Apophthegmata

Σεράπιδος, λέγοντες· Ἐὰν οὐκ ἤθελες αὐτὸν, τί

ἐλάμβανες τὰ αὐτοῦ;

βʹ. Ὁ αὐτὸς διηγήσατο, ὅτι ἦν τις ἡνίοχος κατὰ

τὴν Ἀλεξανδρέων, ὃς ἦν μητρὸς Μαρίας υἱός. Οὗτος

ἱππικοῦ ἐπιτελουμένου κατέπεσεν· εἶτα ἀναστὰς παρ-

ῆλθε τὸν καταβεβληκότα, καὶ ἐνίκησε. Καὶ τὸ πλῆ-

θος ἀνεβόησεν· Ὁ Υἱὸς Μαρίας πέπτωκε καὶ ἐγήγερ-

ται καὶ ἐνίκησε. Ταύτης ἔτι τῆς φωνῆς λεγομένης,

ἐνέπεσεν ἡ περὶ τοῦ ἱεροῦ τοῦ Σεράπιδος φήμη τῷ

πλήθει, ὅτι ὁ μέγας Θεόφιλος ἀνελθὼν, τὸ τοῦ Σερά-

πιδος κατέστρεψεν εἴδωλον, καὶ τοῦ ναοῦ γέγονεν

ἐγκρατής.

γʹ. Ἐδηλώθη τῷ μακαρίῳ Ἐπιφανίῳ τῷ ἐπισκόπῳ

Κύπρου παρὰ τοῦ ἀββᾶ τῆς μονῆς ἧς εἶχεν ἐν Πα-

λαιστίνῃ, ὅτι Εὐχαῖς σου οὐκ ἠμελήσαμεν τοῦ κανό-

νος ἡμῶν, ἀλλὰ μετὰ σπουδῆς καὶ τὴν τρίτην καὶ

τὴν ἕκτην καὶ τὴν ἐννάτην ἐπιτελοῦμεν. Ὁ δὲ

καταγνοὺς αὐτῶν, ἐδήλωσεν αὐτοῖς λέγων, ὅτι Φανε-

ροί ἐστε ἀμελοῦντες τὰς ἄλλας ὥρας τῆς ἡμέρας

ἀργοῦντες ἀπὸ τῆς εὐχῆς. Δεῖ γὰρ τὸν ἀληθινὸν μο-

ναχὸν ἀδιαλείπτως ἔχειν τὴν εὐχὴν καὶ τὴν ψαλμῳ-

δίαν ἐν τῇ καρδίᾳ αὐτοῦ.

δʹ. Ἔπεμψέ ποτε ὁ ἅγιος Ἐπιφάνιος πρὸς τὸν ἀβ-

βᾶν Ἱλαρίωνα, παρακαλῶν αὐτὸν, καὶ λέγων· Δεῦρο,

ἴδωμεν ἑαυτοὺς πρὸ τοῦ ἐξελθεῖν ἡμᾶς ἀπὸ τοῦ σώ-

ματος· καὶ παραγενομένου αὐτοῦ, ἐχάρησαν μετ'

ἀλλήλων. Ἐσθιόντων δὲ αὐτῶν, ἠνέχθη πετεινόν.

Καὶ λαβὼν ὁ ἐπίσκοπος ἔδωκε τῷ ἀββᾷ Ἱλαρίωνι.

Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ γέρων· Συγχώρησόν μοι, ὅτι ἐξ

οὗ ἔλαβον τὸ σχῆμα, οὐκ ἔφαγον θῦμα. Καὶ λέγει

αὐτῷ ὁ ἐπίσκοπος· Ἐγὼ δὲ ἐξ οὗ ἔλαβον τὸ σχῆμα,

οὐκ ἀφῆκά τινα κοιμηθῆναι ἔχοντα κατ' ἐμοῦ, οὐδὲ

ἐγὼ ἐκοιμήθην ἔχων κατὰ τινός. Καὶ λέγει αὐτῷ ὁ

γέρων· Συγχώρησόν μοι, ὅτι ἡ σὴ πολιτεία μείζων

ἐστὶ τῆς ἐμῆς.

εʹ. Ὁ αὐτὸς ἔλεγεν, ὅτι ἡ εἰκὼν τοῦ Χριστοῦ

Μελχισεδὲκ, τὴν ῥίζαν τῶν Ἰουδαίων εὐλόγησε τὸν

Ἀβραάμ· πολλῷ πλέον αὐτὴ ἡ ἀλήθεια ὁ Χριστὸς, εὐ-

λογεῖ καὶ ἁγιάζει πάντας τοὺς πιστεύοντας εἰς αὐτόν.

Ϛʹ. Ὁ αὐτὸς ἔλεγεν· Ἡ Χαναναία βοᾷ καὶ ἀκούεται·

καὶ ἡ αἱμόῤῥους σιωπᾷ καὶ μακαρίζεται· ὁ δὲ Φαρι-

σαῖος κράζει καὶ κατακρίνεται· ὁ τελώνης οὐδὲ ἀνοί-

γει τὸ στόμα καὶ ἀκούεται.

