De vita sua
- Authority group
- Gregory of Nazianzus (catalogue association; authorship remains anonymous)
- Edition reference
- De vita sua, ed. C. Jungck, Gregor von Nazianz. De vita sua, Heidelberg: Winter, 1974: 54–148.
- CTS identifier
urn:cts:greekLit:tlg2022.tlg004.local001- Rights
- Document TEI P5 local en UTF-8.
- Corpus release
- 2.2.0 · 2026-08-29
- Bibliographic authority
- View bibliographic record ↗
62
τῷ τοῦτο δῆλον; πῶς τεκμηριῶ λόγον;
63
αὐτὴν ἐπάξομ', ὧνπερ εἶπον, μάρτυρα,
64
ἐμὴν τεκοῦσαν, τῆς ἀληθείας στόμα,
65
κρῦψαί τι μᾶλλον τῶν φανερῶν εἰθισμένην
66
ἢ τῶν ἀδήλων κομπάσαι δόξης χάριν.
67
φόβος γὰρ ἦγεν, ὃς μέγας διδάσκαλος.
68
Αὕτη ποθοῦσα παιδὸς ἄρρενος γόνον
69
ἰδεῖν ἐν οἴκῳ, πρᾶγμα ὂν πολλοῖς φίλον,
70
θεῷ προσωμίλησε καὶ δεῖται πόθου
71
τυχεῖν. ἐπεὶ δ' ἦν δυσκάθεκτος τὴν φρένα,
72
δῶρον δίδωσιν, ὅνπερ ἠξίου λαβεῖν,
73
καὶ τὴν δόσιν φθάνουσα τῇ προθυμίᾳ.
74
καὶ τοίνυν εὐχῆς οὐχ ἁμαρτάνει φίλης,
75
ἀλλ' ἧκεν αὐτῇ δεξιὸν προοίμιον
76
ὄψις σκιὰν φέρουσα τῶν αἰτουμένων.
77
ἐμὸν γὰρ εἶδος ἐμφανῶς παρίσταται
78
καὶ κλῆσις· ἠδ' ἦν ἔργον ἡ νυκτὸς χάρις.
79
ἐγὼ γὰρ αὐτοῖς γίνομ', εἰ μὲν ἄξιος
80
εὐχῆς, τὸ δῶρον τοῦ δεδωκότος θεοῦ·
81
εἰ δ' οὖν ἀπευκτός, τῆς ἐμῆς ἁμαρτίας.
82
Οὕτω μὲν οὖν παρῆλθον εἰς τοῦτον βίον,
83
πηλῷ κερασθείς—φεῦ τάλας—καὶ συνθέσει,
84
ὑφ' ὧν κρατούμεθ' ἢ κρατοῦμεν ὧν μόγις·
85
πλὴν παντὸς ἀρραβῶνα καλλίστου λαβών
86
τὴν γένεσιν αὐτήν· οὐ γὰρ ἀχαριστεῖν θέμις.
87
ὡς δ' ἧκον, εὐθὺς γίνομαι ἀλλότριος
88
ἀλλοτρίωσιν τὴν καλήν. τῷ γὰρ θεῷ
89
παρίσταμ' ὡς ἀμνός τις ἢ μόσχος φίλος,
90
θῦμ' εὐγενές τε καὶ λόγῳ τιμώμενον—
91
ὀκνῶ γὰρ εἰπεῖν, ὡς Σαμουήλ τις νέος,
92
πλὴν εἰ βλέποιμι πρὸς πόθον δεδωκότων.
93
Τραφεὶς δ' ἐν ἅπασι τοῖς καλοῖς ἐκ σπαργάνων
94
(τύπους γὰρ εἶχον τοὺς ἀρίστους οἴκοθεν)
95
ἤδη τιν' αἰδῶ τοῦ γέρως ἐλάμβανον,
96
καί μοι κατὰ μικρόν, ὥσπερ ἐκ γνόφου νέφος,
97
συνήγεθ' ἡ τοῦ κρείσσονος προθυμία.
98
πρόσω δ' ἔβαινον συντρέχοντος καὶ λόγου,
99
βίβλων τ' ἔχαιρον ταῖς θεοῦ συνηγόροις,
100
ἀνδρῶν θ' ὡμίλουν τοῖς ἀρίστοις τὸν τρόπον.
101
Τοιαῦτα μὲν δὴ ταῦτα· τἀπίλοιπα δέ
102
οὐκ οἶδ', ὁποίαν τοῦ λόγου τέμω τρίβον.
103
κρύψω τὰ θαύμαθ', οἷς με προύτρεψεν θεός,
104
ἀρχὴν ἀρίστην τὴν προθυμίαν λαβών
105
(οὕτω γὰρ ἕλκειν οἶδεν εἰς σωτηρίαν),
106
ἢ θῶ προθύμως ἐκλαλήσας εἰς μέσον;
107
τὸ μὲν γὰρ ἀχάριστον, τὸ δ' οὐκ ἔξω τύφου.
108
σιγᾶν ἄμεινον—ἀρκέσει τό μ' εἰδέναι—,
109
μὴ καὶ μάχεσθαι τῷ λόγῳ τὰ νῦν δοκῇ
110
πλεῖστον δέοντα τῆς τότε προθυμίας.
111
Ὃ δ' οὖν ἀνάγκη, γνωρίσω τοῖς πλείοσιν.
112
ἄχνους παρειά, τῶν λόγων δ' ἔρως ἐμέ
113
θερμός τις εἶχε. καὶ γὰρ ἐζήτουν λόγους
114
δοῦναι βοηθοὺς τοὺς νόθους τοῖς γνησίοις,
115
ὡς μήτ' ἐπαίροινθ' οἱ μαθόντες οὐδὲ ἕν
116
πλὴν τῆς ματαίας καὶ κενῆς εὐγλωττίας,
117
τῆς ἐν ψόφοις τε καὶ λάρυγξι κειμένης,
118
μήτ' ἐνδεοίμην πλεκτάναις σοφισμάτων.
119
ἐκεῖνο δ' οὔποτ' εἰς ἐμὴν ἦλθε φρένα,
120
πρόσω τι θεῖναι τῶν ἐμῶν παιδευμάτων.
121
ὅπερ δὲ πάσχει θερμότης ἀεὶ νέων,
122
ὁρμαῖς ἀτάκτοις εὐκόλως ῥιπίζεται,
123
ὡς πῶλος ᾄττων εἰς δρόμους θυμοῦ πλέως,
124
πέπονθα τοῦτο. τῆς γὰρ ὥρας παντελῶς
125
ἔξω, θαλάσσης οὐκέθ' ἡμερουμένης—
126
Ταύρου τιν' οὐρὰν οὐκ ἀκίνδυνόν φασιν
127
οἱ ταῦτα δεινοί, πλοῦν θράσους, ἀλλ' οὐ φρενός—
128
τότ' οὖν Ἀλεξάνδρειαν ἐκλιπὼν ἐγώ
129
(κἀνθένδε γάρ τι τῶν λόγων ἐδρεψάμην)
130
ἄρας ἔτεμνον πόντον εὐθὺς Ἑλλάδος.
131
Κύπρου τὰ πλευρά· καὶ στάσις τῶν πνευμάτων
132
ἔβραζε τὴν ναῦν καὶ τὰ πάντ' ἦν νὺξ μία·
133
γῆ, πόντος, αἰθήρ, οὐρανὸς ζοφούμενος·
134
βρονταὶ δ' ἐπήχουν ἀστραπῶν τινάγμασιν,
135
κάλοι δ' ἐρόχθουν ἱστίων πληρουμένων.
136
ἔκλινεν ἱστός, οἰάκων δ' οὐδὲν σθένος·
137
βίᾳ γὰρ ἡρπάζοντο χειρὸς αὐχένες.
138
πλῆρες δ' ὑπερτοιχοῦντος ὕδατος σκάφος.
139
βοὴ δὲ συμμιγής τε καὶ θρήνων πλέως
140
ναυτῶν, κελευστῶν, δεσποτῶν, †ἐπηβόλων†
141
Χριστὸν καλούντων ἐκ μιᾶς συμφωνίας,
142
καὶ τῶν, ὅσοι τὸ πρόσθεν ἠγνόουν θεόν·
143
ὁ γὰρ φόβος δίδαγμα καιριώτερον.
144
ὃ δ' ἦν ἁπάντων σχετλιώτατον κακῶν,
145
ἄνυδρος ἡ ναῦς· εὐθὺ γὰρ στροβουμένης
146
νεὼς ῥαγεῖσα σπείρετ' ἐν βυθῷ σκάφη,
147
ἣ τὸν γλυκὺν θησαυρὸν εἶχεν ὕδατος.
148
λιμοῦ δ' ἀγὼν ἦν καὶ ζάλης καὶ πνευμάτων
149
νεκροὺς γενέσθαι. τοῦδε μὲν λύσιν θεός
150
εἶδεν ταχεῖαν. ἔμποροι γὰρ Φοινίκης
151
ἄφνω φανέντες, καίπερ ὄντες ἐν φόβῳ,
152
λιταῖς μαθόντες τὸ στενὸν τοῦ κινδύνου,
153
κοντῶν ἐρεισμοῖς καὶ χερῶν ἀράγματα
154
νεῶν φυγόντες (καὶ γὰρ ἦσαν εὐσθενεῖς)
155
σῴζουσιν ἡμᾶς ποντίους ἤδη νεκρούς,
156
ὡς ἐκ θαλάσσης ἐκλιπόντας ἰχθύας
157
ἢ λαμπάδα θνῄσκουσαν οὐκ οὔσης τροφῆς.
158
Ὁ δ' ἠγριοῦτο καὶ πλέον βρυχώμενος
159
πόντος καθ' ἡμῶν ἡμέραις ἐν πλείοσιν
160
οὔθ' οἷ πλέοιμεν εἰδότων πολλαῖς στροφαῖς
161
οὔτε τιν' ὁρώντων ἐκ θεοῦ σωτηρίαν.
162
πάντων δὲ τὸν κοινὸν θάνατον δεδοικότων
163
ὁ κρυπτὸς ἦν ἔμοιγε φρικωδέστερος.
164
καθαρσίων γάρ, οἷς θεούμεθ', ὑδάτων
165
ἠλλοτριούμην ὕδασι ξενοκτόνοις.
166
τοῦτ' ἦν ὀδυρμός, τοῦτ' ἔμοιγε συμφορά,
167
τούτῳ βοὰς ἔπεμπον, ἐκτείνων χέρας,
168
ὑπερκτυπούσας κυμάτων πολὺν ῥόθον,
169
ῥήξας χιτῶνα, κείμενος πρηνὴς τάλας.
170
ὃ δ' ἐστὶν οὐ πιστὸν μέν, ἀψευδὲς δ' ἄγαν,
171
πάντες παρέντες τὴν ἑαυτῶν συμφοράν
172
ἐμοὶ συνῆγον ἐκβοὰς εὐκτηρίους,
173
πλωτῆρες εὐσεβοῦντες ἐν κοινοῖς κακοῖς·
174
οὕτω συνήλγουν τοῖς ἐμοῖς παθήμασιν.
175
Σὺ καὶ τότ' ἦσθα, Χριστέ μου, σωτὴρ μέγας,
176
καὶ νῦν ἐλευθερῶν με κυμάτων βίου.
177
ἐπεὶ γὰρ οὐδὲν ἐλπίδος χρηστῆς ὑπῆν,
178
οὐ νῆσος, οὐκ ἤπειρος, οὐκ ὀρῶν ἄκρα,
179
οὐ πυρσός, οὐ πλωτῆρσιν ἀστέρες σκοποί,
180
οὐ μικρόν, οὐ μεῖζόν τι τῶν ὁρωμένων,
181
τί μηχανῶμαι; τίς πόρος τῶν δυσχερῶν;
182
πάντων ἀπογνοὺς τῶν κάτω πρὸς σὲ βλέπω,
183
ζωή, πνοή μου, φῶς, κράτος, σωτηρία,
184
φοβῶν, πατάσσων, μειδιῶν, ἰώμενε,
185
πλέκων τὸ χρηστὸν τοῖς ἐναντίοις ἀεί.
186
πάντων δ' ὑπομνήσας σε τῶν πρὶν θαυμάτων,
187
οἷς τὴν μεγίστην χεῖρά σου γνωρίζομεν,
190
Αἰγυπτίων μάστιξιν ἐκτετριμμένων,
188
πόντου ῥαγέντος Ἰσραὴλ ὡδευκότος,
189
χειρῶν ἐπάρσει δυσμενῶν ἡττημένων,
191
αὐτῆς στρατάρχαις τῆς κτίσεως δουλουμένης,
192
σάλπιγξι τειχῶν καὶ δρόμῳ πορθουμένων,
193
προσθείς τε τἀμὰ τοῖς πάλαι βοωμένοις,
194
„σός“, εἶπον, ”εἰμί, καὶ τὸ πρὶν καὶ νῦν ἔτι.
195
σὺ δίς με λήψῃ, κτῆμα τῶν σοι τιμίων,
196
γῆς καὶ θαλάσσης δῶρον, ἐξηγνισμένον
197
εὐχῇ τε μητρὸς καὶ φόβοις ἐξαισίοις.
198
σοὶ ζήσομ', εἰ φύγοιμι δισσὸν κίνδυνον.
199
σὺ ζημιώσῃ λάτριν, εἰ προοῖό με.
200
καὶ νῦν μαθητὴς ἐν σάλῳ· τίνασσέ μοι
201
τὸν ὕπνον ἢ πέζευε, καὶ στήτω φόβος.”
202
Ταῦτ' εἶπον· ἡ δ' ἔληξε πνευμάτων στάσις,
203
πίπτει δὲ πόντος, ἡ δὲ ναῦς εὐθύπλοος.
204
καὶ τοῦτο δ' ἐστὶν ἐμπόρευμα τῆς ἐμῆς
205
εὐχῆς· τὸ γὰρ πλήρωμα τῆς νεὼς ἅπαν
206
ἀπῆλθον εὐσεβοῦντες εἰς Χριστὸν μέγαν,
207
διπλῆν λαβόντες ἐκ θεοῦ σωτηρίαν.
208
Ῥόδον δ' ὑπερβαλόντες μικρὸν ὕστερον
209
εἰς Αἰγινήτην ὅρμον (Αἰγιναία γάρ
210
ἡ ναῦς) πλέοντες οὐρίᾳ κατήραμεν.
211
Ἔπειτ' Ἀθῆναι καὶ λόγοι. τἀκεῖσε δέ
212
ἄλλοι λεγόντων, ὡς μὲν ἐν φόβῳ θεοῦ
213
ἀνεστράφημεν πρῶτα τὰ πρῶτ' εἰδότες·
214
ὡς δ' ἐν νέων ἀκμῇ τε καὶ φορᾷ θράσους,
215
ἄλλων σὺν ἄλλαις φατρίαις οἰστρουμένων,
216
οὕτω διεξῄειμεν ἥσυχον βίον
217
—πηγή τις, οἶμαι, πόντιος καθ' ὑδάτων
218
γλυκεῖα πικρῶν, ὥσπερ οὖν πιστεύεται—
219
οὔθ' ἑλκόμενοι πρὸς τῶν φερόντων εἰς βλάβην,
220
ἕλκοντες αὐτοί τ' εἰς τὰ κρείσσω τοὺς φίλους.
221
Καὶ γάρ με καὶ τοῦτ' εὖ πεποίηκεν θεός·
222
συνῆψεν ἀνδρὶ τῷ σοφωτάτῳ φέρων,
223
μόνῳ βίον τε καὶ λόγον πάντων ἄνω.
224
τίς οὗτος; ἦ γνώσεσθε ῥᾳδίως λίαν.
225
Βασίλειος ἦν, τὸ μέγ' ὄφελος τοῦ νῦν βίου.
226
τοῦτον λόγου τε καὶ στέγης καὶ σκεμμάτων
227
κοινωνὸν εἶχον. εἴ τι δεῖ καὶ κομπάσαι·
228
ξυνωρὶς ἦμεν οὐκ ἄσημος Ἑλλάδι.
229
τὰ πάντα μὲν δὴ κοινά, καὶ ψυχὴ μία
230
δυοῖν δέουσα σωμάτων διάστασιν.
231
ὃ δ' εἰς ἓν ἡμᾶς διαφερόντως ἤγαγεν,
232
τοῦτ' ἦν· θεός τε καὶ πόθος τῶν κρεισσόνων.
233
ἐξ οὗ γὰρ εἰς τοσοῦτο θάρσους ἤλθομεν,
234
ὥστ' ἐκλαλῆσαι καὶ τὰ καρδίας βάθη,
235
πλέον συνεσφίγγημεν ἀλλήλοις πόθῳ.
236
τὸ γὰρ ὁμόγνωμον πιστὸν εἰς συμφυΐαν.
237
Τί λοιπόν; ἡ πατρίς τε καὶ βίου τύποι.
238
καὶ γὰρ πολὺς τέτριπτο τοῖς λόγοις χρόνος·
239
ἤδη τριακοστόν μοι σχεδὸν τοῦτ' ἦν ἔτος.
240
ἐνταῦθ' ἐπέγνων, οἷον εἰς ἡμᾶς πόθον
241
οἵαν τε δόξαν εἶχον οἱ συμπαίστορες.
242
παρῆν ὁ καιρός—καὶ παρῆν πολὺς πόνος.
243
ἔδει περιπλοκῶν τε καὶ στυγνῶν λόγων,
244
τῶν ἐξοδίων μνήμης τ' ἐμπυρευμάτων.
245
τῷ μὲν βίᾳ τε καὶ μόγις, εἶξαν δ' ὅμως,
246
εἰπόντι πολλὰς αἰτίας τῆς ἐξόδου.
247
ἐμοὶ δὲ καὶ νῦν προτρέχει τὸ δάκρυον
248
τῆς τηνικαῦτα συγχύσεως μεμνημένῳ.
249
πάντες περιστάντες με σὺν πολλῷ τάχει,
250
ξένοι, συνήθεις, ἥλικες, διδάσκαλοι,
251
ὅρκοις, ὀδυρμοῖς, καί τι μιγνύντες βίας
252
(τὸ γὰρ φιλεῖν ἔπειθε τολμᾶν καὶ τόδε)
253
ἀπρὶξ κατεῖχον μηδ' ἄν, εἰ γένοιτό τι,
254
πέμψειν λέγοντες ἐκεῖθεν—οὐδὲ γὰρ πρέπειν
255
ἡμῶν Ἀθήνας ἐκπεσεῖν τὰς τιμίας—
256
ὡς δὴ λόγων δώσοντες ἐκ ψήφου κράτος·
257
ἕως ἔκαμψαν—καὶ γὰρ ἦν δρυὸς μόνης
258
θρήνοις τοσούτοις ἀντιβῆναι καὶ λόγοις—,
259
οὐ μὴν τελείως· καὶ γὰρ ἀνθεῖλκεν πατρίς
260
πίστει κρατοῦσα τῶν ὑφ' ἡλίῳ σχεδόν,
261
ἐν ᾗ φιλοσοφεῖν τῶν καλῶν ἐφαίνετο,
262
γονεῖς τε γήρᾳ καὶ χρόνῳ κεκμηκότες.
263
Ἔτ' οὖν Ἀθήναις μικρὸν ἐμμείνας χρόνον
264
ἔκλεψα μικροῦ λάθρᾳ τὴν ἐκδημίαν·
265
ἦλθον, λόγους ἔδειξα, τήν τινων νόσον
266
ἔπλης' ἀπαιτούντων με τοῦθ' ὥς τι χρέος.
267
οὐ γὰρ κρότων ἔμοιγε καὶ ψόφων λόγος
268
οὐδὲ βλακευμάτων τε καὶ λυγισμάτων,
269
οἷς οἱ σοφοὶ χαίρουσιν ἐν πλήθει νέων.
270
πρῶτον δὲ τοῦτο φιλοσοφῆσαι προυθέμην,
271
ῥῖψαι θεῷ καὶ τἆλλα καὶ πόνους λόγων,
272
ὡς οἱ παρέντες μηλοβότους τὰς οὐσίας
273
ἢ χρυσὸν ἀθροίσαντες εἰς ἅλμης βυθούς.
274
ἀλλ' ὃ προεῖπον, τοῖς φίλοις ὠρχησάμην.
275
ταῦτ' ἦν ἀγώνων ὥσπερ ἐγγυμνάσματα
276
ἢ καὶ προτέλεια μειζόνων μυστηρίων.
277
Ἔδει δὲ λοιπὸν ἀνδρικῶν βουλευμάτων.
278
ἔνδον καθίζω τῶν φίλων κριτήριον,
279
ἐμῶν λογισμῶν γνησίων παραινετῶν.
280
στρόμβος κατεῖχε τὴν ἐμὴν δεινὸς φρένα
281
τὸ κρεῖσσον ἐκζητοῦντος ἐν τοῖς κρείσσοσι.
282
τὸ μὲν τὰ σαρκὸς εἰς βυθοὺς ῥῖψαι πάλαι
283
δεδογμένον τ' ἦν καὶ τότ' ἤρεσκεν πλέον.
284
αὐτῶν δέ μοι σκοποῦντι τῶν θείων ὁδῶν
285
οὐ ῥᾷστον εὑρεῖν τὴν ἀμείνω καὶ λίαν.
286
ἄλλων γὰρ εἵνεκ' ἄλλο καλὸν ἢ κακόν
287
ἐφαίνεθ' ὥσπερ πολλαχοῦ τῶν πρακτέων.
288
τοιοῦτο τοὐμόν, ὥς τινι προσεικάσαι,
289
μακράν τιν' οἷον ἐννοῶν ἐκδημίαν
290
πλοῦν μὲν πεφεύγειν καὶ πόνους θαλασσίους,
291
ὁδὸν δ' ἀνίχνευον, ἥτις εὐπορωτέρα.
