Isagoge sive quinque voces

PORPHYRII ISAGOGE ET IN ARISTOTELIS CATEGORIAS COMMEiNTARIUM

Ὄντος ἀναγκαίου, Χρυσαόριε, καὶ εἰς τὴν τῶν παρὰ Ἀριστοτέλει κατηγοριῶν 1a Brand. διδασκαλίαν τοῦ γνῶναι τί γένος καὶ τί διαφορὰ τί τε εἶδος καὶ τί ἴδιον καὶ τί συμβεβηκός, εἴς τε τὴν τῶν ὁρισμῶν ἀπόδοσιν καὶ ὅλως εἰς τὰ περὶ διαιρέσεως καὶ ἀποδείξεως χρησίμης οὔσης τῆς τούτων θεωρίας, σύντομόν σοι παράδοσιν ποιούμενος πειράσομαι διὰ βραχέων ὥσπερ ἐν εἰσαγωγῆς τρόπῳ τὰ παρὰ τοῖς πρεσβυτέροις ἐπελθεῖν, τῶν μὲν βαθυτέρων ἀπεχόμενος ζητημάτων, τῶν δ᾿ ἁπλουστέρων συμμέτρως στοχαζόμενος. αὐτίκα περὶ τῶν γενῶν τε καὶ εἰδῶν τὸ μὲν εἴτε ὑψέστηκεν εἴτε καὶ ἐν μόναις ψιλαῖς ἐπινοίαις κεῖται εἴτε καὶ ὑφεστηκότα σώματά ἐστιν ἢ ἀσώματα καὶ πότερον χωριστὰ ἢ ἐν τοῖς αἰσθητοῖς καὶ περὶ ταῦτα ὑφεστῶτα, παραιτήσομαι λέγειν βαθυτάτης οὔσης τῆς τοιαύτης πραγματείας καὶ ἄλλης μείζονος δεομένης ἐξετάσεως· τὸ δ᾿ ὅπως περὶ αὐτῶν καὶ τῶν προκειμένων λογικώτερον οἱ καλαιοὶ διέλαβον καὶ τούτων μάλιστα οἱ ἐκ τοῦ περιπάτου, νῦν σοι πειράσομαι δεικνύναι.

Περὶ γένους.

Ἔοικεν δὲ μήτε τὸ γένος μήτε τὸ εἶδος ἁπλῶς λέγεσθαι. γένος γὰρ λέγεται καὶ ἡ τινῶν ἐχόντων πως πρὸς ἕν τι καὶ πρὸς ἀλλήλους ἄθροισις, καθ᾿ ὃ σημαινόμενον τὸ Ἡρακλειδῶν λέγεται γένος ἐκ τῆς ἀφ᾿ ἑνὸς σχέσεως, λέγω δὴ τοῦ Ἡρακλέους, καὶ τοῦ πλήθους τῶν ἐχόντων πως πρὸς ἀλλήλους τὴν ἀπ᾿ ἐκείνου οἰκειότητα, κατὰ ἀποτομὴν τὴν ἀπὸ τῶν ἄλλων γενῶν κεκλημένου. λέγεται δὲ καὶ ἄλλως πάλιν γένος ἡ ἑκάστου τῆς γενέσεως 1 Titulum totum exhibent ABL, comprobat David in prolegomenis Brand. 18a43: Πορφυρίου εἰσαγωγή (ceteris oni.) CMa: ad titulum add Χριστὲ ὁ θεὸς ἡμῶν σύμπραττε A 4 τί τε εἶδος ABLMa Amm.: καὶ τί εἶδος C Dav. 8 πρεσβυτέροις iter. B 10 περὶ τῶν τί τε εἶδος ABLMa Amm.: καὶ τί εἶδος C Dav. 8 περεσβυτέροις iter. B 10 περὶ 15 λογικώτερον] probabiliter Boeth. 17 tit. exhibent libri omnes 19 ἡ in ras. alia m. B. τινῶν om. M (suppl. m.1 in mrg.) aute πρὸς ἀλλήλους add. ἡ BM: om. ACLa 21 δὴ ACLMa: δὲ B Boeth. 22 τὴν ἀπὸ (aute τῶν ἄλλωv) om. El. 23 κεκλημένου AB Amm. Dav. (lemm. et comment.) Boeth.: κεκλημένον CLMa ἀρχὴ εἴτε ἀπὸ τοῦ τεκόντος εἴτε ἀπὸ τοῦ τόπου ἐν ᾧ τις γέγονεν. 1a οὕτως γὰρ Ὀρέστην μὲν ἀπὸ Ταντάλου φαμὲν ἔχειν τὸ γένος, Ὕλλον δὲ ἀφ’ Ἡρακλέους, καὶ πάλιν Πίνδαρον μὲν Θηβαῖον εἷναι τὸ γένος, Πλάτωνα δὲ Ἀθηναῖον· καὶ γὰρ ἡ πατρὶς ἀρχή τίς ἐστι τῆς ἑκάστου γενέσεως, ὥσπερ καὶ ὁ πατήp. τοῦτο δὲ ἔοικε πρόχειρον εἶναι τὸ σημαινόμενον· Ἡρακλεῖδαι γὰρ λέγονται οἱ ἐκ γένους κατάγοντες ἡρακλέους καὶ Κεκροπίδαι αἱ ἀπὸ Κέκροπος καὶ οἱ τούτων ἀγχιστεῖς. καὶ πρότερόν γε ὠνομάσθη γένος ἡ ἑκάστου τῆς γενέσεως ἀρχή, μετὰ δὲ ταῦτα καὶ τὸ πλῆθος τῶν ἀπὸ μιᾶς ἀρχῆς οἷον ἡρακλέους, ὃ ἀφορίζοντες καὶ ἀπὸ τῶν ἄλλων χωρίζοντες ἔφαμεν τὸ ὅλον ἄθροισμα Ἡρακλειδῶν γένος. ἄλλως δὲ πάλιν γένος λέγεται, ᾧ ὑποτάσσεται τὸ εἶδος, καθ' ὁμοιότητα ἴσως τούτων εἰρημένον· καὶ γὰρ ἀρχή τίς ἐστι τὸ τοιοῦτο γένος τῶν ὑφ' ἑαυτὸ καὶ δοκεῖ καὶ τὸ πλῆθος περιέχειν πᾶν τὸ ὑφ' ἑαυτό.

