· ἀλλ’ ὅτε δὴ τρίτον ἦλθεν ἔτος. οὐδὲν δὲ ἐναντίον ἔχει τὰ ἔπη· τὸ γὰρ τάχα ἐκεῖ ἐντὶ τοῦ ταχέως, τὸ δὲ εἶσιν ἀντὶ τοῦ διέρχεται καὶ τὸ τέταρτον. EMQ. cf. ad v. 89, sed nostro in scholio Aristonici verba non tam integra sunt.

111. σοὶ δ’ ὧδε μνηστῆρες ὑποκρίνονται.

*) [ἡ διπλῆ ὅτι] τὸ ὧδε ἀντὶ τοῦ οὕτως· τὸ δὲ ὑποκρίνονται ἀντὶ τοῦ ἀποκρίνονται B. cf. de ὧδε pro οὕτως α 182 et locos ibi collatos. L. Ar. p. 70. De praepositione permutata vide Lehrs. quaest. ep. p. 89. F. Ar. 27. M. 228. Η 407. Eust. 1437, 31.

134. vid. not. 3.

137. νέμεσις δέ μοι ἐξ ἀνθρώπων ἔσσεται. ὣς οὐ τοῦτον ἐγώ ποτε μῦθον ἐνίψω.

ἀθετεῖται μὲν ὑπὸ Ἀριστάρχου, στικτέον δὲ ὅμως μετὰ τὸ ἔσσεται, ἵνα τὸ ὣς κέηται ἀντὶ τοῦ οὕτως. HM.

Aristonici et Nicanoris scholia coniunxit scholiasta cf. F. Nican. p. 114. L. Ar. 344. Aristonici verba sunt in MV ad versum 134: περισσός γάρ ἐστι πρὸς ταύτην τὴν ἀπόδοσιν.

146. vid. not. 4.

152. ὄσσοντο δ’ ὄλεθρον.

†) προεμαντεύοντο, προεδήλουν αὐτοῖς ἀπώλειαν. S.

cf. ad α 115. L. Ar. 88. cf. B ad Α 105.

154. δεξιὼ ἤϊξαν.

†) ἀνατολικοί. δεξιὰ γὰρ τὰ ἀνατολικὰ λέγει ὁ Ὅμηρος. εἴτ’ ἐπιδέξι’ ἴωσι πρὸς ἠώ τ’ ἠέλιόν τε, εἴτ’ ἐπ’ ἀριστερὰ ποτὶ ζόφον ἠερόεντα. (Μ 239). EQS.

Observatio est Aristarchi cf. Aristonicum ad Μ 239.

156. ἅ περ τελέεσθαι ἔμελλον.

†) ἔμελλον διὰ τοῦ ο̄· τοῦτο γὰρ Ὁμήρῳ σύνηθες. HMS. scilicet ut neutrum plurale cum verbo plurali coniungat cf. F. Ar. p. 15 et permultos locos ici collatos.Certe adnotavit etiam καὶ ὅτι τὸ ἔμελλον ἀντὶ τοῦ ἐῴκεσαν. cf. ad Β 36 et α 232. δ 378. ζ 165. σ 19. 138.

180. ταῦτα δ’ ἐγὼ σέο πολλὸν ἀμείνων μαντεύεσθαι.

†) γράφεται ἀμείνω χωρὶς τοῦ ν. H.

Sic scripsit Zenodotus cf. ad Α 80. 249. Γ 71. Η 114. Fuit igitur Aristonici διπλῆ περιεστιγμένη, ὅτι Ζηνόδοτος χωρὶς τοῦ ν̄ ἀμείνω γράφει. τὰ δὲ τοιαῦτα συγκριτικὰ ἔχει ἐπὶ τῆς εὐθείας τὸ ν̄.

182. ὄρνιθες δέ τε πολλοὶ ὑπ’ αὐγὰς ἠελίοιο φοιτῶσ’, οὐδέ τε πάντες ἐναίσιμοι·

*) [ἡ διπλῆ ὅτι] ὁ (δέ) τε σύνδεσμος περιττός. HMS. cf. F. Ar. p. 34.