ζʹ. Ὁ αὐτὸς ἔλεγεν, ὅτι Δαβὶδ ὁ προφήτης, ἐν ἀω-

ρίᾳ ηὔχετο, μεσονύκτιον ἐξηγείρετο, πρὸ τοῦ ὄρθρου

παρεκάλει, ὄρθρου παρίστατο, πρωΐας ἐδέετο, ἑσπέ-

ρας καὶ μεσημβρίας ἱκέτευε, καὶ διὰ τοῦτο ἔλεγεν·

Ἑπτάκις τῆς ἡμέρας ᾔνεσά σε.

ηʹ. Εἶπε πάλιν, ὅτι ἀναγκαία τῶν Χριστιανῶν

βιβλίων ἡ κτῆσις τοῖς ἔχουσι. Καὶ αὐτὴ γὰρ καθ'

ἑαυτὴν τῶν βιβλίων ἡ ὄψις, ὀκνηροτέρους ἡμᾶς πρὸς

τὴν ἁμαρτίαν ἐργάζεται, καὶ πρὸς δικαιοσύνην μᾶλ-

λον διανίστασθαι προτρέπεται.

θʹ. Εἶπε πάλιν, ὅτι μεγάλη ἀσφάλεια πρὸς τὸ μὴ

ἁμαρτάνειν, τῶν Γραφῶν ἡ ἀνάγνωσις.

ιʹ. Εἶπε πάλιν, ὅτι μέγας κρημνὸς καὶ βαθὺ βά-

ραθρον, τῶν Γραφῶν ἡ ἄγνοια.

ιαʹ. Εἶπε πάλιν, ὅτι μεγάλη προδοσία σωτηρίας, τὸ

μηδένα τῶν θείων νόμων εἰδέναι.

ιβʹ. Ὁ αὐτὸς ἔλεγεν, ὅτι τὰ τῶν δικαίων ἁμαρτή-

ματα περὶ τὰ χείλη ἐστὶ, τὰ δὲ τῶν ἀσεβῶν, ἐξ ὅλου

τοῦ σώματος. Ὅθεν ψάλλει Δαβίδ· Θοῦ, Κύριε, φυ-

λακὴν τῷ στόματί μου, καὶ θύραν περιοχῆς περὶ

τὰ χείλη μου· Καί· Εἶπα, Φυλάξω τὰς ὁδούς μου,

τοῦ μὴ ἁμαρτάνειν με ἐν γλώσσῃ μου.

ιγʹ. Ὁ αὐτὸς ἠρωτήθη, Διατί δέκα μέν εἰσιν αἱ

νομικαὶ ἐντολαὶ, ἐννέα δὲ οἱ μακαρισμοί; καὶ

ἔφη· Ἰσάριθμος τῶν Αἰγυπτιακῶν μαστίγων ὁ Δε-

κάλογος· τριπλῆς δὲ Τριάδος εἰκὼν, ἡ τῶν μακαρι-

σμῶν ἀρίθμησις.

ιδʹ. Ἠρωτήθη ὁ αὐτὸς, εἰ ἀρκεῖ εἷς δίκαιος δυσ-

ωπῆσαι τὸν Θεὸν, καὶ ἔφη· Ναὶ, αὐτὸς γὰρ εἶπεν·

Ἐρευνήσατε ἕνα ποιοῦντα κρῖμα καὶ δικαιοσύ-

νην, καὶ ἵλεως ἔσομαι παντὶ τῷ λαῷ.

ιεʹ. Ὁ αὐτὸς εἶπεν, ὅτι ὁ Θεὸς τοῖς μὲν ἁμαρτωλοῖς

καὶ τὸ κεφάλαιον παραχωρεῖ μετανοοῦσιν, ὡς τῇ

πόρνῃ καὶ τῷ τελώνῃ· τοὺς δὲ δικαίους ἀπαι-

τεῖ καὶ τόκους. Καὶ τοῦτό ἐστιν ὃ τοῖς ἀποστόλοις

ἔλεγεν, ὅτι Ἐὰν μὴ περισσεύσῃ ἡ δικαιοσύνη

ὑμῶν, πλέον τῶν γραμματέων καὶ Φαρισαίων,

οὐ μὴ εἰσέλθητε εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν.

ιϚʹ. Ἔλεγε δὲ καὶ τοῦτο, ὅτι ὀλίγον πάνυ τὰς δι-

καιοσύνας ὁ Θεὸς πωλεῖ τοῖς ἀγοράζειν σπουδάζουσι·

μικροῦ κλάσματος ἄρτου, εὐτελοῦς ἱματίου, ψυχροῦ

ποτηρίου, ἑνὸς ὀβολοῦ.

ιζʹ. Προσετίθει δὲ καὶ τοῦτο, ὅτι παρ' ἀνθρώπῳ

δανειζόμενος ἄνθρωπος διὰ πενίαν, ἢ χρείαν εὐπο-

ρίας, καὶ ἀποδιδοὺς χάριτας μὲν ὁμολογεῖ, κρύφα δὲ

ἀποδίδωσιν αἰσχυνόμενος. Ὁ δὲ δεσπότης Θεὸς τὸ

ἀνάπαλιν· κρυφῆ δανειζόμενος ἐνώπιον ἀγγέλων καὶ

ἀρχαγγέλων καὶ δικαίων ἀποδίδωσιν.