Commentarii in Job
- Edition reference
- Commentarii in Job (1–4), ed. A. Henrichs, Didymos der Blinde. Kommentar zu Hiob, pt. 1 [Papyrologische Texte und Abhandlungen 1. Bonn: Habelt, 1968]: 24–308.
- CTS identifier
urn:cts:greekLit:tlg2102.tlg001.local001- Rights
- Document TEI P5 local en UTF-8.
- Corpus release
- 2.2.0 · 2026-08-29
- Bibliographic authority
- View bibliographic record ↗
1
ὅπερ ἁρμόζει παντὶ π[ρ]οτιθεμένῳ
ἐξέτασιν ποιήσασθα?[ι] λόγου τινὸς
τὰ εἰς τὴν ὑπόθεσιν προδιαλαμ-
βάνοντι τοῦ λόγου, [ἐν] τοῖς νῦν ποι-
ητέον, καὶ μάλιστα ἐ?π?εὶ τὸ προκεί-
μενον βιβλίον ὠφ[ελι]μώτατον
ὑπάρχον οὐκ εὐκατ[α]φρόνητον
ἔχει τὴν νόησιν. κινεῖται γὰρ ἐν
αὐτῷ? [ὑπὸ τοῦ Ἰὼβ ὅλ]ο?ς ὁ περὶ τῶν
τοῦ θεοῦ κριμάτων [λό]γος, καὶ ὡς
οὐδὲν τῶν συμβ[αι]νόντων ἐπι-
πόνων ἀνθρώπ[οις] ἐκτὸς τῆς τοῦ
θεοῦ συνχωρήσεω[ς γ]ίνεται, καὶ
ἕτερα δογματικὰ θ[εω]ρήματα
καὶ ἔτι ἐν τῷ προηγουμένῳ λόγῳ
καρ-
τερίας πέρι καὶ ὑπο[μ]ονῆς καὶ τῆς
τῶν ἀδιαφόρων [κα]ταφρονήσε-
ως—χρημάτων λ[έγω] καὶ κτημά-
των καὶ πολυπα[ιδία]ς καὶ εὐπαιδί-
ας—, πρὸς τούτοις κα[ὶ τοῦ] αὐτεξουσίου
φανέρωσις καὶ [τῶν] ποικίλων
δογμάτων διδ[ασκ]αλία, ὡς κα-
θ' ἕκαστον τῶν [λογ]ίων, εἰς ἃ ταῦ-
τά ἐστιν, θ(εο)ῦ διδό[ντο]ς ὀψόμεθα.
εἰ δεῖ τοίνυν τῆς [ὑποθ]έσεως, ἀρκτέο(ν).
διάφορος ἡ τῆς τι?[μῆς τ]ῶν οὐσιῶ(ν)
φαίνεται μεταβ[ολή, τοῦ]το μὲν σω-
μάτων φθειρομ[ένων κ]αὶ αὐξομέ-
νων, τοῦτο δὲ καὶ [προαιρετ]ικῆς συμ-
βαινούσης μεταβ[ολῆς. καὶ] ὅσαι
μὲν κατὰ σῶμα γ[ίνονται], οὔτε
μεμπτὸν ὑποκε[ίμενον ο]ὔτε ἐ-
παινετὸν δεικνύο[υσ]ι[ν. οὐ]δεὶς γὰρ
οὔτε ἐπὶ φθορᾷ σώ[μ]ατος οὔτε ἐ-
πὶ αὐξήσει ἀποδε[κ]τός· ἔξω γὰρ ταῦ-
τα τοῦ ἐφ' ἡμῖν ἐστιν. ὅσα δὲ λογισμῷ
προαιρετικῶς κινουμένου
2
τοῦ ἐνεργοῦντος πράττεται, ταῦ-
τα ἢ ψεκτ[ὸ]ν ἢ ἐπαινετὸν αὐτὸν
δείκνυσιν. [τ]οῦτο δ' ἀκολουθεῖ τοῖς
ἐκ κακία[ς εἰς] ἀρετὴν ἢ ἐξ ἀρετῆς
εἰς κακία[ν] μεταβάλλουσιν. γέ-
γονεν τ[ο]ίνυν λογικὴ οὐσία
>ἀποστάτ[ις θ]εοῦ, “ἐνώπιον κυρί-
>ου παντ[οκρ]άτορος τραχηλιάσα-
>σα”. {δ} αὕτη [δ' ἐ]στὶν ὁ διάβολος οὐ δι-άβολος γε-
>γενημέ[ν]η—“ὁ θεὸς” γὰρ “θάνατο(ν)
>οὐκ ἐποί[ησ]εν”—, ἀλλὰ τελεία καὶ
>ἐνάρετο[ς—“π]άντα” γὰρ “ὁ θεὸς καλὰ
>λίαν ἐπ[οίη]σεν”—, ἥτις ἐκπεσοῦ-
σα τῆς ὀ[ρθῆ]ς καταστάσεως καὶ
μακαριό[τ]η?τος φθονεῖ τοῖς ἐπὶ
>ταύτην [τρε]πομένοις· “φθόνῳ”
>γὰρ “διαβ[όλο]υ θάνατος εἰσῆλ-
>θεν εἰς τ[ὸν κό]σμον”. λογίζεται
γὰρ ὡς ἔ[κβο]λ?ος πρὸς ἑαυτὸν ὅ-
τι· ἐμπ[οδισ]τέον τοῖς οὐράνιον
ἔχουσιν [πο]λιτείαν, ὅπως μὴ
ἐξ ὧν ἐγ[ὼ ἐ]κπέπτωκα, οὗτοι ἀ-
νέλθωσ[ιν. ἰ]δίαν γὰρ κατηγορίαν
οἴεται τ[ὴν τ]ῶν ἀνθρώπων
>προκ?[οπήν, δι]ότι αὐτὸς μὲν “ἑωσ-
>φόρο[ς” οὐρα]νῶν καὶ “πρωῒ ἀνα-
>τέλ[λων” ἀστή]ρ ἐστι καταυγάζων,
διὰ [δὲ τὸ π]αρασκευάζειν τοὺς
ὑπ[ὸ τοῦ “ἡλί]ου τῆς δικαιοσύνης”
φω[τισθησ]ομένους ἐξέπεσεν
τῶ[ν οὐρα]νίων χωρίων. οὗτοι
δὲ ω?[!]ι?δ?[!]α? τῆς ἐναρέτου πολι-
τείας σπ[εύ]δουσιν, οἵτινες πλεί-
ονα ῥοπὴν εἰς κακίαν ἔχουσιν.