292
Ἠλίαν εἶχον ἐν λόγῳ τὸν Θεσπίτην
293
καὶ τὸν μέγαν Κάρμηλον ἢ ξένην τροφήν,
294
τοῦ Προδρόμου τὸ κτῆμα, τὴν ἐρημίαν,
295
παίδων Ἰωναδάβ τε ἄσκευον βίον·
296
θείων τε βίβλων αὖθις ἐκράτει πόθος
297
καὶ πνεύματος φῶς ἐν λόγου θεωρίᾳ,
298
πρᾶγμ' οὐκ ἐρήμης ἔργον οὐδ' ἡσυχίας—
299
ἕως ἐπ' ἄμφω πολλάκις μετακλιθείς
300
τέλος διαιτῶ τοῖς πόθοις τοῦτον τρόπον
301
καὶ τὴν πλάνην ἔστησα τοῦ νοῦ μετρίως.
302
ὁρῶν γάρ, οὓς μὲν πρακτικὸς τέρπει βίος,
303
ἄλλοις μὲν ὄντας χρησίμους τῶν ἐν μέσῳ,
304
αὑτοῖς δ' ἀχρήστους καὶ κακοῖς στροβουμένους,
305
ἐξ ὧν τὸ λεῖον ἦθος ἐκκυμαίνεται,
306
τοὺς δ' ἐκτὸς ὄντας εὐσταθεῖς μέν πως πλέον
307
καὶ πρὸς θεὸν βλέποντας ἡσύχῳ νοΐ,
308
αὑτοῖς μόνοις δὲ χρησίμους φίλτρῳ στενῷ
309
καὶ ζῶντας ἔξαλλόν τε καὶ τραχὺν βίον,
310
μέσην τιν' ἦλθον ἐρημικῶν καὶ μιγάδων,
311
τῶν μὲν τὸ σύννουν, τῶν δὲ τὸ χρηστὸν φέρων.
312
Προσῆν δὲ μεῖζον καὶ χάρις τῶν τιμίων,
313
λέγω δὲ τοὺς φύσαντας, οἷς ὑπόχρεως.
314
τούτων τὸ γῆρας (καὶ γὰρ εὐσεβέστατον
315
γονεῦσι πρώτην ἐκ θεοῦ τιμὴν νέμειν,
316
ἐξ ὧν ὑπάρχει καὶ τὸ γινώσκειν θεόν)
317
ἔθαλπον, ἐστήριζον ἐκ παντὸς σθένους,
318
ἐχειραγώγουν, ὡς ἐμαυτῷ δεξιόν
319
θεῖναι τὸ γῆρας, γῆρας ἱλεούμενος.
320
θερίζομεν γάρ, οἷά περ καὶ σπείρομεν.
321
Τοῦτ' ἦν μέρος μοι φιλοσόφου παιδεύσεως·
322
τὸ μὴ δοκεῖν τὸν πρῶτον ἐκπονεῖν βίον,
323
εἶναι δὲ μᾶλλον ἢ δοκεῖν θεῷ φίλον.
324
στέργειν μὲν οὖν δεῖν ᾠόμην καὶ πρακτικούς,
325
ὅσοι λελόγχας' ἐκ θεοῦ τιμήν τινα
326
λαοὺς ἄγοντες ἐνθέοις τελέσμασιν.
327
πλείων δέ μ' εἶχε τῶν μοναστικῶν πόθος,
328
καίπερ δοκοῦντα συντετάχθαι πλείοσιν·
329
τρόπων γὰρ εἶναι τὴν μονήν, οὐ σωμάτων.
330
τὸ βῆμα δ' ἦν μοι σεπτόν, ἀλλ' ἑστηκότι
331
πόρρωθεν, ὡς φῶς ἡλίου τῶν ὄψεων
332
ταῖς ἀσθενούσαις. πάντ' ἂν ἤλπισα πλέον
333
ἢ τοῦτο δέξασθ' ἐν πολλαῖς στροφαῖς βίου.
334
μηδὲν μέγ' εἴπῃς, συντόμως, ἄνθρωπος ὤν.
335
ἀεὶ κολούει τὰς ἐπάρσεις ὁ φθόνος.
336
μηδὲν λάβῃς ἔξωθεν, τἀμὰ δὲ σκόπει.
337
Οὕτω φρονοῦντι δεινὸς ἐμπίπτει κλόνος.
338
ὁ γὰρ πατήρ με, καίπερ ἀκριβέστατα
339
γνώμην γινώσκων τὴν ἐμήν, οὐκ οἶδ' ὅθεν,
340
ἴσως δὲ φίλτρῳ πατρικῷ κινούμενος
341
(δεινὸν δὲ φίλτρον ἐστὶ σὺν ἐξουσίᾳ),
342
ὡς ἂν κατάσχοι ταῖς πέδαις τοῦ πνεύματος
343
ὧν τ' εἶχε τιμήσειε τοῖς ἀμείνοσιν,
344
κάμπτει βιαίως εἰς θρόνων τοὺς δευτέρους.
345
οὕτω μὲν οὖν ἤλγησα τῇ τυραννίδι
346
—οὔπω γὰρ ἄλλως τοῦτ' ὀνομάζειν ἰσχύω,
347
καί μοι τὸ θεῖον πνεῦμα συγγιγνωσκέτω
348
οὕτως ἔχοντι—, ὥστε πάντων ἀθρόως,
349
φίλων, φυσάντων, πατρίδος, γένους λυθείς,
350
ὡς οἱ μύωπι τῶν βοῶν πεπληγότες,
351
εἰς Πόντον ἦλθον τῆς ἀνίας φάρμακον
352
θήσων ἐμαυτῷ τῶν φίλων τὸν ἔνθεον.
353
ἐκεῖ γὰρ ἤσκει τὴν θεοῦ συνουσίαν,
354
νέφει καλυφθεὶς ὡς σοφῶν τις τῶν πάλαι·
355
Βασίλειος οὗτος ἦν, ὃς ἐν ἀγγέλοις τὰ νῦν.
356
τούτῳ τὸ λυποῦν ἐξεμάλθασσον φρενός.
357
Ἐπεὶ δ' ὁ μὲν γήρᾳ τε κάμνων καὶ πόθῳ
358
ἐδεῖτο πολλὰ παιδὸς ὁ χρηστὸς πατήρ
359
τιμὴν παρασχεῖν ταῖς τελευταίαις πνοαῖς,
360
ἐμοὶ δ' ἔπεσσεν ὁ χρόνος τὴν συμφοράν,
361
ὡς μήποτ' ἐχρῆν, αὖθις εἰς βυθὸν τρέχω
362
δείσας στεναγμὸν πατρικῶν κινημάτων,
363
μή μοι τὸ φίλτρον εἰς κατάραν ἐκπέσῃ·
364
τοιοῦτόν ἐστιν ἁπλότης ὠργισμένη.
365
Μικρὸν μέσον τι, καὶ πάλιν τρικυμία,
366
οὐκ ἔστιν εἰπεῖν ὅσσον ἀγριωτέρα.
367
οὐδὲν δὲ χεῖρον πάντα γνωρίσαι φίλοις.
368
ἀρχήν τιν' ἔπραττ' οὑμὸς ἀδελφὸς κοσμικήν
369
—ἀδελφὸς οὑμός, ὦ κάκισθ', ὅσον σθένεις—
370
ἡ δ' ἦν ταμείων πίστις. ἐν δ' ἀρχῇ μέσῃ
371
θνῄσκει, κυνῶν δὲ πλῆθος ἐξανίσταται
372
τοῖς τοῦ θανόντος χρήμασιν καὶ λειψάνοις.
373
πάντ' ἐσπάρασσον οἰκέται, ξένοι, φίλοι.
374
τίς γὰρ πεσούσης οὐ ξυλεύεται δρυός;
375
Ἐγὼ δ', ὅσον μὲν ἧκεν εἰς ἐμὸν λόγον,
376
οὔποτ' ἂν ἔδεισα πραγμάτων ἐπιδρομάς·
377
πτηνὸν γάρ εἰμι ῥᾳδίως μετάρσιον.
378
ὅμως δ' ἀνάγκη πάντα τῷ καλῷ πατρί
379
συνδιαφέρειν, καὶ χρηστὰ καὶ τἀναντία,
380
κοινωνὸν ὄντα πραγμάτων, οὐ χρημάτων.
381
ὡς δ' οἱ βάσιν τὸ πρῶτον οὐ πεπηγότες
382
ἅπαξ ὀλισθήσαντες εἰς κρημνοῦ βάθος
383
πίπτουσιν, οὐκέτ' ὄντες αὑτῶν ἐγκρατεῖς,
384
οὕτως ἔμοιγε τῶν κακῶν γεγευμένῳ
385
ἄλλοις ἔπ' ἄλλο δεινὸν ἐξηγείρετο.
386
Ἧκέν ποθ' ἡμῖν—τἀμμέσῳ σιγήσομαι,
387
τοῦ μὴ δοκεῖν βλάσφημον ἐκφέρειν λόγον
388
κατ' ἀνδρός, ὃν νῦν εὐλογῶν ἐπαυσάμην—
389
ἀλλ' ἧκεν ἡμῖν τῶν φίλων ὁ φίλτατος,
390
Βασίλειος—οἴμοι τῶν λόγων· ἐρῶ δ' ὅμως—,
391
ἄλλος πατήρ μοι φορτικώτερος πολύ·
392
τὸν μὲν γὰρ ἐχρῆν καὶ τυραννοῦντα στέγειν,
393
τὸν δ' οὐκ ἀνάγκη τῆς ἑταιρίας χάριν
394
βλάβην φερούσης, οὐκ ἀπαλλαγὴν κακῶν.
395
οὐκ οἶδ' ἐμαυτοῦ τὰς ἁμαρτίας πλέον,
396
αἳ πολλὰ δή με πολλάκις δεδήχασιν,
397
μέμψωμ', ὑπερζέοντος ὡς ἀεὶ νέου
398
τοῦ συμπεσόντος, ἢ σὲ τῆς ἐπάρσεως,
399
ἀνδρῶν ἄριστε, ἣν δέδωκεν ὁ θρόνος;
400
ὡς τῶν γε λοιπῶν εἵνεχ', ἱλήκοις λόγῳ,
401
τάχ' οὐδ' ἂν αὐτὸς ἠξίους ὑπερζυγεῖν·
402
οὔκουν τὸ πρόσθεν, ὦ φέριστ', οὐδ' ἠξίους·
403
εἰ δ' ἠξίους, τυχόν σε τῶν εὖ εἰδότων
404
ἄμφω κατέσχεν ἄν τις εὐγνώμων κριτής.
405
τί οὖν πέπονθας; πῶς τοσοῦτον ἀθρόως
406
ἔρριψας ἡμᾶς; ὡς ὄλοιτ' ἐκ τοῦ βίου
407
νόμος φιλίας οὕτω σεβούσης τοὺς φίλους.
