Contra gentes (Ms C)

ἡ μὲν περὶ τῆς θεοσεβείας καὶ τῆς τῶν ὅλων ἀληθείας γνῶσις οὐ τοσοῦτον τῆς παρὰ ἀνθρώπων ἀνων διδασκαλίας δεῖται, ὅσον ἀφ’ ἑαυτῆς ἔχει τὸ γνώρισμα· μόνον γὰρ οὐχὶ καθημέραν τοῖς ἔργοις κέκραγεν· καὶ ἡλίου λαμπρότερον ἑαυτὴν διὰ τῆς χριστοῦ χυ διδασκαλίας ἐπιδείκνυται· ποθοῦντι δέ σοι όμως τὰ περὶ ταύτης ἀκοῦσαι, φέρε ὦ μακάριε ως αν οἷοί τε ὦμεν· ὀλίγα τῆς κατὰ θεὸν θν πίστεως ἐκθώμεθα· δυναμένω μέν σοι καὶ ἀπὸ τῶν θείων λογίων ταύτην εὑρεῖν· φιλοκάλως δὲ ὅμως καὶ παρ ἑτέρων ἀκούοντι· αὐταρκεις μὲν οὖν εἰσιν αἱ ἅγιαι καὶ θεόπνευστοι γραφαι πρὸς τὴν τῆς ἀληθείας ἀπαγγελίαν· εἰσὶ δὲ καὶ πολλοὶ τῶν μακαρίων ἡμῶν διδασκάλων εἰς ταῦτα συνταχθέντες λόγοι· οἷς ἄν τις ἐντυχων, εἴσεται μέν πως τὴν τῶν γραφῶν ἑρμηνείαν· ἧς δὲ ὀρέγεται γνώσεως τυχεῖν δυνήσεται. ἀλλ’ ἐπειδὴ τὰς τῶν διδασκάλων συντάξεις ἐν χερσὶν νῦν οὐκ ἔχομεν· ἀναγκαῖόν ἐστιν ἃ παρ ἐκείνων ἐμάθομεν, ταῦτα ἀπαγγέλλειν καὶ γράφειν σοι· λέγω δὴ τὴν κατὰ τὸν πάντων σωτῆρα σρα χριστὸν χν πίστιν· ἵνα μήτε εὐτελη τις τὴν τοῦ καθ’ ἡμᾶς λόγου διδασκαλίαν ηγήσηται· μήτε ἄλογον τὴν εἰς χριστὸν χν πίστιν ὑπολάβη· ὁποῖα διαβάλλοντες ἕλληνες χλευάζουσιν· καὶ πλατὺ γελῶσι καθημῶν· οὐδὲν ἕτερον, ἢ τὸν σταυρὸν στρον τοῦ χριστοῦ χῦ προφέροντες· ἀφ ὡν μάλιστα καὶ τὴν ἀναισθησίαν αὐτῶν οἰκτειρήσειεν ἄν τις· ὅτι τὸν σταυρὸν στρον διαβάλλοντες· οὐχ ορῶσι τὴν τούτου δύναμιν, πᾶσαν τὴν οἰκουμένην πεπληρωκυῖαν· καὶ ὅτι δι αυτοῦ τὰ τῆς θεογνωσίας ἔργα πᾶσιν πεφανέρωται· οὐκ ἂν γὰρ εἴπερ ἦσαν καὶ αὐτοὶ γνησίως ἐπιστάντες αὐτοῦ τῆ θεότητι· ἐχλεύασαν ἂν τὸ τηλικοῦτον· ἀλλὰ μᾶλλον καὶ αὐτοὶ τοῦτον ἐπεγίνωσκον σωτῆρα σρα τοῦ παντός· καὶ τὸν σταυρὸν στρον μὴ βλάβην ἀλλὰ σωτηρίαν σριαν τῆς κτίσεως γεγονέναι· εἰ γὰρ τοῦ σταυροῦ στρου γενομένου, πᾶσα μὲν εἰδωλωνλατρεία καθηρέθη· πᾶσα δὲ δαιμόνων φαντασία τῶ σημείω τούτω ἀπελαύνεται· καὶ μόνος ὁ χριστὸς χς προσκυνεῖται· καὶ διαυτοῦ γινώσκεται ὁ πατὴρ πηρ · καὶ οι μεν αντιλέγοντες καταισχύνονται· ὁ δὲ τῶν ἀντιλεγόντων ὡσήμεραι τὰς ψυχὰς ἀφανῶς μεταπείθει πως εἰκότως γὰρ αν τις εἴποι προς αυτους ετι ἀνθρώπινόν ἐστιν ἐπινοεῖν τὸ πρᾶγμα· καὶ ου μᾶλλον ομολογεῖν θεοῦ θυ λόγον καὶ σωτῆρα σρα εἶναι τοῦ παντὸς τὸν ἐπὶ τὸν σταυρὸν στρὸν ἀναβάντα· πάσχειν δέ μοι καὶ οὗτοι δοκοῦσιν ὅμοιον ὡς ει τις τὸν μεν ἥλιον ὑπὸ νεφῶν ἐσκεπασμένον διαβάλλοι· το δε τούτου φῶς θαυμάζοι βλέπων τὸν πάντα κόσμον ὑπαυτοῦ καταλαμπόμενον· ὡς γὰρ καλὸν τὸ φῶς καὶ κάλλιον ὁ τοῦ φωτὸς ἀρχηγὸς ἥλιος, οὕτως θείου πράγματος ὄντος τὸ τὴν οἰκουμένην πᾶσαν τῆς αὐτοῦ γνώσεως πεπληρωκότος· ἀνάγκη τὸν ἀρχηγὸν καὶ ηγεμόνα τοῦ τοιούτου κατορθώματος εἶναι θεὸν θν καὶ θεοῦ θυ λόγον· λέγονμεν οὖν ἡμεῖς ὡς ἐφικτὸν πρότερον ἐλέγξαντες τὴν πρόφασιν τῆς τῶν ἀπίστων ἀμαθείας· ἵνα τῶν ψευδῶν ἐλεγχθέντων, λοιπὸν ἡ ἀλήθεια διεαυτῆς ἐπιλάμψη· καὶ θαρρῆς καὶ αυτός ὦ ἄνθρωπε ἀνε ὅ,τι ἀληθεία πεπίστευκας καὶ τὸν χριστὸν χν γινώσκων οὐκ ηπατήθης· πρέπειν δε σοι ἡγοῦμαι φιλοχρίστω ὄντι τὰ περὶ χριστοῦ χυ διαλέγεσθαι· ἐπεὶ καὶ πάντων τιμιωτέραν τὴν περὶ τούτου γνῶσιν καὶ πίστιν ἡγεισθαι σε πεπίστευκα· ἐξ αρχῆς μὲν οὐκ ην κακία· οὐδε γαρ οὐδε νυν ἐν τοῖς ἁγίοις ἐστίν· οὐδόλως καταυτους ὑπάρχει αύτη· ἄνθρωποι ανοι δὲ ταύτην ὕστερον ἐπινοεῖν ήρξαντο· καὶ καθεαυτῶν ἀνατυποῦσθαι· ὅθεν δὴ καὶ τὴν τῶν εἰδώλων ἐπίνοιαν ἑαυτοῖς ἀνεπλάσαντο· τὰ οὐκόντα ὡς όντα λογιζόμενοι· ὁ μεν γαρ τοῦ παντὸς δημιουργὸς καὶ παμβασιλεὺς θεὸς θς ὁ ὑπερεκεινα πάσης οὐσίας καὶ ἀνθρωπίνης ἐπινοίας ὑπάρχων θεὸς θς · ἄτε δὴ ἀγαθὸς καὶ ὑπέρκαλος ὢν διατου ιδίου λόγου· τοῦ κυρίου κυ ἡμῶν ἰησοῦ ιυ χριστοῦ χῦ · τὸ ἀνθρώπινον γένος κατιδίαν εἰκόνα πεποίηκεν· καὶ τῶν ὄντων αὐτὸν θεωρητὴν καὶ ἐπιστήμονα· διὰ τῆς προς αὐτὸν ὁμοιώσεως κατεσκεύασεν· δοὺς αὐτῶ καὶ τῆς ἰδίας ιδιότητος ἔννοιαν καὶ γνῶσιν· ἵνα τὴν ταυτότητα σώζων· μήτε τῆς περὶ θεοῦ θῦ φαντασίας ποτε ἀποστη· μήτε τῆς τῶν αγίων συζήσεως ἀποπηδήση· ἀλλ’ ἔχων τὴν τοῦ δεδωκότος χάριν· ἔχων καὶ τὴν ιδίαν ἐκ τοῦ πατρικοῦ λόγου δύναμιν ἀγάλληται· καὶ συνομιλη τῶ θείω ζῶν τὸν ἀπήμονα καὶ μακάριον ὄντως ἀθάνατον βίον· ὅ τε γὰρ οὐ συνομειλεῖ τοῖς σώμασιν ὁ νοῦς ὁ τῶν ἀνθρώπων ἀνων · οὐδέ τι τῆς ἐκ τούτων ἐπιθυμίας μεμιγμένον ἔξωθεν ἔχει ἀλλ’ ὅλος ἐστιν ἑαυτῶ συνὼν ὡς γέγονεν ἐξ αρχῆς· τότε δή τὰ αισθητὰ καὶ πάντα τὰ ἀνθρώπινα διαβας ἄνω μετάρσιος γίνεται· καὶ τὸν λόγον ιδὼν, ὁρᾶ εν αυτῶ καὶ τὸν τοῦ λόγου πατέρα πρα · ηδόμενος ἐπι τῆ τούτου θεωρία· καὶ ἀνακαινούμενος ἐπὶ τῶ προς τοῦτον πόθω· ὥσπερ οὖν τὸν πρῶτον τῶν ἀνθρώπων ανων γενόμενον· ὃς καὶ κατὰ τὴν ἑβραίων γλῶτταν· ἀδὰμ ὠνομάσθη· λέγουσιν αἰ ιεραι γραφαι· κατὰ τὴν ἀρχὴν ἀνεπαισχύντω παρρησία τὸν νοῦν ἐσχηκέναι προς τὸν θεὸν θν · καὶ συνδιαιτᾶσθαι τοῖς ἁγίοις· ἐν τῆ τῶν νοητῶν θεωρία· ἣν εἶχεν ἐν εκείνω τῶ τόπω· ὃν καὶ ὁ άγιος μωϋσῆς τροπικῶς παράδεισον ωνόμασεν· ικανη δὲ ἡ τῆς ψυχῆς καθαρότης ἐστιν καὶ τὸν θεὸν θν δι εαυτῆς κατοπτρίζεσθαι· καθα περ φησιν καὶ ὁ κύριος κς · μακάριοι οἱ καθαροὶ τῆ καρδία ὅτι αὐτοὶ τὸν θεὸν θν ὄψονται. οὕτω μὲν οὖν ὁ δημιουργὸς ὥσπερ εἴρηται τὸ τῶν ἀνθρώπων ανων γένος κατεσκεύασεν καὶ μένην ἠθέλησεν· οἱ δὲ ἄνθρωποι ανοι κατοληγωρήσαντες τῶν κρειττόνων· καὶ οκνήσαντες περὶ τὴν τούτων κατάληψιν, τὰ ἐγγυτέρω μᾶλλον ἑαυτῶν ἐζήτησαν· ἐγγυτερα δὲ τούτων ην τὸ σῶμα· καὶ αἱ τούτου αισθήσεις· ὅθεν τῶν μεν νοητῶν ἀπέστησαν· ἑαυτοὺς δὲ κατανοεῖν ἤρξαντο· ἑαυτοὺς δὲ κατανοοῦντες· καὶ του γε σώματος καὶ τῶν ἄλλων αισθητων ἀντιλαμβανόμενοι· καὶ ὡς εν ιδίοις ἀπατώμενοι, τῆς ἑαυτῶν ἐπιθυμίας ἔπεσαν· τὰ ίδια προτιμήσαντες, τῆς πρὸς τὰ θεῖα θεωρίας. ἐνδιατρίψαντες δὲ τούτοις καὶ τῶν ἐγγυτέρω μὴ ἀποστῆναι θελοντες· ταῖς μὲν τοῦ σώματος ἡδοναῖς συνέκλεισαν ἑαυτῶν τὴν ψυχὴν· τεταραγμένην καὶ πεφυρμένην πάσης ἐπιθυμίας· τέλεον δὲ ἐπελάθοντο τῆς ἐξ αρχῆς αὐτῶν παρὰ θεοῦ θῦ δυνάμεως· τοῦτο δ’ αν τις ίδοι· καὶ εκ τοῦ πρώτου πλασθέντος ἀνθρώπου ανου ἀληθες· ὡς αἱ ιεραι γραφαι περι αὐτου λέγουσιν κακεῖνος γὰρ, ἕως μὲν τὸν νοῦν εἶχεν προς τον θεὸν θν · καὶ τὴν τούτου θεωρίαν ἐπι τοσούτω ἀπεστρέφετο τὴν προς τὸ σῶμα θεωρίαν· ὅτε δὲ συμβουλία τοῦ όφεως ἀπέστη μὲν τῆς πρὸς τὸν θεὸν θν διανοίας· ἑαυτὸν δὲ κατανοεῖν ήρξατο· τηνικαῦτα δὴ καὶ εἰς ἐπιθυμίαν τοῦ σώματος ἔπεσαν· καὶ ἔγνωσαν ὅτι γυμνοι ησαν· καὶ γνῶντες ἤσχύνθησαν· ἔγνωσαν δὲ ἑαυτοὺς γυμνοὺς· οὐ τοσοῦτον ἀπὸ ἐνδύματος, όσον ὅτι γυμνοι τῆς τῶν θείων θεωρίας γεγόνασιν· καὶ προς τα εναντία τὴν διάνοιαν μετήνεγκαν· ἀποστάντες δὲ τῆς πρὸς τὸν ένα καὶ ὄντα θεὸν θν λέγω κατανοήσεως· καὶ τοῦ προς αυτὸν πόθου· λοιπον εἰς διαφόρους καὶ εἰς τὰς κατα μέρος ἐπιθυμίας ἐνέβησαν τοῦ σώματος· ειτ’ οἷα φιλεῖ γίνεσθαι· εκάστου καὶ πολλῶν ἐπιθυμίαν λαβόντες· ήρξαντο καὶ τὴν πρός αυτα σχέσιν ἔχειν· ὥστε καὶ φοβεῖσθαι ταῦτα καταλεῖψαι· ὅθεν δὴ καὶ δειλία καὶ φόνοι· καὶ ηδοναί· καὶ θνητα φρονεῖν τῆ ψυχῆ προσγέγονεν· οὐ θέλουσα γὰρ ἀποστῆναι τῶν ἐπιθυμιῶν, φοβεῖται τὸν θάνατον· καὶ τὸν χωρισμὸν τοῦ σώματος. ἐπιθυμοῦσα δὲ πάλιν καὶ μὴ τυγχάνουσα τῶν ὁμοίων, ἔμαθεν φονεύειν καὶ ἀδικεῖν· πῶς δὲ καὶ αυτα ποιει· ευλογον κατα δύναμιν σημᾶναι· ἀποστασα τῆς τῶν νοητῶν φαντασίας· ταῖς κατα μέρος τοῦ σώματος ἐνεργείαις καταχρωμένη· καὶ ἡσθεῖσα τῆ τοῦ σώματος θεωρία· καὶ ιδοῦσα καλὸν εαυτῆ εἶναι τὴν ἡδονὴν· πλανηθεῖσα, κατεχρήσατο τῶ τοῦ καλοῦ ονόματι· καὶ ενομισεν εἶναι τὴν ἡδονὴν αὐτὸ τὸ ὄντως καλον· ὥσπερ εἴ τις τὴν διάνοιαν παραπληγεις· καὶ απαιτῶν ξίφος κατα τῶν ἀπαντώντων, νομίζοι τοῦτο εἶναι τὸ σωφρονεῖν· ἐρασθεῖσα δὲ τῆς ἡδονῆς, ποικίλως αὐτὴν ἐνεργεῖν ἤρξατο· οὖσα γὰρ τὴν φύσιν εὐκίνητος εἰ καὶ τὰ καλὰ ἀπεστράφη· ἀλλὰ τοῦ κινεῖσθαι οὐ παύεται· κινεῖται οὖν οὐκέτι κατὰ ἀρετὴν, οὐδὲ ὥσπερ τὸν θεὸν θν ορᾶ· ἀλλὰ τὰ μὴ ὄντα λογιζομένη· καὶ τῷ εαυτῆς δυνατῶ καταχρωμένη· ἐπεὶ καὶ αὐτεξούσιος γέγονεν· δυναται γαρ ως γε προς τὸ καλὸν νεύειν οὕτως καὶ τὰ καλὰ ἀποστρέφεσθαι· ἀποστρεφομένη δὲ τὸ καλὸν, πάντως τὰ ἐναντία λογίζεται· παύσασθαι γὰρ καθόλου τοῦ κινεῖσθαι οὐ δύναται· γενομένην ὥσπερ εἶπον ἀθάνατος· καὶ γινώσκουσα τοίνυν ἑαυτῆς τὸ αὐτεξούσιον· ορᾶ εαυτην δύνασθαι καταμφότερα τοῖς τοῦ σώματος μέλεσιν χρᾶσθαι· εἴς τε τὰ ὄντα καὶ τὰ μὴ ὄντα· ὄντα δὲ ἐστιν τὰ καλά· οὐκ όντα δὲ τὰ κακά· ὄντα δὲ φημί τὰ καλα καθότι ἐκ τοῦ ὄντος θεοῦ θῦ τὰ παραδείγματα ἔχει· οὐκ ὄντα δε τα κακα λέγω, καθότι ἐπινοίαις ἀνθρώπων ανων · οὐκ ὄντα ἀναπέπλασται· ἔχοντος γὰρ τοῦ σώματος ὀφθαλμους εἰς τὸ τὴν κτίσιν ὁραν· καὶ διὰ τῆς παναρμονίου συντάξεως γινώσκειν τον δημιουργὸν· ἔχοντες δὲ καὶ ἀκοὴν εἰς ἐπακρόασιν τῶν θείων λογίων καὶ τῶν τοῦ θεοῦ θῦ νόμων· ἔχοντες δὲ καὶ χεῖρας εἰς τὴν τῶν ἀναγκαίων ἐνέργειαν· καὶ ἔκτασιν τῆς προς θεὸν θν εὐχῆς· ἡ ψυχη ἀποστᾶσα τῆς προς τα καλα θεωρίας· καὶ τῆς εν αυτοῖς κινήσεως· λοιπὸν πλανωμένη κινεῖται τὰ ἐναντία· εἶτα τὸ δυνατὸν αὐτῆς ὡς προεῖπον ὁρῶσα· καὶ τοῦτο καταχρωμένη· ενενοησεν ὅτι καὶ εἰς τὰ ἐναντία