>“ἐπιμελῶς” γὰρ “ἡ διάνοια τῶν ἀν-
>θρώπων ἔνκειται ἐπὶ τὰ πονηρά”,
3
ὅπερ παραστῆσαι ὁ ἀ[π]όστολος βου-
>λόμενός φησιν· “οὐκ ἀγγέλους
>κρινοῦμεν;” δηλῶν ὡς ὅτι· ἡμεῖς
οἱ τὸν οὐράνιον βίον ζῶντες ἐ-
πὶ γῆς κατακρινοῦμ?[ε]ν τοὺς τὴν
ἰδίαν μὴ φυλάξα[ντ]ας τάξιν,
καθὰ καὶ Νινευῖ[ται] τοὺς Ἰου-
δαίους κατακρι[νοῦ]σι μὴ πεισθέ(ν)-
τας τῷ σ(ωτῆ)ρι, αὐτοὶ π[επ]εισμένοι
τῶι κηρύγματι Ἰω[νᾶ] περὶ μετα-
νοίας καταγγείλα?[ντο]ς?. ἀλλὰ καὶ
τὸ περὶ τῆς βασιλί[δος] Σαβὰ λεγό-
μενον τῆς αὐτῆ[ς] διανοίας ἐ-
στι παραστατικόν· [γ]υνὴ γὰρ καὶ
βασιλὶς καὶ πόρρω [κ]αθεστῶσα καὶ
διὰ ξένων τοπαρ[χι]ῶν διαβαί-
νειν μέλλουσα π[άν]τα ταῦτα ὑ-
περιδοῦσα τῆς τοῦ Σ[ο]λ〈ο〉μῶνος
σοφίας ἔσπευσεν εἶναι κατήκοος,
τῶν Ἰουδαίων ἐγγὺ?[ς] ἐχόντων
τὸν παιδευτὴν κα[ὶ μ]ηδὲν ἐ-
θελόντων ἐξ αὐτ[οῦ] ὠφεληθῆ-
ναι καίτοι πλεῖον [ἔ]χοντος Σο-
λομῶνος. ἐκεῖνος [μ]ὲν γὰρ ἐ-
ξ αὐτοῦ σοφισθεὶς ὠφ[έ]λει, ὁ δὲ σ(ωτ)ὴρ
πρὸς τῇ ἀπὸ τῶν λ[όγω]ν ὠφε-
λίᾳ καὶ σημείων κα[ὶ τερασ]τίων
ἐπεδείκνυτο θαυμ[ατουργ]ί?αν ἱ-
κανὴν μεταπείθ?[ειν το]ὺς σφό-
δρα ἀπιστοτάτου[ς· νεκρῶ]ν γὰρ
ἀναστάσεις, τυφλ[ῶν ἀναβ]λέψεις,
λεπρῶν καθαρισμ[οὶ καὶ συ]νό-
>λως “πάσης νόσου κ[αὶ] μ[αλ]ακίας” ἴ-
ασις παρ' αὐτοῦ ἐπετ[ε]λεῖτο. ὁ φθό-
νος οὖν ὁ διαβολικὸ[ς] οὗτος ἦν,
ὅτι ἄνθρωποι τούτων ἐπιλαβέσθαι
4
ἔσπευδο[ν], ὧν αὐτὸς ἐξέπεσεν.
διὸ καὶ οὐκ ἀμελεῖ τῆς κατὰ τοῦ γένους
>ἐπηρείας· [ὁ] γὰρ “ἀντίδικος ἡμῶν δι-
>άβολος ὡς λέων περιπατεῖ ζητῶν
>τίνα καταπίῃ”. οὕτω καὶ τῷ Ἰούδᾳ λο-
γισμὸν [φι]λαργυρίας ἐμβαλὼν
προδότ[ην] αὐτὸν τοῦ σ(ωτῆ)ρ(ο)ς πεποί-
ηκεν, κα[θά]περ εἰς οἰκεῖον φωλεὸ(ν)
εἰς τὴν δ[ιά]νοιαν αὐτοῦ εἰσελθώ(ν).
οὕτω καὶ [οἱ π]ερὶ Ὑμέναιον καὶ Ἀ-
>λέξανδ[ρον] “περὶ τὴν πίστιν ἐναυ-
>άγησαν” [δ]ιὰ τοῦτο παθόντες
ὄργανόν [τ]ε διαβολικὸν διὰ τοῦ
ἑκουσίου γ[εγ]ενημένοι, οὕστινας
>καὶ “παρέδ[ω]κεν αὐτῶι τῷ σατανᾷ”
>ὁ μακάρι[ος] Παῦλος, “ἵνα παιδευθῶ-
>σιν μὴ β[λ]ασφημεῖν”. καὶ ὅλως
ποικίλη ἡ τοῦ διαβόλου κατὰ τῶ(ν)
>ἀνθρώπων ἔνεδρα γίνεται “ἐν
>τοῖς υἱοῖ[ς] τῆς ἀπειθείας ἐνεργοῦ(ν)-
>τος”, οὐκ [ἀπ]εχομένου δὲ καὶ τῶ(ν)
ἐναρέτων, ἀλλὰ κἀκείνοις ἐπι-
τρέχον[το]ς. τοῦτο γὰρ σημαίνει
>τὸ λόγιον παραινοῦν· “ἐὰν πν(εῦμ)α
>τοῦ ἐξου[σιά]ζοντος ἀναβῇ ἐπὶ σέ,
>τόπο[ν σου] μὴ ἀφῇς.” ἐπιχειρεῖ
μὲν [καὶ ἀ]νῆκεν εἰς αὐτὸν κα-
ταβ[αίνων, ἀσ]φαλὴς δὲ ὁ ἐνάρε-
τος [γεγενημ]ένος κωλύει τὴν ἐ-
πι[βουλήν]. καὶ ὁ Ἰὼβ οὖν τέλει-
ος ὑ[πάρχω]ν ἀνὴρ καὶ πάντῃ ἀ-
πεχ[όμενο]ς κακίας καὶ ἀρετῆς
μετέχω[ν]
>“οὐ παρεῖχεν τόπον τῷ διαβόλῳ”·
> [ε]ἴρηται γὰρ “δίκαιος, ἀ-
>ληθινό[ς], ἄμεμπτος, θεοσεβής,
>ἀπεχόμενος ἀπὸ παντὸς πονη-
5
>ροῦ πράγματος”, ἅπερ τελειότατο(ν)
αὐτὸν ἀποδείκνυσιν, οὐ μόνον
κακίας ἀπεχόμενο[ν], ἀλλὰ καὶ εἰς
ἄκρον ἀρετῆς φθάσαντα. τότε γὰρ
κυρίως τις ἀρετὴν ἔ[χ]ῃ, ὅταν τῶ(ν)
ἐναντίων διαθέσ[ε]ων προαι-
ρέσει ἀπέχηται. τ[οῦτ]ο γὰρ ὁ μα-
>κάριος Δα(υὶ)δ παιδ[εύει] λέγων· “ἔκ-
>κλινον ἀπὸ κακ[οῦ κ]αὶ ποίησο(ν)
>ἀγαθόν.” ἀλλὰ καὶ τ[ό]· “παύσασθε
>ἀπὸ τῶν πονηρ[ιῶ]ν ὑμῶν,
>μάθετε καλὸν π[οιεῖ]ν” τῆς αὐτῆς
ἐστι διανοίας. ὁ Ἰ[ὼβ] οὖν ἀπε-
χόμενος κακία[ς οὐ]χ οὕτως ἀ-
πείχετο ὡς τὰ βρέφ[η, ἀ]λλ' ὡς ἐνερ-
γῶν τελείως τὴ[ν ἀ]ρετήν. ἀπὸ
ἀνδρείας δὲ αὐτῶι [ὁ ἔ]παι-
νος ἐγίνετο οὐχ ὡς τῶν ἄλ-
λων ἀρετῶν ἀπολειπομένῳ
—ἠκολούθουν γὰρ αὐ[τ]ῷ ἅπασαι
ἀλλήλων ἠρτημέναι—, ἀλλ' ἐξ ἐ-
πικρατείας τῆς κα[τ]ὰ τὴν ἀνδρεί-
αν, ὅπερ καὶ ἐπὶ τῶ[ν] μακαρισμῶ(ν)
>ἔχει· ὁ γὰρ “πτωχὸς τῷ πν(εύματ)ι” ἔχει
τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ καὶ τοῖς
ἄλλοις κεκοσμημέν[ος] καὶ πρᾶ-
ος καὶ δίκαιος ὤν. εἶχ[εν ο]ὖν καὶ
τὰς ἄλλας ἀρετὰς ὁ Ἰ[ώβ, ὡς] ἐν τοῖς
ἑξῆς δηλοῦται· [ὡς γὰρ πρὸ]ς φι-
λοξενίαν ἦν ἕτ[οιμος, οὕτω]ς καὶ
>πρὸς ἐλεημοσύν[ην, “πατὴ]ρ μὲ(ν)
>ὀρφάνοις γιγνόμ[ενος, τοῖ]ς δὲ
>ἀδυνάτοις βοηθός, [ὀφ]θ[αλ]μὸς
>τυφλοῖς, ποὺς δὲ χωλῶν” εὑρισκό-
μενος. τὸν οὕτως οὖν ἠσφαλισμέ-
νον πάντοθεν π[ρ]ακτικῇ τε
6
καὶ διαν[ο]ητικῇ ἀρετῇ—διὰ γὰρ
ταύτην ἀληθινὸς εἴρηται ὡς
καὶ ἄμεμπτον εἶναι—ἐπειρᾶτο
διάβολο[ς] τῆς τοσαύτης ἀρετῆς
μεθιστᾶν, πολλάκις ὡς εἰκὸς ὑ-
ποβάλλ[ω]ν λογισμούς, οὓς ὁ ἅγιος
οὐκ ἐδέχ[ετ]ο κατὰ τὸν λέγοντα·
>“ἐκκλίνο[ντο]ς ἀπ' ἐμοῦ τοῦ πο-
>νηροῦ ο[ὐκ ἐ]γίγνωσκον”, ὃ δηλοῖ
ὅτι· πολλ[άκις] προσελθόντος τοῦ
ἀντικειμ[έν]ου οὐκ ὤκλασα, ὥστε
γνῶναι [μὲν] αὐτὸν παρόντα δι-
ὰ τοῦ ἁμα[ρτά]νειν. οὐ γὰρ ἠγνόει
παρόντα [ἐς ὅ]σον ἐπολέμει ὁ ἅ-
γιος, ἀλλ' ο[ὕτ]ως οὐκ ἐγίγνωσκεν,
ὡς πεῖρα[ν] δέχεσθαι τῶν φαύ-
λων αὐτ[οῦ] ἐνθυμήσεων. τελευ-
ταίαν δ' ἐπιβουλὴν τὴν τῆς ἐξαι-
τήσεως καθῆκεν, οἰόμενος δι-
ὰ ταύτη[ς αὐ]τὸν τῆς προσβολῆς
τῆς ἀρετ[ῆ]ς μεθιστᾶν, ὅπερ καὶ ἐ-
πὶ τοῦ πα[τ]ριάρχου Ἀβρὰμ πεποί-
ηκεν, εἴ τῳ φίλον παραδέξα-
σθαι τὴν β[ί]βλον τῆς διαθήκης.