195. μητέρ’ ἑὴν ἐς πατρὸς ἀνωγέτω ἀπονέεσθαι· οἱ δὲ γάμον τεύξουσι.

†) ἡδέως τῷ σχήματι ἐχρήσατο· εἰπὼν γὰρ ἐς πατρός μετέβη εἰς πληθυντικὸν οἱ δὲ γάμον τεύξουσι, δηλονότι πατὴρ καὶ ἀδελφοί· τινὲς δὲ λαμβάνουσι τὸ οἱ δὲ γάμον τεύξουσι, δηλονότι οἱ μνηστῆρες. Sic recte restituit Buttmann. EQ.

Fuit Ar. διπλῆ πρὸς τὸ σχῆμα, ὅτι πρὸς τό νοητὸν. cf. α 277. F. Ar. p. 16.

205. ἡμεῖς δ’ αὖ ποτιδέγμενοι ἤματα πάντα εἵνεκα τῆς ἀρετῆς ἐριδαίνομεν.

†) ὁ Ἀρίσταρχος λείπειν φησὶ τὸ ἄρθρον, ἵν’ ᾖ εἵνεκα τῆς ταύτης ἀρετῆς. Ἰακὸν δὲ τὸ ἔθος εἶναι. Ἀριστοφάνης δὲ ὑπώπτευε τὸν στίχον, νεωτερικὸν λέγων ὄνομα τὸ τῆς ἀρετῆς. HMQR — verba ὁ Ἀριστοφάνης — ἀρετῆς habet etiam S. — πιθανὸν δὲ συναθετεῖν αὐτῷ καὶ τὸν πρὸ αὐτοῦ καὶ τὸν μετ’ αὐτόν.

Scholion ex Didymo fluxisse videtur, sed Aristonicum quoque verba fecisse de articulo omisso apparet ex Τ 105, ubi noster locus in simili interpretatione citatur, cf. β 134. F. Ar. 30. V ad Ι 133.

214. εἶμι γὰρ ἐς Σπάρτην τε καὶ ἐς Πύλον ἠμαθόεντα.

Fuit διπλῆ περιεστιγμένη propter Zenodoti lectionem Κρήτην pro Σπάρτην cf. α 93. β 359. γ 313. δ 702.

†) Πύλον ἠμαθόεντα: ὡς τὸ ὀλοόεντος ἐχίδνης ἀντὶ τοῦ ὀλοοέσσης. E.

Scholion ex Aristonico fluxisse videtur, qui commutationes generum observans adnotare solebat, substantivis feminini generis adiici saepe adiectiva masculina. cf. F. Ar. p. 31. δ 442: ὀλοώτατος ὀδμὴ. δ 709: πουλὺν ἐπ’ ὑγρὴν. ε 422: κλυτὸς Ἀμφιτρίτη. ε 467: θῆλυς ἐέρση. ζ 122: θῆλυς αὐτὴ. ζ 271: τῷδε ἐνὶ χώρᾳ. ο 161: ἀργὴν χῆνα. τ 38: κίονες ἔχοντες. τ 131: ὑλήεντι Ζακύνθῳ.

216. ἢ ὄσσαν ἀκούσω.

*) [ἡ διπλῆ ὅτι ὄσσαν] θείαν φήμην [λέγει] S. cf. L. Ar. 87. α 282.

257. λῦσεν δ’ ἀγορὴν αἰψηρήν.

*) [ἡ διπλῆ ὅτι οὐ κατ’ ἐπίθετον τὸ αἰψηρὴν, ἀλλ’] ἀντὶ τοῦ αἰψηρῶς, (codd. ταχέως glossa est) ὡς τὸ τότε μοι χάνοι εὐρεῖα χθών. (Δ 182) ἀντὶ τοῦ εὐρέως. HMS. cf. F. A. 29. α 209 et locos ibi collatos. Apoll. l. h. 17, 20 habet: ὅταν δὲ λέγῃ. λῦσαν (codd. λῦσεν. Arist. fortasse legit λῦσαν cf. W. C. Kayser de versibus aliquot Hom. Od. disp. II, p. 14. La Roche p. 33) δ’ ἀγορὴν αἰψηρὴν ὁ Ἀρίσταρχος ἀντὶ τοῦ αἰψηρῶς ἀκούει. Eust. 1444, 13. BV ad Δ 182.