δύναται κινεῖν τὰ τοῦ σώματος μέλη· καὶ διατουτο ἀντι τοῦ τὴν κτισιν ὁραν· εἰς ἐπιθυμίας τὸν οφθαλμὸν ἀποστρέφει· νομίζουσα ὅτι ἅπαξ κινουμενη σώζει τὴν εαυτῆς ἀξίαν καὶ ουχ αμαρτάνει ποιοῦσα ὃ δυναται· καὶ οὐκ ειδυια ὅτι οὐχ απλῶς κινεῖσθαι γέγονεν· τούτου χάριν καὶ ἀποστολικῆ παρεγγυᾶ φωνῆ· παντα ἐξεστιν· ἀλλ’ οὐ πάντα συμφέρει· ἀλλὰ τῶν ἀνθρώπων ανων ἡ τόλμα οὐκ εἰς τὸ συμφέρον καὶ πρέπον· ἀλλ’ εἰς τὸ δυνατὸν ἅπαξ σκοπήσασα τὰ ἐναντία ποιεῖν ἤρξατο· ὅθεν καὶ τὰς χεῖρας εἰς τὸ ἐναντίον κινουμένη φονεύειν πεποίηκεν· καὶ τὴν ἀκοὴν, εἰς παρακοὴν παρήγαγεν· καὶ τ’ αλλα μέλη εἰς τὸ μοιχεύειν ἀντι νομίμης τεκνογονίας· καὶ τὴν μεν γλῶτταν ἀντι μεν εὐφημίας εἰς βλασφημίας καὶ λοιδορίας καὶ ἐπιορκίας· τας δὲ χείρας αὖ πάλιν εἰς τὸ κλεπτειν καὶ τύπτειν· τοὺς ὁμοίους ἀνθρώπους ανους · καὶ τὴν μεν ὄσφρησιν, εἰς ὀδμῶν ἐρωτικῶν ποικιλίας· τοὺς δε πόδας εἰς ὀξυτητα τοῦ ἐκχέαι αιμα· καὶ τὴν μεν γαστέρα εἰς μέθην καὶ κόυρον ἀπλήρωτον· άπερ πάντα κακία καὶ ἁμαρτία ψυχης ἐστιν· αιτία δε τούτων οὐδεμία· αλλη ἐστιν, ἢ ἡ ἀπὸ τῶν κρειττόνων ἀποστροφη· ὡς γαρ αν ηνιοχος ἐπιβᾶς ἵπποις ἐν σταδίω· καταφρονήσει μὲν τοῦ σκοποῦ εἰς ὃν ἐλαύνειν αὐτὸν προσήκει· ἀποστραφεις δε τοῦτον, ἁπλῶς ελαύνη τὸν ιππον ὡς εαν δυνηται· δύναται δὲ ὡς βούλεται· καὶ πολλάκις μὲν εἰς τους απαντῶντας ορμᾶ· πολλάκις δὲ καὶ κατακρημνῶν ἐλαύνει φερόμενος· οποι δ’ ἂν ἑαυτὸν τῆ ὀξύτητι τῶν ἵππων φέροι· νομίζων ὁ τοιούτως τρέχων οὐκ εσφάλη τοῦ σκοποῦ· πρὸς γαρ μόνον τὸν δρόμον ἀποβλέπει· καὶ ουχ ορᾶ ὅτι ἔξω τοῦ σκοποῦ γέγονεν, οὕτως καὶ ἡ ψυχη ἀποστραφεῖσα τὴν προς τὸν θεὸν θν οδον καὶ ελαύνουσα παρα το πρεπον τὰ τοῦ σώματος μέλη· μᾶλλον δὲ καὶ αυτη μετ αυτων ὑφ εαυτῆς ἐλαυνομένη ἀμαρτάνει· καὶ τὸ κακὸν εαυτη πλάττει· οὐχ ορῶσα ὅτι πεπλάνηται τῆς οδοῦ· καὶ ἔξω γέγονεν τοῦ τῆς ἀληθείας σκοποῦ· εἰς ὃν ὁ χριστοφορος ἀνὴρ ὁ μακάριος παῦλος ἀποβλέπων ἔλεγεν· κατασκοπον διώκω εἰς τὸ βραβεῖον τῆς ἄνω κλήσεως τοῦ χριστοῦ χῦ ἰησοῦ ἰῦ · σκοπον γουν τὸ καλον ὁ άγιος· οὐδέ ποτε το κακον ἐπινοει· ἑλλήνων μὲν οὖν τινες πλανηθεντες της ὁδοῦ και τὸν χριστὸν χν οὐκ εγνωκότες· ενόμισαν καὶ προ των γενητῶν εν υποστάσει καὶ καθεαυτὴν εἶναι τὴν κακίαν· ἁμαρτάνοντες καταδύο ταῦτα· ἢ τον δημιουργὸν ἀποστεροῦντες τοῦ εἶναι ποιητὴν τῶν ὄντων· οὐκ αν γὰρ εἴη τῶν ὄντων κύριος κς · ει γε καταυτους η κακία ὑπόστασιν ἔχει καθεαυτὴν καὶ ουσίαν· ἢ πάλιν θέλοντες αὐτὸν ποιητὴν εἶναι τῶν όλων, ἐξ ανάγκης καὶ τοῦ κακοῦ δώσουσιν εἶναι· ἐν γὰρ τοῖς οὖσιν καὶ τὸ κακὸν κατ’ αυτους ἐστιν· τουτο δε ἄτοπον καὶ ἀδύνατον ἂν φανείη· οὐ γὰρ ἐκ τοῦ καλοῦ τὸ κακόν· οὐδε ἐν αυτῶ εστιν· οὐδε διαυτου· ἐπει οὐκέτι καλὸν ἂν εἴη· μεμιγμένην ἔχον τὴν φύσιν· ἢ αιτιον γινόμενον κακοῦ· οἱ δε ἀπὸ τῶν αἱρέσεων ἐκπεσόντες τῆς ἐκκλησιαστικῆς διδασκαλίας· καὶ περι την πίστιν ναυαγήσαντες· καὶ αὐτοὶ μὲν ὑπόστασιν τοῦ κακοῦ φρονοῦσιν εἶναι· ἀναπλάττονται δὲ εαυτοῖς παρὰ τὸν αληθινὸν τοῦ χριστοῦ χῦ πατέρα, θεὸν θν ἕτερον· καὶ τοῦτον ἀγένητον· τὸν κακοῦ ποιητὴν καὶ τῆς κακίας ἀρχηγὸν· τὸν καὶ τῆς κτίσεως δημιουργὸν· τούτους δε εὐχερῶς ἄν τις ἐλέγξειεν ἔκ τε τῶν γραφῶν καὶ ἐξ αυτῆς τῆς ἐν ἀνθρώποις ανοις διανοίας· ἀφ’ ἧς ἀναπλασάμενοι ταῦτα μαίνονται· ὁ μὲν οὖν κύριος κς · καὶ σωτὴρ σηρ ἡμῶν ἰησοῦς ἰς χριστὸς χς ἐν τοῖς θείοις εαυτοῦ εὐαγγε λίοις φησὶν βεβαιῶν τὰ μωϋσέως ῥήματα· ὅτι κύριος κς εἷς ἐστιν· καί ἐξομολογοῦμαι σοι πάτερ περ κύριε κε τοῦ οὐρανοῦ οὐνου και τῆς γῆς· εἰ δὲ εἷς ἐστιν ὁ θεὸς θς · καὶ οὗτος οὐρανοῦ οὐνου καὶ γῆς κύριος κς , πῶς ἄλλος ἂν εἴη παρα τοῦτον θεὸς θς · ποῦ δὲ καὶ ὁ καταυτοὺς θεὸς θς · τὰ πάντα τοῦ μόνου καὶ ἀληθινοῦ θεοῦ θῦ πληροῦντος· κατὰ τὴν τοῦ οὐρανοῦ οὐνου καὶ γῆς περίληψιν. πῶς δὲ καὶ ἄλλος ἂν εἴη ποιητης ὡν αυτὸς ὁ θεὸς θς ὁ πατὴρ πηρ τοῦ χριστοῦ χῦ εστιν κύριος κς κατὰ τὴν τοῦ σωτῆρος φωνην· εἰ μη άρα ὡς ἐν ισοστασίω· καὶ τῶν τοῦ ἀγαθοῦ θεοῦ θῦ τὸν φαυλον δυνασθαι γενέσθαι κύριον εἴποιεν· ἀλλεαν τοῦτο λέγωσιν όρα εἰς όσην ἀσέβειαν ἐκπίπτουσιν· ἐν γὰρ τοῖς τὰ ίσα δυναμένοις, τὸ ὑπερέχον καὶ κρεῖττον οὐκ ὰν εὑρεθείη· καὶ γὰρ εἰ μη θέλοντος τοῦ ἑτέρου, τὸ ἕτερον ἐστιν· ίση ἀμφοτέρων ἡ δύναμις καὶ ἡ ασθένεια ἐστιν· ίση μὲν, ὅτι νικῶσιν ἀλλήλων τὴν βούλησιν ἐν τῶ εἶναι· ἀσθενεια δὲ ἀμφοτέρων ἐστιν, ὅτι μὴ βουλομένοις αὐτοῖς παραγνώμην ἀποβαίνοι τὰ πράγματα· εστιν γὰρ ὁ αγαθος παραγνώμην τοῦ φαύλου· ἐστιν καὶ ὁ φαυλος παρα βούλησιν τοῦ ἀγαθοῦ· ἄλλως τε· εἰ τὰ φαινόμενα ἔργα τοῦ φαύλου ἐστιν, τί τὸ έργον τοῦ ἀγαθοῦ· φαίνεται γὰρ οὐδὲν, πλὴν μόνης τῆς τοῦ δημιουργοῦ κτίσεως· τί δὲ καὶ τοῦ εἶναι τὸ ἀγαθὸν γνώρισμα οὐκ όντων ἔργων αὐτοῦ· οὐδε τῶν ἀπαγγειλάντων περι αὐτοῦ· δι’ ῶν ὰν γνωσθείη ἐκ γὰρ τῶν ἔργων ὁ δημιουργὸς γινώσκεται· πῶς δὲ καὶ δύο ἂν εἴη ἐναντία ἀλλήλων· ἢ τί τὸ διαιροῦν ἐστὶν ταῦτα ίνα χωρὶς ἀλλήλων γένωνται· εἶναι γὰρ αὐτὰ· ἅμα ἀδύνατον· δια το ἀναιρετικα τυγχάνει ἀλλήλων· ἀλλ’ οὐδὲ ἕτερον εν ετέρω δυνηθείη ἂν εἶναι· δια το άμικτον καὶ ανομοιον αὐτῶν τῆς φύσεως· οὐκοῦν ἐκ τρίτου τὸ διαιροῦν φανήσεται καὶ αὐτὸ θεός θς . ἀλλὰ ποίας δ’ἂν εἴη καὶ τὸ τρίτον φύσεως· πότερον τῆς τοῦ καλοῦ ἢ τῆς τοῦ φαύλου αδηλον φανήσεται· τῆς γὰρ ἀμφοτέρων αὐτὸ εἶναι ἀδύνατον· σαθρᾶς δὴ τοίνυν τῆς τοιαύτης αὐτῶν διανοίας φαινομένης, ἀνάγκη τὴν ἀλήθειαν διαλάμπειν τῆς ἐκκλησιαστικῆς γνώσεως· ὅτι τὸ κακὸν οὐ παρα θεοῦ θῦ · οὐδὲ ἐν θεῶ θῶ · οὔτε ἐξ αρχῆς γέγονεν· οὔτε οὐσία τίς ἐστιν αὐτοῦ· ἀλλὰ ἄνθρωποι ανοι κατα στέρησιν τῆς τοῦ καλοῦ φαντασίας· ἑαυτοῖς ἐπινοεῖν ἤρξαντο καὶ ἀναπλάττειν τὰ οὐκ όντα καὶ άπερ βούλονται· ὡς γὰρ αν τις ἡλίου φαίνοντος· καὶ πάσης τῆς γῆς τῶ φωτὶ τούτου καταλαμπομένης· καμμύων τοὺς οφθαλμοὺς σκότος ἑαυτῶ ἐπινοῶν οὐκ ὄντος σκότους· και λοιπὸν ὡς ἐν σκότει πλανώμενος περιπατεῖ, πολλάκις πίπτων καὶ κατα κρημνῶν ὑπάγων νομίζων οὐκ εἶναι φῶς ἀλλὰ σκότος· δοκῶν γὰρ βλέπειν οὐδ’όλως ορᾶ· οὕτως __ καὶ ἡ ψυχη τῶν ἀνθρώπων ἀνων · καμμύουσα τὸν ὀφθαλμὸν δι οῦ τὸν θεὸν θν ορᾶν δύναται· εαυτῆ τὰ κακὰ ἐπενόησεν· ἐν οῖς κινουμένη· οὐκ οῖδεν ὅτι δοκοῦσα ποιεῖν οὐδὲν ποιεῖ· τὰ οὐκ ὄντα γὰρ ἀναπλάττεται· καὶ ουχ οποία γέγονεν τοιαύτη καὶ ἔμεινεν· ἀλλ’ οποίαν εαυτὴν ἐνέφυρεν· τοιαύτη καὶ φαίνεται· γέγονεν μεν γὰρ εἰς τὸ ορᾶν τὸν θεὸν θν καὶ ὑπ’ αυτοῦ φωτίζεσθαι· αυτη δε αντι τοῦ θεοῦ θῦ τὰ φθαρτα καὶ τὸ σκό τος ἐζήτησεν· ὥς που καὶ τὸ πνεῦμα πνα ἐγγραφως φησὶν· ὄ θεὸς θς τὸν ἄνθρωπον ανον ἐποίησεν εὐθη· καὶ αυτοὶ δὲ ἐζήτησαν λογισμους πολλούς· κακιας δη ουν φαντασία· καὶ ἐπίνοια τοῖς ἀνθρώποις ανοις ἐξ αρχῆς, οὕτως γέγονεν καὶ πέπλασται· πῶς δὲ καὶ εἰς τὴν τῶν εἰδώλων μανίαν καταβεβήκασιν ηδη λεγειν ἀναγκαῖον· ινα γινώσκης οτι όλως ἡ τῶν εἰδώλῳν εὕρησις οὐκ ἀπὸ ἀγαθοῦ· ἀλλὰ ἀπὸ κακίας γέγονεν· το δε την ἀρχὴν ἔχον κακὸν, ἐν ουδενι ποτε καλὸν κριθείη ὅλον ὂν φαῦλον· οὐκ ἀρκεσθεῖσα τῆ τῆς κακίας ἐπινοία τῶν ἀνθρώπων ἀνων ἡ ψυχη κατολίγον καὶ εἰς τὰ χεῖρον ἑαυτὴν ἐξάγειν ἤρξατο· μαθοῦσα γὰρ διαφορας ηδονῶν· καὶ ζωσαμένη τὴν τῶν θείων λήθην· ηδομένη ὅτι ἂν ἀπὸ τοῦ τοῦ σώματος πάθη· πρὸς μόνα τὰ παρόντα καὶ τὰς τούτων δόξας ἀποβλεπουσα· ἐνόμισεν μηδὲν πλεῖον εἶναι τῶν βλεπομένων· ἀλλὰ τὰ πρόσκαιρα μόνον εἶναι καὶ τὰ σωματικα καλά. ἀποστραφεῖσα δὲ καὶ ἐπιλαθομένη ἑαυτὴν εἶναι κατεικόνα τοῦ ἀγαθοῦ θεοῦ θῦ , οὐκέτι μὲν διὰ τῆς ἐν αυτῆ δυνάμεως τὸν θεὸν θν λόγον καθὸν καὶ γέγονεν ορα· ἐξω δὲ ἑαυτῆς γενομένη τὰ οὐκ ὄντα λογίζεται· ἐπικρύψασα γὰρ ταῖς συμπλοκαῖς τῶν σωματικῶν ἐπιθυμιῶν τὸ ὡς ἐν αυτη κατοπτρον· δι οῦ μόνον ορᾶν ἠδύνατο την εἰκόνα τοῦ πατρὸς πρς · οὐκέτι μὲν ὁρᾶ ἃ δεῖ ψυχὴν νοεῖν· παντη δὲ περιφερεται· καὶ μόνα ἐκεῖνα τὰ τῆ αἰσθήσει προσπίπτοντα βλέπει· ὅθεν δὴ σαρκικῆς πάσης ἐπιθυμίας γέμουσα· καὶ ἐν ταῖς τούτων δόξαις πραττομένη· λοιπὸν ὃν ἐπελάθετο τῆ διανοία θεὸν θν · τοῦτον ἐν σωματικοῖς καὶ αἰσθητοῖς ἀναπλάττεται· τοῖς φαινομένοις την τοῦ θεοῦ θῦ προσηγορίαν ἀναθεῖσα· καὶ μόνα ταῦτα δοξάζουσα άπερ αυτη βούλεται καὶ ὡς ἡδέα ορᾶ· προηγεῖται τοίνυν αιτία τῆς εἰδωλολατριας, ἡ κακία· μαθόντες γὰρ οἱ ἄνθρωποι ανοι τὴν οὐκ οῦσαν κακίαν ἑαυτοῖς ἐπινοεῖν, οὕτως καὶ τοὺς οὐκ όντας θεοὺς ἑαυτοῖς ἀνεπλάσαντο. οἷον δὲ εἴ τις εἰς βυθὸν καταδὺς· μηκετι μεν βλέπη το φῶς· μηδὲ τα ἐν τῶ φωτὶ φαινόμενα· δια τὸ τῶν οφθαλμῶν αὐτοῦ πρὸς τὸ κάτω νεῦμα· καὶ τὴν τοῦ ὕδατος ἐπικειμένην ἐπίχυσιν αὐτῶ· μόνα δὲ τὰ ἐν τῶ βυθῶ αισθόμενος· νομίζοι μηδὲν πλέον ἐκείνων εἶναι ἀλλ’ αὐτὰ τὰ φαινόμενα αὐτῶ· τῶν ὄντων εἶναι κύρια, οὕτως καὶ οἱ πάλαι τῶν ἀνθρώπων ἀνων παραφρονοῦντες· καταδῦντες εἰς τὰς τῶν σαρκῶν ἐπιθυμίας καὶ φαντασίας καὶ ἐπιλαθόμενοι τὰς περι θεοῦ θῦ ἐννοίας καὶ δόξας· αμυδρω τῶ λογισμῶ μᾶλλον δὲ αλογία χρησάμενοι τὰ φαινόμενα θεοὺς ἀνετυπώσαντο· τὴν κτίσιν παρὰ τὸν κτίσαντα δοξάζοντες· καὶ τὰ έργα μᾶλλον ἐκθειάσαντες ἤ εἴ περ τὸν τούτων αίτιον καὶ δημιουργὸν δεσπότην θεόν θν · ὥσπερ δὲ κατα το προλεχθὲν παράδειγμα οἱ εἰς τὸν βυθὸν