πολλὰ κ?[αὶ] πολλάκις ἐπιχειρήσας
κατὰ τ[οῦ ἁ]γίου καὶ πρὸς ἅπαντα
ἡττ[ηθείς, ἐ]πεὶ ἅτε πρὸς ὀψίγο-
νον [καὶ ἀγαπ]ητὸν διακείμενο(ν)
τὸν [Ἀβραὰμ ἤλ]πιζεν διαστρέψει(ν),
πρ[οφέρει τ]ὴν ἐξαίτησιν τοῦ
παι[δός, ἣν] ὁ θεὸς δι' ἑαυτοῦ ποιεῖ-
ται κα[τα]ι[σχ]ῦναι τὸν ἀντικείμε-
>νον βουλό[μ]ενος λέγων· “λαβὲ
>τὸν υἱόν σο[υ] τὸν ἀγαπητὸν ὃν ἠ-
>γάπησας”, διὰ τῶν ποικίλων ῥημά-
7
των διεγείρων τοῦ πατρὸς τὸ φι-
λόστοργον, ἵνα τὸ ἀνδ[ρ]εῖον αὐτοῦ
φανερὸν ποιήσῃ, ὅπερ διετή-
ρησεν μήτε τῆι γυναικὶ ἀνενεγ-
κὼν τὸ ἐσόμενον μήτε τοῖς
παισίν, ἵνα μή τι ἐ[μ]πόδιον
τῶι κατορθώματι γίνηται. ἀλ-
λὰ καὶ πρὸς τοὺς λόγους τοῦ παι-
>δὸς οὐκ ὤκλασεν εἰπόντος· “π(άτ)ερ,
>ἰδοὺ τὸ πῦρ καὶ τὰ ξύλα· ποῦ τὸ
>πρόβατον τὸ εἰς τὴν ὁλοκάρ-
>πωσιν;” διόπερ π[ιστε]ύων, ὅτι
κἂν νεκρὸς ὁ πα[ῖς γί]νηται δυ-
νατὸς ὁ θεὸς αὐτὸν [ἀ]ναστῆσαι,
οὐκ ἐνδέδωκεν πρ[ὸ]ς τὸ πρόσ-
ταγμα, ἀλλὰ ἐσφ[αγί]ασεν ἂν τὸ(ν)
μονογενῆ, εἰ μὴ θ[εὸ]ς τὴν προ-
θυμίαν ἀποδεξά[μ]ενος πε-
ριέσωσεν αὐτῷ τὸν υἱόν. ὅτι
δὲ τοιαύτης ἐπιβουλευτικῆς
προθέσεώς ἐστιν διάβολος
καὶ ἐκ τοῦ εὐαγγελ[ί]ου παιδευ-
όμεθα λέγοντος το[ῦ] σ(ωτῆ)ρ(ο)ς πρὸς
>τοὺς ἰδίους μαθητάς· “ἰδοὺ
>ἐξῃτήσατο ὑμᾶς ὁ σ[ατα]νᾶς τοῦ
>σινιάσαι ὡς τὸν σῖτον.” [ὁμ]ώνυ-
μον δὲ τῶι ἀνδρὶ [καὶ τὸ βιβ]λίο(ν)
ἔχει τὴν ἐπιγρα[φὴν ἀκολο]ύ-
θως, ἐπεὶ πᾶσα ἡ βί[βλος τὴν π]ε-
ρὶ αὐτοῦ ἱστορίαν [περιέχει, ο]ὐ-
δενὸς ἑτέρου π[αραβα]λλο-
μένου. κἀκεῖνο [δ]ὲ ἀκόλουθο(ν)
προσθεῖναι, ὡς ἐζή[τ]ηταί τισιν,
τίνος ἂν εἴη τὸ βιβλί[ο]ν. καὶ οἱ μὲν
8
τῷ ἁγίῳ Ἔσδρᾳ αὐτὸ προσνέμου-
σιν, vacat
οἱ δὲ καὶ ἐπε[ὶ] ἐν τῶι τέλει τοῦ βι-
βλίου εἴ[ρ]ηται vacat
vacat φασίν, ὡς ἐν τοῖς ἀρχείοις ἅτε
βασιλε[ῖς ὄ]ντες οἱ φίλοι τοῦ Ἰὼβ
ἀρεσθέντες τῶι κατορθώματι τὴ(ν)
περὶ τούτου γραφὴν ἀπέθεντο. ζη-
τείτω δὲ ὁ φιλόκαλος περὶ τούτου,
εἰ μὴ τὰ εἰρημένα ἐνκρίνει.
ἔστιν δὲ ὁ Ἰὼβ πέμπτος ἀ-
πὸ Ἀβρα[άμ], ὡς καὶ αὐτὸ τοῦτο ἐ(ν)
τῷ τέλε[ι το]ῦ βιβλίου εἴρηται.vacatvacatvacatvacat
>>ἄνθρωπός τις ἦν ἐν χώρᾳ τῇ Αὐ-
>>σίτιδι, ᾧ ὄνομα Ἰώβ. καὶ ἦν ὁ ἄν-
>>θρωπ[ο]ς ἐκεῖνος ἀληθινός,
>>ἄμεμπτος, δίκαιος, θεοσεβής,
>>ἀπεχόμενος ἀπὸ παντὸς πο-
>>νηροῦ πράγματος. ἐγένο(ν)-
>>το δὲ αὐτῶι υἱοὶ ἑπτὰ καὶ θυγα-
>>τέρες τρεῖς, καὶ ἦν τὰ κτήνη
>>αὐτ[οῦ] πρόβατα ἑπτακισχίλια,
>>κά[μηλ]οι τρισχίλιαι, ζεύγη βο-
>>ῶ[ν πεντ]ακόσια, ὄνοι θήλει-
>>α[ι νομά]δες πεντακόσιαι, καὶ
>>ὑπηρεσί]α πολλὴ σφόδρα, καὶ
>>ἔργα μεγά]λα ἦν αὐτῶι ἐπὶ τῆς
>>γ[ῆς].