300. αἶγας ἀνιεμένους.

†) σημαίνει ἐκδέροντας (ἀναδέροντας Ar. ad Χ 80) κόλπον ἀνιεμένη, ἑτέρῃφι δὲ μαζὸν ἀνέσχε.. ER.

Citatur noster versus ad Χ 80, ubi sic Ar. ἀνιεμένους interpretatur.

305. ἀλλά μοι ἐσθιέμεν καὶ πινέμεν ὡς τὸ πάρος περ.

*) [ἡ διπλῆ ὅτι τὸ] ἀπαρέμφατον ἀντὶ τοῦ προστακτικοῦ. BMS. cf. F. Ar. 14. α 291 et locos ibi collatos.

316. πειρήσω ὥς κ’ ὔμμι κακὰς ἐπὶ κῆρας ἰήλω, ἠὲ Πύλονδ’ ἐλθὼν ἢ αὐτοῦ τῷδ’ ἐνὶ δήμῳ.

Ex Ar. ad 325 apparet, versibus 316-317 obelos appictos fuisse ab Aristarcho.

322. ῥεῖα· μνηστῆρες δὲ δόμον κάτα δαῖτα πένοντο.

*) (ὁ στίχος οὗτος) ἀθετεῖται ὡς περιττός. προηθετεῖτο δὲ καὶ παρ’ Ἀριστοφάνει. (cod. προηθέτει δὲ καὶ Ἀριστοφάνης (MQR. L. A. 343. VIII.

325. ἦ μάλα Τηλέμαχος φόνον ἡμῖν μερμηρίζει, ἤ τινας ἐκ Πύλου ἄξει ἀμύντορας ἠμαθόεντος, ἢ ὅ γε καὶ Σπάρτηθεν, . . . ἠὲ καὶ εἰς Ἐφύρην ἐθέλει.

†) βεβαιωτικὰ ταῦτα τὰ ἔπη τοῦ μὴ εἰρῆσθαι ὑπὸ Τηλεμάχου τοὺς προηθετημένους στίχους (316. 317) πειρήσω ὡς κ’ ὔμμι κακὰς ἐπὶ κῆρας ἰήλω ἠὲ Πύλονδ’ ἐλθὼν ἢ αὐτοῦ τῷδ’ ἐνὶ δήμῳ. ἀποροῦντες γὰρ λέγουσιν ἦ μάλα Τηλέμαχος, οὐκ ἂν ἀπορήσαντες οἱ [εἰ?] προακηκοότες. EM. cf. ad v. 316.

326. Πύλου ἠμαθόεντος.

†) ἄμαθον ἔχοντος. ἰστέον ὅτι ἄμαθος ἡ ἐν τῷ πεδίῳ κόνις, ψάμαθος δὲ ἡ περὶ θάλασσαν. BE. Sic distinxit Ar. ψάμαθος et ἄμαθος cf. L. Ar. 123.

328. ἠὲ καὶ εἰς Ἐφύρην ἐθέλει.

*) [ἡ διπλῆ ὅτι] τὴν ἐν Θεσπρωτίᾳ [Ἐφύραν λέγει], οὐχ, ὡς ἔνιοι, τὴν Κόρινθον. M. cf. L. Ar. 231. α 259.

334. οὕτω κεν καὶ μᾶλλον ὀφέλλειεν πόνον ἄμμιν·

†) σημείωσαι ὅτι πόνον τὴν ἐνέργειαν καὶ κακοπάθειαν λέγει ὁ ποιητὴς, οὐδέποτε δὲ τὴν ἀλγηδόνα. MQ. cf. L. Ar. 73. δ 624. ι 250. Aristonici ἔργον pro ἐνέργειαν καὶ κακοπάθειαν habet E: τὸ περὶ τὴν μνηστείαν ἔργον πόνον λέγει.