Τριχῶς οὖν τοῦ γένους λεγομένου περὶ τοῦ τρίτου παρὰ τοῖς φιλοσόφοις ὁ λόγος· ὃ καὶ ὑπογράφοντες ἀποδεδώκασι γένος εἶναι λέγοντες τὸ κατὰ πλειόνων καὶ διαφερόντων τῷ εἴδει ἐν τῷ τί ἐστι κατηγορούμενον οἷον τὸ ζῷον. τῶν γὰρ κατηγορουμένων τὰ μὲν καθ' ἑνὸς λέγεται μόνου, ὡς τὰ ἄτομα οἷον Σωκράτης καὶ τὸ οὗτος καὶ τὸ τοῦτο, τὰ δὲ κατὰ πλειόνων, ὡς τὰ γένη καὶ τὰ εἴδη καὶ αἱ διαφοραὶ καὶ τὰ Ι ἴδια καὶ τὰ συμβεβηκότα 1b κοινῶς ἀλλὰ μὴ ἰδάως τινό. ἔστι δὲ γένος μὲν οἷον τὸ ζῷον, εἶδος δὲ οἷον ὁ ἄνθρωπος, διαφορὰ δὲ οἷον τὸ λογικόν, ἴδιον δὲ οἷον τὸ γελαστικόν, συμβεβηκὸς δὲ οἷον τὸ λευκόν, τὸ μέλαν, τὸ καθέζεσθαι. τῶν μὲν καθ' ἑνὸς μόνου κατηγορουμένων διαφέρει τὰ γένη τῷ ταῦτα κατὰ πλειόνων ἀποδοθέντα κατηγορεῖσθαι, τῶν δὲ αὖ κατὰ πλειόνων τῶν μὲν εἰδῶν, ὅτι τὰ μὲν εἴδη εἰ καὶ κατὰ πλειόνων κατηγορεῖται ἀλλ' οὐ διαφερόντων τῷ εἴδει ἀλλὰ τῷ ἀριθῷ· ὁ γὰρ ἄνθρωπος εἶδος ὣν Σωκράτους καὶ Πλάτωνος κατηγορεῖται, οἳ οὐ τῷ εἴδει διαφέρουσιν ἀλλήλων ἀλλὰ τῷ ἀριθμῷ, τὸ δὲ ζῷον γένος ὂν ἀνθρώπου καὶ βοὸς καὶ ἵππου κατηγορεῖται, οἳ διαφέρουσι 1 εἴτε (utrobique) BCMa Boeth.: ἥ τε .AL: ἤτοι—ἢ Dav. 2 ante Ταντάλου add. τοῦ C: om. ABLMa Dav. ὕλον Ma 3 μὲν .supra scr. M. 2 M 5 καὶ om. A 1B: Boeth.: exhib. A 2CMa Dav. oomment. 6 κατάγοντες ABLM: καταγόμενοι a: om. C : qui descendunt Boeth. 7 post Κέκροπος add. τὸ γένος κατάγοντες C: om. ABLMa Boeth. 10 ἔφαμεν BCLMa Boeth.: φαμὲν A 11 ἴσως post τούτων colloc. C 12 τοιοῦτον Ca 12. ὑπ' αὐτὸ (utrobique) B (sed π m. 2): ὑπ' αὑτὸ pr. Μ καὶ (post δοκεῖ) om. a 14 παρὰ om. BL 1 (supra scr. L 3) 15 λέγοντες erasum B 18 τὸ (utrobique) exbibent BCLMa Amm. EL: om. A: καὶ τὸ οὗτος καὶ τοῦτο Dav. comm. 20 ἔστι δὲ — εἶδος om. B (suppl. m. 1 in mrg.) τὸ (ante ζῷογ) supra scr. m. 1 M 22 τὸ λευκὸν om. C: exhib. ABLMa Boeth. post καθέζεσθαι add. τὸ καθεστάναι L: om. ABCMa El. Boeth. 23 μόνου om. Dav. ταῦτ ACLM: ταὐτὰ B: om. Dav. Boeth. 24 ἀποδοθέντα κατηγορεῖσθαι BC et in rasura VIII litter. L 3, Boeth. et (ut videtur) M 1 nam ante κατηγ. litura: κατηγορεῖσθαι ἀποδοθέντα Dav. : καθηγορεῖσθαι a: λέγεσθαι A et (ut videtur) L 1 αὖ om. A Boeth. : exhib. BCMa et in ras. L 3 25 εἰ om. a: add. ABCLM Boeth. 26 post ἀριθμῷ add. μόνον c. Flor. Bad. 192 Paris. 2051 ante Σωκράτους add. κατὰ Ma et in mrg. L3: om. ABCL1 27 ἀλλήλων om. ABLa: add. CM Boeth. 28 καὶ ἵππου καὶ βοός oolloc. C καὶ τῷ εἴδει ἀλλήλων ἀλλ' οὐχὶ τῷ ἀριθμῷ μόνον. τοῦ δ' αὖ ἰδίου διαφέρει 1b τὸ γένος, ὅτι τὸ μὲν ἴδιον καθ' ἕνὸς μόνου εἴδους, οὗ ἐστιν ἴδιον. κατηγορεῖται καὶ τῶν ὑπὸ τὸ εἶδος ἀτόμων, ὡς τὸ γελαστικὸν ἀνθρώπου μόνου καὶ τῶν κατὰ μέρος ἀνθρώπων, τὰ δὲ γένος οὐχ ἑνὸς εἴδους κατηγορεῖται ἀλλὰ πλειόνων τε καὶ διαφερόντων. ταῆς δ' αὖ διαφορᾶς καὶ τῶν κοινῇ συμβεβηκότων διαφέρει τὸ γένος, ὅτι εἰ καὶ κατὰ πλειόνων καὶ διαφερόντων τῷ εἴδει κατηγοροῦνται αἱ διαφοραὶ καὶ τὰ κοινῶς συμβεβηκότα, ἀλλ' οὐκ ἐν τῷ τί ἐστι κατηγοροῦνται. ἐρωτησάντων γὰρ ἡμῶν ἐκεῖνο καθ' οὗ κατηγορεῖται ταῦτα, οὐκ ἐν τῷ τί ἐστιν, φαμέν, κατηγορεῖται, ἀλλὰ μᾶλλον ἐν τῷ ποῖόν τί ἐστιν. ἐν γὰρ τῷ ἐρωτᾶν ποῖόν τί ἐστιν ὁ ἄνθρωπός φαμεν ὅτι λογικόν, καὶ ἐν τῷ ποῖόν τι ὁ κόραξ φαμὲν ὅτι μέλαν· ἔστιν δὲ τὸ μὲν λογικὸν διαφορά, τὸ δὲ μέλαν συμβεβηκός· ὅταν δὲ τί ἐστιν ἄνθρωπος ἐρωτηθῶμεν, ζῷον ἀποκρινόμεθα· ἧν δὲ ἀνθρώπου γένος τὸ ζῷον. ὥστε τὸ μὲν κατὰ πλειόνων λέγεσθαι τὸ γένος διαστέλλει αὐτὸ ἀπὸ τῶν καθ’ ἑνὸς μόνου τῶν ἀτόμων κατηγορουμένων, τὸ δὲ διαφερόντων τῷ εἴδει διαστέλλει ἐπὸ τῶν ὡς εἰδῶν κατηγορουμένων ἢ ὡς ἰδίων, τὸ δὲ ἐν τῷ τί ἐστι κατηγορεῖσθαι χωρίζει ἀπὸ τῶν διαφορῶν καὶ τῶν κοινῇ συμβεβηκότων, ὃ οὐκ ἐν τῷ τί ἐστιν ἀλλ' ἐν τῷ ποῖόν τί ἐστιν ἢ πῶς ἔχον ἐστὶν κατηγορεῖται ἕκαστον ὧν κατηγορεῖται. οὐδὲν ἄρα περιττὸν οὐδὲ ἐλλεῖπον περιέχει ἡ τοῦ γένους ῥηθεῖσα ὑπογραφὴ τῆς ἐννοίας.

Περὶ εἴδους.

Τὸ δὲ εἶδος λέγεται μὲν καὶ ἐπὶ τῆς ἑκάστου μορφῆς, καθὸ εἴρηται 1 καὶ τῷ εἴδει post ἀλλήλων transp. C οὐχὶ ABLMa El.: οὐ C 2 οὗ ἐστιν ἴδιον post κατηγορεῖται transp. M 4 μόνου om. M : ex μόνον (?) corr. a 2 5 post ΔΙΑΦΕΡΌΝΤΩΝ add. τῷ εἴδει c. Paris. 2051, supra scr. M 2A 3: om. ceteri omnes et Boeth. (?) 6 κοινῇ A et (ut videtur) L 1 cf. v. 18: κοινῶς BCL 3Ma post πλειόνων add. τε A: om. BCLMa 8 κατηγοροῦνται BCL 3M Dav. : κατηγορεῖται AL 1a post κατηγοροῦνται add. ἀλλ' ἐν τῷ ὁποῖόν τί ἐστιν L 2M 2a Boeth.: ἀλλὰ μᾶλλον ἐν τῷ ὁποῖόν τί ἐστιν ἢ πῶς ἔχον ἐστιν C: om. ABL 1M 1 γὰρ om. A (suppl. m. 3) ἡμῶν ABL 1 Boeth. et (ut vidotur) M 1: τινῶν CL 3M 2a post ἡμῶν add. τί ἐστιν A 2CL 3Ma: om. A 1BL 1 Boeth. 9 κατηγοροῦνται L 3 post ταῦτα add. τὸ γένος ἀποκρινόμεθα, τὰς δὲ διαφορὰς καὶ τὰ συμβεβηκότα οὐκ ἀποκρινόμεθα C: τὸ γένος ἀποκρινούμεθα, τὰς δὲ διαφορὰς καὶ τὰ συμβ. οὐκ ἀποκρινούμεθα a: om. ABM Boeth. et haud dubie L 1, nam τὸ γένος ἀποκρινώμεθα (sic), τὰς δὲ διαφορὰς καὶ τὰ κοτνῶς συμβεβηκότα οὐκ ἔτι· οὐ γὰρ ἐν τῷ τί ἐστιν κατηγοροῦνται in rasura XL fere litter. L 3 οὐκ — κατηγορεῖται om. A οὐκ BM Boeth. et (ut videtur) L 1: οὐ γὰρ CL 3a φαμὲν om. CL 3a: exhib. BM Boeth. er fort. L 1 κατηγορεῖται BM 1L 1(??)a: κατηγοροῦνται CL 3 et supra scr. M 2 9 ante κατηγορεῖται (alterum) add. τοῦ ὑποκειμένου C: post κατηγορεῖται a: om. BML 3 Boeth. 10 — ὰ μᾶλλον ἐν τῷ in ras. VI fere litter. L 3 ποῖόν] ὁποῖόν Ca (ubique) ἐΜ om. B exhib. cxhib. ACLMa 11 ὁ (ante ἄνθρωπος) om. Μ οτι om BCL 1 Boeth.: exhib. AL 3Ma ἐν τῷ om. B: exhib. ACLMa Booth. ante ὁ κόραξ add. ἐστιν CMa: om. ABL ὁ (ante κόραξ) om. CLM: exhib. ABa 12 ὅτι om. B: exhib ACLMa Boeth. μὲν om. C: exhib ceteri 13 ἀποκρινούμεθα C 15 αὐτὸ om. Boeth. 16. 17 post διαστέλλει et χωρίζει add. C: C: post διαστέλλει A 2: om. A 1BLMa Boeth. 19 κατηγορεῖται post τί ἐστιν (18) transp. Ei. 20 τῆς ἐννοίας om. Boeth. 21 tit. exhib libri omnes πρῶτον μὲν εἶδος ἄξιον τυραννίδος. 1b λέγεται δὲ εἶδος καὶ τὸ ὑπὸ τὸ ἀποδοθὲν γένος, καθὸ εἰώθαμεν λέγειν τὸν μὲν ἄνθρωπον εἶδος τοῦ ζῴοὐ γένους ὄντος τοῦ ζῴου, τὸ δὲ λευκὸν τοῦ χρώματος εἶδος, τὸ δὲ τρίγωνον τοῦ σχήματος εἶδος. εἰ δὲ καὶ τὸ γένος ἀποδιδόντες τοῦ εἴδους ἐμεμνήμεθα εἰπόντες τὸ κατὰ πλειόνων καὶ διαφερόντων τῷ εἴδει ἐν τῷ τί ἐστι κατηγορούμενον, καὶ τὸ εἶδός φαμεν τὸ ὑπὸ τὸ ἀποδοθὲν γένος, εἰδέναι χρὴ ὅτι, ἐπεὶ καὶ τὸ γένος τινός ἐστιν γένος καὶ τὸ εἶδος τινός ἐστιν εἶδος ἑκάτερον ἑκατέρου, ἀνάγκη καὶ ἐν τοῖς ἀμφοτέρων λόγοις κεχρῆσθαι ἀμφοτέροις. ἀποδιδόασιν οὖν τὸ εἶδος καὶ οὕτως· εἶδός ἐστι τὸ ταττόμενον ὑπὸ τὸ γένος καὶ οὗ τὸ γένος Ι ἐν τῷ τί ἐστι 2a κατηγορεῖται. ἔτι δὲ καὶ οὕτως· εἶδός ἐστι τὸ κατὰ πλειόνων καὶ διαφερόντων τῷ ἀριθμῷ ἐν τῷ τί ἐστι κατηγορούμενον. ἀλλ' αὕτη μὲν ἡ ἀπόδοσις τοῦ εεἰδικωτάτου ἂν εἴη καὶ ὅ ἐστι μόνον εἶδος, αἱ δὲ ἄλλαι εἶεν ἂν καὶ τῶν μὴ εἰδικωτάτων. σαφὲς δ' ἂν εἴη τὸ λεγόμενον τοῦτον τὸν τρόπον. καθ᾿ ἑκάστην κατηγορίαν ἐστίν τινα γενικώτατα καὶ πάλιν ἄλλα εἰδικώτατα καὶ μεταξὴ τῶν γενικωτάτων καὶ τῶν εἰδικωτάτων ἄλλα. ἔστιν δὲ γενικώτατον μέν, ὑπὲρ ὃ οὐκ ἂν εἴη ἄλλο ἐπαναβεβηκὸς γένος, εἰδικώτατον δέ, μεθ' ὃ οὐκ ἂν εἴη αλλο ὑποβεβηκὸς εἶδος, μεταξὴ δὲ τοῦ γενικώτατου καὶ τοῦ εἰδικωτάτου ἄλλα, ἃ καὶ γένη καὶ εἴδη ἐστὶ τὰ αὐτά, πρὸς ἄλλο μέντοι καὶ ἄλλο λαμβανόμενα.