ἀκολ[ο]ύθ[ως] μέλλων ἀρετὴν ὑ-
περβά[λ]λουσαν τοῦ μακαρίου
Ἰὼβ ὁ λόγος διηγεῖσθαι καὶ χώρας
9
μνημονεύει καὶ τρόπου ἀμέμ-
πτου καὶ πολυπαιδίας καὶ εὐπαι-
δίας καὶ πλούτου ἔν [τ]ε ἀγέλαις
καὶ τοῖς ἄλλοις, ἵνα δ[ι]δάξῃ, ὡς οὐκ
εὐτελῶν ὑπερεφρόνησεν
—οὐδὲ γὰρ ἔχων αὐτὰ μέγα ἐφρό[νει]—
πά(ν)-
των τούτων ἀφαιρ[ε]θεὶς ἐν τῶι
πειρασμῶι. ἀπαγγελὼν δὲ αὐτοῦ
καὶ τὸ καθαρὸν τῆς ψυχῆς δείκνυ-
σιν, ὡς οὐκ ἠμελημένον ἄν(θρωπ)ον
διάβολος ἐξῃτ〈ή〉σατο. ἔδει γὰρ πρὸ
τῆς πάλης τῆς πρ[ὸ]ς τὸν ἀντικεί-
μενον τὸ μέγεθ[ος τ]οῦ ἀθλητοῦ
διαγράψαι, ὡς πα[ντὸ]ς πράγμα-
τος πονηροῦ ἀπεχόμενος οὐ-
κ ἄχρι τούτου ἠρκέσθη, ἀλλὰ καὶ τελει-
ότητος ἐπεμελεῖτ[ο, ὅ]περ ἀνα-
τρεπτικόν ἐστιν τ[ῶ]ν λεγόν-
των, ὡς καὶ τὰ παιδ[ί]α καὶ τὰ ἄ-
λογα πονηροῦ πράγματος ἀ-
πέχεται. οὗτος γὰρ καὶ δίκαιος
καὶ ἄμεμπτος ὑπῆρχεν. τοῦτ'
αὐτὸ καὶ ἐπὶ τοῦ πρώ[τ]ου ψαλμοῦ
λέγοντες οἱ ἐνιστάμενοι ἐλέγ-
>χονται. φασὶν γάρ, ὅτ[ι] “μακαρί-
>ζεσθαι ἐπὶ τῷ μὴ πε[πο]ρεῦσθαι
>ἐν βουλῆι ἀσεβῶν κ[αὶ ἐπὶ] κα-
>θέδραν λοιμῶν [μὴ κεκα]θι-
>κέναι” ἁρμόσει κα[ὶ τοῖς ἀλόγ]οις
καὶ βρέφεσιν. ἀλλ' [ἐλέγχοντ]αι
ἐκ τοῦ ἐπιφερομέ[νου· εἴρη]ται
>γάρ· vacat “ἀλλ' ἦν ἐν νό-
>μῳ κυρίου τὸ θέλη[μ]α αὐτοῦ καὶ
>ἐν τῶι νόμωι αὐτοῦ μελετήσει
10
>ἡμέρας καὶ νυκτός”, ὅπερ ἐπὶ τῶν
βρεφῶν [κ]αὶ ἀλόγων οὐχ ἁρμόζει.
εὖ δὲ κα[ὶ] τὸ ἐν τῆι Αὐσίτιδι τοῦτο(ν)
οἰκεῖν, ἥτις ⸤ἑρμηνεύεται βου-
λή· οὐδὲν γὰρ ὁ δίκαιος ἀβούλως
ποιεῖ⸥, [ἀλ]λ' οἶκος αὐτῶι καὶ πόλις
ἡ καθα[ρ]ὰ βουλή.
>>“καὶ ἦν ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος εὐ-
>>γενὴς τῶν ἀφ' ἡλίου ἀν〈α〉τολῶ(ν).”
καὶ πρὸς τὸ αἰσθητὸν δυνατὸν
τοῦτο. ε[ἰ] δὲ πρὸς ἀναγωγὴν νο-
οῖτο, λεχ[θε]ίη ἄν, ὅτι ⸤ὁ δίκαιος
εὐγένε[ια]ν κτᾶται, οὐκ ἀπ' ἀνθρώ-
πων, ἀλλ' ἀπὸ τοῦ φωτὸς τοῦ “ἡ-
λίου τῆς δικαι〈ο〉σύνης” καταλαμ-
>>πομέν[ην]⸥. “συνπορευόμε-
>>νοι δὲ [ο]ἱ υἱοὶ αὐτοῦ πρὸς ἀλλή-
>>λους ἐπ[ο]ίουν πότον καθ' ἑκά-
>>στην ἡμέραν συνπαραλαμ-
>>βάνοντες ἅμα καὶ τὰς τρεῖς
>>ἀδελφὰς αὐτῶν ἐσθίειν καὶ πί-
>>νειν μετ' αὐτῶν.” εὖ ἀνα-
τεθραμμένοι οἱ τοῦ Ἰὼβ υἱοὶ
⸤οὐ πρὸς ἄλλους ἐποιοῦντο
τὰς ἐπ[ι]μειξίας⸥ καὶ τὸν πότον
ἢ π[ρὸς] ἑαυτοὺς κατὰ τὸ ἐν ψαλ-
>μο[ῖς λεγό]μενον· “ἰδοὺ δή, τί κα-
>λ[ὸν ἢ τί τ]ερπνὸν ἀλλ' ἢ τὸ κα-
>το[ικεῖν ἀδ]ελφοὺς ἐπὶ τὸ αὐτό.” ⸤σύμ-
φ[ωνον π]αρέχοντες τὴν ἀρε-
τὴ[ν καὶ ἐ]ν τοῖς αἰσθητοῖς ἦσα(ν)
ἀστασία[σ]τοι “πρὸς ἀλλήλους”
πορευόμενοι καὶ οὐ πόρρω⸥· τὰς
γὰρ συνη?λύσεις “ἐν τῆι οἰκίᾳ τοῦ
11
ἀδελφοῦ αὐτῶν τοῦ πρεσβυτέ-
ρου” οὐ μόνον {ον} κατ[ὰ] χρόνον
ἀλλ' ἴσως καὶ κατὰ ἀρ[ε]τὴν ἐποι-
οῦντο τὰ πρὸς ὠφελ[ία]ν παρ' αὐ-
τοῦ παιδευόμενο[ι. ε]ὖ δὲ καὶ τὸ
συνπαραλαμβάνε[ιν] τὰς ἰδί-
ας ἀδελφάς, ⸤ὅπερ ἐστ[ὶ]ν σημεῖ-
ον ἐναργὲς σωφρο[σ]ύνης καὶ
κοσμιότητο[ς]⸥.
>>“καὶ ὡς ἂν συνετ[ελέ]σθησαν αἱ
>>ἡμέραι τοῦ π[ό]το[υ], ἀπέστελλε(ν)
>>Ἰὼβ καὶ ἐκαθ〈ά〉ριζε[ν α]ὐτοὺς ἀ-
>>νιστάμενος τὸ πρω[ῒ] καὶ προσέ-
>>φερεν περὶ αὐτῶν θ[υ]σίας κατὰ
>>τὸν ἀριθμὸν αὐτ[ῶν] καὶ μόσχο(ν)
>>ἕνα περὶ ἁμα[ρ]τίας περὶ τῶν
>>ψυχῶν αὐτῶ[ν].”
