Scholia in Job

πος ψεύστης· καὶ, πάντες ἥμαρτον, καὶ ὑστεροῦν-

ται τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ. Ὁ δὲ διάβολος, ἐν μέσῳ

τῶν χερουβὶμ ὢν, καὶ ἀποσφράγισμα ὁμοιώσεως

γενόμενος, ἐξέπεσεν ἐκ τῶν οὐρανῶν ὡς ἀστραπή.

Καὶ ἀγγέλους κρινοῦμεν, τοὺς μὴ τηρήσαντας δηλαδὴ

τὴν ἑαυτῶν ἀρχήν. Καὶ ἐνταῦθα, εἰ κατὰ παιδίων

αὐτοῦ οὐ πιστεύει, καὶ ἁπλῶς τὰ κτίσματα τοιαύτην

ἔχει τὴν φύσιν, καὶ τρέπεται. Μόνη δὲ ἡ θεία φύσις

ἀναλλοίωτος.

Παρὰ πάπυρον, καὶ κάλαμον, καὶ βούτομον.

Τάχα δὲ διὰ τοῦ καλάμου καὶ τοῦ παπύρου τὴν

εὐτέλειαν καὶ τὴν πενίαν τοῦ διαβόλου αἰνίττεται ἡ

Γραφή.

Τὰ ἔγκατα αὐτοῦ ἀσπίδες χάλκεαι.

Ἀθανάσιος. Πάλαι μὲν οὖν πολὺς ἦν ὁ ἐχθρὸς

πανουργευόμενος κατὰ τῶν ἀνθρώπων, καὶ φαντασίαις

αὐτοῦ πολλοὺς ἠπάτα, καὶ δυσχερὴς ἦν ἡ τῆς ἀπάτης

αὐτοῦ κατάληψις· ὥστε καὶ τὸ πνεῦμα λέγειν περὶ

αὐτοῦ· Τίς ἀποκαλύψει πρόσωπον ἐνδύματος αὐ-

τοῦ; καὶ τὰ ἑξῆς. Οὐ γὰρ ὅπερ ἦν, τοῦτο καὶ ἐφαί-

νετο, ἀλλὰ πρὸς ὃ ἐπανουργεύετο, πρὸς τοῦτο καὶ

ἐφαντασίου ἑαυτόν. Διὰ τοῦτο καὶ πολλοὶ ἠπατῶντο

ὑπ' αὐτοῦ· ὅτε δὲ ἐπεδήμησεν ὁ Σωτὴρ, τότε ἡ πᾶσα

φαντασία αὐτοῦ ἐδειγματίσθη· ἃ γὰρ ἠγνοεῖτο πάλαι

ποιῶν, ταῦτα τῇ χάριτι τοῦ Χριστοῦ γινώσκεται, καὶ

ἐν οἷς ἠπάτα πάλαι τοὺς ἀνθρώπους, ἐν τούτοις ὑπ'

αὐτῶν καταπατεῖται. Πάσης γὰρ διαβολικῆς ἐπιθέσεως

καὶ μανίας δαιμόνων ἰσχυροτέρα ἡ πίστις.

Ἅμα καὶ ἐν τούτοις περίσταται, καὶ ὅτι

τὰ γενητὰ πάντα ἐν μεμερισμένοις τόποις

εἰσὶ, φωστῆρες μὲν ἐν τῷ στερεώματι, νέφηδὲ ἐν τῷ ἀέρι· καὶ τοῖς ἀνθρώποις ἔστησεν

ὅρια ἐθνῶν, οἱ δὲ ἄγγελοι ἀποστέλλονται

εἰς διακονίας, καὶ ἀναβαίνουσι καὶ κατα-

βαίνουσιν ἐπὶ τῆς κλίμακος· κἀνταῦθα ἦλ-

θον, φησὶν, παραστῆναι ἐνώπιον Κυρίου, καὶ

πεῦσις γίνεται πρὸς τὸν Διάβολον· Πόθεν

παραγέγονας; ὥστε ἐν τόπῳ εἰσὶ, καὶ ἔνθα

ἀποστέλλονται, ἐκεῖ πάρεισι, μόνος δὲ ὁ Θεὸς

ἀπερίγραπτος. Ὅθεν οὐχ ὡς ἐν τόπῳ, τὸν

πανταχοῦ παρόντα ζητοῦσιν, ἵν' εὕροιεν ἐνχωρίῳ καὶ συγκλειόμενον τὸν ἀόριστον· ἀλ-

λὰ τὸ παραστῆναι τοῦτό ἐστι, τὸ τοῖς θε-

τὸν ὁλικῶς ἀνατείνεσθαι· Θεοῦ μὲν γὰρ

ἐνώπιόν ἐστι πᾶσα ἡ κτίσις, καὶ αὐτὴ ἡἀποστατικὴ καὶ πονηροτάτη κατὰ τὸ ἀπε-

ρίγραφον τῆς οὐσίας ἐκείνης· ἰδίως δὲ οἱ

ἄγγελοι πάρεισι τῷ Θεῷ κατὰ τὸν τῆς θείας

ἀγάπης ἀκόρεστον ἔρωτα.