Γινέσθω δὲ ἐπὶ μιᾶς κατηγορίας σαφὲς τὸ λεγόμενον. ἡ οὐσία ἔστι μὲν καὶ αὐτὴ γένος, ὑπὸ δὲ ταύτην ἐστὶν σῶμα, καὶ ὑπὸ τὸ σῶμα ἔμψυχον σῶμα, ὑφ' ὃ τὸ ζῷον, ὑπὸ δὲ τὸ ζῷον λογικὸν ζῷον, ὑφ' ὃ ὁ ἄνθρωπος, ὑπὸ δὲ τὸν ἄνθρωπον Σωκράτης καὶ Πλάτων καὶ οἱ κατὰ μέρος ἄνθρωποι. ἀλλὰ τούτων ἡ μὲν οὐσία τὸ γενικώτατον καὶ ὃ μόνον γένος, ὁ δὲ ἄνθρωπος τὸ εἰδικώτατον καὶ ὃ μόνον εἶδος, τὸ δὲ σῶμα εἶδος μὲν τῆς οὐσίας, γένος δὲ τοῦ ἐμψύχου σώματος. ἀλλὰ καὶ τὸ ἔμψυχον σῶμα εἶδος μὲν τοῦ σώματος, γένος δὲ τοῦ ζῴου, πάλιν δὲ τὸ ζῷον εἶδος μὲν τοῦ ἐμψύχου σώματος, γένος δὲ τοῦ λογικοῦ ζῴου, τὸ δὲ λογικὸν ζῷον εἶδος μὲν τοῦ ζῴου, γένος δὲ τοῦ ἀνθρώπου, ὁ δὲ ἄνθρωπος εἶδος μὲν τοῦ λογικοῦ ζῴου, οὐκέτι δὲ καὶ γένος τῶν κατὰ μέρος ἀνθρώπων, ἀλλὰ μόνον εἶδος· καὶ πᾶν τὸ πρὸ τῶν ἀτόμων προσεχῶς κατηγορούμενον εἶδος 1 πρῶτον μὲν εἶδος] Eurip. Aeolus 15,2 (Nauck Traiyicoruin Graec. fragm. p. 292) πρῶτον] Priami Boelh. (?) 2 λέγεται δὲ εἶδος] — αι δὲ εἶδ — in ras. L 3 καθὸ] — ὀ in ras. L 3 6 εἴδει] —εἴ in ras. L 3 7 καὶ om. B: exhib. ACLMa Boeth. καὶ (post ἀνάγκη) om. Brand.: exhib. libri omnes 9 καὶ om. C 13 ἰδικωτάτου semper A 1 post εἶδος add. οὐκέτι δὲ καὶ γένος a: om. ABCLM Boeth. 16 post ἄλλα add. ὅ καὶ γένη καὶ ειδη λέγεται τὰ αὐτά AC et in mrg. L 3M 2: ἃ γένη καὶ εἴδη λέγ. τὰ αὐτά a: om. BL 1M 1 Boetb. ἔστι oe ABLMa Boeth.: καὶ εστι C 17 post ἄλλο add. τι C: om. ABLMa Boeth. ἐπαναβεναβεβηκός B 18 ἄλλο — μεταξὴ δὲ τοῦ om. B (suppl. m. 2 in mrg.) 19 τοῦ om. BLa: exhib. ACM ἄλλα, ἃ om. Boeth. ἐστὶ om. M 21 γινέσθω ALM El. : γενέσθω BCa Amm. 22 ante σῶμα (prius) add. τὸ Brand. 22. 23 ἔμψυχον σῶμα CMa Boeth.: τὸ σῶμα ἔμψυχον B: ἐστιν έμψυχον σῶμα AL 27 ἀλλὰ om. Boeth. 28 πάλιν om. Boeth. δὲ (post πάλιν) om. Ca: exbib. ABLM Boeth. 32 προσεχῶς κατηγορούμενον] προσεχὲς Dav. : quod proximum est Boeth. ἂν εἴη μόνον, οὐκέτι δὲ καὶ γένος. ὥσπερ οὖν ἡ οὐσία ἀνωτάτω οὖσα τῷ 2a μηδὲν εἶναι πρὸ αὐτῆς γένος ἦν τὸ γενικώτατον, οὕτως καὶ ὁ ἄνθρωπος εἶδος ὤν, μεθ’ ὃ οὐκ ἔστιν εἶδος οὐδέ τι τῶν τέμνεσθαι δυναμένων εἰς εἴδη, ἀλλά τῶν ἄτομον γὰρ Σωκράτης καὶ Πλάτων καὶ τουτὶ τὸ λευκόν) μόνον ἂν εἴη εἶδος καὶ τὸ ἔσχατον εἶδος καὶ ὡς ἔφαμεν τὸ εἰδικώτατον· τὰ δὲ μέσα τῶν μὲν πρὸ αὐτῶν εἴη ἂν εἴδη, τῶν δὲ μετ᾿ αὐτὰ γένη. ὥστε ταῦτα μὲν ἔχει δύο σχέσεις, τήν τε πρὸς τὰ πρὸ αὐτῶν, καθ᾿ ἣν εἴδη αὐτῶν εἶναι λέγεται, τήν τε πρὸς τὰ μετ’ αὐτά, καθ᾿ ἣν γένη αὐτῶν εἶναι λέγεται· τὰ δὲ ἄκρα μίαν ἔχει σχέσιν· τό τε γὰρ γενικώτατον τὴν μὲν ὡς πρὸς τὰ ὑφ᾿ ἑαυτὸ ἔχει σχέσιν, γένος ὂν πάντων τὸ ἀνωτάτω, τὴν δὲ ὡς πρὸς τὰ πρὸ ἑαυτοῦ οὐκέτι ἔχει, ἀνωτάτω ὂν καὶ ὡς τρώτη ἀρχὴ καί, ὡς ἔφαμεν, ὑπὲρ ὃ οὐκ ἂν εἴη ἄλλο ἐπαναβεβηος γένος· καὶ τὸ εἰδικώτατον δέ μίαν ἔχει σχέσιν τἠν μὲν ὡς πρὸς τὰ πρὸ αὐτοῦ, ὦν ἐστιν εἶδος, τὴν δὲ ὡς πρὸς τὰ μετ᾿ αὐτὸ οὐκ ἀλλοίαν ἔχει, ἀλλὰ καὶ τῶν ἀτόμων εἶδος λέγεται ἀλλ᾿ εἶδος μὲν λέγεται τῶν ἀτόμων ὡς περιέχον αὐτά, εἶδος δὲ πάλιν τῶν πρὸ αὐτοῦ ὡς περιεχόμενον ὑπ᾿ αὐτῶν.

