Fragmenta

{ΡΩΜΑΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ.}

{E LIBRO PRIMO.}

Steph. Byz.: Ἀβοριγῖνες, ἔθνος Ἰταλικὸν, ὡς Ἰόβας

ἐν Ῥωμαϊκῆς ἱστορίας πρώτῃ· «Μέχρι μὲν οὖν τοῦ

Τρωϊκοῦ πολέμου τὴν ἀρχαίαν Ἀβοριγίνην (l. Ἀβορι-

γίνων ὀνομασίαν) διέσωζον, Λατίνου δὲ βασιλεύσαντος

οὕτω προσηγορεύθησαν.» Τὰ αὐτὰ καὶ Χάραξ.

Idem: Λαβίνιον, πόλις Ἰταλίας, Αἰνείου κτίσμα·

Ἰόβας ἐν πρώτῳ· ἀπὸ τοῦ τῆς βασιλέως θυγατρὸς

Λαβινίας.

Idem: Ὠστία, πόλις Ἰταλίας. Ἰόβας ἐν πρώτῳ

Ῥωμαϊκῆς ἱστορίας· «Ἀπὸ μὲν τῶν βορείων μερῶν

ὁ Τίβερις· Ὠστία πόλις πλησίον.»

Plutarchus Romul. c. 14:

Ἁρπασθῆναι δέ φασιν, οἱ μὲν, τριάκοντα μόνας,

ἀφ' ὧν καὶ τὰς φρατρίας ὀνομασθῆναι· Οὐαλέριος δὲ

Ἀντίας ἑπτὰ καὶ εἴκοσι καὶ πεντακοσίας· Ἰόβας δὲ τρεῖς

καὶ ὀγδοήκοντα καὶ ἑξακοσίας παρθένους.

Idem ib. c. 15: Τὸν Ταλάσιον ..., ὥσπερ Ἕλ-

ληνες τὸν Ὑμέναιον, ἀπᾴδουσι Ῥωμαῖοι τοῖς γάμοις ...

Οἱ δὲ

πλεῖστοι νομίζουσιν, ὧν καὶ ὁ Ἰόβας ἐστὶ, παράκλησιν

εἶναι καὶ παρακέλευσιν εἰς φιλεργίαν καὶ ταλασίαν,

οὔτω τότε τοῖς Ἑλληνικοῖς ὀνόμασι τῶν Ἰταλικῶν ἐπι-

κεχυμένων.

Idem Rom. c. 17: Ἑάλω δὲ καὶ Ταρπήιος

προδοσίας ὑπὸ Ῥωμαίων διωχθεὶς, ὡς Ἰόβας φησὶ

Γάλβαν Σουλπίκιον ἱστορεῖν.

Plutarch. Numa c. 7: Δεύτερον (Νουμᾶς) δὲ

τοῖς οὖσιν ἱερεῦσι Διὸς καὶ Ἄρεος τρίτον Ῥωμύλου

προσκατέστησεν, ὃν Φλαμίνα Κυρινάλιον ὠνόμασεν.

Ἐκάλουν δὲ καὶ τοὺς προγενεστέρους Φλαμίνας ἀπὸ

τῶν περικρανίων πίλων, οὓς περὶ ταῖς κεφαλαῖς φο-

ροῦσι, πιλαμένας τινὰς ὄντας, ὡς ἱστοροῦσι, τῶν Ἑλ-

ληνικῶν ὀνομάτων τότε μᾶλλον ἢ νῦν τοῖς Λατίνοις ἀνα-

κεκραμένων. Καὶ γὰρ ἃς ἐφόρουν οἱ βασιλεῖς λαίνας

ὁ Ἰόβας χλαίνας φησὶν εἶναι καὶ τὸν ὑπηρετοῦντα τῷ

ἱερεῖ τοῦ Διὸς ἀμφιθαλῆ παῖδα λέγεσθαι Κάμιλλον, ὡς

καὶ τὸν Ἑρμῆν οὕτως ἔνιοι τῶν Ἑλλήνων Κάμιλλον

ἀπὸ τῆς διακονίας προσηγόρευον.

Idem ib. c. 13: Αὐτὰς δὲ τὰς πέλτας (τῶν Σα-

λίων) ἀγκύλια καλοῦσι διὰ τὸ σχῆμα. Κύκλος γὰρ οὐκ

ἔστιν οὐδὲ ἀποδίδωσιν, ὡς πέλτη, τὴν περιφέρειαν, ἀλλ'

ἐκτομὴν ἔχει γραμμῆς ἑλικοειδοῦς, ἧς αἱ κεραῖαι καμ-

πὰς ἔχουσαι καὶ συνεπιστρέφουσαι τῇ πυκνότητι πρὸς

ἀλλήλας ἀγκύλον τὸ σχῆμα ποιοῦσιν· ἢ διὰ τὸν ἀγκῶνα,

περὶ ὃν περιφέρονται. Ταῦτα γὰρ ὁ Ἰόβας εἴρηκε γλι-

χόμενος ἐξελληνίσαι τοὔνομα.

Athenaeus III: Τὸν δὲ μῆνα τοῦτον (Φε-

βρουάριον) κληθῆναί φησιν ὁ Μαυρούσιος Ἰόβας ἀπὸ

τῶν κατουδαίων φόβων κατ' ἀναίρεσιν τῶν δειμάτων,

ἐν ᾧ τοῦ χειμῶνός ἐστι τὸ ἀκμαιότατον, καὶ ἔθος τότε

τοῖς κατοιχομένοις τὰς χοὰς ἐπιφέρειν πολλαῖς ἡμέ-

ραις.

Plutarchus Qu. Rom. c. 24: Διὰ τί τρεῖς τοῦ

μηνὸς ἀρχὰς καὶ προθεσμίας ἔχουσιν, οὐ ταὐτὸ διάστημα

τῶν ἡμερῶν μεταξὺ λαμβάνοντες; Πότερον, ὡς οἱ

περὶ τὸν Ἰόβαν ἱστοροῦσιν, ὅτι ταῖς καλάνδαις ἐκάλουν

τὸν δῆμον οἱ ἄρχοντες, καὶ κατήγγελλον εἰς πέμπτην

τὰς νόννας, εἰδοῦς δὲ ἡμέραν ἱερὰν ἐνόμιζον;

Idem ib. c. 89: Διὰ τί τὰ Κυρινάλια μωρῶν ἑορ-

τὴν ὀνομάζουσιν; Ἢ ὅτι τὴν ἡμέραν ταύτην ἀπο-

δεδώκεισαν, ὡς Ἰόβας φησὶ, τοῖς τὰς αὑτῶν φρατρίας

ἀγνοοῦσιν; Ἢ τοῖς μὴ θύσασιν, ὥσπερ οἱ λοιποὶ, κατὰ

φυλὰς ἐν τοῖς Φουρνικαλίοις, δι' ἀσχολίαν ἢ ἀποδη-

μίαν ἢ ἄγνοιαν, ἐδόθη τῇ ἡμέρᾳ ταύτῃ τὴν ἑορτὴν

ἐκείνην ἀπολαβεῖν;