Ἠγωνίζετο μὲν οὖν ὁ Ἰὼβ, καὶ μέγας ἦν

ὁ πειρασμὸς, μείζων καὶ ἐφαίνετο ὁ ἀθλη-

τὴς τοῦ πειρασμοῦ· καὶ πολὺς μὲν ἔρρεεν

ὁ πειράζων καὶ χαλεπὸς ἦν ὁ μαχόμενος·ἀνδρειότερος δὲ ἐφαίνετο ὁ πειραζόμενος,

νικῶν τὰς ἐπιχειρήσεις καὶ προσβολὰς τοῦ

πονηροῦ, τῷ μεγέθει τῆς διανοίας· γνώρισμα

τῆς ἀνδρείας ἐστὶν ἡ ὑπομονή· ταύτῃ γὰρ

ἕκαστος τῶν ἁγίων φέρων τὰ συμβαίνον-

τα ἐν τῷ βίῳ ἐπίπονα καὶ λυπηρὰ, ἴσχυεκατὰ τοῦ Διαβόλου· ἅπερ τὸ Πνεῦμα θέλον

ἡμᾶς ἀμφότερα κτᾶσθαι, προστάττει λέγων

ἐν τῷ ψάλμῳ· Ἀνδρίζου καὶ κραταιούσθω

ἡ καρδία σου, καὶ ὑπόμεινον τὸν Κύριον.

Ὁ γὰρ ὑπομένων, ἄνδρειός ἐστι, καὶ ὁ ἄν-

δρειος ὑπομενητικὸς ἂν εἴη. Διὸ καὶ ὁ μα-κάριος Ἰὼβ διὰ τὸ ὑπομένειν ἐκραταιοῦτο,

καὶ διὰ τὸ ἀνδρείως φέρειν τοὺς πόνους

ὑπέμεινε, καὶ τὴν γυναῖκα διωθεῖτο, ἐξαπα-

ταθεῖσαν ὑπὸ τοῦ ὄφεως, καὶ φθαρεῖσαν τὰ

νοήματα· ἐκεῖ γὰρ ὅλως ἐστὶ μισητὴς ὁτῆς κακίας εὑρετὴς, καὶ μόνον φαινόμενος

ζητεῖν τίνα ἁρπάζειν καὶ καταπιεῖν, διὰ τοῦ-

το ὃ μέν ἐστιν αὐτὸς, ὑποκρύπτει καὶ σκέπει,

ὑποκρινόμενος δὲ τῇ φαντασίᾳ τὴν πᾶσι

ποθουμένην ἀλήθειαν, τὸν ἴδιον ἰὸν ἐπιβάλ-λει τοῖς ἀκολουθήσασιν αὐτῷ· οὕτω καὶ τὴν

Εὔαν ἠπάτησεν, οὐ τὰ ἴδια λαλῶν, ἀλλ'

ὑποκρινόμενος τὰ τοῦ Θεοῦ ῥήματα, τὴν

δὲ διάνοιαν αὐτῶν παραποιῶν οὕτω καὶ

τὴν γυναῖκα τοῦ Ἰὼβ ὑπέβαλε, πείσας αὐ-

τὴν ὑποκρίνεσθαι φιλανδρείαν, διδάξας δὲβλασφημεῖν εἰς τὸν Θεόν· οὕτω τοὺς ἀν-

θρώπους ὁ δόλιος παίζει ταῖς φαντασίαις,ὑποκλέπτων καὶ σύρων ἕκαστον εἰς τὸν ἴδιοντῆς κακίας βόθρον.

Ὄρη οἱ προφῆται, ὁ Μοϋσῆς καὶ οἱ καθ'

γοις τῶν προφητῶν, ᾔρε τοὺς ὀφθαλμοὺς

ρανὸν καὶ τὴν γῆν, πληρώσαντος μυστη-

τὸς δέ ἐστιν ὁ παλαιῶν ὄρη, Μωσέα καὶ

ματος παλαιότητα, διήλλανται καὶ ἐληλύ-

θησαν ἐπὶ τὴν καινὴν διαθήκην· καὶ ἐλά-

τρευον Θεῷ ἐν καινότητι Πνεύματος, καὶ

τοὺς αὐτοῦ προφήτας καὶ πεπαλαίωκεν καὶ