Ἀφορίζονται τοίνον τὸ μὲν γενικώτατον οὕτως, ὅ γένος ἂν οὐκ ἔστιν εἶδος, καὶ πάλιν, ὑπὲρ ὃ οὐκ ἂν εἴη ἄλλο ἐπναβεβηκὸς γένος· τὸ δὲ εἰδικώτατον, ὃ εἶδος ὂv οὐκ ἔστιν γένος καὶ ὃ εἶδος ὂν οὐκ ἂν διελοίμεθα ἔτι εἰς εἴδη καὶ ὃν κατὰ πλειόνων καὶ διαφερόντων τῷ ἀριθμῷ ἐν τῷ τί ἐστι κατηγορεῖται. τὰ δὲ μέσα τῶ ἄκρων ὑπάλληλά τε καλοῦσι γένη καὶ εἴδη, καὶ ἕκαστον αὐτῶν εἶδος εἶναι καὶ γένος τίθενται, πρὸς ἄλλο μέντοι καὶ ἄλλο λαμβανόμ|μενον. τὰ δὴ πρὸ τῶν εἰδικωτάτων ἄχρι 2b 1 ἀνωτάτω BCLMa: ἀνωτάτη A 3 ante εἷδος alterum add. ἄλλο a: om. ABCLM: alia inferior species Boeth., unde ἄλλο fort. recipiendum est εἰς εἴδη] ὡς εἴδη L: om. Boeth. (?) 4 post add. add. λέγεται Ba: om. ACLM Boeth. Σωκράτης καὶ Πλάτων ABLMa Boeth. comprobant Amm. el Dav. comment.: Σωκράτης καὶ Ἀλκιβιάδης C: σωκράτης καὶ Πλάτων καὶ Ἀλκιβιάδης L3 καὶ τουτὶ τὸ λευκὸν om. Boeth. 5 καὶ (aute ὡς) om. M 6 εἴδη ἂν εἴη colloc. C 6 et 8 μετ᾿ αὐτὰ A3CL3Ma Boeth.: μετὰ ταῦτα A1BL 7 ταῦτα ACLMa Boeth.: αὐτὰ B 10 ὑπ᾿ αὐτὸ C Dav. comm. τῶ ἀνωτάτων B: τὸ ἀνώτατον ACLa: τὸ ἀνωτατωι M 11 ἑαυτοῦ A2CM: αὐτοῦ A1BLa Dav. comm. ἀνωτάτω ABL1M: ἀνώτατον CL3a ὡς (ante πρώτη) om. BCLa Boeth.: exhibent AM ἡ πρώτη C 12 γένος ἐπαναβεβηκός colloc. a 13 τὸ δὲ εἰδικώτατον μίαν ἔχει καὶ αὐτὸ σςχέσιν a μὲν om. AC Boeth.: exhibent BLMa 14 ἀλλοίαν om. Boeth. post ἔχει add. σχέσιν a 15 λέγεται (ante τῶν ἀτόμων) om. BCM Boeth.: exhibent ALa 16 πάλιν om. M Boeth. exhib. ABCLa 17 post γενικώτατον add. γένος Ca Amm.: om. ABLM Boeth. οὕτως om. BL1: exhib. ACL2Ma Amm. Boeth. 18 ἄλλο om. BL1M: exhib. ACL2 Boetb. 18. 19 post εἰδικώτατον add. εἶδος οὕτως a: om. ABCLM Boeth. 19. 20 οὐκ ἂν διελοίμεθα ἔτι εἰς εἴδη καὶ AL: mumquam dividitur in species et Boeth.: οὐκ ἂν εἰς εἴδη διελοίμεθα ἔτι δὲ καὶ BM: οὐκ ἂν διελοίμεθα εἰς εἴδη ἔτι δὲ καὶ οὕτως C et οὕτως omisso a 20.21 ὃ—κατηγορεῖται ABLMa Boeth.: τὸ — κατηγορούμενον C 21. 22 εἴδη καὶ γένη colloc. a; post γένη inserenduin est xai γένη (cf. p. 6,1) quod quod El. Boeth. legisse videntur, ὑπάλληλα εἴδη repudiantes; David autem haec praebet: τὸ ζῷον γὰρ καὶ τὸ ἔμψυχον ὑπάλληλα γένη καλοῦσιν, ἔτι δὲ καὶ ὑπάλληλα εἴδη, καθὸ μέσα ὄντα δύναται καὶ γένη εἶναι καὶ εἴδη post εἴδη add. τὰ αὐτά C: om. ABLMa Boeth. 23 λαμβανόμενον BL1Ma: λαμβανόμενα BCL3 δὴ scripsi sec. El.: δὲ ALM Boeth. Dan.: γὰρ BCa τοῦ γενικωτάτου ἀνιόντα γένη τε λέγεται καὶ εἲδη καὶ ὑπάλληλα γένη ὡς ὁ Ἀγαμέμνων Ἀτρείδης καὶ Πελοπίδης καὶ Τανταλίδης καὶ τὸ τελευταῖον Διός. ἀλλ' ἐπὶ μὲν τῶν γενεαλογιῶν εἰς ἓνα ἀνάγουσι, ψέρε εἰπεῖν τὸν Δία, τὴν ἀρχὴν ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, ἐπὶ δὲ τῶν γενῶν καὶ τῶν εἰδῶν οὐκ οὓτως ἒχει· οὐ γάρ ἐστι κοινὸν ἓν γένος πάντων τὸ ὂν οὐδὲ πάντα ὁμογενῆ καθ' ἒν τὸ ἀνωτάτω γένος, ὣς φηδιν ὁ Ἀριστοτέλης. ἀλλὰ κείσθω, ὣσπερ ἐν ταῖς Κατηγορίαις, τὰ πρῶτα δέκα γένη οἶον ἀρχαὶ δέκα πρῶται· κἂν δὴ πάντα τις ὂντα καλῇ, ὁμωνύμως, φησί, καλέσει, ἀλλ' οὐ συνωνύμως. εἰ μὲν γὰρ ἒν ἦν κοινὸν πάντων γένος τὸ ὂν, συνωνύμως ἂν πάντα ὂντα ἐλέγετο· δέκα δὲ ὂντων τῶν πρώτων ἡ κοινωνία κατὰ τοὐνομα μόνον, οὐκέτι μὴν καὶ κατὰ τὸν λόγον τὸν κατὰ τοὒνομα. δέκα μὲν οὖν τὰ γενικώτατα, τὰ δὲ εἰδικώτατα ἐν ἀριθμῷ μέν τινι, οὐ μὴν ἀπείρῳ· τὰ δὲ ἄτομα, ἃπερ ἐστὶ τὰ μετὰ τὰ εἰδικώτατα, ἂπειρα. διὸ ἂχρι τῶν εἰδικωτάτων ἀπὸ τῶν γενικωτάτων κατιόντας παρεκελεύετο ὁ Πλάτων παύεσθαι, κατιέναι δὲ διὰ τῶν διὰ μέσου διαιροῦντας ταῖς εἰδοποιοῖς δαφοραῖσ· τὰ δὲ ἂπειρὰ φησιν ἐᾶν, μὴ γὰρ ἂν γενέσθαι τούτων ἐπιστήμην. κατιόντων μὲν οὖν εἰς τὰ εἰδικώτατα ἀνάγκη διαιροῦντας διὰ πλήδους ἰέναι, ἀνιόντων δὲ εἰς τὰ γενικώτατα ἀνάγκη συναιρεῖν τὸ πλῆδος εἰς ἒν· δυναγωγὸν γὰρ τῶν πολλῶν εἰς μίαν φύσιν τὸ εἶδος καὶ ἔτι μᾶλλον τὸ γένος, τὰ δὲ κατὰ μέρος καὶ καθ' ἒκαστα τοὐναντίον εἰς πλῆθος ἀεὶ διαιρεῖ τὸ ἓν· τῇ γὰρ τοῦ εἲδους μετουσία οἱ πολλοὶ ἂνθρωποι εἶς, δὲ κατὰ μέρος ὁ εἶς καὶ κοινὸς πλείους· διαιρετικὸν μὲν γὰρ ἀεὶ τὸ καθ' ἓκαστον, συλληπτικὸν δὲ καὶ ἐνοποιὸν τὸ κοτνόν.