>⸤κατὰ τὸν λέγοντα· “ἐκ νυκτὸς ὀρ-
>θρίζει τὸ πνεῦμά μου πρὸς σέ,
>ὁ θ(εό)ς”, καί· “ὁ θ(εό)〈ς〉 μου, πρὸ[ς] σὲὀρθρίζω”⸥,
>καί· “τὸ πρωῒ παραστήσομαί
>σοι καὶ ἐπόψομαι” ⸤οὐ πρὸς ἕτε-
ρον ἔργον ὁ μ[α]κάριος Ἰὼβ τὸ πρωῒ
ἀνίστατο ἀλλὰ πρὸς 〈τὸ〉 [θ(ε)ῷ] ὑπὲρ
τῶν παιδίων θυσία[ν πρ]οσά-
γειν “κατὰ τὸν ἀριθ[μὸν αὐτ]ῶ(ν)”,
ὅ ἐστιν καθ' ἕκαστ[ον καὶ εὐτ]ά-
κτως· οὐδὲν γὰρ σ[υγκεχυμ]έ-
νον ἐν σπουδαί[ῳ. ἀλλὰ κ]αὶ
μετὰ τοῦτο ὑπὲρ α[ὐτῶν τὸ]ν
μόσχον προσῆγε[ν] κατὰ τὸν
ἴδιον τρόπον καὶ [τ]ὴν τῶν
παίδων ἀγωγὴν σ[υ]νεθίζων.
12
οὕτως οὖν ἐκαθ〈ά〉ριζεν αὐτοὺς
μετὰ τ[ὸ] συντελεσθῆναι τὸν
πότον, μετὰ τῆς αἰσθητῆς κα-
θάρσε[ω]ς καὶ τὰ πρὸς διάνοια(ν)
συντε[λ]οῦντα καθαρτήρια
παρα[δεικ]νύς. εἰ δὲ τὸν {πρὸς}
ὑπὲρ [ἁ]πάντων 〈προσαγό〉-
μενον “μ[όσ]χον” τὸν ὑπὲρ τοῦ
γένους τῶ[ν] ἀνθρώπων “σταυ-
ρὸν ὑπο[μεί]ναντα” σ(ωτῆ)ρα δηλοῖ, συ(ν)-
επίσκ[ε]ψαι⸥, ὅ[σ]τις καὶ “σιτευτὸς”
ἐν τῇ [π]αραβολῇ τοῦ εὐαγγε-
λίου ε[ἴ]ρ[η]ται διὰ τὸ θρεπτικὸς
εἶναι [τ]ῆς θείας διδασκαλίας. μὴ
θαύμ[α]ζε δέ, εἰ ἐπὶ τὸν σ(ωτῆ)ρα ὁ
μόσχο[ς] αἰν[ίτ]τεται· καὶ γὰρ ⸤οὐ-
κ ἀμύη[τ]ος ἦ[ν] ὁ Ἰὼβ τῆς ἐπιδη-
μίας τ[ο]ῦ σ(ωτῆ)ρ(ο)ς· περὶ γὰρ αὐτοῦ
>εἶπεν· “ὁ μ[έλ]λων τὸ μέγα κῆ-
>τος χε[ι]ρώσασθαι”⸥.
>>“ἔλεγεν γὰρ ὁ Ἰώβ· μήποτε ἐν
>>τῆι διανοίᾳ αὐτῶν οἱ υἱοί μου
>>κακὰ ἐνενόησαν πρὸς τὸν
>>θεόν.” μεγάλ[η] καθαρότης ἐν
το[ύτῳ] τῶν παιδίων δείκνυ-
τ[αι· μ]ὴ γὰρ ὁρῶν αἰσθητό(ν)
τ[ι ἁμάρτ]ημα αὐτῶν περὶ τῶ(ν)
κατὰ δι]άνοιαν τὴν θυσίαν
προσῆγε]ν λογιζόμενος, ὅτι
ἡ ἀνθρ]ωπίνη ἀσθένεια καὶ
μ[αλακί]α? ἐν νεότητι ὄλισθο(ν)
ἔχει π[ο]λλάκι[ς]. διόπερ καὶ ὁ ἅγι-
>ος Πα[ῦ]λος ἔλεγεν· “οὐδὲν ἐ-
>μαυτῶι σύνοιδα, ἀλλ' οὐκ ἐν τούτωι
13
>δεδικαίωμαι”, καὶ ὁ ψ[α]λμῳδός·
>“ἀπὸ τῶν κρυφίων μ[ου] καθάρι-
>σόν με.” ὅθεν παρατη[ρη]τέον, οὐ-
χ ὡς ἁμαρτημάτων ἕ[ν]εκεν τοι-
ούτωι θανάτῳ ὑπεβ[λ]ήθησαν.
>>“οὕτως οὖν ἐποίει Ἰὼβ [πά]σας τὰς
>>ἡμέρας τῆς ζωῆς αὐ[τ]οῦ.” ⸤τὸ ἀδι-
άστατον τοῦ τό[ν]ου τ[οῦ] ἁγίου ἐν-
ταῦθα δηλοῦτ[αι], ὡς οὐ ποτὲ μὲ(ν)
ποτὲ δὲ οὒ τὴ[ν ἀρε]τὴν ἐνερ-
γοῦντος.⸥ τοῦτο [κ]αὶ Δ[α](υὶ)δ περὶ ἑ-
>αυτοῦ φησι ψάλλων· “[ε]ὐλογή-
>σω τὸν κύριον ἐν [πα]ντὶ και-
>>ρῶι.” “καὶ ὡς ἐγένετο ἡ ἡμέρα
>>αὕτη, καὶ ἰδοὺ ἦλθον οἱ ἄγγελοι
>>παραστῆναι ἐν[ώπι]ον τοῦ κυ-
>>ρίου, καὶ ὁ διάβ[ο]λος [ἦ]λθεν με-
>>τ' αὐτῶν.”
τὸ μὲν σχῆμα τῆς λέ[ξ]εως ὁ λό-
γος ἐμφαίνω[ν] διηγηματι-
κώτερον τὰ περὶ τῆς 〈παρα〉στάσεως
τῶν ἀγγέλων διηγε[ῖ]το ἐν τῷ·
“καὶ 〈ὡς〉 ἐγένετο {ὡς} ἡ ἡμέρα αὕτη”,
ἡμῶν ἀκολούθως νοούντω(ν)
καιρὸν καὶ κατ[ά]λληλο[ν] κατά-
στασιν τῆς παραστάσ[εως] τῆς
ἐνώπιον κυρίου τῶ[ν ἀγγ]έλω(ν)
τὰς ἰδίας λειτο[υ]ργία[ς καὶ τὸν] ἴ?διον πό-
νον τὸν πρὸς θεὸν? [παρασχόντω]ν.
αὐτῶν καθιστώντω[ν παρέστη
δὴ καὶ ὁ διάβολος. ε[ἰ καὶ πολύ-
πτυχός ἐστι καὶ πολ[ύτ]ρ?οπ?ος,
οὐ λανθάνει θεόν. ε?[ἴρ]ηται, ὡς
καὶ αὐτὸς μετὰ τῶν ἀγγέλων
ἐλήλυθεν οὐ “παραστῆναι ἐνώ-
14
πιον” α[ὐ]τοῦ, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ὑπὸ
τοῦ πά[ν]τα ἐφορῶντος ὀφθαλ-
μοῦ τ[οῦ] θεοῦ γιγνωσκόμενος.
εἴη δὲ [κ]αὶ τὸ ὑποκριτικὸν τοῦ
>διαβόλ[ου] δηλοῦν τὸ ῥητόν, “με-
>τασχη[μ]ατιζομένου” μὲν “εἰς ἄγ-
>γελον [φ]ωτὸς” καὶ ταῦτα λανθά-
νοντ[ος] τοὺ[ς] γεννητούς, θεὸν
δὲ μὴ δυν[αμ]ένου λαθεῖν τὸ(ν)
πάντων [γεν]εσιάρχην καὶ τὸ(ν)
>“δι' οὗ τ[ὰ] πά[ντα]” καὶ τὸ ἅγιον πνεῦ-
μα· τῆ[ς] γ[ὰ]ρ αὐτῆς οὐσίας ἡ τρι-
άς. ὡς γ[ὰρ π]ερὶ τοῦ λόγου εἴρηται
>ὡς “[κ]ριτικός ἐστιν ἐνθυμή-
>σεων [κ]αὶ ἐννοιῶν καρδίας
>καὶ οὐκ [ἔστ]ιν κτίσις ἀφανὴς ἐ-
>νώπι[ο]ν αὐτοῦ· πάντα δὲ γυ-
>μνὰ κ[αὶ] τετ[ρ]αχηλισμένα τοῖς
>ὀφθαλμοῖς [αὐ]τοῦ”, οὕτω καὶ πε-
>ρὶ τοῦ πνεύματος· “τὸ γὰρ πνεῦ-
>μα πά[ν]τα ἐρευνᾷ.” καὶ περὶ π(ατ)ρ(ὸ)ς
πρὸς τ[ῶ]ν ἀποστόλων εἴρηται·
>“σὺ κύρι[ε] καρδιογνῶστα πάντω(ν).”
καὶ εἰκότως ⸤μ[ό]νης τῆς θεότη-
τός ἐ[στι] τὸ τὰς [δι]ανοίας ὁρᾶν⸥. εἰ
γὰ[ρ ἦν] καὶ τοῖς γεννητοῖς τοῦτο
δῆ[λον] μὴ ἔχουσιν θεοῦ ἀγαθό-
τ[ητα, ἠλ]λοτριοῦντο ἂν τῶν
ἁμαρταν]όντων ὡς μὴ ἐπικου-
ρεῖν αὐτο]ῖς ἀλλ' ἀποστρέφε-
σ[θαι διὰ] τὸ μέγεθος τῶν κακῶ(ν)
εὐλαβ[ού]μεν[ο]ι, μὴ συνκινδυ-
νεύσω[σ]ιν ὑπὲρ τοιούτων
πρεσβεύοντες. εἰ δὲ καὶ ἔκ τινω(ν)
15
τεκμηρίων κατελάμβ[α]νον τὴ(ν)
τοῦ διαβόλου πρόθεσιν, [ἀ]λλὰ γοῦ(ν),
ἐπεὶ καὶ αὐτοὶ “παρεστ[ήκ]ασ〈ι〉ν
ἐνώπιον τοῦ κυρίου” ἐ[λθ]όντος
καὶ τοῦ διαβόλου μετ' [α]ὐτῶν
μεθ' ὑποκρίσεως, εἰκ[ότ]ως θ(ε)ῷ
τὴν περὶ τῆς παρα[στάσε]ως αὐ-
τοῦ κρίσιν συνε[νέβαλον], ὃ καὶ
γέγονεν. αὐτὸς [γὰρ ὁ θ(εὸ)ς] πρὸς
αὐτὸν τὰ ἑξῆς φ[ησιν].
>>“κ]αὶ εἶπεν ὁ κύρι[ος τῷ δι]αβόλωι·
>>πόθεν παραγ[έγονας];”
τοῦ〈το〉 εἶπεν [αὐτῷ, ὅ]πως ἀκού-
οντες νοήσω[μεν τό· “π]όθεν πα-
ραγέγονας;” ⸤οὗτ[οι οἱ ἄγγ]ελοι οἱ
ἡμέτεροι ὑπ[ηρ]ε[σίας θ]είας πρὸς
ἐμοῦ ποιεῖν π[ρ]οστα[τ]τόμενοι
ταύτας ἐκτελοῦ[ν]τες παρεστήκα-
σίν μοι αὐτὸ τοῦ[το] ἀντ[ὶ] παραστά-
σεως ἐνεργοῦ[ν]τες—οὐ γὰρ τοπι-
κὴ τούτων παρ[ά]στασ[ις]· σὺ δὲ πό-
θεν; οὐ γὰρ ὑπάρχεις λ[ει]τουργὸς
[ἐ]μός⸥. “πόθεν” οὖν “παρα[γ]έγονας”;
ὅ]μοιον τούτῳ [ἐ]κλήμψῃ τὸ εἰ-
ρ]ημένον πρ[ὸς] τὸν Ἀ[δ]ὰμ ὑπὸ
>θ]εοῦ· ⸤“Ἀδάμ, ποῦ εἶ;” ἦ?ν [ἐλ]εγκτι-
κὸν τῆς ματαίας κιν[ήσεω]ς τοῦ
διαβόλου τό· “πόθε[ν παραγ]έγο-
νας;”⸥. >>“καὶ ἀποκ[ριθεὶς ὁ δι]ά-
>>β]ολος τῶι κυρίῳ εἶπ[εν· περιε]λ-
>>θ]ὼν τὴν γῆν καὶ ἐν[περιπατ]ή-
>>σ]ας τὴν ὑπ' οὐ[ρ]ανὸν [πάρει]μι.”
εἰ] ἦν ἐνθύμη[σι]ς τοῦ [διαβ]όλου ἡ
πρὸς τὴν ὑπ[ὸ θ](εο)ῦ ἐρώ[τησι]ν συστᾶ-
σ?α? ἐν αὐτῶι ἀπόκρισι[ς], αὐτοῦ ἂν εἴη
16
πρὸς [τοῦ] θεοῦ ὁρωμένη. ὁ μὲν
γὰρ θε[ὸς] βουλόμενος λαλῆσαι
γεννη[τ]ῷ τὸ ἑαυτοῦ βούλημα τῇ
ἐκείν[ο]υ ἐντίθησι διανοίᾳ.
διάβο[λ]ος δὲ ἀποκρινόμενος
τῶι κ[υρί]ωι οὐχ οὕτως ἀλλ' ὡς προ-
αιρεῖ[ται ἀπ]οκρίνεσθαι λέγεται.