359. εἶμι γὰρ ἐς Σπάρτην τε καὶ ἐς Πύλον.

*) ὅτι οὐδὲ ἐνταῦθα μνήμη τίς ἐστι τῆς Κρήτης, HMS. Respicit ad Zenodoti lectionem Κρήτην pro Σπάρτην cf. α 93. γ 313. δ 702.

386. Φρονίοιο Νοήμονα φαίδιμον υἱόν.

†) πεποίηκεν πλαστὰ ὀνόματα S. cf. Aristonici verba hac de re ad δ 630 Ε 60. Ι 137 ubi est διπλῆ ὅτι ὀνοματοθετικὸς ὁ ποιητής, καὶ ἐν Ὀδυσσείᾳ παραπλησίως ποιεῖ.

397. οἱ δ’ εὕδειν ὤρνυντο κατὰ πτόλιν.

*) ὅτι οὐκ ἐν τῇ Ὀδυσσέως οἰκίᾳ ἐκοιμῶντο. RT. De re cf. α 424.

404. ἀλλ’ ἴομεν, μὴ δηθὰ διατρίβωμεν ὁδοῖο.

*) [ἡ διπλῆ περιεστιγμένη ὅτι] Ζηνόδοτος εὐήθως ἀθετεῖ αὐτόν HMQ.

417. νηῒ δ’ ἐνὶ πρύμνῃ κατ’ ἄρ’ ἕζετο.

*) [ἡ διπλῆ ὅτι] ἀντὶ τοῦ νεὼς πρύμνῃ· καὶ ἐν Ἰλιάδι νηῒ δ’ ἐνὶ πρύμνῃ ἔναρα βροτόεντα Δόλωνος (Κ 570) V.

cf. Ar. ad Κ 570. F. Ar. p. 22.

434. παννυχίη μέν ῥ’ ἥ γε καὶ ἠῶ πεῖρε κέλευθον.

Hunc versum expunxit Aristarchus cf. schol. in BMV. ad Ω 8.

1. cf. not. 1.

11. ἰδ’ ἱστία νηὸς ἐΐσης στεῖλαν ἀείραντες.

Fuit diple periestigmene propter Zenodoti lectionem cf. schol. in HMQRT: οἱ περὶ Ζηνόδοτον (i. e. Zenodotus ipse, cf. Lehrs qu. ep. not. p. 28) σεῖσαν ἀείραντες. τότε δὲ σείουσιν, ὅτε θέλουσι χαλάσαι τὸ ἄρμενον.

14. Τηλέμαχ’, οὐ μέν σε χρὴ ἔτ’ αἰδοῦς.

†) οὐ χρεία σοι τῆς αἰδοῦς. Ἀττικῶς. EHMQ. Correxi Dindorfii σε in σοι, quod habent EQ et Dindorfius in textum recipere debebat, comparatis scholiis ad δ 312. 634 et Ar. ad Λ 606. Μ habet in textu σε et supra scriptum σοι. cf. Eust. 1455, 3: ἐν τούτοις δὲ τὸ οὐ μέν σε χρὴ ἔτι αἰδοῦς ἀντίπτωσίς ἐστιν ἀρχαϊκὴ συνήθης, ἀντὶ τοῦ οὐ μήν σοι χρεία αἰδοῦς.

27. αἰδὼς δ’ αὖ νέον ἄνδρα γεραίτερον ἐξερέεσθαι

†) αἰδὼς δ’ αὖ νέῳ ἀνδρὶ οὕτω γράφουσιν οἱ κατὰ Ῥιανόν. HM.

E Didymo manavit, sed Aristonicus quoque rem tetigisse videtur cf. ad Ο. 119.

50. τοὔνεκα σοὶ προτέρῳ δώσω χρύσειον ἄλεισον.