408
λέοντες ἦμεν ἐχθές, ἀλλὰ σήμερον
409
πίθων ἔγωγε· σοὶ δὲ μικρὸν καὶ λέων.
410
εἴ τοί γε πάντας—φθέγξομ' ὑψηλὸν λόγον—
411
οὕτως ἑώρας τοὺς φίλους, οὐ χρῆν γ' ἐμέ,
412
ὃν καὶ φίλων ἔμπροσθεν ἦγες ἦν ὅτε,
413
πρὶν ἦς ὑπερνεφῶν τὰ πάντ' ἔχων κάτω.
414
Τί, θυμέ, βράζεις; εἶργε τὸν πῶλον βίᾳ.
415
πρὸς νύσσαν αὖθις οἱ λόγοι. ἐκεῖνος ἦν
416
ψεύστης ἔμοιγε, τἆλλα δ' ἀψευδέστατος,
417
ὅς μου λέγοντος ταῦτ' ἀκούσας πολλάκις,
418
ὡς νῦν μὲν οἰστὰ πάντα, κἂν χείρω πέσῃ,
419
εἰ δ' ἐκλίποιεν οἱ τεκόντες τὸν βίον,
420
κἀμοὶ τὰ πράγματ' ἐκλιπεῖν ἅπας λόγος,
421
ὡς ἄν τι κερδάναιμι τῆς ἀνεστίου
422
ζωῆς πολίτης ῥᾷστα ὢν παντὸς τόπου—
423
ταῦτ' οὖν ἀκούων καὶ συναινῶν τῷ λόγῳ
424
ὅμως βιάζετ' εἰς ἐπισκοπῆς θρόνον,
425
αὐτὸς πατήρ τε δίς με τοῦτο πτερνίσας.
426
Μήπω ταραχθῇς, πρὶν ἂν ἐκμάθῃς τὸ πᾶν.
427
εἰ πλεῖστον ἐσκέψαντο δυσμενεῖς χρόνον,
428
ὅπως ἀτιμάσαιεν, οὐκ ἄλλον τινά
429
εὑρεῖν ἂν αὐτοὺς οἴομ' ἢ τὸν νῦν τρόπον.
430
ποθεῖς ἀκοῦσαι; πάντες οὐκ ἐροῦσί σοι,
431
ὅσοις τὸ πρᾶγμ' ἔδοξε τῶν οὐκ ἐνδίκων;
432
ἐγὼ μὲν οἷον ἐμπαρέσχον τῷ φίλῳ
433
ἐμαυτόν, οἶδε Πόντος, οἶδε καὶ πόλις
434
ἡ Καισαρέων καὶ πάντες οἱ κοινοὶ φίλοι.
435
μικροπρεπὲς γὰρ ταῦτ' ὀνειδίζειν ἐμέ.
436
τὸν μὲν γὰρ εὖ παθόντα μεμνῆσθαι πρέπει,
437
ὧν εὖ πέπονθε, τὸν δράσαντα δ' οὐδαμῶς.
438
ὁ δ' οἷος ἡμῖν, πειθέτω τὰ πράγματα.
439
Σταθμός τίς ἐστιν ἐν μέσῃ λεωφόρῳ
440
τῆς Καππαδοκῶν, ὃς σχίζετ' εἰς τρισσὴν ὁδόν,
441
ἄνυδρος, ἄχλους, οὐδ' ὅλως ἐλεύθερος,
442
δεινῶς ἀπευκτὸν καὶ στενὸν κωμύδριον.
443
κόνις τὰ πάντα καὶ ψόφοι καὶ ἅρματα,
444
θρῆνοι, στεναγμοί, πράκτορες, στρέβλαι, πέδαι,
445
λαὸς δ' ὅσοι ξένοι τε καὶ πλανώμενοι.
446
αὕτη Σασίμων τῶν ἐμῶν ἐκκλησία·
447
τούτοις μ' ὁ πεντήκοντα χωρεπισκόποις
448
στενούμενος δέδωκε—τῆς εὐψυχίας—
449
καὶ ταῦθ', ἵν' ἁρπάζοντος ἄλλου πρὸς βίαν
450
περικρατήσῃ τὴν καθέδραν καινίσας.
451
ἡμεῖς γὰρ αὐτῷ τῶν ἀρηΐων φίλων
452
τὰ πρῶτα—καὶ γὰρ ἦμεν ἄλκιμοί ποτε,
453
καὶ δεινὸν οὐδὲν τραύματ' ηὐλογημένα.
454
πρὸς τοῖς γὰρ ἄλλοις, οἷς ἀπηριθμησάμην,
455
οὐδ' ἦν ἀναιμωτί γε τοῦ θρόνου κρατεῖν·
456
μεταίχμιον γὰρ ἀντεπισκόπων δύο
457
τοῦτ' ἦν, συνερρώγει τε δεινός τις μόθος,
458
οὗ δημιουργὸς ἡ τομὴ τῆς πατρίδος
459
δύω πόλεις τάξασα μικρῶν μητέρας.
460
ψυχαὶ πρόφασις, τὸ δ' ἔστιν ἡ φιλαρχία·
461
ὀκνῶ γὰρ εἰπεῖν, οἱ πόροι τε καὶ φόροι,
462
ἐξ ὧν δονεῖται πᾶς ὁ κόσμος ἀθλίως.
463
Τί οὖν με ποιεῖν, πρὸς θεοῦ, δίκαιον ἦν;
464
στέργειν; δέχεσθαι τῶν κακῶν τὰς ἐμβολάς;
465
βάλλεσθ' ἀωρί; συμπνίγεσθαι βορβόρῳ;
466
μηδ' ἔνθα θείην εὐπορεῖν γῆρας τόδε
467
ἀεὶ βιαίως ἐκ σκέπης ὠθούμενον;
468
μηδ' ἄρτον ἕξων τῷ ξένῳ διακλάσαι,
469
πένης πένητα λαὸν εὐθύνειν λαχών,
470
ὧν μὲν κατορθώσαιμι, μηδὲ ἓν βλέπων,
471
ὧν δ' αἱ πόλεις ἔχουσιν, εὐπορῶν κακῶν,
472
τρυγῶν ἀκάνθας, οὐκ ἀπανθίζων ῥόδα,
473
τὰ δεινὰ γυμνὰ τῶν καλῶν καρπούμενος;
474
ἄλλην ἀπαίτει μ', ἣν θέλεις, εὐψυχίαν,
475
τὴν δὲ πρότεινε τοῖς ἐμοῦ σοφωτέροις.
476
Τοιαῦτ' Ἀθῆναι καὶ πόνοι κοινοὶ λόγων,
477
ὁμόστεγός τε καὶ συνέστιος βίος,
478
νοῦς εἷς ἐν ἀμφοῖν, οὐ δύω, θαῦμ' Ἑλλάδος·
479
καὶ δεξιαί, κόσμον μὲν ὡς πόρρω βαλεῖν,
480
αὐτοὺς δὲ κοινὸν τῷ θεῷ ζῆσαι βίον
481
λόγους τε δοῦναι τῷ μόνῳ σοφῷ λόγῳ.
482
διεσκέδασται πάντα, ἔρριπται χαμαί,
483
αὖραι φέρουσι τὰς παλαιὰς ἐλπίδας.
484
ποῦ τις πλανηθῇ; θῆρες, οὐ δέξεσθέ με,
485
παρ' οἷς τὸ πιστὸν πλεῖον, ὡς γ' ἐμοὶ δοκεῖ;
486
Ἔσχεν μὲν οὕτω ταῦτα, συντόμως φράσαι.
487
ἐπεὶ δ' ἐκάμφθην, οὐ φρόνημ', ἀλλ' αὐχένα—
488
τί φῶ; πόθεν δὲ τὴν ἐμὴν ὠδῖνά σοι
489
πᾶσαν παραστήσαιμι; κέντρα μοι πάλιν,
490
πάλιν φυγάς τις καὶ δρομαῖος εἰς ὄρος
491
κλέπτων φίλην δίαιταν, ἐντρύφημ' ἐμόν.
492
τί μοι τὸ κέρδος; οὐ γὰρ εὔτονος φυγάς
493
ἦν, ὡς ἔοικε. πάντα δ' εἰδὼς καρτερεῖν
494
ἓν τοῦτ' ἀγεννής· πατρὸς οὐ φέρω χόλον.
495
πρῶτον μὲν οὖν ἀγῶνα ποιεῖται πατήρ
496
ἐνιδρῦσαί με Σασίμοις· ὡς δ' ἠσθένει,
497
ὁ δεύτερος πλοῦς ἀλλὰ μὴ κάτω μένειν,
498
αὐτῷ δὲ συμπονοῦντα (καὶ γὰρ ἦν βαρύς
499
ταῖς σαρξὶν ἤδη) συνελαφρίζειν πόνους,
500
χεῖρας προτείνων, τῆσδε τῆς γενειάδος
501
ἁπτόμενος, οἵοις πρός με χρώμενος λόγοις.
502
„Πατήρ σε λίσσεθ', υἱέων ὦ φίλτατε,
503
πατὴρ ὁ πρέσβυς τὸν νέον, τὸν οἰκέτην
504
ὁ δεσπότης φύσει τε καὶ διπλῷ νόμῳ.
505
οὐ χρυσὸν αἰτῶ ς', οὐ λίθους οὐδ' ἄργυρον,
506
οὐ γῆς ἀρούρας, τέκνον, οὐδ' ὅσα τρυφῆς.
507
ζητῶ ς' Ἀαρὼν καὶ Σαμουὴλ πλησίον
508
θεῖναι θεῷ τε τίμιον παραστάτην.
509
ὁ δοὺς ἔχει σε· τέκνον, μή μ' ἀτιμάσῃς,
510
ὡς ἵλεώ γε τοῦ μόνου τύχοις πατρός.
511
καλὸν τὸ αἴτημ', εἰ δὲ μή γε, πατρικόν.
512
οὔπω τοσοῦτον ἐκμεμέτρηκας βίον,
513
ὅσος διῆλθε θυσιῶν ἐμοὶ χρόνος.
514
δὸς τὴν χάριν, δός—ἢ τάφῳ μ' ἄλλος δότω.
515
ταύτην ὁρίζω τῆς ἀπειθείας δίκην.
516
δὸς τὰς βραχείας ἡμέρας τῷ λειψάνῳ.
517
τὰ δ' εἰσέπειτα σοὶ φίλως βουλευτέα.“
518
Ἐπεὶ δ' ἤκουσα ταῦτα καὶ ψυχὴ βάρους
519
μικρὸν διέσχεν ὥσπερ ἥλιος νέφους—
520
τί γίνεται; ποῖ τἀμὰ καταστρέφει πάθη;
521
ἐνουθέτης' ἐμαυτόν, ὡς οὐδὲν βλάβος
522
ἕως καθέδρας πατρὸς ἐκπλῆσαι πόθον.