Idem ib. c. 4: Διὰ τί τοῖς ἄλλοις Ἀρτεμισίοις

ἐπιεικῶς ἐλάφων κέρατα προσπατταλεύουσι, τῷ δ' ἐν

Ἀβεντίνῳ βοῶν; Ἦ τοῦ παλαιοῦ συμπτώματος ἀπο-

μνημονεύοντες; λέγεται γὰρ ἐν Σαβίνοις Ἄντρωνι Κο-

ρατίῳ βοῦς ἐκπρεπὴς ὄψει καὶ μεγέθει διαφέρουσα τῶν

ἄλλων γενέσθαι· μάντεως δέ τινος αὐτῷ φράσαντος,

ὅτι τοῦ καθιερεύσαντος Ἀρτέμιδι τὴν βοῦν ἐκείνην ἐν

Ἀβεντίνῳ πέπρωται μεγίστην γενέσθαι καὶ βασιλεῦσαι

τῆς Ἰταλίας ἁπάσης τὴν πόλιν, ἐλθεῖν μὲν εἰς Ῥώμην

τὸν ἄνθρωπον, ὡς θύσοντα τὴν βοῦν· οἰκέτου δὲ κρύφα

τῷ βασιλεῖ Σερουΐῳ τὸ μάντευμα φράσαντος, ἐκείνου

δὲ Κορνηλίῳ τῷ ἱερεῖ, προστάξαι τὸν Κορνήλιον τῷ

Ἄντρωνι λούεσθαι πρὸ τῆς θυσίας ἀπὸ τοῦ Θύμβρεως·

νενομίσθαι γὰρ οὕτω τοὺς καλλιεροῦντας. Ἐκεῖνον οὖν

ἀπελθόντα λούσεσθαι, τὸν δὲ Σερούϊον φθάσαντα, θῦ-

σαι τῇ θεῷ τὴν βοῦν, καὶ τῷ ἱερῷ τὰ κέρατα προσπατ-

ταλεῦσαι. Ταῦτα καὶ ὁ Ἰόβας ἱστόρηκε καὶ Βάρρων·

πλὴν ὅτι τοὔνομα τοῦ Ἄντρωνος Βάρρων οὐ γέγραφεν,

οὐδ' ὑπὸ Κορνηλίου φησὶ τοῦ ἱερέως, ἀλλ' ὑπὸ τοῦ νεω-

κόρου παρακρουσθῆναι τὸν Σαβῖνον.

Idem ib. c. 59: Διὰ τί κοινὸς ἦν βωμὸς Ἡρα-

κλέους καὶ Μουσῶν; Ἦ ὅτι γράμματα τοὺς περὶ

Εὔανδρον ἐδίδαξεν Ἡρακλῆς, ὡς Ἰόβας ἱστόρηκε; Καὶ

τὸ πρᾶγμα σεμνὸν ἐνομίζετο, φίλους καὶ συγγενεῖς δι-

δασκόντων· ὀψὲ δ' ἤρξαντο μισθοῦ διδάσκειν, καὶ

πρῶτος ἀνέῳξε γραμματοδιδασκαλεῖον Σπόριος Καρ-

βίλιος ἀπελεύθερος Καρβιλίου τοῦ πρώτου γαμετὴν

ἐκβαλόντος.

Idem ib. c. 78: Διὰ τί τῶν οἰωνῶν ὁ καλούμενος

ἀριστερὸς, αἴσιος; ... Ἢ μᾶλλον, ὡς Ἰόβας φησὶ, τοῖς

πρὸς τὰς ἀνατολὰς ἀποβλέπουσιν ἐν ἀριστερᾷ γίνεται

τὸ βόρειον; ὃ δὴ τοῦ κόσμου δεξιὸν ἔνιοι τίθενται καὶ

καθυπέρτερον.

{E LIBRO SECUNDO.}

Steph. Byz.: Νομαντία, πόλις Ἰβηρίας. Ἰόβας ἐν

δευτέρῳ Ῥωμαϊκῆς ἀρχαιολογίας.

Steph. Byz.: Ἀρβάκη, πόλις ἐν Κελτιβηρίᾳ, ὡς

Ἰόβας. Τὸ ἐθνικὸν Ἀρβακαῖος.

Plutarchus Comp. Pelop. c. Marcell. c. 1:

Ἀννίβαν δὲ Μάρκελλος, ὡς μὲν οἱ περὶ Πολύβιον λέ-

γουσιν, οὐδ' ἅπαξ ἐνίκησεν, ἀλλ' ἀήττητος ὁ ἀνὴρ δοκεῖ

διαγενέσθαι μέχρι Σκηπίωνος, ἡμεῖς δὲ Λιβίῳ, Καίσαρι,

Νέπωτι καὶ τῶν Ἑλληνικῶν τῷ βασιλεῖ Ἰόβᾳ πιστεύο-

μεν, ἥττας τινὰς καὶ τροπὰς ὑπὸ Μαρκέλλου τῶν σὺν

Ἀννίβᾳ γενέσθαι· μεγάλην δ' αὗται ῥοπὴν οὐδεμίαν

ἐποίησαν, ἀλλ' ἔοικε ψευδόπτωμά τι γενέσθαι περὶ τὸν

Λίβυν ἐν ταῖς συμπλοκαῖς ἐκείναις.

Plutarch. Sulla c. 16: Ἐπεὶ δὲ ἀποκρουσθεὶς

ἐκεῖθεν ὁ Ἀρχέλαος ὥρμησεν ἐπὶ τὴν Χαιρώνειαν, οἱ

συστρατευσάμενοι τῶν Χαιρωνέων ἐδέοντο τοῦ Σύλλα

μὴ προέσθαι τὴν πόλιν, ἐκπέμπει τῶν χιλιάρχων ἕνα

Γαβίνιον μετὰ τάγματος ἑνὸς καὶ τοὺς Χαιρωνεῖς ἀφίησι

βουληθέντας μὲν, οὐ μὴν δυνηθέντας φθῆναι τὸν Γα-

βίνιον. Οὕτως ἦν ἀγαθὸς καὶ προθυμότερος εἰς τὸ σῶ-

σαι τῶν σωθῆναι δεομένων. Ὁ δὲ Ἰόβας οὐ Γαβίνιόν

φησι πεμφθῆναι, ἀλλὰ Ἐρίκιον. Ἡ μὲν οὖν πόλις

ἡμῶν παρὰ τοσοῦτον ἐξέφυγε τὸν κίνδυνον.

Plutarch. Sertor. c. 9:

τὴν Τίγγιν, εἰς ἣν ὁ Ἄσ-

καλις συνέφυγε μετὰ τῶν ἀδελφῶν, ἐξεπολιόρκησεν.