τίς δ[ὲ αὐτοῦ] ἡ? ἀπόκρισις, ἴδω-
μεν. [“περιελ]θών”, φησίν, “τὴν
γῆν κ[αὶ ἐνπ]εριπατήσας τὴν
ὑπ' οὐ[ρανὸν πάρειμι”. ⸤οὐ δεῖ ξε-
νίζε[σθαι, εἰ λε]πτὸν ὑπάρχων
πνεῦ[μα διέβ]η τοὺς προειρη-
μένο[υς τόπου]ς. καὶ γὰρ οὐδ' ὁ θε-
ὸς ὡς [ψευδόμ]ενον αὐτὸν ἤλε[γ-
ξεν⸥. ⸤ε[ὖ δὲ κ]α[ὶ τὸ] “περιελθών”· οὐ
γὰρ π[ερι]έχων. περιέρχεται δὲ
>ὡς “ἀν〈τί〉δ[ι]κος [ζ]ητῶν τίνα κατα-
>πίῃ”, ὅπως τ[οὺς] μὲν ταῖς ὑποβ[ο-
λαῖς αὐτοῦ τα[ῖς] πονηραῖς πει-
θομένους ἑλκύσῃ, τοὺς δ' ἀντ[ι-
τείνοντας ἐξαιτήσηται, ὅπερ
καὶ ἐπὶ [τ]οῦ Ἰὼβ γεγένηται. ὅθε[ν
οὐ βιάζ[ε]ται οὐ〈δὲ〉 παρὰ δύναμιν
ἡμῖν [ἐ]πέρχ[ε]ται. ὡς γὰρ δυν[α-
μέν[οις] ἀντιστῆναι προστάτ-
>τε[ται]· “ἀντιστῆτε στερεοὶ τῆι πί-
>στ[ει”, καί· “ἐὰ]ν π[ν](εῦμ)α τοῦ ἐξουσιάζο[ν-
>τ[ος ἀναβῇ] ἐπ[ὶ] σέ, τόπον σου μ[ὴ]
>ἀ[φῇς.”⸥ ὅτι] δὲ κ[α]ὶ τὴν δύναμιν
π[αρέχει ὁ] θ(εὸ)ς ε[ἴ]ρηται, ὃς δώσει
>“κα[ὶ τὴν ἔ]κβασ[ι]ν τοῦ δύνασθα[ι
>ὑπε[νεγκ]εῖν”. ⸤[σ]ημειωτέον, δ[έ,
ὅτι δ[ιάφο]ροι τ[ό]ποι ἡ γῆ καὶ ἡ
ὑπ' οὐρανόν εἰσιν, τῆς μὲν γ[ῆς
17
ὑπὸ τὸν οὐρανὸν οὔσης, τῶν δὲ ὑ-
π' οὐρανὸν τόπων οὐ πάντως γῆς
ὑπαρχόντων⸥. ⸤κἀκείνους δὲ περιῄει
τοὺς τόπους διάβολος ἐνευφραι-
>νόμενος “τοῖς πνευματικοῖς τῆς
>πονηρίας” δαίμοσιν⸥. τούτους οὖ(ν),
φησίν, περιελθὼν πάρειμι, ὅπερ
νοητέον οὕτως ὅτι· διὰ πάντων
τούτων ἐλθὼν κα[ὶ] εὑρὼν τὸν μα-
κάριον Ἰὼβ μὴ δ[υ]νάμενον δέ-
ξασθαί τι τῶν ἡμ[ε]τέρων πάρει-
μι, ὅ ἐστι· δείκνυμ[ι τ]ὸ? κρυπτόν μου
τῶι ἀναποδρά[στωι] σου ὀφθαλμῶι
βουλόμενο〈ς〉 αὐ[τὸ]ν ἐξαιτήσασθαι.
>>“καὶ εἶπεν αὐτ[ῷ] ὁ [κύρι]ος· προσέσχες
>>οὖν τῆι διαν[ο]ία[ι σου] κατὰ τοῦ παι-
>>δός μου Ἰώβ, ὅ[τι ο]ὐκ ἔστιν κα-
>>τ' αὐτὸν τῶν ἐπ[ὶ] τῆ[ς γῆ]ς ἄνθρωπος
>>ἄμεμπτο[ς, ἀλ]η?[θι]νός, θεοσεβής,
>>ἀπεχόμε[νο]ς? [ἀπὸ π]αντὸς πο-
>>νηροῦ πράγματ?[ος].”
τό· εἶπεν ὁ κύριος τ[ῶι] διαβόλωι
ὡσαύτως τοῖς φθά[σ]ασιν ἐκλημ-
πτέον, οὐκ ἀπεμ[φ]αίνοντος, εἰ
ὅπερ ὁ θεὸς βούλε[τα]ι νοῆσαι τὸ(ν)
διάβολον, ἐνιῆτ?α?[ι π]ρὸς ἔλεγχο(ν)
αὐτοῦ χαλεπώτα[το]ν, ὅτι οὐ πα-
ρῆκεν ὁ θεὸς δια?[νο]ούμενος.
οὐ γὰρ ἀγνοητέον 〈μὴ〉 [εἰ]καίαν εἶναι
τὴν τοῦ θεοῦ πρὸς τ[ὸ]ν διάβολο(ν)
ὁμιλίαν· οὐδὲ〈ν〉 γὰρ παρὰ τῷ τὰ ὅλα
συστησαμένωι ε[ἰ]καῖον, ἀλλὰ
καὶ τοῦτο πρὸς τὸ [σ]υμφέρον, ὅ-
πως καταισχύνηται τῆι τοῦ δι-
καίου καὶ ἀμέμπτ[ο]υ ἀνδρὸς πα-
18
ραθέσει. “παῖδα” τὸν Ἰὼβ ὁ κύριος κέ-
κληκεν κατ' ἀμφότερα τὰ σημαι-
νόμενα· καὶ γὰρ θεράπων αὐτοῦ
ὑπῆρχεν κατὰ τὸ εἰρημένον πρὸς
>τοῦ ψαλμῳδοῦ· “ἐ[γ]ὼ δοῦλος σὸς
>καὶ υἱὸς τῆς παιδίσκης σου”, καὶ υἱ-
ὸς ἀπὸ τῆς θεραπείας καὶ γνησί-
ας δουλείας τῆς τοῦ πν(εύματο)ς ἀξιωθεὶς
χάριτος, κα[ὶ] λέγων καὶ αὐτὸς κα-
>τὰ τὸν σοφ[ὸ]ν Παῦλον· “αὐτὸ τὸ πνεῦ-
>μα συνμαρτ[υρ]εῖ τῶι πνεύματι
>ἡμῶν, ὅτ[ι ἐσ]μὲν τέκνα θεοῦ.” “ὁ”
>γὰρ “ποιῶν [τὴ]ν δικαιοσύνην ἐκ
>τοῦ θεοῦ γεγ[έν]νηται”. ἐμφατικὸ(ν)
δὲ καὶ τοῦ [λογι]κ[ὸ]ν εἶναι τὸν δι-
>άβολον τὸ [ῥη]θ[ῆ]ναι· “προσέσχες
>τῆι διανο[ίᾳ σο]υ”· λ[ο]γικοῦ γὰρ οἰκεῖ-
ον τὸ δια[νοε]ῖσθ[αι. ο]ὐκ ἐνταῦθα
δὲ μόνον [τοῦτο] π?ε?[ρὶ τ]οῦ διαβόλου
>εἴρηται, ἀ[λλὰ] καὶ ἐν τῷ· “σὺ δὲ εἶπας
>ἐν τῆι δ[ια]νοίαι σου· εἰς τὸν οὐρα-
>νὸν ἀναβήσομαι”, ὅπερ ὡς εἴρη-
ται παρασ[τ]ατικόν ἐστι τοῦ λογι-
κὸν αὐτὸν [ε]ἶναι. {γίνεται δὲ} εἰ
δὲ τὸ δια[ν]οεῖσθαι ἐπ' αὐτοῦ 〈γίνεται〉, ζη-
τητέον, μ[ὴ] ἄρα καὶ τὸ μετανοεῖ(ν).
μετὰ γὰρ τ[ὸ] νοεῖν τὸ διανοεῖ-
σθαι καὶ τ[ὸ] μετανοεῖν. καὶ ὡς ἐν
τῇ βουλήσει αὐτοῦ κεῖται τὸ δια-
νοεῖσθα[ι, μ]ήποτε καὶ τὸ μετα-
νοεῖν. ὁ δὲ ταῦτα μὴ διδοὺς ὁρά-
τω, μὴ τὸν θεὸν αἴτιον τῆς κακί-
ας αὐτοῦ λ[ά]θῃ τιθέμενος—εἰ γὰρ
19
οὐ κέκτηται λόγον καὶ νοῦν. εἰ δὲ
καὶ ἐξήλλακται κατά τι, ἀλλὰ τῶι λο-
γικὸς εἶναι κοινωνεῖ τοῖς ταύτης
οὖσι φύσεως. εἰ γὰρ καὶ ἄνθρωποι
θνητοί, ἀλλ' οὐ κατὰ τὸ θνητὸν τὴ(ν)
κοινωνίαν εἶναί φαμεν, ἀλλὰ κα-
τὰ τὸ λογικόν, ὅπερ κοινὸν καὶ ἀθα-
νάτοις καὶ θνητο[ῖς] ὑπάρχει. καὶ
τὸ διανοεῖσθαι δὲ οὐ μόνοις σπου-
δαίοις ἢ μόνοις φ[α]ύλοις πρόσε-
στιν. ὡς γὰρ τὸ αἰσθ[ή]σει χρῆσθαι
καὶ σπουδαίῳ κα[ὶ φα]ύλωι κοινόν,
ὅπερ ὁ μὲν σπο[υδαῖ]ος καλῶς με-
θοδεύων οὐ κέ[χρη]ται αὐτῶι κα-
τὰ τὸν φαῦλον [ἀναβ]λέποντα εἰς
τὸν οὐρανὸν [καὶ θεο]ποιοῦντα τ[ο]ῦ-
τον, οὕτω κα[ὶ τὸ δια]νοεῖσθαι· ἐν
σπουδαίωι κ[αὶ φαύλ]ωι εὑρισκόμε-
νον κατὰ τ[ὴν] χ[ρῆσι]ν ἐξήλλακται.