523
”οὐ γὰρ καθέξει τοῦτ'”, ἔφην, „ἄκοντά με,
524
ὃν οὔτε κήρυγμ' οὔθ' ὑπόσχεσις κρατεῖ.“
525
οὕτως ἀνήγαγέν με νικήσας φόβος.
526
Ἐπεὶ δ' ὑπεξῆλθον μὲν οἱ γονεῖς βίου
527
κλῆρον λαχόντες, εἰς ὃν ἔσπευδον πάλαι,
528
ἐγὼ δ' ἐλείφθην οὐ καλῶς ἐλεύθερος,
529
τῆς μὲν δοθείσης οὐδ' ὅλως ἐκκλησίας
530
προσηψάμην, οὐδ' ὅσσον λατρείαν μίαν
531
θεῷ προσενεγκεῖν ἢ συνεύξασθαι λεῴ
532
ἢ χεῖρα θεῖναι κληρικῶν ἑνί γέ τῳ·
533
τῆς πατρικῆς δέ—καὶ γὰρ οὐκ ἀνίεσαν
534
ὁρκοῦντες, ἐμπίπτοντες εὐλαβῶν τινες,
535
πολλῶν ἀτελέστων μηνύοντες ἐξόδους—
536
χρόνον βραχὺν μὲν ὡς ξένος ἀλλοτρίας
537
ἔσχον τιν' ἐπιμέλειαν, οὐκ ἀρνήσομαι,
538
τοῦτ' αὐτὸ φάσκων τοῖς ἐπισκόποις ἀεί
539
αἰτῶν τε δῶρον ἐκ βάθους τῆς καρδίας,
540
στῆσαί τιν' ἄνδρα τῷ πτολίσματι σκοπόν,
541
λέγων ἀληθῆ, ἓν μέν, ὡς οὔπω τινά
542
εἰληφὸς εἴη γνωρίμῳ κηρύγματι,
543
τὸ δεύτερον δέ, ὡς πάλαι δεδογμένον
544
εἴη φυγεῖν με καὶ φίλους καὶ πράγματα.
545
Ὡς δ' οὐκ ἔπειθον τοὺς μὲν ἐκ πολλοῦ πόθου
546
κρατεῖν θέλοντας, τοὺς δ' ἴσως ὑπέρφρονας,
547
πρῶτον μὲν ἦλθον εἰς Σελεύκειαν φυγάς,
548
τὸν παρθενῶνα τῆς ἀοιδίμου κόρης
549
Θέκλας· ”τάχ' ἂν πεισθεῖεν ἀλλ' οὕτω”, λέγων,
550
„χρόνῳ καμόντες ἡνίας δοῦναί τινι.“
551
καί μοι διῆλθεν οὐ βραχὺς τῇδε χρόνος.
552
Ἐπεὶ δ' ἐπιστὰς τοῖς ἐμοῖς αὖθις κακοῖς,
553
ὧν μὲν ἐνόμιζον, εὗρον οὐδὲ ἓν καλῶν,
554
ὧν δ' ἐκπεφεύγειν πραγμάτων, πολὺ στῖφος,
555
ὑπερφανέντων ὥσπερ ἐκ προθεσμίας,
556
ἐνταῦθα δή μοι τοῦ λόγου τὸ σύντονον.
557
ἐρῶ δ', ἃ λέξω, καίπερ εὖ ἐγνωκόσιν,
558
ἵν' ἡμᾶς οὐκ ἔχοντες ἀλλὰ τὸν λόγον
559
ἔχητε τοῦτον, τῆς ἀνίας φάρμακον,
560
ἐχθροῖς ὄνειδος, μαρτυρίαν δὲ τοῖς φίλοις
561
ὧν ἠδικήμεθ' οὐδὲν ἠδικηκότες.
562
Δύω μὲν οὐ δέδωκεν ἡλίους φύσις,
563
δισσὰς δὲ Ῥώμας, τῆς ὅλης οἰκουμένης
564
λαμπτῆρας, ἀρχαῖόν τε καὶ νέον κράτος,
565
τοσοῦτο διαφέροντε ἀλλήλων, ὅσον
566
τὴν μὲν προλάμπειν ἡλίου, τὴν δ' ἑσπέρας,
567
κάλλει δὲ κάλλος ἀντανίσχειν συζύγως.
568
τούτων δὲ πίστιν ἡ μὲν ἦν ἐκ πλείονος
569
καὶ νῦν ἔτ' ἐστὶν εὔδρομος, τὴν ἑσπέραν
570
πᾶσαν δέουσα τῷ σωτηρίῳ λόγῳ,
571
καθὼς δίκαιον τὴν πρόεδρον τῶν ὅλων
572
ὅλην σέβουσα τὴν θεοῦ συμφωνίαν·
573
ἡ δ' ἦν τὸ πρόσθεν ὀρθόπους, νῦν δ' οὐκέτι
574
—ταύτην λέγω δὴ τὴν ἐμήν, εἶτ' οὐκ ἐμήν—,
575
ἀλλ' ἐν βυθοῖς ἔκειτο τῆς ἀπωλείας,
576
ἐξ οὗ τὸ κοῦφον ἄστυ καὶ πλῆρες κακῶν
577
πάντων Ἀλεξάνδρεια, θερμότης ἄνους,
578
ἔπεμψ' Ἄρειον, τὸ βδέλυγμ' ἐρημίας,
579
ὃς πρῶτος εἶπεν· ”ἡ τριὰς οὐ σεπτέα”,
580
ὅρους δ' ἔθηκεν ἀξίας φύσει μιᾷ
581
τεμὼν ἀνίσως τὴν ἀμέριστον οὐσίαν,
582
ἕως κατετμήθημεν εἰς πολλὰς ὁδούς.
583
Ὅμως δὲ καίπερ ἀθλιωτάτη πόλις
584
οὕτως ἔχουσα κατὰ τὸν ἐκ χρόνου νόμον
585
—ἔθος γὰρ ἐγχρονίζον εἰς νόμον τελεῖ—
586
θανοῦσά τ' οἰκτρὸν ἐξ ἀπιστίας μόρον
587
εἶχέν τι μικρὸν ζωτικῆς σπέρμα πνοῆς,
588
ψυχὰς τελείας τῷ λόγῳ τῆς πίστεως,
589
λαὸν βραχὺν μέν, τῷ θεῷ δὲ πλείονα,
590
ὃς οὐκ ἀριθμεῖ πλῆθος, ἀλλὰ καρδίας,
591
πιστὸν φύτευμα, κλῆμα τιμιώτατον.
592
τούτοις—ἐδόξαμεν γὰρ ἐν θεῷ τινες
593
εἶναι βίῳ τε καὶ λόγῳ τῶν γνωρίμων
594
καίπερ ἀεὶ ζήσαντες ἄγροικον βίον—
595
ἔπεμψεν ἡμᾶς ἡ χάρις τοῦ πνεύματος
596
πολλῶν καλούντων ποιμένων καὶ θρεμμάτων
597
λαοῦ βοηθοὺς καὶ λόγου συλλήπτορας,
598
ὡς ἂν καταψύξαιμεν εὐσεβεῖ ῥοῇ
599
ψυχὰς ἀνύδρους καὶ χλοαζούσας ἔτι
600
τροφῇ τ' ἐλαίου συγκραθῇ λύχνῳ τὸ φῶς,
601
γλῶσσαι δὲ λάβροι καὶ πολύστροφοι πλοκαί,
602
ἐξ ὧν τὸ ἁπλοῦν οἴχεται τῆς πίστεως,
603
ἱστοί τ' ἀράχνης, σαθρὰ δεσμωτήρια,
604
τὰ κοῦφα συνδέοντες, ἰσχυροῖς γέλως,
605
ῥαγεῖεν ἢ λυθεῖεν ἐν στερροῖς λόγοις,
606
οἵ τ' ἐμπεσόντες ἐκφύγοιεν τοὺς βρόχους.
607
Οὕτω μὲν ἦλθον, οὐχ ἑκών, ἀλλ' ἀνδράσιν
608
κλαπεὶς βιαίοις, ὡς λόγου συνήγορος.
609
καὶ γάρ τις ἐθρυλεῖτο καὶ συνήλυσις
610
ἐπισκόπων νέηλυν αἵρεσιν, λόγον
611
ἐπεισαγόντων ταῖς φίλαις ἐκκλησίαις,
612
ὃς τὴν πρὸς ἡμᾶς τοῦ θεοῦ λόγου κρᾶσιν,
613
ἣν οὐ τραπεὶς ἐδέξατ' ἄνθρωπον λαβών
614
ἔμψυχον, ἔννουν, ἐμπαθῆ τὰ σώματος,
615
Ἀδὰμ ὅλον τὸν πρόσθε πλὴν ἁμαρτίας,
616
ταύτην τεμὼν ἄνουν τιν' εἰσάγει θεόν
617
ὥσπερ δεδοικώς, μὴ θεῷ μάχηθ' ὁ νοῦς
618
—οὕτω γὰρ ἂν δείσαιμι καὶ σαρκὸς φύσιν,
619
μᾶλλον γὰρ αὕτη, καὶ θεοῦ πορρωτάτω—
620
ἢ τῶν μὲν ἄλλων δεομένων σωτηρίας
621
τὸν νοῦν δ' ὀλέσθαι παντελῶς δεδογμένου,
622
ὃς δὴ μάλιστα τῷ θεῷ μου σωστέος,
623
ὃς καὶ μάλιστ' ὤλισθεν ἐν πρώτου πλάσει·
624
ὃ γὰρ δέδεκτο, καὶ παρεῖδε τὸν νόμον,
625
ὃ δ' ἦν 〈τὸ〉 παριδόν, τοῦτο καὶ προσλήψιμον.
626
μὴ τοίνυν ἥμισύν με σῳζέτω λόγος
627
ὅλον παθόντα, μηδ' ἀτιμούσθω θεός
628
ὡς οὐχ ὅλον λαβών με, πηλὸν δὲ μόνον,
629
ψυχὴν δ' ἄνουν τε κἀλόγου ζῴου τινός,
630
ὃ καὶ σέσωσται δηλαδὴ τῷ σῷ λόγῳ.
631
Καὶ ληξάτω τοιαῦτα εὐσεβῶν ἅπας.
632
ἴσον τι γὰρ πταίουσιν ἐξ ἐναντίας
633
τοῖς εἰσάγουσιν ἀσκόπως υἱοὺς δύο,
634
τὸν ἐκ θεοῦ τε καὶ τὸν ἐκ τῆς παρθένου,
635
οἱ τὴν κάτω τέμνοντες εὐαρμοστίαν,
636
οἱ μὲν ξέοντες, οἱ δὲ διπλοῦντες κακῶς.
637
εἰ γὰρ δύω, δέδοικα μὴ ἓν τῶν δύο,
638
ἢ προσκυνῶμεν ἀνθ' ἑνὸς δύω θεούς,
639
ἢ τοῦτο μὴ πάθωμεν εὐλαβούμενοι
640
πέμπωμεν ἔξω τοῦ θεοῦ τὸ σύνθετον.