Ἐνταῦθα τὸν Ἀνταῖον οἱ Λίβυες ἱστοροῦσι κεῖσθαι· καὶ

τὸν τάφον αὐτοῦ Σερτώριος διέσκαψε τοῖς βαρβάροις

ἀπιστῶν διὰ μέγεθος. Ἐντυχὼν δὲ τῷ σώματι πηχῶν

ἑξήκοντα μῆκος, ὥς φασι, κατεπλάγη καὶ σφάγιον ἐν-

τεμὼν συνέχωσε τὸ μνῆμα καὶ τὴν περὶ αὐτοῦ τιμήν

τε καὶ φήμην συνηύξησε. Τιγεννῖται δὲ μυθολογοῦσιν

Ἀνταίου τελευτήσαντος τὴν γυναῖκα Τίγγην Ἡρακλεῖ

συνελθεῖν, Σόφακα δ' ἐξ αὐτῶν γενόμενον βασιλεῦσαι

τῆς χώρας καὶ πόλιν ἐπώνυμον τῆς μητρὸς ἀποδεῖξαι,

Σόφακος δὲ παῖδα γενέσθαι Διόδωρον, ᾧ πολλὰ τῶν

Λιβυκῶν ἐθνῶν ὑπήκουσεν Ἑλληνικὸν ἔχοντι στράτευμα

τῶν αὐτόθι κατῳκισμένων ὑφ' Ἡρακλέους Ὀλβιανῶν

καὶ Μυκηναίων. Ἀλλὰ ταῦτα μὲν ἀνακείσθω τῇ Ἰόβα

χάριτι τοῦ πάντων ἱστορικωτάτου βασιλέων· ἐκείνου

γὰρ ἱστοροῦσι τοὺς προγόνους Διοδώρου καὶ Σόφακος

ἀπογόνους εἶναι.

Athenaeus VI: Μέχρι γὰρ τῶν Μακεδο-

νικῶν χρόνων κεραμέοις σκεύεσιν οἱ δειπνοῦντες διηκο-

νοῦντο, ὥς φησιν ὁ ἐμὸς Ἰόβας. Μεταβαλόντων δ' ἐπὶ

τὸ πολυτελέστερον Ῥωμαίων τὴν δίαιταν, κατὰ μίμη-

σιν ἐκδιαιτηθεῖσα Κλεοπάτρα, ἡ τὴν Αἰγύπτου κατα-

λύσασα βασιλείαν, τοὔνομα οὐ δυναμένη ἀλλάξαι,

ἀργυροῦν καὶ χρυσοῦν ἀπεκάλει κέραμον αὐτὸ, κέραμά

τ' ἀπεδίδοτο τὰ ἀποφόρητα τοῖς δειπνοῦσι· καὶ τοῦτ'

ἦν τὸ πολυτελέστατον.

{ΑΣΣΥΡΙΑΚΑ

ἐν βίβλοις βʹ.}

Tatianus Or. adv. Gr. c. 58: Βηρωσὸς δέ ἐστιν

ἀνὴρ ἱκανώτατος, καὶ τούτου τεκμήριον Ἰόβας, ὃς

περὶ Ἀσσυρίων γράφων παρὰ Βηρωσοῦ φησι μεμαθη-

κέναι τὴν ἱστορίαν. Εἰσὶ δὲ αὐτῷ βίβλοι περὶ Ἀσσυρίων

δύο.

Clem. Alex. Str. I, 21:

Ἐν δὲ τῷ δωδεκάτῳ ἔτει τῆς Σεδεκίου βασι-

λείας Ναβουχοδονόσορ πρὸ τῆς Περσῶν ἡγεμονίας ἔτε-

σιν ἑβδομήκοντα ἐπὶ Φοίνικας καὶ Ἰουδαίους ἐστράτευ-

σεν, ὥς φησι Βήρωσσος ἐν ταῖς Χαλδαϊκαῖς ἱστορίαις.

Ἰόβας δὲ περὶ Ἀσσυρίων γράφων ὁμολογεῖ τὴν ἱστο-

ρίαν παρὰ Βηρώσσου εἰληφέναι μαρτυρῶν ἀλήθειαν

τἀνδρί.

Plinius H. N. VIII, 42: Equum

adamatum a Semiramide usque ad coitum Juba

auctor est.

{ΛΙΒΥΚΑ.}

{E LIBRO TERTIO.}

Plutarch. Par. m. c. 23: Μετὰ τὴν Ἰλίου πόρθη-

σιν ἐξεβράσθη Διομήδης εἰς Λιβύην. Ἔνθα Λύκος ἦν

βασιλεὺς, ἔθος ἔχων τοὺς ξένους Ἄρει τῷ πατρὶ θύειν.

Καλλιρρόη δὲ, ἡ θυγάτηρ, ἐρασθεῖσα Διομήδους, τὸν

πατέρα προὔδωκε, καὶ τὸν Διομήδην ἔσωσε λύσασα

τῶν δεσμῶν· ὁ δὲ, ἀμελήσας τῆς εὐεργέτιδος, ἀπέ-

πλευσεν· ἡ δὲ βρόχῳ ἐτελεύτησεν· ὡς Ἰόβας ἐν τρίτῃ

Λιβυκῶν.

Athenaeus III: Αἰμιλιανὸς δὲ ἔλεγεν Ἰόβαν

τὸν Μαυρουσίων βασιλέα, ἄνδρα πολυμαθέστατον, ἐν

τοῖς Περὶ Λιβύης συγγράμμασι, μνημονεύοντα τοῦ

κιτρίου, καλεῖσθαι φάσκειν αὐτὸ παρὰ τοῖς Λίβυσι μῆ-

λον Ἑσπερικὸν, ἀφ' ὧν καὶ Ἡρακλέα κομίσαι εἰς τὴν

Ἑλλάδα τὰ χρύσεα διὰ τὴν ἰδέαν λεγόμενα μῆλα.

Plinius XIII, 29, de citris arboribus

Mauritaniae: Venumdatae sunt et duae a Juba rege

pendentes: quarum alteri pretium fuit sestertium

duodecies centena millia, alteri paullo minus.

Plinius H. N. V, 1: Suetonius

Paulinus, quem consulem vidimus, primus Roma-

norum ducum transgressus quoque Atlantem ali-

quot millium spatio, prodidit de excelsitate quidem

eius quae ceteri: imas radices densis altisque reple-

tas silvis incognito genere arborum, proceritatem

spectabilem esse enodi nitore, frontes cupressis

similes, praeterque gravitatem odoris tenui eas

obduci lanugine: quibus addita arte, posse quales

e bombyce vestes confici. Verticem altis etiam aestate

operiri nivibus. Decumis se eo pervenisse castris, et

ultra ad fluvium, qui Ger vocaretur, per solitudines

nigri pulveris eminentibus interdum velut exustis

cautibus, loca inhabitabilia fervere, quanquam

hiberno tempore, expertum. Qui proximos inhabi-

tent saltus, refertos elephantorum ferarumque et

serpentium omni genere, Canarios appellari. Quippe

victum eius animalis promiscuum his esse, et divi-

dua ferarum viscera. Iunctam Aethiopum gentem,

quos Perorsos vocant, satis constat, Iuba, Ptole-

maei pater, qui primus utrique Mauritaniae impe-

ravit, studiorum claritate memorabilior etiam quam

regno, similia prodidit de Atlante: praeterque

gigni ibi herbam, euphorbiam nomine, ab inven-

tore medico suo appellatam. Cuius lacteum succum

miris laudibus celebrat in claritate visus contraque

serpentes et venena omnia, privatim dicato volu-

mine.

{DE EUPHORBIA}

Plinius XXV, 38: Invenit et patrum

nostorum aetate rex Iuba (herbam), quam appel-

lavit Euphorbiam, medici sui nomine. Frater is

fuit Musae, a quo Divum Augustum conservatum

indicavimus ... Sed Iubae volumen quoque exstat

de ea herba, et clarum praeconium. Invenit eam

in monte Atlante: specie thyrsi, foliis acanthinis.

Vis tanta est, ut e longinquo succus excipiatur:

incisae conto, subditis excipulis ventriculo haedino,

humor lactis videtur effluere: siccatus quum coiit,

thuris effigiem habet. Qui colligunt clarius vident.

Contra serpentes medetur, quacunque parte per-

cussa: vertice inciso, et medicamento addito. Ibi

Gaetuli, qui legunt, haedino lacte adulterant: sed

discernitur igni. Id enim quod sincerum non est,

fastidiendum odorem habet.

Plinius VI, 36: Nec Mauritaniae in-

sularum certior fama est. Paucas modo constat

esse ex adverso Autololum, a Iuba repertas, in

quibus Gaetulicam purpuram tingere instituerat.

Sunt, qui ultra eas Fortunatas putant

esse, quasdamque alias ... Iuba de Fortunatis ita

inquisivit: sub meridie quoque positas esse prope

occasum, a Purpurariis DCXXV mill. passuum,

sic ut CCL supra occasum navigetur: deinde per

LXXV mill. passuum ortus petatur. Primam vo-

cari Ombrion nullis aedificiorum vestigiis: habere

in montibus stagnum, arbores similes ferulae: ex

quibus aqua exprimatur, ex nigris amara, ex can-

didioribus potui iucunda. Alteram insulam Iuno-

niam apellari; in ea aediculam esse tantum lapide

exstructam. Ab ea in vicino eodem nomine mino-

rem. Deinde Caprariam lacertis grandibus refer-

tam. In conspectu earum esse Nivariam, quae hoc

nomen accepit a perpetua nive, nebulosam. Proxi-

mam ei Canariam vocari a multitudine canum in-

gentis magnitudinis; ex quibus perducti sunt Iubae

duo: apparentque ibi vestigia aedificiorum. Quum

autem omnes copia pomorum et avium omnis gene-

tis abundent, hanc et palmetis caryotas ferentibus,

ac nuce pinea abundare. Esse copiam et mellis.

Papyrum quoque et siluros in amnibus gigni: in-

festari eas belluis, quae expellantur assidue, pu-

trescentibus.

Plinius V, 10: Nilus incertis ortus

fontibus, it per deserta et ardentia: et immenso

longitudinis spatio ambulans, famaque tantum

inermi quaesitu cognitus, sine bellis, quae ceteras

omnes terras invenere. Originem (ut Iuba rex potuit

inquirere) in monte inferioris Mauritaniae, non pro-

cul Ocenao habet, lacu protinus stagnante, quam

vocant Nilidem. Ibi pisces reperiuntur alabetae, co-

racini, siluri. Crocodilus quoque inde ob argumentum

hoc Caesareae in Iseo dicatus ab eo spectatur hodie.

Praeterea observatum est, prout in Mauritania

nives imbresque satiaverint, ita Nilum increscere.

Ex hoc lacu profusus indignatur fluere per arenosa

et squalentia, conditque se aliquot dierum itinere.

Mox alio lacu maiore in Caesariensis Mauritaniae

gente Massaesylum erumpit, et hominum coetus

veluti circumspicit, iisdem animalium argumentis:

iterum arenis receptus conditur rursus XX dierum

desertis ad proximos Aethipes: atque ubi iterum

senserit hominem, prosilit, fonte (ut verisimile

est) illo quem Nigrin vocavere. Inde Africam ab

Aethiopia dispescens, etiamsi non protinus populis,

feris tamen et belluis frequens, silvarumque opifex

medios Aethiopas secat, cognominatus Astapus;

quod illarum gentium lingua significat aquam e te-

nebris profluentem.

Aelian. N. An. IX, 58: Λέγει δὲ ὁ Ἰόβας γενέσθαι

μὲν αὐτοῦ τῷ πατρὶ πολυετῆ Λίβυν ἐλέφαντα, κα-

τιόντα ἐκ τῶν ἄνω τοῦ γένους· καὶ Πτολεμαίῳ δὲ τῷ

Φιλαδέλφῳ Αἰθίοπα, καὶ ἐκεῖνον ἐκ πολλοῦ βιώσαντα,

γενέσθαι πρᾳότατον καὶ ἡμερώτατον, τὰ μὲν ἐκ τῆς

πρὸς τοὺς ἀνθρώπους συντροφίας, τὰ δὲ ἐκ τοῦ γένους

πωλευθέντα. Σελεύκου τε τοῦ Νικάνορος κτῆμα ᾄδει

Ἰνδὸν ἐλέφαντα, καὶ μέντοι καὶ διαβιῶναι τοῦτον μέχρι

τῆς τῶν Ἀντιόχων ἐπικρατείας φησίν.

Plinius H. N. VIII, 55: Unguen-

tariam quandam dilectam (ab elephanto) Juba

tradit. Omnium amoris fuere argumenta, gaudium

a conspectu, blanditiaeque inconditae, stipesque,

quas populus dedisset, servatae et in sinum effusae.

Nec mirum esse amorem quibus sit memoria. Idem

namque tradit, agnitum in senecta, multos post

annos, qui rector in juventa fuisset. Idem divina-

tionem quandam justitiae. Quum Bocchus rex tri-

ginta elephantis totidem, in quos saevire instituerat,

stipitibus alligatos objecisset, procursantibus inter

eos qui lacesserent, non potuisse effici, ut crudeli-

tatis alienae ministerio fungerentur.

Plutarch. De sollert. an. c. 17: Τό γε

μὴν κοινωνικὸν μετὰ τοῦ συνετοῦ τοὺς ἐλέφαντας ἀπο-

δείκνυσθαί φησιν ὁ Ἰόβας. Ὀρύγματα γὰρ αὐτοῖς οἱ

θηρεύοντες ὑπεργασάμενοι λεπτοῖς φρυγάνοις καὶ φο-

ρυτῷ κούφῳ κατερέφουσιν· ὅταν οὖν εἷς ὀλισθῇ, πολ-

λῶν ὁμοῦ πορευομένων, οἱ λοιποὶ φοροῦντες ὕλην καὶ

λίθους ἐμβάλλουσιν, ἀναπληροῦντες τὴν κοιλότητα τοῦ

ὀρύγματος, ὥστε ῥᾳδίαν ἐκείνῳ γενέσθαι τὴν ἔκβασιν.

Ἱστορεῖ δὲ καὶ εὐχῇ χρῆσθαι θεῶν τοὺς ἐλέφαντας ἀδι-

δάκτως, ἁγνιζομένους τε τῇ θαλάσσῃ, καὶ τὸν ἥλιον

ἐκφανέντα προσκυνοῦντας, ὥσπερ χειρὸς ἀνατάσει τῆς

προβοσκίδος. Ὅθεν καὶ θεοφιλέστατόν ἐστι τὸ θηρίον,

ὡς Πτολεμαῖος ὁ Φιλοπάτωρ ἐμαρτύρησε. Κρατήσας

γὰρ Ἀντιόχου, καὶ βουλόμενος ἐκπρεπῶς τιμῆσαι τὸ

θεῖον, ἄλλα τε πάμπολλα κατέθυσεν ἐπινίκια τῆς μά-

χης, καὶ τέσσαρας ἐλέφαντας· εἶτα νύκτωρ ὀνείρασιν

ἐντυχὼν, ὡς τοῦ θεοῦ μετ' ὀργῆς ἀπειλοῦντος αὐτῷ διὰ

τὴν ἀλλόκοτον ἐκείνην θυσίαν, ἱλασμοῖς τε πολλοῖς

ἐχρήσατο, καὶ χαλκοῦς ἐλέφαντας ἀντὶ τῶν σφαγέντων

ἀνέστησε τέσσαρας.