Ἀποδεδομένοο δὲ τοῦ γένους καὶ τοῦ εἲδους τί ἐστιν ἐκάτερον αὐτῶν, 1 τοῦ γενικωτάτου ALMa Boeth. El. Dav. τῶν γενικωτάτων BC τε om. C Dav. εἶδη καὶ ὑπάλληλα γένη ABCLM Boeth. El. Dav.: εἲδη ὑπάλληλα a 2 ὁ erasum L Πελωπίδης L 4 post γενῶν rasura 12 litter. L τῶν (ante εἰδῶν) om. a 5 ἒν om. a: add. ABCLM Boeth. ἁπάντων C 5. 6 ὁμονγενῆ B 6 ἀνώτατον C ὣς φησιν ὁ Ἀριστ.] Metaph. II, 3 p. 998 b 22 ὁ om. a 7 δέκα post γένη transp. M 8 ante ὂντα add. ὡς M: om. ABCLMa Boeth. καλῇ] καλέση B φησί,—συνωνύμως om. B (suppl. mrg.2) ἀλλ' om. A: exhib. BCLMa Boeth. 9 ἓν om. A: ἓν ἦν κοι— in ras. IV litt. L3 κοινόν] καλὸν B ἦν post κοινὸν transp. a γένος πάντων colloc. CMa 10 τὴν κοινωνίαν B 10. 11 κατοὒ νομα utrobique A: priore loco L: altero B 11 οὐκέτι] οὐ a 12 post τινι add. estiv M: εἰσιν a: om. ABCL EI. μὴν CLMA EI.: μὴν δ' A: μὴν δι᾿ B: an μήν γ' ? 13 ἐστὶ τὰ LMa: ἦν BC: ἐστὶ A El. ἂχρι ABCL EI. Dav.: μέχρι Ma 14 κατιόντας ACLMa: κατιόντα B Boeth. EI. παρεκελεύετο ABLMa Dav.: παρακελεύεται B Boeth. ὁ om. C ὁ Πλάτων cf. Phileb. p. 16 C, Polit. p. 262 A.B.C, Sophist. p. 266 A.B 15 διαιροῦντας ACLMa El. Dav.: διαιροῦντα B Boeth. 16 μὴ ACLM Dav.: μηδὲ Ba post ἂν add. ποτε C: om. ABLMa Boeth. 16 et 18 κατιόντων— ἀνιόντων ABCLM EI. Dav.: κατιόντας—ἀνιόντας a Amm. 18 συναιρεῖν] διαιρεῖν Dav. (?) εἰς ἓν om. El. Dav. Boeth. (?) 20 καθ' ABCLa: καθ' ἓκαστον M Dav. διαιρεῖται B 21 κατὰ γὰρ τὸ εἶδος οἱ πολλοὶ ἂνθρωποι εἶς εἰσιν, κατὰ δὲ τὰ ἄτομα ὁ εἶς πλειόγές εἰσιν Dav. 22 post μέρος add. καὶ καθ' ἓκαστα a: om. ABCLM Boeth. κοινῶς B ἀεὶ om. a 24 δὲ ABLMa Amm. Dav. Boeth.: τοίνυν C ἐστιν ἐκάτερον αὐτῶν om. B ἐστιν om. CL: exhib. AMa αὐτῶν om. CM Boeth. exhib. ALa καὶ τοῦ μὲν γένους ἑνὸς ὄντος τῶν δὲ εἰδῶν πλειόνων ἀεὶ γὰρ εἰς πλείω 2b εἴδη ἡ τομὴ τοῦ γένους) τὸ μὲν γένος ἀεὶ τοῦ εἴδους κατηγορεῖται καὶ πάντα τὰ ἐπάνω τῶν ὑπποκάτω, τὸ δὲ εἶδος οὄτε τοῦ προσεχοῦς αὐτοῦ γένους οὔτε τῶν ἐπάνω· οὐδὲ γὰρ ἀντιστρέφει. δεῖ γὰρ ἢ τὰ ἴσα τῶν ἴσων κατηγορεῖσθαι ὡς τὸ χρεμετιστικὸν τοῦ ἵππου ἢ τὰ μείζω τῶν ἐλαττόνων ὡς τὸ ζῷον τοῦ ἀνθρώπου, τὰ δὲ ἐλάττω τῶν μειζόνων οὐκέτι· οὐκέτι γὰρ τὸ ζῷον εἴποις ἂν εἶναι ἄνθρωπον, ὥσπερ τὸν ἄνθρωπον εἴποις ἂν εσἶναι ζῷον. καθ’ ὧν δ᾿ ἄν τὸ εἶδος κατηγορῆται, κατ’ ἐκείνων ἐξ ἂμἀγλξς καὶ τὸ τοῦ εἴδους γένος κατηγορηθήσεται καὶ τὸ τοῦ γένους γένος ἄχρι τοῦ γενικωτάτου· εἰ γὰρ ἀληθὲς τὸ τὸν Σωκράτην εἲπεῖν. ἄνθρωπον, τὸν δὲ ἄνθρωπον ζῷον, τὸ δὲ ζῷον οὐσίαν· ἀληθὲς καὶ τὸν Σωκράτην ζῷον εἰπεῖν καὶ οὐσίαν. ἀεὶ τῶν ἐπάνω κατηγορουμένων τῶν ὑποκάτω τὸ μὲν εἶδος τοῦ ἀτόμου κατηγορηθήσεται, τὸ δὲ γένος καὶ κατὰ τοῦ εἴδους καὶ κατὰ τοῦ ἀτόμου, τὸ δὲ γενικώτατον καὶ κατὰ τοῦ γένους ἢ τῶν γενῶν, εἰ πλείω εἴη τὰ μέσα καὶ ὑπάλληλα, καὶ κατὰ τοῦ εἴδους καὶ κατὰ τοῦ ἀτόμου. λέγεται γὰρ τὸ μὲν γενικώτατον κατὰ πάντων τῶν ὑφ᾿ ἑαυτὸ γενῶν τε καὶ εἰδῶν καὶ ἀτόμων, τὸ δὲ γένος τὸ πρὸ τοῦ εἰδικωτάτου κατὰ πάντων τῶν εἰδικωτάτων καὶ τῶν ἀτόμων, τὸ δὲ μόνον εἶδος κατὰ πάντων τῶν ἀτόμων, τὸ δὲ ἄτομον ἐφ᾿ ἑνὸς μόνου τῶν κατὰ μέρος. ἄτομον δὲ λέγεται ὁ Σωκράτης καὶ τουτὶ τὸ λευκὸν καὶ οὑτοσὶ ὁ προσιὼν Σωφρονίσκου υἱός, εἰ μόνος αὐτῷ εἴη Σωκράτης υἱός. ἄτομα οὖν λέγεται τὰ τοιαῦτα, ὅτι ἐξ ἰκιοτήτων συνέστηκεν | εκαστον, ὧν τὸ ἄθροισμα οὐκ ἂν ἐπ’ 3a ἄλλου ποτὲ τὸ αὐτὸ γένοιτο· αἱ γὰρ Σωκράτους ἰδιότητες οὐκ ἂν ἐπἄλλου τινὸς τῶν κατὰ μέρος γένοιντο ἂν αἱ αὐταί, αἱ μέντοι τοῦ ἀνθρώπου, λέγω δὴ τοῦ κοινοῦ, ἰδιότητες γένοιντ᾿ ἂν αἱ αὐταὶ ἐπὶ πλειόνων, μᾶλλον δὲ ἐπὶ πὰντων τῶν κατὰ μέρος ἀνθρώπων, καθὸ ἄνθρωποι. περιέχεται οὖν τὸ μὲν ἄτομον ὑπὸ τοῦ εἴδους, τὸ δὲ εἶδος ὑπὺ τοῦ 2 post εἴδη add. διαιρεῖται L3 post μὲν add. γὰρ M: om. ABCLMa Boeth. ante εἴδους ras. V fere litt. L 3 προσεχῶς a 4 οὔτε BCLMa: οὐδὲ A post ἀντιστρέφει add. τὰ εἴδη L: om. ABCMa Boetli. 4. 5 δεῖ γὰρ — κατηγορεῖσθαι ABLMa Boeth.: ἀεὶ δὲ — κατηγορεῖται C 4 ἢ om. M Boeth. 5 τι) om. AL: add. BCMa 7 τὸ om. M εἴποι M1 8 δ᾿ ἂν libri: γὰρ Amm. κατηγορῆται A3BCM2a: κατηγορεῖται A1LM1 Amm. 8. 9 ἐξ ἀνάγκης post γένος transp. a 9 τὸ (ante τοῦ γένους) iter. M 10 εἶπεῖν post ἄνθρωπον transp. CM 12 οὖν codd. Boeth.: γὰρ a post εἶδος add. κατὰ Ma: om. ABCL 14 καὶ iter. B εἰ] ἢ B 15 post ἀτόμου add. κατηγορηθήσεται C: om. ABLMa Boeth. 18 τῶν (ante ἀτόμων) om. ACa: exhib. BLM 19 post ἀτόμων add. οἷον ἄνθρωπος C: om. ABLMa Boeth. post μέρος add. ἀτόμων C: om. ABLMa Boeth. 20 ante Σωφρονίσκου add. ὁ B: om. ACLMa 21 μόνος CL3Ma Boeth.: μόνῳ AB Dan. et fort. L1 οὖν codd. Boeth.: δὲ a 22 ἐξ om. C (suppl. m.2) post ἄλλου add. τινός ACM: om. BLa Boeth. 23 τὸ om. B post γένοιτο add τῶν κατὰ μέρος AC: om. BLMa Boeth. 23. 24 ἐπ᾿ ἄλλου γένοιντο τῶν κατὰ μέρος τινὸς om.) colloc. M 24 dv αἱ αὐταὶ om. M Boeth.: exhib. ABCLa Amm. comm. 25. 26 αἰ αὐταὶ posl πλειόνων transpos. M 27 ante οὖν add. μὲν B: om. ACLMa γένους· ὅλον γάρ τι τὸ γένος, τὸ δὲ ἄτομον μέρος, τὸ δὲ εἶδος καὶ 3a καὶ μέρος, ἀλλὰ μέρος μὲν ἄλλου, ὅλον δὲ οὐκ ἄλλου ἀλλ᾿ ἐν ἄλλοις· ἐν γὰρ τοῖς μέρεσι τὸ ὅλον.