641
ὧν μὲν γὰρ ἡ σάρξ, οὐδὲν ἂν πάθοι θεός.
642
θεοῦ δ' ὅλου μετέσχεν ἀνθρώπου φύσις,
643
οὐχ ὡς προφήτης ἤ τις ἄλλος ἐνθέων
644
—ὃς οὐ θεοῦ μετέσχε, τῶν θεοῦ δέ γε—,
645
ἀλλ' οὐσιωθεῖς' ὥσπερ αὐγαῖς ἥλιος.
646
οὗτοι μὲν οὖν ἔρροιεν ἐκ μέσου λόγου,
647
εἰ μὴ σέβοιεν ὡς ἓν ἄνθρωπον θεόν,
648
τὸν προσλαβόντα σύν γε τῷ προσλήμματι,
649
τὸν ἄχρονόν τε καὶ τὸ συμμιγὲς χρόνῳ,
650
τὸν ἐκ μόνου πατρός τε καὶ μητρὸς μόνης,
651
δύω φύσεις εἰς Χριστὸν ἐλθούσας ἕνα.
652
Τὰ δ' ἡμέτερα πῶς καὶ τίν' ἔσχε τὸν τρόπον;
653
πολλοῖς συνηνέχθημεν ἐλθόντες κακοῖς.
654
πρῶτον μὲν ἐξέζεσε καθ' ἡμῶν ἡ πόλις
655
ὡς εἰσαγόντων ἀνθ' ἑνὸς πλείους θεούς.
656
θαυμαστὸν οὐδέν· ἦσαν οὕτως ἠγμένοι,
657
ὥστ' ἀγνοεῖν παντάπασιν εὐσεβῆ λόγον,
658
πῶς ἡ μονὰς τριάζεθ', ἡ τριὰς πάλιν
659
ἑνίζετ' ἀμφοῖν ἐνθέως νοουμένοιν.
660
καὶ πρός γε τοῖς πάσχουσι δῆμος ἕλκεται,
661
ὡς τῷ τότε σφῶν προστάτῃ καὶ ποιμένι
662
οἶκτον λαβόντι τοῦ πάθους ὑπέρμαχον,
663
δῆμος τοσοῦτος καὶ φρονήματος πλέως,
664
ᾧ μὴ τὸ νικᾶν πάντα ἔσχατος ψόγος.
665
λίθους παρήσω τὴν ἐμὴν πανδαισίαν,
666
ὧν ἕν τι μέμφομ'· οὐ γὰρ ἦσαν εὔστοχοι
667
τούτων τυχόντες, ὧν τυχεῖν κενὸς φόνος.
668
ἔπειθ' ὑπάρχοις ὡς φονεὺς εἰσηγόμην
669
βλέπουσιν ὑψηλόν τι καὶ μετάρσιον,
670
οἷς εἷς νόμος τὸν δῆμον ἵλεων ἔχειν,
671
ὁ δεινὸν οὐδὲν πώποτ' οὐδ' εἰργασμένος
672
οὐδ' ἐννοήσας ὡς μαθητὴς τοῦ λόγου.
673
καί μοι παρέστη τοῦ λόγου συνήγορος
674
Χριστὸς βοηθῶν τῷ συνηγόρῳ λόγων,
675
ὃς καὶ λεόντων οἶδεν ἐκσῴζειν ξένους
676
καὶ πῦρ δροσίζειν εἰς ἀναψυχὴν νέων,
677
κῆτος δὲ ποιεῖν εὐσεβῶν εὐκτήριον·
678
οὗτός μ' ἐδόξας' ἐν ξένῳ κριτηρίῳ.
679
Ἔπειτα δεινὸς τῶν ἐμῶν οἰδεῖ φθόνος
680
εἰς Παῦλον ἑλκόντων με κἀπολλώ τινα,
681
τοὺς μήτε σαρκωθέντας ἡμῖν πώποτε
682
μήτ' ἐκχέαντας αἷμα τιμίου πάθους·
683
ἀφ' ὧν καλούμεθ', οὐχὶ τοῦ σεσωκότος·
684
οἷς συνδονεῖται πάντα καὶ συσσείεται—
685
ὡς εὐδρομούσης τἆλλα τῆς ἐκκλησίας.
686
πῶς δ' ἄν ποτ' ἢ ναῦς ἢ πόλις, πῶς δ' ἂν στρατός
687
ἢ καὶ χοροῦ πλήρωμα, πῶς δ' οἶκος φίλος
688
σταίη πλέον τὸ βλάπτον ἢ κρατοῦν ἔχων;
689
τοῦτ' οὖν ἔπασχε τηνίχ' ὁ Χριστοῦ λεώς·
690
πρὶν γὰρ παγῆναι καὶ τυχεῖν παρρησίας,
691
πρὶν ἐκλυθῆναι σπαργάνων τῶν παιδικῶν,
692
οὔπω τελείως τὴν βάσιν ἐρηρεισμένος,
693
ἐκόπτετ', ἐρριπτεῖτο, ἐσπαράσσετο
694
ἐν ὄψεσιν τεκόντων εὐγενὴς τόκος
695
ἀτεκνίαν πεινῶσι τὴν ἐμὴν λύκοις.
696
οὐ γὰρ φορητὸν ἄνδρα τὸν πενέστατον,
697
ῥικνόν, κάτω νεύοντα καὶ δυσείμονα,
698
γαστρὸς χαλινοῖς, δάκρυσιν τετηκότα
699
φόβῳ τε τοῦ μέλλοντος, ὡς δ' ἄλλων κακοῖς,
700
οὐδ' εὐφυῶς ἔχοντα τῆς προσόψεως,
701
ξένον, πλανήτην, γῆς σκότῳ κεκρυμμένον
702
τῶν εὐσθενούντων καὶ καλῶν πλέον φέρειν.
703
Σχεδὸν γὰρ αὐτῶν ταῦτα ἐξηκούετο·
704
„θωπεύομεν, σὺ δ' οὐχί· τιμῶμεν θρόνους,
705
σὺ δ' εὐλάβειαν· ἀρτύσεις ἡμῖν φίλαι,
706
σοὶ δ' εὐτέλεια, καὶ τρυφῆς ἔσθων ἅλας
707
τῆς ὀφρυώδους ἁλμυρὸν καταπτύεις.
708
δουλεύομεν καιροῖς τε καὶ λαῶν πόθοις
709
ἀεὶ διδόντες τῷ πνέοντι τὸ σκάφος,
710
χαμαιλεόντων τε τρόπον καὶ πολυπόδων
711
πολλὰς τιθέντες τοῖς λόγοις ἀεὶ χρόας.
712
σὺ δ' ἡμὶν ἄκμων ἀνήλατος, τῆς ὀφρύος.
713
ὥσπερ μιᾶς γε πίστεως οὔσης ἀεί
714
στενοῖς τὸ δόγμα τῆς ἀληθείας σφόδρα,
715
σκαιὰν βαδίζων πάντοτε τοῦ λόγου τρίβον.
716
πόθεν δέ σοι, βέλτιστε, καὶ γλώσσῃ λάλῳ
717
τὸν λαὸν ἕλκειν, τοὺς δὲ βάλλειν εὐστόχως
718
κακῶς φρονοῦντας ἐν πολυσχιδεῖ πλάνῃ,
719
διπλοῦν τιν' ὄντα τοῖς φίλοις καὶ τοῖς ξένοις,
720
τοῖς μὲν λίθον μάγνητα, τοῖς δὲ σφενδόνην;“
721
Ταῦτ' εἰ μὲν οὐκ' ἔσθ', ὥσπερ οὐκ' ἔστιν, κακά,
722
τί δυσχεραίνεις ὥς τι πάσχων ἔκτοπον;
723
εἰ δ' ἔστι καὶ σοὶ τοῦτο φαίνεται μόνῳ,
724
κρῖνον δικαίως ὡς θεοῦ παραστάτης
725
ξαίνειν με τὸν πταίοντα, τὸν λαὸν δ' ἔα,
726
ὃς οὐδὲν ἠδίκηκεν ἢ στέργων ἐμέ
727
ἡττημένος τε τῶν ἐμῶν διδαγμάτων.
728
Τὰ πρῶτα μὲν δὴ καὶ φέρειν οἷός τε ἦν.
729
εἰ γάρ με καὶ τὸ καινὸν ἐπτόει βραχύ,
730
ὡς ἀθρόως τις ὠσὶν ἐμπεσὼν ψόφος
731
ἢ τοῖς ἀπείροις ἀστραπῆς αὐγῆς τάχος,
732
ἀλλ' ἦν ἔτ' ἀπλὴξ καὶ φέρειν πάντα σθένων·
733
ἥ τ' ἐλπὶς οὖσα πραγμάτων ἐλευθέρων,
734
τοῦ μὴ πάλιν μοι ταὐτὸ συμπεσεῖν πάθος,
735
ἔπειθε ῥᾷον διαφέρειν τὴν συμφοράν.
736
ἃ δ' ἦλθεν ἡμῖν αὖθις ἐκ τούτων κακά—
737
ὢ πῶς ἂν ἐκφράσαιμι τοὺς ἐμοὺς πόνους;
738
ὢ τῶν κακῶν ποριστά, δαῖμον βάσκανε,
739
πῶς ἴσχυσας τοσοῦτον ἐκπλῆσαι κακόν;
740
οὐχ αἷμά μ' οὐδὲ βάτραχος, οὐ σκνιπῶν νέφος
741
οὐδὲ κυνόμυια οὔτε τις κτηνῶν φθορά,
742
οὐ φλυκτίς, οὐ χάλαζ', οὐκ ἀκρίς, οὐ σκότος,
743
οὐ πρωτοτόκων ὄλεθρος, ἔσχατον κακῶν,
744
ἔκαμψεν ἡμᾶς (ταῦτα γὰρ τῶν ἀγρίων
745
Αἰγυπτίων μάστιγες ἐκβοώμεναι).
746
{καὶ πρός γ' Ἐρυθρᾶς κῦμα συγκλύσαν λεών.}
747
τί δ' ὦσεν ἡμᾶς; κουφότης Αἰγυπτίων.
748
ὡς δ' ὦσεν, εἰπεῖν ἄξιον· στήλη γὰρ ἄν
749
αὕτη γένοιτο τῶν κακῶν αἰωνία.
750
Ἦν τίς ποθ' ἡμῖν ἐν πόλει θηλυδρίας,
751
Αἰγύπτιον φάντασμα, λυσσῶδες κακόν,
752
κύων, κυνίσκος, ἀμφόδων ὑπηρέτης,
753
ἄρις, ἄφωνον πῆμα, κητῶδες τέρας,
754
ξανθὸς μελάνθριξ, οὖλος ἁπλοῦς τὴν τρίχα—
755
τὰ μὲν παλαιά, τὰ δ' ἀρτίως εὑρημένα·
756
τέχνη γάρ ἐστι δημιουργὸς δευτέρα.