Plutarchus ibid. c. 25: Ἡ δὲ τῶν

ἐλεφάντων ἱστορία, φίλε, τῶν εἰς τὰ ὀρύγματα φορούν-

των καὶ τὸν ὀλισθέντα διὰ χώματος ἀναβιβαζόντων,

ἔκτοπός ἐστι δεινῶς καὶ ἀλλοδαπὴ, καὶ καθάπερ ἐκ

βασιλικοῦ διαγράμματος ἐπιτάττουσα πιστεύειν αὐτῇ

τῶν Ἰόβα βιβλίων· ἀληθὴς δ' οὖσα, πολλὰ δείκνυσι

τῶν ἐνάλων μηδὲν ἀπολειπόμενα τῷ κοινωνικῷ καὶ

συνετῷ τοῦ σοφωτάτου τῶν χερσαίων.

Philostratus De Vit. Apollon. c. 13: Ἰόβας δὲ

ὃς ἦρξέ ποτε τοῦ Λιβυκοῦ ἔθνους, φησὶ μὲν ξυμπεσεῖν

ἀλλήλοις ἐπ' ἐλεφάντων πάλαι Λιβυκοὺς ἱππέας (εἶναι

δὲ τοῖς μὲν πύργον ἐς τοὺς ὀδόντας κεχαραγμένον, τοῖς

δὲ οὐδέν)· νυκτὸς δὲ ἐπιλαβούσης τὴν μάχην, ἡττηθῆ-

ναι μὲν τοὺς ἐπισήμους φησὶ, φυγεῖν δὲ ἐς τὸν Ἄτλαντα

τὸ ὄρος· αὐτὸς δὲ ἑλεῖν τετρακοσίων μήκει ἐτῶν ὕστε-

ρον τῶν διαφυγόντων ἕνα, καὶ τοὐπίσημον εἶναι αὐτῷ

κοῖλον, καὶ οὔπω περιτετριμμένον ὑπὸ τοῦ χρόνου.

Οὗτος ὁ Ἰόβας τοὺς ὀδόντας κέρατα ἡγεῖται, τῷ φύε-

σθαι μὲν αὐτοὺς ὅθεν περ οἱ κρόταφοι, παραθήγεσθαι δὲ

μηδενὶ ἑτέρῳ, μένειν δ' ὡς ἔφυσαν, καὶ μὴ, ὅπερ οἱ

ὀδόντες, ἐκπίπτειν, εἶτα φύεσθαι.

Idem ib. c. 15: Ἐγὼ δὲ εὗρον ἐν τοῖς Ἰόβα λόγοις,

ὡς καὶ ξυλλαμβάνουσιν ἀλλήλοις ἐν τῇ θήρᾳ καὶ προΐ-

στανται τοῦ ἀπειπόντος, κἂν ἐξέλωνται αὐτὸν, τὸ δά-

κρυον τῆς ἀλόης ἐπαλείφουσι τοῖς τραύμασι περιεστῶτες

ὥσπερ ἰατροί.

Plinius H. N. VIII, 4: Praedam

ipsi (elephanti) in se expetendam sciunt solam

esse in armis suis, quae Juba cornua appellat, He-

rodotus ... dentes.

Ex Juba sua hausit etiam Aelian. N. An. VII, 23:

Ἀμύνεσθαι δὲ τὸν προαδικήσαντα ὁ λέων οἶδε· καὶ εἰ

μὴ παραχρῆμα αὐτῷ τιμωρήσαι,

ἀλλά γε καὶ μετόπισθεν ἔχει κότον, ὄφρα τελέσσῃ,

ἐν στήθεσσιν ἑοῖσιν.

Καὶ τούτου μαρτύριον Ἰόβας ὁ Μαυρούσιος, ὁ τοῦ παρὰ

Ῥωμαίοις ὁμηρεύσαντος πατήρ. Ἤλαυνέ ποτε διὰ τῆς

ἐρήμης ἐπί τινα ἔθνη τῶν ἀποστάντων, καί τις αὐτῷ

τῶν παραθεόντων μειρακίσκος εὐγενὴς μὲν καὶ ὡραῖος,

ἤδη δὲ θηρατικὸς, λέοντά πως παρὰ τὴν ὁδὸν ἐκφανέντα

ἀκοντίῳ βάλλει, καὶ σκοποῦ μὲν ἔτυχε καὶ ἔτρω-

σεν, οὐ μὴν ἀπέκτεινεν. Κατὰ σπουδὴν δὲ τῆς ἐλάσεως

οὔσης, τὸ μὲν θηρίον ἀνεχώρησεν, παρέδραμε δὲ καὶ

ὁ τρώσας καὶ οἱ λοιποί. Ἐνιαυτοῦ γε μὴν διελθόντος

ὁλοκλήρου, ὁ μὲν Ἰόβας κατορθώσας ἐφ' ἃ ἐστάλη,

τὴν αὐτὴν ὑποστρέφων ἔρχεται κατὰ τὸν τόπον, ἔνθα

ἔτυχεν ὁ λέων τρωθείς. Καὶ ὄντος πλήθους παμπόλλου,

πρόσεισι τὸ θηρίον ἐκεῖνο, καὶ τῶν μὲν ἄλλων ἀπέχε-

ται, συλλαμβάνει δὲ τὸν τρώσαντα πρὸ ἐνιαυτοῦ, καὶ

τὸν θυμὸν, ὅνπερ οὖν παρὰ τὸν χρόνον τὸν προειρημέ-

νον ἐφύλαττεν, ἀθρόον ἐκχεῖ, καὶ διασπᾷ τὸ μειράκιον

γνωρίσας· ἐτιμώρησε δὲ οὐδεὶς, φοβηθέντες ὀργὴν

λέοντος ἰσχυρὰν καὶ δεινῶς ἐκπληκτικήν· ἄλλως τε

καὶ ἡ πορεία ἤπειγεν.

Pollux V, 88: Εὗρον

μέντοι ἐγὼ ... ἐπὶ ἐλεφάντων <στρυνύζουσιν> παρὰ

Ἰόβᾳ.

Hesychius: Λιβυφοίτην; τὸν ἐπιγινόμενον Λίβυσιν.

Ἰόβας.

{DE ARABIA

(ET VICINIS REGIONIBUS)}

Plinius H. N. VI, 26: Sed priusquam

haec (sc. de Carmania ac Perside atque Arabia) ge-

neratim persequamur, indicare convenit, quae prodit

Onesicritus, classe Alexandri circumvectus in me-

diterranea Persidis ex India, narrata proxime

a Iuba: dein eam navigationem, quae his annis

comperta servatur hodie. Onesicriti et Nearchi na-

vigatio nec (omnia) nomina habet mansionum, nec

spatia: primumque Xylenopolis ab Alexandro

condita, unde ceperunt exordium, iuxta quod flu-

men aut ubi fuerit, non satis explanatur. Haec

tamen digna memoratu produntur. Arbis oppidum

a Nearcho conditum in navigatione ea. Flumen

Nabrum navium capax: contra insula distans LXX

stad. Alexandria condita a Leonnato iussu Alexan-

dri in finibus gentis, Argenus portu salubri. Flumen

Tuberum navigabile, circa quod Pasirae. Deinde

Ichthyophagi tam longo tractu, ut viginti dierum

spatio praenavigaverint. Insula, quae Solis appel-

latur, et eadem cubile Nympharum, rubens, in

qua nullum non animal absumitur, incertis causis.

Origens: flumen Carmaniae Hytanis, portuosum et

auro fertile. Ab eo primum septemtriones apparuisse

adnotavere. Arcturum nec omnibus cerni noctibus,

nec totis unquam. Achaemenidas usque illo tenuisse.

Aeris et ferri metalla et arsenici et minii exerceri.

Inde promontorium Carmaniae est, ex quo in ad-

versa ora ad gentem Arabiae Macas Traiectus distat

LM passuum. Insulae tres, quarum Oraculs [Or-

gana] tantum habitatur aquosa, a continenti XXV M.

passuum. Insulae quattuor iam in sinu ante Persida.

Circa has hydri marini vicenum cubitorum adna-

tantes terruere classem. Insula Acrotadus: item

Gauratae, in quibus Chiani gens. Flumen Hyperis

in medio sinu Persico, onerariarum navium capax.

Flumen Sitiogagus, quo Pasargadas septimo die na-

vigatur. Flumen navigabile Heratemis: insula sine

nomine. Flumen Granis, modicarum navium capax,

per Susianen fluit: dextra eius accolunt Deximon-

tani, qui bitumen perficiunt. Flumen Zarotis ostio

difficili, nisi peritis: insulae duae parvae: inde vadosa

navigatio palustri similis, per euripos tamen quos-

dam peragitur. Ostium Euphratis. Lacum, quem

faciunt Eulaeus et Tigris iuxta Characem. Inde

Tigri Susa. Festos dies ibi agentem Alexandrum

invenerunt septimo mense postquam digressus ab iis

fuerat Patalis, tertio navigationis. Sic Alexandri

classis navigavit ...

Euphrate navigari Babylonem e Per-

sico mari CCCCXII M. passuum tradunt Nearchus

et Onesicritus. Qui vero postea scripsere, a Seleu-

cia CCCCXL mill, Iuba a Babylone Characem

CLXXV mill. passuum.

Solin. c. 60: Indis omnibus promissa

caesaries, non sine fuco caerulei aut crocei coloris.

Cultus praecipuus in gemmis; nullus funerum appa-

ratus. Praeterea, ut Iubae et Archelai regum libris

editum est, in quantum mores populorum dissonant,

habitus quoque discrepantissmus est. Alii lineis,

alii laneis peplis vestiuntur; pars nudi, pars ob-

scaena tantum amiculati, plurimi et flexibilibus libris

circumdati.

Plinius VI, 32: Sinus intimus, in quo Lea-

nitae, qui nomen ei dedere. Regia eorum Agro, et

in sinu Laeana, vel, ut alii, Aelana. Nam et ipsum

sinum nostri Aelanticum scripsere, alii Aelenati-

cum, Artemidorus Aleniticum, Iuba Laeaniticum.

Circuitus Arabiae a Charace Laeana colligere pro-

ditur quadragies septies centena LXX M. Iuba

paullo minus quadragies centenis M. putat.

Plinius VI, 33: A sinu Aelantico al-

ter sinus, quem Arabes Aeant vocant, in quo He-

roum oppidum est. Fuit et Cambysu inter Nelos et

Marchadas, deductis eo aegris exercitus. Gens Tyra,

Daneon portus: ex quo navigabilem alveum perdu-

cere in Nilum, qua parte ad Delta dictum decur-

rit, sexagies et bis centena mill. passuum intervallo

(quod inter flumen et Rubrum mare interest) primus

omnium Sesostris Aegypti rex cogitavit: mox Da-

rius Persarum: deinde Ptolemaeus sequens: qui et

duxit fossam latitudine pedum centum, altitudine

XL, in longitudinem XXVII mill. D passuum

usque ad Fontes amaros. Ultra deterruit inunda-

tionis metus, excelsiore tribus cubitis Rubro mari

comperto, quam terra Aegypti. Aliqui non eam af-

ferunt causam, sed ne immisso mari corrumperetur

aqua Nili, quae sola potus praebet. Nihilominus iter

totum terendo frequentatur a mari Aegyptio, quod

est triplex: unum a Pelusio per arenas, in quo

nisi calami defixi regant, via non reperitur, sub-

inde aura vestigia operiente. Alterum vero duobus

mill. passuum ultra Casium montem, quod a sexa-

ginta mill. passuum redit in Pelusiacam viam. Ac-

colunt Arabes Autei. Tertium a Gerrho (quod Adi-

pson vocant) per eosdem Arabes sexaginta mill.

passuum propius, sed asperum montibus, et inops

aquarum. Eae viae omnes Arsinoen ducunt, condi-

tam sororis nomine in sinu Charandra, a Ptolemaeo

Philadelpho qui primus Trogoldyticen excussit, et

amnem qui Arsinoen praefluit, Ptolemaeum appel-

lavit. Mox, oppidum parvum est Aennum, pro quo

alii Philoteram scribunt. Deinde sunt Azarei, ex

Trogoldytarum connubiis, Arabes feri. Insulae:

Sapirene, Scytala: mox deserta ad Myoshormon,

ubi fons Tadnos. Mons Aeas. Insula Iambe; portus

multi. Berenice, oppidum matris Philadelphi no-

mine, ad quod iter a Copto diximus. Arabes Autei

et Gebadei. Troglodytice, quam prisci Michoen,

alii Midoen dixere. Mons Pentedactylos: insulae

Stenae Deirae aliquot, Halonnesi non pauciores:

Cardamine, Topazos, quae gemmae nomen dedit.

Sinus insulis refertus: ex iis quae Mareu vocantur,

aquosae: quae Eratonos, sitientes. Regum ii prae-

fecti fuere. Introsus Candei, quos Ophiopha-

gos vocant, serpentibus vesci assueti, neque alia

regio fertilior earum. Iuba, qui vedetur diligentis-

sime prosecutus haec, omisit in hoc tractu (nisi et

exemplarium vitium est) Berenicen alteram, quae

Panchysos cognominata est: et tertiam, quae

Epidires, insignem loco. Est enim sita in cervice

longe procurrente, ubi fauces Rubri maris VII mill.

D passuum ab Arabia distant. Insula ibi Cytis, to-

pazium ferens et ipsa.