καταδυόμενοι· ὅσω μᾶλλον ἐπικαταβαινουσιν τοσούτω μᾶλλον εἰς τὰ σκοτεινότερα καὶ βαθύτερα ὁρῶσιν· οὕτως καὶ τὸ τῶν ἀνθρώπων ανων πέπονθεν γένος· οὐ γὰρ ἁπλὴν ἔσχον τὴν εἰδωλολατρίαν· οὐδ’ ἀφ ῶν ήρξαντο ἐν τούτοις καὶ διέμειναν· ἀλλ όσω τοῖς πρώτοις ἐνεχρόνιζον, τοσοῦτον καινοτερας ἐφευρισκον τὰς δισιδαιμονίας· καὶ κόρον οὐ λαμβάνοντες τῶν πρώτων· αλλοις παλιν ἐνεπιμπλαντο τοῖς κακοῖς· προκόπτοντες ἐν τοῖς αἰσχίστοις· καὶ πλεῖον ἑαυτῶν ἐπεκτείνοντες τὴν ἀσέβειαν· τοῦτο δὲ καὶ ἡ θε ῖ ί α γραφὴ μαρτύρεται λέγουσα· ὅταν ἔλθη ἀσεβ ῆ ὴ ς εἰς βάθος κακῶν καταφρονεῖ· αρτι γὰρ ἀπεπήδησεν ἡ διάνοια τῶν ἀνθρώπων ἀνων ἀπο θεοῦ θῦ · καταβαίνοντες λοιπὸν ταῖς ἐννοίαις καὶ τοῖς λογισμοῖς οἱ ἄνθρωποι ανοι · πρώτοις οὐρανῶ οὐνῶ καὶ ηλίω καὶ σελήνη· καὶ τοῖς ἄστροις τὴν τοῦ θεοῦ θῦ τιμὴν ἀνέθηκαν· ἐκείνους οὐ μόνον θεοὺς εἶναι λέγοντες, ἀλλὰ καὶ τῶν ἄλλων τῶν μετ’ αὐτους αἰτίους εἶναι νομίζοντες· ἐπειτα ἐπικαταβαίνοντες τοῖς σκοτεινοῖς λογισμοῖς· αἰθέρα· καὶ τὸν ἀέρα· καὶ τὰ ἐν τῶ ἀέρι προσηγόρευσαν· προβαίνοντες δὲ τοῖς κακοῖς, ἤδη καὶ τὰ στοιχεῖα καὶ τὰς ἀρχὰς τῆς τῶν σωμάτων συστάσεως· τὴν θερμὴν· καὶ τὴν ψυχρὰν· καὶ τὴν ξηρὰν καὶ τὴν ὑγρὰν οὐσιαν θεοὺς ἀνύμνησαν· ὡς δὲ τέλεον πεσόντες περὶ την γην ιλυσπῶνται δίκην τῶν ἐν τῆ χέρσω κοχλίων, οὕτως οἱ ἀσεβέστατοι τῶν ἀνθρώπων ἀνων · πεσόντες ἀπο τῆς περι θεοῦ θῦ φαντασίας· λοιπὸν καὶ ἀνθρώπους ανους καὶ ἀνθρώπων ανων ψυχας τῶν μὲν καὶ ἔτι ζώντων· τῶν δὲ καὶ μετα θάνατον εἰς θεοὺς ἀνέθηκαν· έτι δὲ καὶ χείρονα βουλευόμενοι καὶ λογιζόμενοι ήδη καὶ εἰς λίθους· καὶ εἰς ξύλα· καὶ ἑρπετα· ἐνυδρά τε καὶ χερσαία· καὶ εἰς τὰ τῶν ἀλόγων ἀνίμερα ζῶα· τὴν θείαν καὶ ὑπερκόσμιον τοῦ θεοῦ θῦ προσηγορίαν μετήνεγκαν· πᾶσαν τιμὴν αὐτοῖς θεοῦ θῦ ἀπονέμοντες· καὶ τὸν ἀληθινὸν καὶ ὄντως θεὸν θν , τὸν τοῦ χριστοῦ χῦ πατέρα πρα ἀποστρεφόμενοι· ἀλλ’ εἴθε κἂν μέχρι τούτων ἦν στᾶσα ἡ τῶν ἀφρόνων τόλμα· καὶ μὴ περαιτέρω βαίνοντες· ἑαυτοὺς ταῖς ἀσεβείαις συνέφυρον οἱ ἄνθρωποι ανοι · τοσοῦτον γάρ τινες καταπεπτώκασιν τῆ διανοία καὶ ἐσκοτίσθησαν τὸν νοῦν· ὥστε καὶ τὰ μηδόλως μηδαμῶς ὑπάρχοντα· μηδε ἐν τοῖς γενομένοις φαινόμενα, όμως ἑαυτοῖς ἐπινοῆσαι καὶ θεοποιῆσαι· λογικα γὰρ ἀλόγοις ἐπιμειξαντες· καὶ ἀνόμοια τῆ φύσει ἐνείραντες, ὡς θεοὺς θρησκεύουσιν· οἷοι εἰσιν· οἱ παρ αιγυπτίοις κυνοκέφαλοι· καὶ ὀφιοκέφαλοι· καὶ ὀνοκέφαλοι· καὶ ὁ παρὰ λιβυσιν κριοκέφαλος ἀμμων· ἄλλοι δε τα μέλη τῶν σωμάτων κεφαλην· καὶ ωμον· καὶ χεῖρα· καὶ πόδα καθεαυτα διελοντες, ἑν ἕκαστον εἰς θεοὺς ἀνέθηκαν· καὶ ἐξεθείασαν· ὥσπερ οὐκ αρκούμενοι ἐξ ολοκληρου του όλου σώματος ἔχειν τὴν θρησκείαν· ἐπιτείνοντες δε τὴν ἀσεβειαν ετεροι την προφασιν τῆς τούτων εὐρησεως· καὶ τῆς ἑαυτῶν κακίας· τὴν ἡδονὴν καὶ τὴν ἐπιθυμίαν θεοποιήσαντες· προσκυνοῦσιν· οἷός ἐστιν ὁ παρ αυτοῖς ἔρως· καὶ ἡ ἐν πάφω ἀφροδίτη· οἱ δὲ αὐτῶν ὥσπερ φιλοτιμούμενοι τοῖς χείροσιν· ἐτόλμησαν τους παραυτοῖς ἄρχοντας ἢ καὶ τοὺς τούτων παῖδας· θεοὺς ἀναθεῖναι· ἢ διατιμὴν τῶν ἀρξάντων· ἢ διὰ φόβον τῆς εαυτῶν τυραννίδος· οἷος ὁ ἐν κρήτη περιβόητος παρ αυτοῖς ζεὺς· καὶ εν ἀρκαδία ερμῆς· καὶ παρὰ μεν ἰνδοῖς διόνυσος· παρα δε αιγυπτίοις· ίσις· καὶ ὀσιρις· καὶ ῶρος· καὶ ὁ νῦν ἀδριανοῦ τοῦ ῥωμαίων βασιλέως· παιδικὸς ἀντίνοος· ὃν καιπερ εἰδότες ἄνθρωπον ανον · καὶ ἄνθρωπον ἄνον , οὐ σεμνόν, ἀλλὰ ἀσελγείας ἔμπλεω· δια φόβον τοῦ προστάξαντος σέβουσιν· ἐπιδημήσας γὰρ ἀδριανὸς τῆ χωρα τῶν αἰγυπτίων· τελευτήσαντα τὸν τῆς ἡδονῆς αὐτοῦ ὑπηρέτην ἀντίνοον, ἐκέλευσεν θρησσκεύεσθαι· αὐτὸς μὲν καὶ μετὰ τὸν θάνατον ἐρῶν τοῦ παιδος· ἐλέγχων δὲ όμως καθεαυτοῦ καὶ γνώρισμα κατὰ πάσης εἰδωλολατρίας παρέχων· ὅτι οὐκαλῶς ἐφευρεθη παρὰ τοῖς ἀνθρώποις ἀνοις αυτη ἡ ἐπιθυμία παρὰ τῶν τῶν πλασαμένων· καθὼς καὶ ἡ σοφία τοῦ θεοῦ θῦ προμαρτύρεται λέγουσα· ἀρχη πορνιας ἐπίνοια εἰδώλων· καὶ μὴ θαυμά ζετε μηδε μακρὰν πίστεως νομίσης εἶναι τὸ λεγόμενον· ὅπου γε καὶ οὐ πολλω πρότερον· ἢ τάχα καὶ μέχρι νῦν ἡ ρωμαίων σύγκλιτος τοὺς πώποτε αὐτῶν ἐξαρχῆς ἄρξαντας βασιλέας ἢ πάντας ἢ όσους ὰν αὐτοὶ βούλωνται καὶ κρίνουσιν δογματίζουσιν ἐν θεοῖς εἶναι· καὶ θρησκεύεσθαι θεοὺς γράφουσιν· οἷς μὲν· γὰρ ἀπεχθάνονται, τούτους πολεμίους ὁμολογοῦσιν καὶ ἀνθρώπους ανους ονομάζουσιν· οὓς δὲ καταθυμίους ἔχουσιν, τούτους δι’ ανδραγαθίας θρησκεύεσθαι προστάττουσιν· ὡς ἔχοντες τὸ θεοποιειν· αυτοι ἄνθρωποι ανοι τυγχάνοντες· καὶ εἶναι θνητοι μὴ ἀρνούμενοι· εδει δὲ θεοποιοῦντας, αὐτοὺς μᾶλλον εἶναι θεούς· το γαρ ποιοῦν, τοῦ ποιουμένου κρεῖττον εἶναι δεῖ· καὶ ὁ κρίνων τοῦ κρινομένου ἐξ ανάγκης αρχει· ὁ διδοὺς πάντως ὃ ἔχει χαρίζεται· ὥσπερ ἀμέλει καὶ πᾶς βασιλεὺς ὃ ἔχει χαρίζεται· τῶν δε λαμβανόντων κρείττων· καὶ μείζων ἐστίν· εἴπερ οῦν οὓς θέλουσιν αὐτοι, τούτους θεοὺς εἶναι δογματίζουσιν· ἔδει καὶ αὐτοὺς πρῶτον εἶναι θεοὺς· ἀλλὰ τὸ θαυμαστὸν ἐστιν τοῦτο· ὅτι ἀποθνήσκοντες ὡς ἄνθρωποι ανοι , ἐλέγχουσιν τὴν ἑαυτῶν περὶ τῶν θεοποιηθέντων ὑπ’ αὐτῶν ψῆφον εἶναι ψευδῆ· τοῦτο δὲ τὸ έθος οὐ καινὸν· οὐδὲ ἀπὸ τῆς ῥωμαίων ἤρξατο βουλῆς· αλλ ην ἄνωθεν προγιγνόμενον καὶ προμελετώμενον ἐπὶ τὴν τῶν εἰδώλων ἔννοιαν· καὶ γὰρ οἱ πάλαι παρέλλησιν διαβεβοημένοι θεοι· ζευς καὶ ποσειδὼν· καὶ ἀπολλων καὶ ήφαιστος καὶ ερμης· καὶ ἐν θηλείαις ήρα· καὶ δημήτρα· καὶ ἀθηνα καὶ αρτεμις· ταῖς θησέως τοῦ παρὰ τοῖς έλλησιν ιστορουμένου διαταγαις· ἐκρίθησαν λέγεσθαι θεοι· καὶ οἱ μεν διαταξάμενοι, ὠς ἄνθρωποι ανοι ἀποθνήσκοντες θρηνοῦνται· οὓς δὲ διετάξαντο ὡς θεοὶ προσκυνοῦνται· τίς οὖν ταύτης μᾶλλον γένοιτὰν εναντιότης καὶ μανία· τὸν διαταξάμενον εἰδότες· οὓς διετάξατο τούτους προτιμῶσιν· καὶ εἴθε μέχρις ἀρρένων ιστήκει τούτων ἡ εἰδωλομανία· καὶ μὴ εἰς θηλείας κατέφερον τὴν θείαν προσηγορίαν· καὶ γὰρ καὶ γυναῖκας· ἃς οὐδὲ εἰς κοινὴν περι πραγμάτων συμβουλίαν λαμβάνειν ἀσφαλὲς, ταύτας τῆ θεοῦ θῦ τιμη θρησκεύουσιν καὶ σέβουσιν· ὡς αι μεν παρα θησέως διαταγεῖσαι καθάπερ εἰρήκαμεν· παρα δε αιγυπτίοις ὁ ισις· και κόρη· και νεωτέρα· καὶ παρ αλλοις ἀφροδιτη· τα γαρ τῶν ἄλλων ονοματα, οὐδε λέγειν εὐαγὲς ἠγοῦμαι· πάσης χλεύης ὄντα μεστα· πολλοι γὰρ οὐ μόνον τοῖς πάλαι· ἀλλὰ καὶ ἐν τοῖς καθημᾶς χρόνοις· ἀποβαλλοντες φίλτατα καὶ ἀδελφοὺς· καὶ συγγενεῖς· καὶ γυναικας· πολλαι δὲ καὶ ἄνδρας ἀποβαλοῦσαι οὓς παντας· ἡ φύσις ηλεγξεν ἀνθρώπους ανους εἶναι θνητούς· τούτους και ταυτας· δια το πολὺ περι αυτῶν πενθος ἀναζῶ γραφήσαντες καὶ θυσίαις ἀναπλάσαντες ἀνέθηκαν· καὶ τούτους οἱ μετα ταυτα διὰ τὴν πλάσιν καὶ τὴν τοῦ τεχνίτου φιλοτιμίαν θεοὺς ἐθρήσκευσαν· πρᾶγμα πάσχοντες οὐ κατα φύσιν· οὓς γὰρ οἱ γονεῖς, ὡς μὴ ὄντας θεοὺς ἐθρήνησαν· οὐκ αν γαρ εἴπερ ᾔδεισαν αὐτοὺς θεοὺς, ὡς ἀπολλομένους ἐκόψαντο· τουτου γοῦν χάριν οὐ μόνον οὐ νομίζοντες αὐτοὺς εἶναι θεους· ἀλλὰ μηδ’ όλως ὑπάρχειν· ἐν εἰκόνι τούτους ἐτυπώσαντο ινα τοῦ μηκέτι εἶναι τὴν διὰ τῆς εἰκόνος δόκησιν ορῶντες παραμυθῶνται· τούτοις όμως οἱ ἄφρονες ὡς θεοῖς εὔχονται· καὶ τὴν τοῦ τοῦ ἀληθινοῦ θεοῦ θῦ τιμὴν τούτοις περιτιθέασιν· ἐν γοῦν αἰγύπτω· εἰσέτι και νυν· ὁ περι ὅσιρεως· καὶ ούρου· καὶ τύφωνος· καὶ τῶν ἄλλων θρῆνος τῆς ἀπωλειας ἐπιτελεῖται· καὶ τὰ εν δωδωνη χαλκια· καὶ οἱ ἐν κρήτη κορύβαντες· τὸν δῖα μὴ εἶναι θεὸν θν ἐλέγχουσιν· ἀλλ’ ἄνθρωπον ανον · καὶ τοῦτον ἐκ πατρὸς πρς αιμοβόρου· καὶ τό γε θαυμαστὸν, ὅτι καὶ ὁ πάνυ παρ’ ἕλλησι σοφὸς εἶναι δόξας πλάτων· εἰς τὸν πειρεᾶ κατέρχεται· τὴν ἀνθρώπου ανου τέχνη πλασθεῖσαν ἀρτεμιν προσκυνησων· ταυτα δὲ καὶ τὰς τοιαῦτας τῆς εἰδωλομανίας εὑρήσεις ἄνωθεν καὶ προ πολλοῦ προεδίδασκεν ἡ γραφη λέγουσα· ἀρχη πορνίας ἐπινοια εἰδώλων· εὕρεσις δὲ αὐτῶν φθορα ζωῆς· οὔτε γὰρ ην ἀπαρχῆς, οὔτε εἰς τον αιῶνα εσται· κενοδοξία γὰρ ἀνθρώπων ανων ῆλθεν εἰς τὸν κόσμον· καὶ διὰ τοῦτο σύντομον αὐτῶν τὸ τέλος ἐπενοήθη· ἀώρω γὰρ πένθει τρυχόμενος ὁ πατήρ πηρ τοῦ ταχέως ἀφ ε αι ρεθέντος τέκνου εἰκόνα ποιήσας· τόν τε νεκρὸν ἄνθρωπον ανον , νῦν ὡς ζῶντα ἐτίμησεν· καὶ παρέδωκε τοῖς ὑποχειρίοις· μυστήρια καὶ τελετάς. εἶτα τῶ χρόνω κρατυνθὲν τὸ ἀσεβὲς ἔθος, ὡς νόμος ἐφυλάχθη· καὶ τυράννων ἐπιταγαῖς ἐθρησκεύετο τὰ γλυπτά· καὶ οὓς εν όψει μη εδύναντο τιμαν ἄνθρωποι ανοι · δια τὸ μακρὰν οἰκεῖν· τὴν πόρρωθεν όψιν ἀνατυπωσάμενοι ἐμφανη εἰκόνα τοῦ τετιμημένου βασιλέως ἐποίησαν· ινα τὸν ἀπόντα ὡς παρόντα κολακεύωσι διὰ τῆς σπουδῆς· εἰς ἐπίτασιν δὲ θρησκείας καὶ τοὺς ἀγνοοῦντας ἡ τοῦ τεχνίτου προετρέψατο φιλοτιμία· ὁ μεν γαρ ισως κρατοῦντι βουλόμενος ἀρέσαι, ἐξεβιάσατο τῆ τέχνη τὴν ὁμοιότητα ἐπὶ τὸ κάλλιον· το δε πλῆθος ἐφελκόμενος διὰ τὸ εὔχαρει τῆς εργασίας· τὸν πρὸ ολίγου τιμηθέντα ἄνθρωπον ανον , νῦν σέβας ἐλογίσαντο· καὶ τοῦτο γέγονεν τῶ βίω εἰς ενεδρον· οτι ἢ συμφορα· ἢ τυραννίδη δουλεύοντες ἄνθρωποι ανοι · τὸ ἀκοινώνητον ὄνομα λίθοις καὶ ξύλοις περιέθηκαν· τοιαυτης τῆς εἰδώλων εὑρήσεως ἐπι μαρτυρει τῆ γραφη παρὰ τοῖς ἀνθρώποις ἀνοις ἀρξαμένης· καὶ ἀναπλασθείσης ω ο ρα λοιπον σοι καὶ τὸν κατ αυτῆς ἔλεγχον ἀποδεῖξαι· οὐ τοσοῦτον ἔξωθεν, όσον ἀφ ὧν αὐτοι περι