757
πλεῖστον γυναικῶν ἔργον, εἴτ' οὖν ἀρρένων,
758
χρυσοῦν, ἑλίσσειν τὴν φιλόσοφον σισόην.
759
τὰ τῶν γυναικῶν ἐν προσώποις φάρμακα
760
σοφοὶ φερόντων· εἰς τί γὰρ μόναι σοφαί
761
τὴν ἀπρεπῆ τε καὶ κακὴν εὐμορφίαν,
762
ἣ πρόγραμμ' ἐστὶ καὶ σιωπῶν τοῦ τρόπου,
763
ὡς οὐκ ἐχόντων Μαξίμους καὶ ἀρρένων;
764
ἡ κουρὰ τοῦτ' ἔδειξε λανθάνον τέως.
765
τοιαῦτα θαύμαθ' ἡμὶν ἐκ τῶν νῦν σοφῶν,
766
διπλοῦν τιν' εἶναι τὴν φύσιν τὸ σχῆμά τε
767
ἀμφοῖν μερίζειν τοῖν γενοῖν τρισαθλίως,
768
κόμην γυναιξίν, ἀνδράσιν βακτηρίαν.
769
ἐξ ὧν ἐκόμπαζ' ὥς τι τῇ πόλει δοκῶν,
770
ὤμους σκιάζων βοστρύχοις ἀεὶ φίλοις,
771
πέμπων λογισμοὺς σφενδονωμέναις κόμαις,
772
πᾶσαν φέρων παίδευσιν ἐν τῷ σώματι.
773
Πολλὰς διελθὼν οὗτος, ὡς ἀκούομεν,
774
ὁδοὺς πονηράς—ἅστινας δ' ἄλλοις μέλοι,
775
οὐ γὰρ τὰ πάντ' ἔμοιγε ἐκζητεῖν σχολή·
776
βίβλοι δ' ὅμως φέρουσιν ἀρχόντων ὅσαι—
777
ταύτῃ τελευτῶν ἐγκαθέζεται πόλει.
778
οὐδὲν γὰρ εἶχε βρῶμα τῶν εἰωθότων·
779
ὀξὺ βλέπων δὲ καὶ σοφῶς ὀσφρώμενος—
780
σοφὸν γὰρ ἔστω καὶ τὸ πικρῶς συντεθέν,
781
τὸ δ' ἐστὶν ἡμᾶς τῆς καθέδρας ἐκβαλεῖν
782
τοὺς οὔτ' ἔχοντας, οὔθ' ὅλως τιμωμένους,
783
πλὴν τοῦ φυλάξαι καὶ καταρτίσαι λεών·
784
σοφώτερον δέ, καὶ γὰρ οὐ διὰ ξένων,
785
αὐτῶν δ' ἀφ' ἡμῶν συμπλέκει τὸ δρᾶμ' ὅλον,
786
ὡς ἂν σοφιστὴς τῶν κακῶν καὶ συνθέτης,
787
τῶν ταῦτ' ἀήθων καὶ πλοκῆς πάντῃ ξένων,
788
ἄλλην δὲ τιμᾶν δεινότητ' εἰθισμένων·
789
εἰπεῖν σοφόν τι καὶ λέγοντα θαυμάσαι
790
βίβλων τε θείων ἐκλέγειν τὴν καρδίαν.
791
Καινόν τιν' εἰπεῖν ἐν κακοῖς λόγον θέλω·
792
ἐχρῆν τὸν αὐτὸν πᾶσιν εἶναι δὴ τρόπον,
793
ἢ τὸν κακῶν ἄπειρον ἢ τὸν ποικίλον.
794
ἧττον γὰρ ἐβλάπτοντ' ἂν ἔκ τινών τινες
795
ἀντιζυγούντων ἢ συνεστώτων τρόπων·
796
νῦν δ' εἰσὶ θήρα τῶν κακῶν οἱ βελτίους.
797
τίς ἡ τοσαύτη σύγχυσις τοῦ πλάσματος;
798
ὡς σφόδρ' ἀνίσως ἐζύγημεν ἐκ θεοῦ.
799
τίς τὸν κάκιστον ὄψεται τῶν μετρίων
800
δολοῦντα, συμπλέκοντα, μηχανώμενον,
801
κλέπτονθ' ἑαυτὸν μυρίαις ἀεὶ στροφαῖς;
802
τὸ μὲν γὰρ εὐκίνητον εἰς μοχθηρίαν
803
τηρεῖ τὰ πάντα καὶ βλέπει τὰ καίρια·
804
τὸ δ' εἰς ἀρετὴν πρόχειρον εἰς ὑποψίαν
805
τῶν χειρόνων ἀργόν τε καὶ νωθὲς φύσει.
806
οὕτως ἁλίσκετ' εὐχερῶς ἡ χρηστότης.
807
Πῶς τοῦτο ποιεῖ καί—σκοπεῖθ'—ὡς ποικίλως.
808
Αἰγύπτιόν τιν' ἄλλον ὄψει Πρωτέα.
809
τῶν εὐνοούντων γίνεται καὶ τῶν σφόδρα
810
πιστῶν. τίς οὕτως ὡς ἔμοιγε Μάξιμος
811
στέγης, τραπέζης, δογμάτων, βουλευμάτων
812
κοινωνός; οὐδὲν θαῦμα· καὶ γὰρ ἦν μέγα·
813
κύων ὑλακτῶν δῆθεν τοὺς κακόφρονας
814
καὶ τῶν ἐμῶν πρόθυμος αἰνετὴς λόγων.
815
ὁμοῦ δὲ ταῦτα, καί τι τῶν ἐν βήματι
816
λαβὼν νόσημα, λεῖμμα τῆς πρώτης νόσου,
817
τὸ δ' ἦν ἄπαυστος ζῆλος, ἔμφυτον κακόν—
818
οὐ ῥᾳδίως γὰρ κάμπτεται πονηρία—,
819
τούτοις βραβεύων ἀνίσως, αὑτῷ φίλως,
820
δύω συνεργοῖς χρώμενος τῆς πικρίας,
821
πρώτῳ τε δευτέρῳ τε ἀνθρωποκτόνοις,
822
μόγις ποτ' ἐξέρρηξεν ἀσπίδος τόκον.
823
ὁ πρῶτος ἦν Βελίας, ἄγγελός ποτε,
824
ὁ δεύτερος δὲ τοῦδε λαοῦ πρεσβύτης
825
τὸν νοῦν τι μᾶλλον ἢ τὸ σῶμα βάρβαρος,
826
ὃς οὐ παροφθείς, οὐδὲν ἐκμελὲς παθών,
827
τὰ πρῶτ' ἔχων τιμῆς τε καὶ θρόνων ἀεί—
828
ἄκουε, Χριστέ, καὶ Δίκης ὄμμ' ἀπλανές,
829
εἰ δὴ καλεῖν ἐνταῦθα Χριστὸν ἄξιον—
830
μῖσος πονηρὸν καὶ κακότροπον ἀθρόως
831
ὤδινεν. οἴ μοι· πῶς ἀποκλαύσω; σκότος
832
αἰθρία λαμπρά, καὶ τὸ συντεθὲν κακόν
833
πόρρωθεν ἦλθεν ἡμίν, Αἰγύπτου νέφος.
834
Κατάσκοποι μὲν πρῶτον, οὓς τῆς ἐκκρίτου
835
γῆς Ἰσραήλ ποτ' ἐξέπεμψ' ὁ γεννάδας·
836
πλὴν οὐκ Ἰησοῦς οὐδὲ Χάλεβ οἱ σοφοί,
837
ἀλλ' εἴ τις ὕβρις ἐν νέοις καὶ πρεσβύταις,
838
Ἄμμων, Ἀπάμμων, Ἁρποκρᾶς, Στίππας, Ῥόδων,
839
Ἄνουβις, Ἑρμάνουβις, Αἰγύπτου θεοί,
840
πιθηκόμορφοι καὶ κυνώδεις δαίμονες,
841
δύστηνα ναυταρίδια καὶ παράφθορα,
842
εὔωνα, μικροῦ κέρματος πολλοὺς θεούς
843
ῥᾷστ' ἂν προθέντα, εἴπερ ἦσαν πλείονες.
844
Ἔπειτα μικρὸν ὕστερον οἱ πεπομφότες
845
τούτους, στρατηγοὶ τῆς φάλαγγος ἄξιοι
846
ἤ, τῶν κυνῶν εἰπεῖν τι προσφυέστερον,
847
οἱ ποιμένες. πλέον γὰρ οὐδὲν φθέγξομαι
848
—καίπερ σφαδᾴζων ἔνδοθεν πολλοῖς λόγοις
849
ὥσπερ τις ἀσκὸς δέσμιος γλεύκους ζέων
850
ἢ καὶ φυσητὴρ χαλκέως γέμων πνοῆς—
851
αἰδοῖ τε τοῦ πέμψαντος, εἰ καὶ κουφόνους,
852
αὐτῶν τ' ἐκείνων, οἷς τι συγγνώμης τυχόν
853
μετῆν ὑποσπασθεῖσιν ἐξ ἀγροικίας,
854
ὅποι φέροιεν οἱ κακοί, κινουμένοις,
855
οὓς ἐνθάδ' ἡμὶν ἐδημιούργησε φθόνος.
856
σοφοί, τὸ πρόβλημ' εἴπατ'—οὐκ ἔμοιγε γάρ
857
τοῦτ' εὐσύνοπτον, πλήν τις εἰ φράζοι σοφῶν—·
858
πῶς Πέτρος αὐτός, ὁ βραβεὺς τῶν ποιμένων,
859
πρώην μὲν ἡμᾶς ἐγκαθίστη γράμμασιν
860
οὕτω προδήλως διπλόης ἐλευθέροις,
861
ὡς αὐτὰ πείσει τὰ πρὸς ἡμᾶς γράμματα,
862
καὶ συμβόλοις ἐτίμα τῆς ἱδρύσεως,
863
νῦν δ' ἧκεν ἡμῖν ἔλαφος ἀντὶ παρθένου;
864
ταῦτ' οὐ πρόδηλα, ταῦτα δεῖθ' ἑρμηνέως.
865
Ὤφθη τι τούτων σκηνικώτερόν ποτε
866
πολλῶν πονηρῶς ἐν βίῳ πεπαισμένων;
867
ὀφθήσεται δὲ ἄλλο παιγνικώτερον;
868
οἶνόν τις εἶπε συμπότης πάντων κρατεῖν,
869
ἄλλος γυναῖκα, τὴν δ' ἀλήθειαν σοφός·
870
ἐγὼ δ' ἂν εἶπον χρυσόν, ὡς ἔχει κράτος.
871
τούτῳ τὰ πάντα ῥᾳδίως πεσσεύεται.
872
οὔπω τὸ δεινόν, εἰ τὰ τοῦ κόσμου μόνα
873
πλέον παρ' ἡμῖν ἰσχύει τοῦ πνεύματος.