Idem VI, 34: Insula Diodori et aliae

desertae: per continentem quoque deserta: oppi-

dum Gaza, promontorium et portus Mossylicus,

quo cinnamomum devehitur. Hucusque Sesostris

exercitum duxit ... A Mossylico promontorio Atlan-

ticum mare incipere vult Iuba, praeter Mauritanias

suas Gadeis usque navigandum Coro. Cuius tota

sententia hoc in loco subtrahenda non est. A pro-

montorio Indorum, quod vocatur Lepteacra, ab

aliis Drepanum, proponit recto cursu praeter Ex-

ustam, ad Malchu insulam quindecies centena mill.

passuum esse. Inde ad locum, quem vocant Sce-

neos, CCXXV M. Inde ad insulam Adanu, centum

quinquaginta mill. passuum. Sic fieri ad apertum

mare decies octies centena LXXV mill. passuum.

Reliqui omnes propter solis ardorem navigari posse

non putaverunt. Quin et commercia ipsa infestant

ex insulis Arabes Ascitae appellati, quoniam bubu-

los utros binos sternentes ponte piraticam exercent

sagittis venenatis. Gentes Troglodytarum idem Iuba

tradit Therothoas a venatu dictos, mirae velocita-

tis: sicut Ichthyophagos, natantes seu maris ani-

malia: Bargenos, Zageras, Chalybas, Saxinas,

Syrecas, Daremas, Domozanes. Quin et accolas

Nili a Syene non Aethiopum populos sed Arabum

esse dicit usque Meroen. Solis quoque oppidum, quod

non procul Memphi in Aegypti situ diximus, Arabas

conditores habere. Sunt et qui ulteriorem ripam

Aethiopiae auferant, annectantque Africae; ripae

autem incolere propter aquam. Nos relicto cuique

intelligendi arbitrio, oppida quo traduntur ordine

utrinque ponemus ...

Iuba aliter: Oppidum in monte Megatichos, in-

ter Aegyptum et Aethiopiam, quod Arabes Myrson

vocavere. Deinde Tacompson, Aranium, Sesanium,

Piden, Mamuda, Corambia, iuxta eam bituminis

fontem: Hammodara, Prosda, Parenta, Mamia,

Tessara, Gallas, Zoton, Graucomen, Emeum, Pi-

dibotas, Hebdomecontacometas, Nomadas in ta-

bernaculis viventes: Cysten, Pemmam, Gadaga-

len, Paloin, Primin, Nupsin, Daselin, Patin,

Gambreves, Magasen, Segasmala, Cranda, Denna

Cadeuma, Thena, Batha, Alana, Macum, Scam-

mos, Goram in insula: ab iis Abala, Androcalim,

Seren, Mallos, Agocen.

Ex Africae latere tradita sunt eodem nomine

Tacompsos altera, sive pars prioris, Magora, Sea,

Edosa, Pelenaria, Pyndis, Magusa, Bauma,

Linitima, Spintum, Sydopta, Gensora, Pindici-

tora, Agugo, Orsima, Suasa, Maumarum, Urbim,

Mulou, quod oppidum Graeci Hypaton vocarunt:

Pagoagras, Zamnes, unde elephanti incipiant:

Mamblia, Berresa, Cetuma. (Fuit quondam et

Epis oppidum contra Meroen, antequam Bion

scriberet, deletum.)

Plinius H. N. V, 10: Ditionis Aegypti

(Nilus) esse incipit a fine Aethiopiae Syene: ita vo-

catur peninsula mille passuum ambitu, in qua Castra

sunt latere Arabiae: et ex adverso insulae IV Philae.

DC M. passuum a Nili fissura, unde appellari

diximus Delta. Hoc spatium edidit Artemidorus, et

in eo CCL oppida fuisse: Iuba CCCC M. pas-

suum.

Idem VI, 27: Charax oppi-

dum Persici sinus intimum, a qua Arabia Eu-

daemon cognominata excurrit, habitatur in colle

manu facto inter confluentes, dextra Tigrin, laeva

Eulaeum, III mill. passuum laxitate. Conditum

est primum ab Alexandro Magno: qui colonis ex

urbe regia Durine (quae tum interiit) deductis, mi-

litumque inutilibus ibi relictis, Alexandriam ap-

pellari iusserat: pagumque Pellaeum, a patria

sua, quem proprie Macedonum fecerat. Flumina

id oppidum expugnavere. Postea Antiochus resti-

tuit, quintus regum, et suo nomine appellavit. Ite-

rumque infestatum Pasines Sogdonaci filius, rex

finitimorum Arabum, quem Iuba satrapen Antiochi

fuisse false tradit, oppositis molibus restuit: no-

menque suum dedit, e munito situ iuxta, in longi-

tudinem III mill. passuum, in latitudinem paulo

minus. Prius fuit a litore stadiis decem, et mari-

timum etiam ipsa inde portum habuit: Iuba vero

prodente, L M pass. Nunc abesse a litore CXX M.

legati Arabum nostrique negotiatores, qui inde

venere, affirmant. Nec ulla in parte plus aut ce-

lerius profecere terrae fluminibus invectae. Magis

id mirum est, aestu longe ultra id accedente non

repercussas. Hoc in loco genitum esse Dionysium,

terrarum orbis situs recentissimum auctorem, con-

stat, quem ad commentanda omnia in Orientem

praemisit Divus Augustus, ituro in Armeniam ad

Parthicas Arabicasque res maiore filio. Non me

praeterit, nec sum oblitus, sui quemque situs dili-

gentissimum auctorem visum nobis in introitu huius

operis. In hac tamen parte arma Romana sequi

placet nobis, Iubamque regem, ad eundem Caium

Caesarem scriptis voluminibus de eadem expedi-

tione Arabica.

Idem VI, 31: Insula Asgilia; gentes:

Nocheti, Zurachi, Borgodi, Cataraei, Nomades.

Flumen Cynos. Ultra navigationem incompertam

ab eo latere propter scopulos tradit Iuba, praeter-

missa mentione oppidi Omanorum Batrasabbes, et

Omanae, quod priores celebrem portum Carmaniae

fecere; item Omnae et Athanae quae nunc oppida

maxime celebrari a Persico mari nostri negotiato-

res dicunt. A flumine Canis, ut Iuba tradit, mons

adusto similis. Gentes Epimaranitae; mox Ichthyo-

phagi.

Idem XXXII, 4: Iuba in his volu-

minibus, quae scripsit ad C. Caesarem Augusti filium

de Arabia, tradit mitulos marinos ternas heminas

capere. Cetos sexacentorum pedum longitudinis, et

trecentorum sexaginta latitudinis in flumen Ara-

bia intrasse, pinguique eius mercatores negotia-

tos, et omnium piscium adipe camelos perungi in

eo situ, ut asilos ab his fugent odore.

Idem VIII, 13: Generat eos

et Aethio-

pia Indicis pares, vicenum cubitorum. Id modo

mirum unde cristatos Iuba crediderit. Asachaei

vocantur. Aethipes apud quos maxime nascun-

tur. Narratur in maritimis eorum quaternos qui-

nosque inter se cratium modo implexos, erectis

capitibus velificantes ad meliora pabula Arabiae

vehi fluctibus.

Idem XXXI, 15: Iuba in Troglo-

dytis lacum, insanum malefica vi appellatum, ter

die fieri amarum salsumque, ac deinde dulcem,

totiesque etiam noctu, scatentem albis serpentibus

vicenum cubitorum. Idem in Arabia fontem exsi-

lire tanta vi, ut nulla mora pondus impactum

respuat.

Plinius VIII, 45: Hominum sermones

imitari et mantichoram in Aethiopia auctor est

Iuba.