Περὶ μὲν οὖν γένους καὶ εἴδους καὶ τί τὸ γενικώτατον καὶ τί τὸ εἰδικώτατον καὶ τίνα καὶ γένη τὰ αὐτὰ καὶ εἴδη τίνα τε τὰ ἄτομα καὶ ποσαχῶς τὸ γένος καὶ τὸ εἶδος, εἴρηται.

Περὶ διαφορᾶς.

Διαφορὰ δὲ κοινῶς τε καὶ ἰδίως καὶ ἰδιαίτατα λεγέσθω. κοινῶς μὲν γὰρ διαφέρειν ἕρτερον ἑτέρου γέγεται τὸ ἑτερότητι διαλλάττον ὁπωσοῦν ἢ πρὸς αὑτὸ ἢ πρὸς ἄλλο· διαφέρει γὰρ Σωκράτης Πλάτωνος τῇ ἑτερότητι καὶ αὐτὸς Τε ἑαυτοῦ παιδός τε ὄντος καὶ ἀνδρωθέντος καὶ ἐνεργοῦντός τι ἢ παυσαμένου καὶ ἀεί γε ἐν ταῖς τοῦ πῶς ἔχεινκ ἑτερότησιν. ἰδίως δὲ διαφέρειν λέγεται ἕτερον ἑτέρου, ὅταν ἀχωρίστῳ συμβεβηκότι τὸ ἕτερον τοῦ ετέρου διαφέρῃ ἀχώριστον δὲ συμβεβηκὸς οἷον γλαυκότης ἢ γρυπότης ἢ καὶ οὐλὴ ἐκ τραύματος ἐνσκιρωθεῖσα. ιδιαίτατα δὲ διαφέρειν ἕτερον ἑτέρου λέγεται, ὅταν εἰδοποιῷ διαφορᾷ διαλλάττῃ, ὥσπερ ἄνθρωπος ἵππου εἰδοποιῷ διαφορᾷ διενήνοχε τῇ τοῦ λογικοῦ ποιότητι. καθόλου μὲν οὖν πᾶσα διαφορὰ ἑτεροῖον ποιεῖ προσγινομένη τινί· ἀλλ᾿ αἱ μὲν κοινῶς καὶ ἰδίως ἀλλοῖον ποιοῦσιν, αἱ αἱ ἰόιαίτατα ἄλλο. τῶν γὰρ διαφορῶν αἱ μὲν ἀλλοῖον ποιοῦσιν, αἱ δὲ ἄλλο. αἱ μὲν οὖν ποιοῦσάι ἄλλο εἰδοποοιὶ κέκληνται, αἱ δὲ ἀλλοῖον ἁπλῶς διαφοραί. τῷ γὰρ ζῴῳ διαφορὰ προσελθοῦσα ἡ τοῦ λο- 1 τὸ δὲ ἄτομον BCLMa Boeth.: καὶ τὸ μὲν ἄτομον A καὶ τὸ εἶδος δὲ Dav. 2 ἐν (ante ἄλλοις) om. Μ1 (suppl. in mrg. m.2) 2. 3 ἐν γὰρ τοῖς ACMa: ἐν τοῖς γὰρ BL Dav. 5 καὶ (ante γένη) om. CMa Boeth.: exhib. ABL τὰ αὐτὰ] τὰ τοιαῦτα a γενη καὶ εἴκη τὰ αὐτὰ colloc. M τίνα τε] καὶ τίνα C τὰ (ante ἄτομα) om. a 6 aute εἴρηται add. λέγεται C Boeth.: om. ABLMa 7 tit. Περὶ διαφορὰς om. C: exhib. ABLMa 8 ante διαφορὰ add. Ἡ a 9 διαλλάττον ABCLa: διαφέρον M 10 αὐτὸ B 11 αὐτός γ BL: αὐτὸς ACMa Boeth. καὶ ανδρωθέντος om. B: exhib. ACLMa Boeth. Dav. ἐνεργοῦντος ἢ καὶ παυσαμένου Dav. 12 καὶ ἀεί γε supra lit. Μ2 ἔχειν ALMa: ἔχει BC post ἑτερότησιν add. θεωρεῖται a: om. codd. Boeth. 13 λέγεται post ἑτέρου colloc. a ἀχωρίστῳ ACLMa: ἀχωρίστως B 13. 14 τοῦ ἑτέρου διαφέρῃ τὸ ἕτερον colloc. C 14 οἷον om. ABL: exhib. CMa Boeth. γλαυκότης ἢ γρυπότης BLa: ἡ γλαυκότης καὶ ἡ γρυπότης A: γρυπότης γλαυκότης (sic colloc.) CM Boeth. 14. 15 ἢ καὶ οὐλὴ BL: καὶ οὐλὴ A: ἢ οὐλή Ca: οὐλὴ Μ Boeth. 15 ἐνσκιρωθεῖσθα A1CL1M: ἐνσκιρρωθεῖσα A2BL3a 16 διαλλάττῃ ACa: διαλάττῃ παραλλάξῃ B Dav.: distiterit Boeth. ante ἄνθρωπος add. ὁ C: om. ABLMa 18 ἑτεροῖον ποιεῖ post τινί transp. Ma προσγενομένη AM 18. 19 — ποιοῦσιν] — facit Boeth., unde conicias ἡ — ποιεῖ 18 post μὲν add. οὗν C: om. ABLMa Boeth. post κοινῶς add. τε L3a: om. ABCL1M 19. 20 αἱ δὲ ἰδιαίτατα— ποιοῦσιν om. a 19 αἱ δὲ BCLM Dav.: ἡ δὲ A Boeth. (fort. recte) 19. 20 τῶν γὰρ διαφορῶν—ἄλλο om. Μ (suppl. in mrg. m.2) 20 αἱ μὲν οὖν ACMa: καὶ αἱ μὲν BL: αἱ μὲν Boeth. ποιοῦσαι post ἄλλο transp. M 21 διαφορὰ post proseluo[ysa trausp. C: post λογικοῦ a γικοῦ ἄλλο ἐποίησεν, ἡ δὲ τοῦ κινεῖσθαι ἀλλοῖον μόνον παρὰ τὸ ἠρεμοῦν 3a ἐποίησεν, ὥστε ἡ μὲν ἄλλο, ἡ δὲ ἀλλοῖον μόνον ἐποίησεν. κατὰ μὲν οὖν τὰς ἄλλο ποιούσας διαφορὰς αἵ τε διαιρέσεις γίνονται τῶν γενῶν εἰς τὰ εἴδη, οἵ τε ὅροι αποδίδονται ἐκ γένους ὄντες καὶ τῶν τοιούτων διαφορῶν, κατὰ δὲ τὰς μόνον ἀλλοῖον ποιούσας αἱ ἑτερότητες μόνον συνίστανται καὶ αἱ τοῦ τῶς ἔχοντος μεταβολαί.

Ἄνωθεν οὖν πάλιν ἀρχομένῳ ῥητέον τῶν διαφορῶν τὰς μὲν χωριστὰς εἶναι, τὰς δὲ ἀχωρίστους· τὸ μὲν γὰρ κινεὶσθαι τὸ ἠρεμεῖν καὶ τὸ ὑγιαίνειν καὶ τὸ νοσεῖν ὅσα τούτοις παραπλήσια χωριστά ἐστιν, τὸ δὲ γρυπὸν εῖναι ἢ σιμὸν ἢ λογικὸν ἢ ἄλογον ἀχώριστα. τῶν δὲ ἀχωρίστων αἱ μὲν ὑπάρχουσι κιαθ᾿ αὑτάς, αἱ δὲ κατὰ συμβεβηκός· τὸ μὲν γὰρ λογικὸν καθ᾿ αὑτὸ ὑπάρχει τῷ ἀνθρώπῳ καὶ τὸ θνητόν καὶ τὸ ἐπιστήμης εἶναι δεκτικόν, τὸ δὲ γρυπὸν ἢ σιμὸν εἶναι κατὰ συμβεβηκὸς καὶ οὑ καθ᾿ αὑτό. αἱ μὲν οὖν καθ’ αὑτὰς προσοῦσαι ἐν τῷ τῆς οὐσίας λαμβάνονται λόγῳ καὶ ποιοῦσιν ἄλλο, αἱ δὲ κατὰ συμβεβηκὸς οὔτε ἐν τῷ τῆς οὐσίας λόγῳ λαμβάνονται οὔτε ποιοῦσιν ἄλλο ἀλλὰ ἀλλοῖον. καὶ αἱ μὲν καθ᾿ αὑτὰς οὐκ ἐπιδέχονται τὸ μᾶλλον καὶ τὸ ἧττον, αἱ δὲ κατὰ συμβεβηκός, κἂν ἀχώριστοι ὦσιν, ἐπίτασιν λαμβάνουσιξ καὶ ἄνεσιν· οὔτε γὰρ τὸ γένος μᾶλλον κακὶ ἧττον κατηγορεῖται οὗ ἂν ᾖ γένος οὔτε αἱ τοῦ γένους διαφοραί, καθ᾿ ἃς διαιρεῖται· αὗται μὲν γάρ εἰσιν αἱ τὸν ἑκάστου λόγον συμπληροῦσαι, τὸ δὲ εἶναι ἑκάστῳ ἓν καὶ τὸ αὐτὸ οὔτε ἄνεσιν οὔτε επίτασιν ἐπιδεχόμενόν ἐστιν, | τὸ δὲ γρυπὸν ἢ σιμὸν εἶναι ἢ κεχρῶσθαί πως καὶ ἐπιτείνεται καὶ 3b ἀνίεται.