874
πόθεν δ' ὁ χρυσὸς τῷ κυνί, ζητητέον.
875
πρεσβύτερον ἐκ Θάσου τιν' ἥκοντ' ἐνθάδε
876
χρυσὸν φέροντα τῆς ἐκεῖς' ἐκκλησίας,
877
ἐφ' ᾧ πρίασθαι Προικονησίας πλάκας,
878
τοῦτον περισήνας καὶ λαβὼν συμπράκτορα
879
πολλαῖς τε δήσας ἐλπίσιν τὸν ἄθλιον—
880
οἱ γὰρ κακοὶ τάχιστα μίγνυνται κακοῖς—
881
τὸν χρυσὸν εἶχεν εἰς ἅπανθ' ὑπηρέτην,
882
πιστὸν συνεργόν, γνήσιον συνέμπορον.
883
τεκμήριον δέ· καὶ γὰρ οἱ πρώην ἐμέ
884
σέβοντες, ὡς ἄχρηστον, ἄχρυσον φίλον
885
περιφρονοῦσι φίλτατοι καὶ ῥᾳδίως
886
κλίνουσι πρὸς τὸ χεῖρον ὡς ῥοπὴ ζυγοῦ.
887
Νὺξ ἦν· ἐγὼ δ' ἔκαμνον· οἱ δ' ὥσπερ λύκοι
888
κλέπται φανέντες ἀθρόως μάνδρας ἔσω,
889
πολλοὺς ἔχοντες μισθίους ἐκ τοῦ στόλου,
890
ἐξ ὧν Ἀλεξάνδρεια ῥᾷστ' ἀνάπτεται—
891
καὶ γὰρ συνεμπίπτουσι τῷ στόλῳ σαφῶς—,
892
κεῖραι προθυμοῦντ' εἰς καθέδραν τὸν κύνα,
893
πρὶν ἤ τι λαῷ, πρὶν κτίλοις ἐκκλησίας,
894
πρὶν ἡμὶν αὐτοῖς, ὡς κυσὶν γοῦν, γνωρίσαι.
895
οὕτω φασὶν καὶ ταῦτα προστεταγμένοι.
896
οὕτως Ἀλεξάνδρεια τιμᾷ τοὺς πόνους.
897
οὕτω δικάσαι τις ὑμὶν ἄλλος εὐμενής.
898
Ἦν ὄρθρος· ὁ κλῆρος δέ—καὶ γὰρ ἐγγύθεν
899
ᾤκουν—ἀνήφθη καὶ τάχιστα τὸν λόγον
900
ἄλλῳ δίδωσιν ἄλλος. εἶτ' ἐγείρεται
901
φλὸξ λαμπρὰ λίαν· ὢ πόσων μὲν ἐν τέλει,
902
πόσων ξένων δὲ συρρυέντων καὶ νόθων.
903
οὐκ ἦν γὰρ ὅστις οὐκ ἐμεμήνει τοῖς τότε
904
τοιαῦθ' ὁρῶντες τἀπίχειρα τῶν πόνων.
905
τί μακρὰ τείνω; ἐκ μὲν ἡμῶν αὐτίκα
906
χωροῦσιν ὀργῇ, τοῦ σκοποῦ τῷ μὴ τυχεῖν
907
ἀλγοῦντες. ὡς δ' ἂν μὴ μάτην ὦσιν κακοί,
908
τὸ λεῖπον ἐκπληροῦσι τῇ σκηνῇ τέλος.
909
εἰς γὰρ χοραύλου λυπρὸν οἰκητήριον
910
ἀχθέντες οἱ σεμνοί τε καὶ θεῷ φίλοι
911
λαόν τ' ἔχοντες τῶν ἀποβλήτων τινάς
912
κυνῶν τυποῦσι τὸν κάκιστον ποιμένα,
913
κείραντες οὐ δήσαντες οὐδὲ σὺν βίᾳ·
914
κύων γὰρ ἦν πρόθυμος εἰς τὰ κρείσσονα.
915
τομὴ δ' ὑπῆλθε βοστρύχους εὐφορβίους
916
λύους' ἀμόχθως τὸν πολὺν χειρῶν πόνον,
917
τοσοῦτον αὐτῷ καὶ μόνον δεδωκυῖα,
918
ὅσον γυμνῶσαι τὸ τριχῶν μυστήριον,
919
τριχῶν, ἐν αἷς ἔκειτο τὸ σθένειν ἅπαν,
920
ὥσπερ λέγουσι τῷ κριτῇ Σαμψών ποτε,
921
ὃν ἡ κόμη προὔδωκεν ἐξυρημένη,
922
τριχῶν, ἀώρου κἀνεμοφθόρου θέρους,
923
ἅς τις γυνὴ τέτμηκεν εἰς ἐχθρῶν χάριν.
924
Ποιμὴν δὲ δειχθεὶς ἐκ κυνῶν ἐκ ποιμένων
925
πάλιν κύων πέφηνε· τῆς ἀτιμίας.
926
κύων ἔρημος, μήτε τῆς κόμης ἔτι
927
φέρων τὸ κάλλος, μήτε τὴν ποίμνην στρέφων,
928
αὖθις μακέλλων ὀστέοις ἐπιτρέχων.
929
δράσεις δὲ δὴ τί τὴν καλὴν κόμην; πάλιν
930
θρέψεις φιλεργῶν; ἢ μενεῖς τοῖος γέλως;
931
ἄμφω γὰρ αἰσχρά, καί τι τοῖν δυοῖν μέσον
932
οὐκ ἔστιν εὑρεῖν οὐδὲ ἕν—πλὴν ἀγχόνης.
933
θήσεις δὲ ποῦ μοι τὰς τρίχας, πέμψεις δὲ ποῦ;
934
σκηναῖς θεάτρων, εἰπέ μοι, ἢ παρθένοις;
935
τίσιν δὲ τούτων αὖθις; ἦ Κορινθίαις
936
ταῖς σαῖς, μεθ' ὧν τὰ θεῖα ἐξησκοῦ ποτε
937
μόνος μόναις τε πανσόφως κοινούμενος;
938
ἀνθ' ὧν σε θήσω μᾶλλον οὐρανοῦ κύνα.
939
Εὐθὺς μὲν οὖν τοσοῦτον ἤλγησεν πόλις
940
τοῖς τηνικαῦτα συμβεβηκόσιν κακοῖς,
941
ὥστ' ἐπρίοντο πάντες· ἐξέχει θ' ἅπας
942
λόγους ἀηδεῖς τοῦ βίου κατηγόρους,
943
θυμοῦ φέροντος ἃ φρένες συνεκρότουν.
944
ἄλλος τι δ' ἄλλο ἠράνιζεν εἰς ἑνός
945
κακοῦ τελείου πάντοθεν συμφωνίαν.
946
ὥσπερ γὰρ ἐν τοῖς σώμασιν συνανίσταται
947
πάθη τὰ μικρὰ ταῖς μεγάλαις ἀρρωστίαις,
948
κἂν ἠρεμοῦντα τῷ σθένειν τέως τύχῃ,
949
οὕτως ἐκείνου πάντα τὰ πρόσθεν κακά
950
ἐστηλίτευσεν ἡ τελευταία στάσις.
951
ἀλλ' οὐκ ἐμοῦ γε ταῦτ' ἂν ἐξέλθοι ποτέ.
952
ἴσασιν οἱ λέγοντες· ἐνδάκνω δ' ἐγώ
953
τῶν πρόσθεν αἰδοῖ καίπερ ἠδικημένος.
954
”Τί οὖν; σὺ τοῦτον οὐ χθὲς εἶχες ἐν φίλοις
955
καὶ τῶν μεγίστων ἠξίους ἐγκωμίων;”
956
τάχ' ἄν τις ἀπαντήσειε τῶν ταῦτ' εἰδότων
957
καὶ τὴν τότ' εὐχέρειαν αἰτιωμένων,
958
ὑφ' ἧς ἐτίμων καὶ κυνῶν τοὺς χείρονας.
959
ἄγνοιαν ἠγνόησα μίσους ἀξίαν.
960
ἐξηπατήθην ὡς Ἀδὰμ γεύσει κακῇ.
961
ὡραῖον ἦν τὸ πικρὸν εἰς ὄψιν ξύλον.
962
τὸ σχῆμά μ' ἠπάτησε τῆς ὁρωμένης
963
ἄχρι προσώπου πίστεως καὶ ῥημάτων.
964
πιστοῦ γὰρ ἀνδρὸς οὐδὲν εὐπειθέστερον
965
πρὸς εὐλάβειαν ῥᾳδίως ὁρμωμένου
966
ἢ οὖσαν ἢ δοκοῦσαν, ὢ χρηστοῦ πάθους·
967
ὃ βούλεται γάρ, τοῦθ' ἕκαστος οἴεται.
968
Τί χρῆν με ποιεῖν; εἴπατ', ὦ σοφώτατοι.
969
τί δ' ἄν τις ὑμῶν ἄλλο τι πρᾶξαι δοκεῖ
970
οὕτως ἔτι στενῆς τε τῆς ἐκκλησίας
971
οὔσης τόθ', ὥστε καὶ καλάμης τι συλλέγειν;
972
ἐξουσίαν γὰρ οὐ τοσαύτην ὁ στενός,
973
ὅσην δίδωσι καιρὸς ὁ πλάτους γέμων.
974
μέγιστον ἦν μοι καὶ πατῶν αὐλὴν κύων
975
ἐμὴν σέβων τε Χριστὸν ἀνθ' Ἡρακλέους.
976
τῷ δ' ἦν τι μεῖζον· τὴν ἐπ' αἰσχίστοις φυγήν
977
πίστιν πεποίηθ' ὡς θεοῦ πάσχων χάριν.
978
μαστιγίας ἦν, ἀλλ' ἐμοὶ νικηφόρος.
979
εἰ τοῦτο δεινόν, οἶδα πολλὰ πολλάκις
980
τοιαῦθ' ἁμαρτών. ἆρα συγγνώσεσθέ μοι,
981
ἄνδρες δικασταί, τῆς καλῆς ἁμαρτίας;
982
ἦν μὲν κάκιστος, ἀλλ' ἐτίμων ὡς καλόν.
983
Ἦ φθέγξομαί τι καὶ νεανικώτερον;
984
ἰδού, προτείνω τὴν ἄκαιρον καὶ λάλον
985
γλῶσσαν· ὁ θέλων ἀνηλεῶς ἐκτεμνέτω.
986
τί δ' οὐχὶ τέτμητ'; ἢ δοκεῖ σοι καὶ σφόδρα,
987
ἣ μακρὰ σιγᾷ καὶ πλέον σιγήσεται,
988
ἴσως δίκας τίνουσα τῆς ἀκαιρίας,
989
ὡς ἂν μάθῃ μὴ πᾶσιν εἶναι δεξιά;
990
κἀκεῖνο δ' οἷον· προστεθήτω γὰρ μόνον·
991
ὄντως…
992
ὃν…
The complete text is available when the reading interface loads.