Idem XII, 34:

Folium olivae, verum crispius, et aculeatum; Iuba

olusatri.

Idem XII, 31:

Iuba rex, iis voluminibus quae scripsit ad

C. Caesarem Augusti filium ardentem fama Ara-

biae, tradit contorti esse caudicis, ramis acerae

maxime Pontici, succum amygdalae modo emittere:

talesque in Carmania apparere, et in Aegypto

satas studio Ptolemaeorum regnantium.

Idem XII, 40: Peregrinos ipsa (sc.

Arabia) mire odores et ad exteros petit. Tanta mor-

talibus suarum rerum satietas est, alienarumque

aviditas ... Petunt igitur in Elymaeos arborem bra-

tum ... Petunt et in Carmanos arborem strobum ad

suffitus, perfusam vineo palmeo accendentes. Huius

odor redit a cameris ad solum iucundus, sed ag-

gravans capita, citra dolorem tamen. Hoc somnum

aegris quaerunt. His commerciis Carrhas oppidum

Aperuere, quod est illis nundinarium. Inde Gabbam

omnes petere solebant, dierum viginti itinere, et

Palaestinam Syriam: postea Characem peti coeptum

ac regna Parthorum ex ea causa, auctor est Iuba.

Mihi ad Persas etiam prius ista portasse quam in

Syriam aut Aegyptum videntur, Herodoto teste,

qui tradit singula millia talentum thuris annua pen-

sitasse Arabes regibus Persarum.

Idem XIII, 7: Et in Arabia languide

dulces traduntur esse palmae: quanquam Iuba

apud Scenitas Arabes praefert omnibus saporibus,

quam vocant Dablan.

Idem XIII, 9:

Thebaidis fructus extemplo in cados

conditur cum sui ardoris anima: ni ita fiat, cele-

riter exspirat: marcescitque non retostus furnis. Ex

reliquo genere plebeiae videntur. Syri et Iuba tra-

gemata appellant.

Idem XV, 28: Iuba auctor est quin-

quagenum cubitorum altitudine in Arabia esse eas.

Idem XII, 52: Iuba tradit circa Tro-

glodytarum insulas fruticem in alto vocari Isi-

dis crinem, corallio similem, sine foliis: praecisum

mutato colore in nigrum durescere: quum cadat,

frangi. Item, alium qui vocatur charitoblepha-

ron, efficacem in amatoriis: spathalia eo facere

et monilia feminas: sentire eum se capi, durarique

cornus modo, et hebetare aciem ferri. Quodsi fe-

fellerint insidiae, in lapidem transfigurari.

Idem XXV, 5: Et Iuba in Arabia

herba revocatum ad vitam hominem tradit.

Idem XII, 22: Eiusdem insulae (Tyli)

excelsiore suggestu lanigerae arbores alio modo

quam Serum. His folia infaecunda: quae, ni mi-

nora essent, vitium poterant videri. Ferunt cotonei

mali amplitudine cucurbitas, quae maturitate ru-

ptae ostendunt lanuginis pilas, ex quibus vestes

pretiosos linteo faciunt. Arbores vocant gossympi-

nos: fertiliore etiam Tylo minore, quae distat XM.

pass. Iuba circa fruticem lanugines esse tradit,

linteaque ea Indicis praestantiora Arabiae autem

arbores, ex quibus vestes faciant, cynas vocari,

folio palmae simili.

Idem XXXIII, 40: Iuba minium nasci et

in Carmania tradit, Timagenes et in Aethiopia.

Idem XXV, 22: Sandaracham et ochram

Iuba tradit in insula Rubri maris Topazo nasci.

Idem XXXVI, 9: In Arabia quoque esse

lapidem vitri modo translucidum, quo utuntur pro

specularibus, Iuba auctor est.

Idem XXXVII, 9: Iuba auctor est et

in quadam insula Rubri maris ante Arabiam

sita nasci (crystallum), quae Necron vocetur, et

in ea, quae iuxta gemmmam topazion ferat, cubi-

talemque effossam a Pythagora ptolemaei regis

praefecto.

Plinius XXXVII, 18: Aethiopici

(smaragdi) laudantur, a Copto dierum trium iti-

nere, ut auctor est Iuba, acriter virides, sed non

facile puri aut concolores.

Idem ibid.: Iuba est auctor smara-

gdum, quem cholan vocant, in Arabia aedificiorum

ornamentis includi, et lapidem, quem alabastri-

ten Aegyptii vocant. Complures vero e proximo,

Laconicos in Taygeto monte erui, Medicis similes,

et alios in Sicilia.

Idem XXXVII, 32: Iuba Topazon

insulam in Rubro mari a continente diei naviga-

tione abesse tradit, nebulosam et ideo quaesitam

saepe navigantibus, ex ea causa nomen accepisse.

Topazin enim Troglodytarum lingua significatio-

nem habere quaerendi. Ex hac primum importa-

tam Berenicae reginae, quae fuit mater sequentis

Ptolemaei (Philadelphi), a Philemone praefecto

regis, ac mire placuisse, et inde factam statuam

Arsinoae Ptolemaei Philadelphi uxori quattuor cu-

bitorum, sacratam in delubro, quod aureum co-

gnominabatur.

Idem XXXVII, 35: India ... generat

et Nilion, fulgore hebeti ac brevi, et quum in-

tueare, fallaci ... Iuba in Aethiopia gigni tradit

in litoribus amnis, quem Nilum vocamus, et inde

nomen trahere.

Aelian. N. A. XV, 8: Ἄριστος ἄρα ὁ Ἰνδικὸς (μάρ-

γαρος) γίνεται, καὶ ὁ τῆς θαλάττης τῆς Ἐρυθρᾶς. Γί-

νεται δὲ καὶ κατὰ τὸν ἑσπέριον ὠκεανὸν ἔνθα ἡ Βρετ-

τανικὴ νῆσός ἐστι· δοκεῖ δέ πως χρυσωπότερος ἰδεῖν

εἶναι, τάς τε αὐγὰς ἀμβλυτέρας ἔχων καὶ σκοτωδεστέ-

ρας. Γίνεσθαι δέ φησιν Ἰόβας καὶ ἐν τῷ κατὰ Βόσπορον

πορθμῷ, καὶ τοῦ Βρεττανικοῦ ἡττᾶσθαι αὐτὸν, τῷ δὲ

Ἰνδῷ καὶ τῷ Ἐρυθραίῳ μηδὲ τὴν ἀρχὴν ἀντικρίνεσθαι.

Ὁ δὲ ἐν Ἰνδίᾳ χερσαῖος οὐ λέγεται φύσιν ἔχειν ἰδίαν,

ἀλλὰ ἀπογέννημα εἶναι κρυστάλλου, οὐ τοῦ ἐκ τῶν

παγετῶν συνισταμένου, ἀλλὰ τοῦ ὀρυκτοῦ.

Plinius IX, 56: Juba tradit Arabicis

concham esse similem pectini insecto, hirsutam

echinorum modo; ipsum unionem in carne, gran-

dini similem.

{PHYSIOLOGA.}

Fulgentius Myth. II, 4: Concha etiam marina

pingitur (Venus) portari, quod huius generis ani-

mal toto corpore simul aperto in coitu misceatur,…

c…