αυτῶν φρονοῦσιν τεκμήρια λαμβάνοντες· εἰ γάρ τις τῶν παρ αυτοῖς λεγομένων θεῶν ινα πρῶτον ἀπὸ τούτων ἄρξωμαι λάβοι τὰς πράξεις, εὑρήσει μὴ μόνον αὐτοὺς μὴ εἶναι θεοὺς· ἀλλα καὶ τῶν ἀνθρώπων ανων τοὺς αἰσχίστους γεγονότας· οἷον γαρ ἐστιν ἰδεῖν τοὺς παρὰ ποιηταῖς τοῦ διὸς ερωτας· 150 καὶ τὰς ἀσελγείας· οἷον ἐστιν ἀκούειν αρπάζοντα μεν τὸν γανυμηδην· καὶ τὰς κλοπιμαίους ἐργαζόμενον μοιχείας· δεδειότα δὲ καὶ δειλιῶντα· μὴ παραγνώμην αὐτοῦ τὰ τῶν τρωων ἀποληται τειχη· οἷον ἐστιν ἰδεῖν αὐτὸν ἀχθόμενον ἐπὶ τῶ θανάτω τοῦ υἱοῦ υυ αὐτοῦ σαρπηδόνος· καὶ βουλόμενον μὲν αὐτῶ βοηθῆσαι· μὴ δυνάμενον δε· καὶ ἐπιβουλευόμενον μὲν ὑπὸ τῶν ἄλλων λεγομένων θεῶν· ἀθηνᾶς καὶ ἥρας καὶ ποσειδῶνος, βοηθούμενον δὲ ὑπὸ θέτιδος γυναικος· καὶ τοῦ ἑκατονταχείρου αἰγέωνος· καὶ νιχόμενον μὲν ὑπὸ ηδονῶν, δουλεύοντα δε γυναιξὶν· καὶ δια ταυτας· ἐν αλόγοις ζώοις τετράποσίν τε και πτηνοῖς ταῖς φαντασίαις παρακινδυνεύοντα· καὶ πάλιν αὐτὸν κρυπτόμενον διὰ τὴν τοῦ πατρος πρς · ἐπιβουλην· τὸν δε κρόνον ὑπαυτοῦ δεσμευόμενον· κακεῖνον ἀποτέμνοντα τὸν πατέρα πρα · αρ’ οῦν ἄξιον τούτους ὑπονοεῖν θεους· τοὺς τοσαῦτα δράσαντας· καὶ διαβληθέντας· α μηδε κοινοι νομοι καὶ τοὺς ἁπλῶς ἀνθρώπους ανους ἐπιτρέπουσιν ποιεῖν; ινα γὰρ ἐκ πολ λῶν ὀλίγα μνημονεύσω διατο πλῆθος· τίς ἰδὼν αὐτοῦ τὴν εἰς σεμέλην τοῦ διὸς· καὶ λήδαν· καὶ ἀλκμήνην· καὶ λητὼ καὶ μαῖαν καὶ εὐρώπην· καὶ δανα ό ι ν· παρανομίαν καὶ φθοραν· ἠ τίς ει ἰ δὼν τὴν εἰς την ιδίαν ἀδελφὴν ἐπιχείρησιν αὐτοῦ καὶ τόλμαν· ὅτι τὴν αὐτὴν ἀδελφὴν εἶχεν καὶ γυναῖκα· οὐκ ὰν χλευάσειεν καὶ ζημιώσειεν θανάτω· ὅτι μὴ μόνον ἐμοίχευσεν, ἀλλὰ καὶ τοὺς ἐκ τῆς μοιχείας γενομένους αὐτῶ παῖδας ἀνέθηκεν ἐπικάλυμμα τῆς παρανομίας ἑαυτοῦ τὴν τῆς θεοποιίας κατασκευάζων πλάνην· ων εισιν διόνυσος καὶ ηρακλῆς· καὶ διόσκοροι· καὶ ερμης· καὶ περσεύς καὶ σώτειρα; τίς ει ἰ δὼν τὴν τῶν λεγομένων θεων αὐτῶν· ἀκατάλλακτον προς εαυτοὺς έριν ἐν ἰδίω τῶν ελλήνων καὶ τῶν τρώων χάριν· οὐ καταγνώσεται τῆς ἀσθενειας αὐτῶν· ὅτι δι αλλήλων φιλονεικίαν· και τοὺς ἀνθρώπους ανους παρώξυναν· τίς ιδὼν ὑπο μεν διομήδους τιτρωσκομένους ἄρεα καὶ αφροδίτην· ὑπὸ δε ἡρακλεους τὴν ήραν καὶ τὸν ὑποχθόνιον· ὃν καλουσι θεον ἀϊδωνέα· καὶ διόνυσον μὲν ὑπο περσέως· ἀθηνᾶν δε ὑπὸ ἀρκάδος· καὶ τὸν ηφαιστον ῥιπτόμενον καὶ χωλαίνοντα οὐ καταγνώσεται τῆς φύσεως αὐτῶν· καὶ ἀποστραφήσεται μὲν τοῦ λέγειν αὐτοὺς έτι θεους. φθαρτοὺς δὲ καὶ παθητοὺς αὐτοὺς ἀκούων· οὐδὲν ἄλλο ἠ ἀνθρώπους ανους αυτους· καὶ ἀνθρώπους ανους ἀσθενεῖς ἐπιγνώσεται· καὶ μᾶλλον τοὺς τρώσαντας· ἢ τοὺς τρωθέντας θαυμάσειεν· ἠ τίς ει ἰ δὼν τὴν ἄρεως πρὸς ἀφροδίτην μοιχείαν· καὶ τὸν ηφαίστου καταμφοτερων κατασκευαζόμενον δόλον· καὶ τοὺς ἄλλους λεγομένους θεοὺς· ἐπ θεαν τῆς μοιχείας ὑπὸ ηφαίστου καλουμένους αὐτούς τε ἐρχομένους καὶ ορωντας εαυτῶν τὴν ασέλγειαν, οὐ γελάσειεν· καὶ καταγνώσειεν τῆς φαυλότητος αὐτῶν· ἠ τίς οὐκ ὰν γελάσειεν ὁρων τὴν ἡρακλεους πρὸς τὴν ὀμφάλην ἐκ μέθης παραφροσύνην καὶ ασωτίαν· τὰς γὰρ τῶν καθ ηδονὴν αὐτῶν πράξεις· καὶ τοὺς παραλόγους αὐτῶν ἔρωτας· καὶ τὰς ἐν χρυσῶ καὶ ἀργύρω καὶ χαλκῶ καὶ σιδήρω καὶ λίθοις καὶ ξύλοις θεοπλαστίας, οὐ δεῖ διελέγχειν μετασπουδῆς· τῶν πραγμάτων καὶ ἀφ εαυτῶν ἐχόντων τὸ μύσος· καὶ δι εαυτῶν ἐπιδεικνυμένων τὸ τῆς πλάνης γνώρισμα· ἐφ οῖς μαλιστα καὶ οικτειρήσειεν ἄν τις τοὺς ἀπατωμένους ἐν αυτοῖς· τῆ γὰρ ἑαυτῶν γυναικὶ μισοῦντες τὸν ἐπιβαινοντα μοιχὸν· τοὺς τῆς μοιχείας διδασκάλους θεοποιοῦντες καὶ παντες ὁθεν ἐγένοντο ἐξηρανθησαν καὶ κωφοὶ ἀπο ἀνθρώπων ανων · συναχθήτωσαν πάντες καὶ στητωσαν άμα· καὶ αἰσθυνθήτωσαν πάντες καὶ ἐντραπήτωσαν· ότι ωξυνεν τέκτον σίδηρον· σκηπαρνω εἰργάσατο αυτὸ· καὶ ἐν τερέτρω· ερυθμισεν αυτο· τῶ βραχίονι τῆς ισχύος αὐτου· καὶ πινάσει καὶ ασθενησει· καὶ ου μὴ πιη υδωρ· ξύλον γαρ ἐκλεξαμενος τέκτων ἔστησεν αὐτὸ ἐν μέτρω και ἐν κολλη ἐρύθμισεν αυτό· καὶ ἐποίησεν αὐτὸ ὡς μορφὴν ἀνδρος· καὶ ὡς ὡραιότητα ἀνθρώπου ἀνου ἔστησεν αὐτὸ ἐν οίκω· καὶ ἔκοψεν ξύλον ἐκ τοῦ δρυμοῦ· ὃ ἐφύτευσεν ὁ κύριος κς · καὶ ὑετὸς ἐμήκυνεν· ίνα ῆ ἀνθρώποις ἀνοις εἰς καῦσιν· καὶ λαβὼν ἀπ αυτοῦ ἐθερμανθη· καὶ καύσαντες ἔπεψαν ἄρτους ἐπ αυτῶν· καὶ τὸ λοιπὸν εἰργάσαντο εἰς θεούς· καὶ προσκυνοῦσιν αὐτοῖς· οὑ τὸ ἥμισυ αὐτῶν κατεκαυσαν πυρί· καὶ ἐπὶ τοῦ ἡμίσους αὐτοῦ ὀπτήσας κρέα ἔφαγεν καὶ ἐνεπλήσθη· καὶ θερμανθεὶς εἶπεν ἡδύ μοι ὅτι ἐθερμάνθην καὶ εἶδον πῦρ· τὸ δὲ λοιπὸν προσεκυνει λέγων ἐξελοῦ με ὅτι θεος μου εἶ σύ· οὐκ ἔγνωσαν φρονῆσαι ὅτι ἀπημαυρώθησαν τοῦ βλέπειν τοῖς ὀφθαλμοῖς αὐτῶν καὶ τοῦ νοῆσαι τῆ καρδία· καὶ οὐκ ελογισατο ἐν τῆ καρδία οὐδὲ ανελογήσατο τῆ ψυχῆ αὐτου· οὐδε ἔγνω τῆ φρονήσει ὅτι τὸ ήμισυ αὐτοῦ κατέ καυσεν ἐν πυρι· καὶ έπεψεν ἐπὶ τῶν ἀνθράκων αὐτοῦ ἄρτους· καὶ οπτησας κρεα ἔφαγεν· καὶ τὸ λοιπὸν αὐτοῦ εἰς βδέλυγμα ἐποίησεν· καὶ προσκυνοῦσιν αὐτῶ· γνῶτε ὅτι σποδὸς ἡ καρδία αὐτῶν· καὶ πλανῶνται· καὶ οὐδεις δύναται ἐξελεσθαι τὴν ψυχὴν αὐτῶν· ειδετε· οὐκ ἐρειτε ὅτι ψεῦδος ἐν τῆ δεξια μου· πῶς οὖν οὐκ ἄθεοι παρα πᾶσιν ἂν κριθεῖεν· οἱ καὶ παρα τῆς θείας γραφῆς ἀσεβείας κατηγορούμενοι· ἠ πῶς οὐκ ὰν εἶεν κακοδαίμονες οἱ οὕτω φανερῶς ἐλεγχόμενοι τὰ ἄψυχα θρησκεύοντες ἀντι τῆς ἀληθείας· ποία δὲ τούτοις ἐλπίς· ἢ τίς ἂν αὐτοῖς γένοιτο συγγνώμη πεποιθόσιν· ἐπι τα αλογα καὶ ἀκίνητα ἀντι τοῦ ἀληθινοῦ θεοῦ θῦ σέβουσιν· εἴθε γὰρ ειθε κὰν χωρὶς σχήματος αὐτοῖς τοὺς θεοὺς ἔπλαττεν ὁ τεχνίτης· ινα μὴ τῆς ἀναισθησίας φανερὸν ἔχωσι τὸν ἔλεγχον· υπέκλεψαν γὰρ ἂν τὴν υπόνοιαν τῶν ἀκεραίων· ὡς αἰσθανομένων ἂν τῶν εἰδώλων· εἰ μη τὰ σύμβολα τῶν αἰσθήσεων· οἷον ὁφθαλμούς· καὶ ῥῖνας· καὶ ὦτα· καὶ χεῖρας· καὶ στόμα εἶχον ἀκινήτως κείμενα πρὸς την τῆς αἰσθήσεως χρῆσιν καὶ τῶν αἰσθητων ἀντίλη· ψιν· νῦν δὲ ἔχοντες οὐκ ἔχουσιν· καὶ στήκοντες οὐ στήκουσιν· καὶ καθεζόμενοι οὐ καθέζονται· οὐ γὰρ ἔχουσιν τούτων τὴν ἐνέργειαν· ἀλλ’ ὡς ὁ πλάσας ἠθέλησεν, οὕτως καὶ μένουσιν κείμενοι· θεοῦ θῦ μεν γὰρ γνώρισμα μηδὲν παρέχοντες· ἄψυχοι δὲ καθόλου· μόνον ἀνθρώπου ανου τέχνη φαινόμενοι τεθέντες· εἴθε δὲ καὶ οἱ τῶν τοιούτων ψευδοθέων κήρυκες καὶ μάντεις ποιηταὶ· καὶ συγγραφεῖς· ἁπλῶς θεοὺς εἶναι γεγραφήκεισαν· ἀλλὰ μὴ καὶ τὰς πράξεις αὐτῶν προς ἔλεγχον τῆς ἀθεότητος καὶ αισχροποιοῦ πολιτείας ἀνέγραφον· ἠδύναντο γὰρ καὶ μόνον τῶ τῆς θειότητος ονόματι τὴν αλήθειαν υφαρπάσαι· μᾶλλον δὲ τοὺς πολλοὺς ἀπὸ τῆς ἀληθείας πλανῆσαι· νῦν δε έρωτας καὶ ασελγειας διηγούμενοι τοῦτων· καὶ ζηλοτυπείας προς ηδονην τῶν θηλειῶν· καὶ φόβους καὶ δειλίας· καὶ τὰς ἄλλας κακίας οὐδεν ἄλλο εαυτοὺς ἐλεγχουσιν· ἠ οτι οὐ μόνον οὐ περι θεων διηγουνται, αλλ’ ουδε περι ἀνθρώπων ανων σεμνῶν· περὶ δὲ αἰσχρῶν· καὶ τοῦ καλοῦ μακρὰν ὄντων αὐτῶν μυθολογοῦσιν· ἀλλ’ ίσως περι τούτων οἱ δυσσεβεῖς περὶ τὴν ιδιότητα τῶν ποιητῶν καταφεύγουσιν· ιδιον εἶναι χαρακτῆρα· τὰ μὴ ὄντα πλάττεσθαι· καὶ ψεεδεσθαῖ περὶ μυθων· εἰς τέρψιν τῶν ἀκουόντων· οὑ χάριν τὰ περι των θεων αὐτοὺς πεποιηκέναι φήσουσιν· ἀλλ’ αὐτἠ καὶ πάντων μᾶλλον ἡ πρόφασις ἕωλος δειχθήσεται· ἀφ ὡν οὗτοι περὶ τουτων ἔχουσι δοξαν καὶ προστίθενται· εἰ γὰρ τὰ παρα ποιηταῖς ἐστιν πλάσματα καὶ ψεύδη, ψευδὴς ἂν εἴη καὶ αὑτη ἡ περὶ τοῦ διὸς καὶ κρόνου· καὶ ἥρας· καὶ ἀρεως· καὶ τῶν ἄλλων ὀνομασία· ὡς γὰρ αὐτοὶ φασὶν καὶ τὰ ὀνόματα πέπλασται· καὶ οὐκ ἔστιν μὲν ὅλως ζεύς· οὐδε κρόνος· οὐδὲ ἄρης· πλάττονται δὲ τούτους ὡς ὄντας οἱ ποιηται πρὸς ἀπατην τῶν ἀκουόντων· πλαττόντων δὲ τῶν ποιητῶν τὰ μὴ όντα· πῶς ὡς ὅντας αὐτοὺς θεοὺς θρησκεύουσιν· ἠ ἴσως γὰρ ἂν πάλιν φήσουσιν τὰ μὲν ονόματα οὐ πλάττονται· τὰς δὲ πράξεις ψεύδονται κατ’ αὐτῶν· ἀλλὰ καὶ τοῦτο οὐδὲν ἧττον πρὸς ἀπολογίαν αὐτῶν οὐκ ἀσφαλές· εἰ γὰρ τὰς πράξεις ἐψεύσαντο, πάντως καὶ τὰ ὀνόματα· ῶν καὶ τὰς πράξεις εἶναι διηγήσαντο· ἠ εἰ αληθεύουσιν καὶ περὶ τὰς πράξεις ἐξανάγκης· ἄλλως τε· οἱ εἶναι τοῦτους θεοῦς μυθολογήσαντες· εἰς ἃ ἣν ἀληθῶς καὶ ἃ δεῖ θεοὺς πράττειν· καὶ οὐκ ἄν ποτε τὰς ἀνθρώπων ἀνων θεοῖς προσάψουσιν ἐννοίας· ὥσπερ οὐδὲ τὸ τοῦ πυρὸς ἔργον τῶ ὕδατι τίς ἀναθήσει· τὸ μὲν γὰρ καίει· τὸ δε ἔμπαλιν τὴν οὐσίαν ἔχει τοῦ ψύχειν· εἰ μὲν οὖν αἱ πράξεις εἰσὶν θεῶν ἄξιαι, θεοὶ ἂν εἶεν· καὶ οἱ τούτων ἐργάται· εἰ δε ἀνθρώπων ανων ἐστιν καὶ ἀνθρώπων ἀνων οὐ καλῶν, τὸ μοιχεύειν· καὶ τὰ προειρημένα έργα ἄνθρωποι ἄνοι ἂν εἶεν οἱ ταῦτα πράξαντες καὶ οὐ θεοί· καταλλήλους δὲ ταῖς πράξεσιν· καὶ ταῖς οὐσίαις καὶ ταῖς προσηγορίαις εἶναι χρὴ· ινα καὶ ἐκ τῆς ἐνεργείας ὁ πράξας μαρτυρηθῆ· καὶ ἐκ τῆς οὐσίας ἡ πρᾶξις γνωσθηναι δυνηθη· ὥσπερ οὖν εἰ τις διαλεγόμενος περι ύδατος, καὶ πυρός εἰ τὰς τούτων ἐνεργείας ἀπήγγελλεν· οὐκ ἂν εἶπεν τὸ μεν ὕδωρ καίειν· τὸ δε πῦρ ψύχειν· οὐδ’ ει τις περι ηλιου και γης διηγοῖτο· ἔλεγεν ἂν τὴν μεν γῆν φωτίζειν· τὸν δὲ ἥλιον βοτάνας καὶ καρποὺς σπείρεσθαι· λέγων γὰρ ταῦτα πᾶσαν παραπληξίαν ὑπερέβαλεν· οὕτως· οὐκ ἂν οἱ παρ αυτοῖς συγγραφεῖς· καὶ μάλιστα ὁ πάντων ἐξοχώτατος ποιητης· εἴπερ εἴ ῃ δεισαν θεοὺς εἶναι τὸν δία· καὶ τοὺς ἄλλους τοια…