ἐχρῆν ὀρθοτονεῖν τὴν σοί. Ζηνόδοτος δὲ τοὔνεκά τοι γράφει, [ἀγ]νοῶν ὅτι ἐπὶ τῆς διαστολῆς [οὐ] παραλαμβάνεται ἡ τ̄ο̄ῑ. HMQ. Corr. Duentzer p. 58. Prior scholii pars certe Herodiani est, qui ad Α 294 promisit, se de σοι et τοι vocabulorum discrimine accuratius quaesiturum esse nostro loco. Fortasse etiam altera pars ex eo fluxit, sed non dubito, quin Aristonicus quoque de Zenodoti lectione verba fecerit.

69. νῦν δὴ κάλλιόν ἐστι μεταλλῆσαι καὶ ἐρέσθαι ξείνους

Quod M habet ad v. 69 ὅτι ἐννέα (?) ἡμέρας ἐφιλοξένουν καὶ οὕτως ἠρώτων, contortum videtur esse ex Ar. adnotatione, quae ad Ζ 176 legitur: ὅτι ἔθος ἦν παρὰ τοῖς παλαιοῖς ξενίζειν πρότερον, εἶτα πυνθάνεσθαι, τίνος ἕνεκεν παραγεγόνασιν οἱ ξένοι.

71. ὦ ξεῖνοι, τίνες ἐστέ; πόθεν πλεῖθ’ ὑγρὰ κέλευθα; ἦ τι κατὰ πρῆξιν ἦ μαψιδίως ἀλάλησθε, οἷά τε ληϊστῆρες, ὑπεὶρ ἅλα; τοί τ’ ἀλόωνται ψυχὰς παρθέμενοι, κακὸν ἀλλο δαποῖσιφέροντες.

†) τοὺς μετ’ αὐτὸν τρεῖς στίχους ὁ μὲν Ἀριστοφάνης ἐνθάδε σημειοῦται τοῖς ἀστερίσκοις, ὅτε δὲ ὑπὸ τοῦ Κύκλωπος λέγονται, καὶ ὀβελίσκους τοῖς ἀστερίσκοις παρατίθησιν, ὡς ἐντεῦθεν μετενηνεγμένων τῶν στίχων. πόθεν γὰρ τῷ Κύκλωπι λῃστῶν ἔννοια ᾖ στωμυλλομένῳ φάναι οἵ τ’ ἀλόωνται ψυχὰς παρθέμενοι κακον ἀλλοδαποῖσι φέροντες; ὁ δὲ Ἀρίσταρχος οἰκειότερον αὐτοὺς τετάχθαι ἐν τῷ λόγῳ τοῦ Κύκλωπός φησιν. οὐδὲ γὰρ νῦν οἱ περὶ Τηλέμαχον λῃστρικόν τι ἐμφαίνουσι. δοτέον δὲ, φησὶ, τῷ ποιητῇ τὰ τοιαῦτα. καὶ γὰρ ναῦν αὐτὸν παράγει εἰδότα, ἀλλά μοι εἴφ’ ὅπη ἔσχες ἰὼν εὐεργέα νῆα (ι, 279), καὶ συνίησιν Ἑλληνίδα φωνήν. καθάπτεται δὲ καὶ Θουκυδίδου Ἀρίσταρχος λέγοντος ὡς οὐκ αἰσχρὸν ἡγοῦντο τὸ ληΐζεσθαι οἱ παλαιοὶ, ἐν οἷς φησιν οὕς μοι ληΐσσατο δῖος Ὀδυσσεύς (α 398). ὁμωνυμίᾳ γὰρ ἠπάτηται, πολλάκις τῆς λῃΐδος ἐπὶ τῆς λαφυραγωγίας τασσομένης· παρὸ καὶ τὴν Ἀθηνᾶν ληΐτιδα προσαγορεύει (Κ 460). ὅτι γὰρ αἰσχρὸν ἡγοῦντο τὸ λῃστεύειν δῆλον ἐξ ὧν οὐδέποτε ἐπὶ Ἀχιλλέως οὐδὲ ἐπὶ Αἴαντος, καίτοι γε ἰσχυρῶν ὄντων, ἐχρήσατο τῷ…

cf…