Τριῶν οὖν εἰδῶν τῆς διαφορᾶς θεωρουμένων καὶ τῶν μὲν οὐσῶν χωριστῶν τῶν δὲ ἀχωρίστων καὶ πάλιν τῶν ἀχωρίστων τῶν μὲν οὐσῶν καθ᾿ 1 post ἐποίησεν add. ζῶον L: om. ABCMa Boeth. post ἐπποίησεν add. καὶ εἶδος τοῦ ζῴου ἐποίησεν BCLM2 Eoethii lemma: om. ’a: neque vero Ammonium neque Davidem ac ne Boethium quidem illa legisse ex commentariis eorum apparere mihi videlur 3 διαφορὰς om. C Dav. Boeth. γίνονται post γενῶν transpos. BLa 4 ante τῶν add. ἐκ Dav. 5 μόνον ἀλλοῖον ποιούσας BL2Ma Boeth. quod tuentur commentatores: μόνον ἀλλοιούσας L1: ἀλλοιούσας μόνον om.) A: ἀλλοῖον μόνον ποιούσας C αἱ om. AL: exhib. BCMa ἑτερότητες — συνίστανται] alteratio — consistit Boeth. μόνον (alterum) ABLMa: μόναι (ante ἑτερότητες transpos.) C 6 αἱ om. L: exhib. ABCMa ἔχοντες Μ 7 πάλιν om. Amm. ἀρχομένοις Amm, χωριστὰς post εἶναι transp. CM 8. 9 καὶ τὸ ωοσεῖν καὶ τὸ ὑγιαίνειν colloc. a 9 ἐστὶν] εἰσὶν B 10 γροπτὸν C ἢ ἢ λογικὸν AMa Boeth.: ἢ γλαυκὸν L: ἢ λογικὸν BC 11 καθ᾿ αὑτὰς codd.: καθ᾿ αὑτὸ a 12 ante ὑπάρχει add. καὶ a: om. codd. Boeth. 18 γρυπὸν εἶναι ἢ σιμὸν colloc. Ma 14 καθ᾿ αὑτὰς scripsi: καθκ᾿ αὑτὸ libri 14. 15 λόγῳ λαμβάνονται colloc. a 15 post συμβεβηκὸς rasura XLV fere litter. L 16 λόγῳ post λαμβάνονται transp. CM λαμβάνονται BCLa: περαλμβάνονται AM: λέγονται Dav. Boeth. (fort. recte) 16. 17 καθ᾿ αὑτὰς Dav.: καθ᾿ αὑτὸ libri 18 λαμβάνουσι post ἄνεσιν transp. Ma 19 καὶ ἧττον ABCLa Dav.: ἢ ἧττον M Boeth. ἢ ACL Dav.: εἴη BMa 20 ante διαιρεῖται add. καὶ M: om. ABCLa Boeth. post διαιρεῖται add. τὸ γένος εἰς τὰ εἴδη C: om. ABLMa Boeth. 21 σὔτε ἐπίτασιν οὔτε ἄνεσιν colloc. Μ 22 εἶναι post γρυπὸν transp. M αὑτὰς τῶν δὲ κατὰ συμβεβηκός, πάλιν τῶν καθ᾿ αὑτὰς διαφορῶν αἱ μέν3b εἰσι καθ᾿ ἃς διαιρούμεθα τὰ γένη εἰς τὰ εἴδη, αἱ δὲ καθ᾿ ἃς τὰ διαιρεθέντα εἰδοποιεῖται. οἷον τῶν καθ᾿ αὑτὰς διαφορῶν πασῶν τῶν τοιούτων τοῦ ζῴου οὐσῶν ἐμψύχου καὶ αἰσθητικοῦ, λογικοῦ καὶ ἀλόγου, θνητοῦ καὶ ἀθανάτου, ἡ μὲν τοῦ ἐμψύχου καὶ αἰσθητικοῦ διαφορὰ συστατική ἐστι τῆς τοῦ ζῴου οὐσίας, ἔστι γὰρ τὸ ζῷον οὐσία ἔμψυχος αἰσθητική, ἡ δὲ τοῦ θνητοῦ καὶ ἀθανάτου διαφορὰ καὶ ἡ τοῦ λογικοῦ τε καὶ ἀλόγου διαιρετικαί εἰσι τοῦ ζωου διαφοραί· δι᾿ αὐτῶν γὰρ τὰ γένη εἰς τὰ εἴδη διαιρούμεθα. ἀλλ᾿ αὗταί γε αἱ διαιρετικαὶ διαφοραὶ τῶν γενῶν συμπληρωτικαὶ γίνονται καὶ συστατικαὶ τῶν εἰδῶν· τέμνεται γὰρ τὸ ζῷον τῇ τε τοῦ λογικοῦ καὶ τῇ τοῦ ἀλγόγου διαφορᾷ καὶ πάλιν τῇ τε τοῦ θνητοῦ καὶ τοῦ ἀθανάτου διαφορᾷ. ἀλλ᾿ αἱ μὲν τοῦ θνητοῦ καὶ τοῦ λογικοῦ διαφοραὶ συστατικαὶ γίνονται τοῦ ἀνθρώπου, αἱ δὲ τοῦ λογικοῦ καὶ τοῦ ἀθανάτου τοῦ θεοῦ, αἱ δὲ τοῦ ἀλόγου καὶ τοῦ θνητοῦ τῶν ἀλόγων ζῴων. οὕτω δὲ καὶ τῆς ἀνωτάτω οὐσίας διαιρετικῶν οὐσῶν τῆς τε ἐμψύχου καὶ ἀψύχου διαφορᾶς καὶ τῆς αἰσθητικῆς καὶ ἀναισθήτου ἡ μὲν ἔμψυχος καὶ αἰσθητικὴ συλληφθεῖσαι τῇ οὐσίᾳ ἀπετέλεσαν τὸ ζῷον, ἡ δὲ ἔμψυχος καὶ ἀναίσθητος ἀπετέλεσαν τὸ φυτόν. ἐπεὶ οὖν αἱ αὐταὶ πὼς μὲν ληφθεῖσαι γίνονται συστατικαί, πὼς δὲ διαιρετικαί, εἰδοποιοὶ πᾶσαι κέκληνται. καὶ τούτων γε μάλιστα χρεία εἴς τε τὰς διαιρέσεις τῶν γενῶν καὶ εἰς τοὺς ὁρισμούς, ἀλλ᾿ οὐ τῶν κατὰ συμβεβηκὸς ἀχωρίστων οὐδ᾿ ἔτι μᾶλλον τῶν χωριστῶν.

Ἃς δὴ καὶ ὁριζόμενοί φασιν· διαφορά ἐστιν ᾗ περισσεύει τὸ εἶδος τοῦ 2 διαιρούμεθα ABCL: διαιροῦμεν Ma 3 εἰδιοποιεῖται B καθ᾿ αὑτὰς codd.: καθ᾿ οὑτὸ a 4 ἐμψύχου καὶ αἰσθητιτοῦ ABCLM: ἐμψύχου τε καὶ αἰσθητιτοῦ a: animati et inanimati, sensibilis et insensibilis Boeth. 4. 5 λογικοῦ καὶ ἀλόγου, θνητοῦ καὶ ἀθανάτου AB Boeth.: λογικοῦ τε καὶ ἀλόγου, θνητοῦ τε καὶ ἀθανάτου a: καὶ λογικοῦ καὶ ἀλόγου καὶ θνητοῦ καὶ ἀθανάτου C: καὶ θνητοῦ καὶ ἀθανάτου (λογ. καὶ ἀλόγ. om.) L: καὶ θνητοῦ καὶ ἀθανάτου καὶ λογικοῦ καὶ ἀλόγου M 5 αἱ—διαφοραὶ Dav. Post μὲν add. oὖν B: om. ACLMa Dav. Boeth. συστατική ἐστι ABCLa Boeth.: ὑποστατική ἐστι M: ὑποστατικαί εἰσιν Dav. 7 τε om. B fort. recte: exhib. ACLMa 9 γε om. a 10 ante τέμνεται VII litter. eras. C post τέμνεται add. μὲν M: om. ABCLMa Boeth. τε (ante τοῦ λογικοῦ) om. A: exhib. BCLMa 11 τῇ (ante τοῦ ἀλλόγου) om. Ba: exhib. ACLM τῇ τε τοῦ θνητοῦ ACLMa: τῇ τοῦ θνητοῦ B τοῦ ἀθαν. CMa: ἀθαν. ABL: an τῇ τοῦ ἀθαν.? 12 τοῦ λογικοῦ καὶ τοῦ θνητοῦ colloc. τοῦ (ante λογικοῦ) om. C: exhib. ABLMa 13 τοῦ (ante ἀθανάτου) om. a θεοῦ AB Boeth. et (ut videtur) L1M1: ἀγγέλου Ca et in lit. L3M2 14 τοῦ ἀλόγου καὶ τοῦ θνητοῦ ABCL Boeth.: τοῦ θνητοῦ καὶ ἀλόγου (alt. τοῦ om.) colloc. Μα καὶ (ante τῆς) om. Μ (suppl. m.2) 15 διαιρετικῶν οὐσῶν AL1: διαιρετικῆς οὔσης BCL3M Boeth. 16 αἰσθητικῆς—ἔμψυχος mutilata suppl. m.2 M post αἰσθητικῆς add. τε AM2 a: om. BCL ante ἀναισθήτου add. τῆς C: om. ABLMa μὲν om. CL: exhib. ABMa post ἔμψυχος add. τε Α: om. BCLMa συλληφθεῖσαι CM Boeth.: συλληφθεῖσα ABL: προσληφθεῖσαι a 17 ἀπετέλεσαν BCLMa Boeth.: ἀπετέλεσεν A 17.18 ἡ δὲ ἔμψυχος– τὸ φυτόν om. Boeth. 17 ἀπετέλεσαν BCMa: ἀπετέλεσεν L et iterat A 18 μὲν om. C ante alterum πὼς add. καὶ B: om. ACLMa Boeth. 19 καὶ om. a 19. 20 γε et τε om. Amm. 20 εἰς om. CM Boeth.: exhib. ABLa 22 δὴ] δὲ a 22. p. 11,1 τὸ γένος τοῦ εἴδους Dav. in lemmat., sed in comment. recte τὸ εἶδος τοῦ γένους legitur γένους. ὁ γὰρ ἄνθρωπος τοῦ ζῴου πλέον ἔχει τὸ λογικον καὶ τὸ θνητόν· 3b τὸ γὰρ ζῷον οὔτε οἰυδὲν τούτων ἐστίν, ἐπεὶ πόθεν ἂν τὰ εἴδη σχοῖεν διαφορας; οὔτε δὲ πάσας τὰς ἀντικειμένας ἔχει, ἐπεὶ τὸ αὐτὸ ἅμα ἕξει τὰ ἀντικείμενα, ἀλλ᾿ ὡς ἀξιοῦσι, δυνάμει μὲν πάσας ἔχει τὰς τῶν ὑφ᾿ αὑτὸ διαφοράς, ἐνερφγείᾳ δὲ οὐδεμίαν. καὶ οὕτως οὔτε ἐξ οὐκ ὄντων τι γίνεται ουτε τὰ ἀντικείμενα ἅμα περὶ τὸ αὐτὸ ἔσται.

Ὁρίζονται αὐτὴν αὐτὴν καὶ οὕτως· διαφορά ἐστι τὸ κατὰ πλειόνων καὶ διαφερόντων τῷ εἴδει ἐν τῷ ποῖόν τί ἐστι κατηγορούμενον· τὸ γὰρ λογικὸν καὶ τὸ θνητὸν τοῦ ἀνθρώπου κατηγορούμενον ἐν τῷ ποῖόν τί ἐστιν ὁ ἄνθρωπος λέγεται αλλ᾿ οὐκ ἐν τῷ τί ἐστιν. τί μὲν γάρ ἐστιν ὁ ἄνθρωπος ἐρωπωμένων ἡμῶν οἰκεῖον εἰπεῖν ζῷον, ποῖον δὲ ζῷον πυνθανομένων λογικὸν καὶ θνητὸν οὐκείως ἀποδώσομεν. τῶν γὰρ πραγμάτων ἐξ ὕλης καὶ εἴδους συνεστώτων ἢ ἀνάλογόν γε ὕλῃ καὶ εἴδει τὴv σύστασιν ἐχόντων, ὥσπερ ὁ ἀνδριὰς ἐξ ὕλης μὲν τοῦ χαλκοῦ, εἴδους δὲ τοῦ σχήματος, οὕτως καὶ ὁ ἄνθρωπος ὁ κοινός τε καὶ εἰδικὸς ἐξ ὕλης μὲν ἀναλόγου συνέστήκεν τοῦ γένους, ἐκ μορφῆς δὲ τῆς διαφορᾶς, τὸ δὲ ὅλον τοῦτο, ζῷον λογικὸν θνητόν, ὁ ἄνθρωπος, ὡς ἐκεῖ ὁ ἀνδριάς.

Ὑπογράφουσι δὲ τὰς τοιαύτας διαφορὰς καὶ οὕτως· διαφορά ἐστιν τὸ χωρίζειν πεφυκὸς τὸ ὑπὸ τὸ αὐτὸ γένος· τὸ λογικὸν γὰρ καὶ τὸ ἄλογον τὸν ἄνθρωπον καὶ τὸν ἵππον ὅντα ὑπὸ τὸ αὐτὸ γένος τὸ ζῷον Χωρίζει. ἀποδιδόασι δὲ καὶ οὕτως· διαφορά ἐστιν ὅτῳ διαφέρει ἕκαστα. ἄνθρωπος γὰρ καὶ ἵππος κατὰ μὲν τὸ γένος οὐ διενήνοχεν· θνητὰ γὰρ ζῷα καὶ ἡμεῖς καὶ τὰ αλογα, | ἀλλὰ τὸ λογικὸν προστεθὲν διέστησεν ἡμᾶς ἀπ᾿ 4a ἐκείνων· καὶ λογιακά ἐσμεν καὶ ἡμεῖς καὶ οἱ θεοί, ἀλλά τὸ θνητὸν προστεθὲν 1 τοῦ ζῴου post ἔχει transpos. Ma ante θνητὸν ras. V litt. B 2 post ἐστίν ras. V litt. C σχοῖεν ABCM: σχοίη La 2.3 ante διαφοράς add. τὰς Aa: om. BCLM 3 post ἔχει add. οὐκ ἐνεργείᾳ ἀλλὰ δυνάμει (punctis circumscript.) C 4 post ἀντικείμενα add. εἴδη a: om. codd. Boeth. τῶν om. B: in litura Μ ὑφ᾿ αὑτὸ ABa: ὑπ᾿ αὐτὸ CLM 5 οὐδὲ μίαν ALa οὔτε BCMa: in ras. A2: οὐδὲ L 6 post ἀντικείμενα add. εἴκη BCMa: om. AL Eoeth. ἅμα om. a: add. codd. Boeth. 7 δὲ αὐτῆν om. Amm. 8 ὁποῖόν C 9 καθηρορούμενα (sed α in ras. 2 litter. m.3) L ὁποῖον B 10 ὁ om. C: exhib. ABLMa 11 ἐρωτωμένων ACMa Boeth.: ἐπερωτωμένῳ B: ἐρωτώμενῳ L (sed ante ἐρωτ. ras. II litt., unde ἐπερωτωμένῳ conicere licet) ἡμῶν om. A1BL: exhib. A2CMa Boeth. εἰπεῖν in mrg. A1 πυνθανομένων ACMa: πυνθανομένῳ BL: inquisiti Boeth. ante λογικὸν add. φαμὲν ὅτι M: ὅτι CL2a Boeth.: om. ABL1 12 ἀποδώσωμεν L1 13 ἀνάλογον ACLMa Dav. Boeth.: ἀναγωγὸν B γε om BL: exhib. ACMa 15 ἰδικὸς BC ἀναλόγου] ἀλόγου L1 16 θνητὸν] θητὸν B: om. L1 17 ἐκεῖ ALMa boeth.: ἔχει BC Dav. comment. 18 post δὲ add. καὶ B τὰς τοιαύτας διαφορὰς om. a: exhib. ABCLM Dav. Boeth. 19 λογικὸν post γὰρ transpos. Μ post ἄλογον add. τοῦτο᾿ ἔστι B: om. ACLMa Boeth. 20 ὄντα post αὐτὸ transpos. B ἕκαστα ABC El. commeut. Boeth.: ἕκαστον LMa 21. 22 ἄνθρωπος γὰρ καὶ ἵππος om. Boeth. (?) 21 ἄνθρωπος γὰρ ABL1a: ὁ γὰρ ἄνθρωπος CM: ὁ ἄνθρωπος γὰρ L3 22 ὁ ἵππος CML3a: ἵππος ABL1 μὲν ACa et in ras. L3: γοῦν B: om. M τὸ om. M οὐ] οὐδὲν Μ θνητὰ γὰρ ζῷα ABCLM Boeth.: ζῷα γὰρ a 23 τὰ ἄλογα ABCM Boeth.: τὰ ἄλλα L: οἱ ἵπποι a 24 λογικά AL: λογικοί BC1Ma Boeth. θεοί A2M1 Boeth.: ἄγγελοι BCLM2a διέστησεν ἡμᾶς ἀπ᾿ ἐκείνων. προσεξεργαζόμενοι δὲ τὰ περὶ τῆς διαφορᾶς 4a μὴ τὸ τυχόν φασι τῶν χωριζόντων τὰ ὑπὸ τὸ αὐτὸ γένος εἶναι τὴν διαφοράν, ἀλλ᾿ ὅπερ εἰς τὸ εἶναι συμβάλλεται καὶ ὃ τοῦ τί ἦν εἶναι τοῦ πράγματός ἐστι μέρος. οὐ γὰρ…

K…