>“προ[σ]έσχες [οὖ]ν”, φ[ησί, “τ]ῆι διανοίᾳ
>σου κατὰ τοῦ παιδ[ός] μου Ἰώβ, ὅτι
>οὐκ [ἔσ]τι κατ' αὐτὸν [τῶ]ν ἐπὶ τῆς γῆς”.
οὐ [μάτ]ην δὴ πρό[σκ]ειται· “τῶν ἐ-
πὶ γ[ῆς].” εἰσὶν γὰρ κα[τ' α]ὐτὸν καὶ ὑ-
πὲρ αὐτὸν λογικ[ὰ ὑ]πὲρ γῆν τυγ-
χάνοντα. οὐ γὰρ τα[ὐτ]ὸν τὸ εἰπεῖ(ν)·
‘οὐκ ἔστιν κατ' αὐτ[όν]’ τῶι εἰπεῖν·
“οὐκ ἔστιν κατ' αὐτὸ[ν] τῶν ἐπὶ τῆς
γῆς”. ⸤πῶς γὰρ οὐχ ὑπερβάλλων ἅ-
παντ[α]ς τοὺς ἐπὶ γῆ[ς] ἐτύγχανε
τοῦ θ[ε]οῦ τῶν ὅλων [α]ὐτῷ μαρτυ-
>ροῦντος ἐν τῷ· “ἄνθρωπος ἄμεμ-
>πτος, ἀληθινός, θεοσεβής, ἀπε-
>χόμενος ἀπὸ παντ[ὸ]ς πονηροῦ
20
>πράγματος”⸥. ⸤ἀπέχεται δὲ κυρίως
κακίας ὁ πεφυκὼς αὐτὴν δέχεσθαι.
τότε γὰρ καὶ ὁ ἔπαινος χώραν ἔχει,
ὅτ〈ε〉 δυνάμενος εἶναι φαῦλος ἀ-
πέχεται κακίας μίσει τῶι πρὸς αὐ-
τήν⸥. οὐ γὰρ πᾶς ὁ μὴ χρώμενος κα-
κίᾳ ἀπέχε[σ]θαι ταύτης λέγεται·
τὰ γὰρ βρέφ[η] ταύτῃ μὴ χρώμενα
οὐκ ἂν εἴπ[οι] τις κυρίως ἀπέχεσθαι
κακίας· ὁ γὰ[ρ] τοῦτο ἐνεργῶν κρίσει
καὶ λόγῳ τ[οῦτ]ο ποιεῖ. τὰ δὲ κακίας
καὶ ἀρετῆς [αἰτε]ῖ ἐπιτηδειότητα.
καὶ οὐκ ἄν [τις ε]ἴποι τὸ βρέφος ἀκο-
λασίας ἀπ[έχε]σθαι ἢ σωφρονεῖ(ν)·
οὔπω γὰρ [εἰς τὴν] τούτων ἥκει δι-
άκρισιν. δ[ιαλαβό]ντες δὲ περὶ τού-
των ἐν το[ῖς φθάσ]ασιν, ὅτε καὶ τὰ
ἀπὸ τοῦ π[ρώτου] ψαλμοῦ παρε-
τιθέμεθα, εἶ[ναι κατ'] αὐτὸν θεοσε-
βῆ ταῦτα [ἠλέ]γ[ξαμ]εν. ἐ[κ]εῖνος
γὰρ τῶι ὄν[τι θ]εοσεβής ἐσ[τι]ν ὁ τὸ?[ν
σεβασμο[ῦ] βίον σέβων, [τ]ῶν τὰ
μὴ σεπτὰ [σε]βομένων [ἀσεβῶν
τυγχανόν[τ]ων. πρόσεσ[τι δὲ] τῶι
μακαρίω[ι κα]ὶ? τὸ “ἀληθινὸν” κατά
τε θεωρί[αν] τῆς ἀληθείας καὶ τὸ
ἐν τοῖς ἠθ[ι]κοῖς ἀνυπόκριτον·
οὐ γὰρ ὁ δι[ά τ]ι τὴν ἀρετὴν ἐπιτη-
>>δεύων ἀ[λ]ηθινός ἐστιν. “ἀπε-
>>κρίθη δὲ [ὁ] διάβολος καὶ [εἶ]πεν ἐ-
>>ναντίον [τ]οῦ κυρίου.” δυνατὸν
πιθανῶς [ε]ἰπεῖν εἰς τό· “ἐναντί-
ον τοῦ κυρί[ο]υ”, ὅτι ἐναντίως τῆι
μαρτυρία[ι] τοῦ θεοῦ εἶπεν φιλόκα-
21
κος ὢν ἢ ὅτι θρασέως ἐνενό-
ησεν· ἀναίσχυντον γὰρ ἡ κακί-
α. οὕτω γοῦν καὶ ἃ ἐπιφέρει ἀπὸ
φιλοκάκου γνώμης προφέρει
τῆς τοῦ δικαίου ἐλαττωτικὰ ἀρε-
τῆς. τί γάρ φησιν;
>>“μὴ δωρεὰν σέβεται Ἰὼβ τὸν κ(ύριο)ν;
>>οὐ σὺ περιέφραξας τὰ ἔξω αὐτοῦ
>>καὶ τὰ ἔσω τῆς οἰκίας αὐτοῦ καὶ
>>τὰ ἔξω πάντων τῶν ὄντων αὐ-
>>τῷ κύκλῳ; τὰ ἔργ[α τ]ῶν χειρῶν αὐ-
>>τοῦ εὐλόγησας [καὶ] τὰ κτήνη αὐ-
>>τοῦ πολλὰ ἐποίησας ἐπὶ τῆς γῆς.”
⸤ἴδιον τῶν φιλ[οκ]άκων καὶ πρὸς
ἀρετὴν ἀπ[εχθαν]ομένων
τὸ μὴ λογίζε[σθαι γν]ήσια τὰ καλὰ
τῶν πέλας, ἀ[λλὰ π]άντως λέγει(ν),
ὡς ὅδε τις δ[ίκαιός ἐσ]τιν δι' ἀδυ-
ναμίαν [τοῦ] ἀ[δικεῖ]ν, ὅδε τις
σώφρων 〈διὰ〉 τὴν κ[αλου]μένην ἠλι-
θιότ[η]τα, ὅδε πρὸς χρήματα καὶ
πορισ]μοὺς οὐκ ἔχει διὰ τὸ πρὸς
ταῦτα ἀ]νεπιτήδειον⸥,
⸤ἐσθ]ότε καὶ τὸν πρᾶον ὑποκριτὴν λογιζομέ-νο〈υ〉ς⸥,
⸤καὶ ὅλως
οὐδεὶς] φαῦλος ἀποδέχεταί τινος
ἀρετὴ]ν ὡς γνησί〈α〉ν⸥. ⸤ταύτης ἀρ-
χηγὸς ὢ]ν τῆς κακίας ὁ διάβολος
τοιαῦτα] ἐννοῶν [π]ερὶ τοῦ Ἰὼβ
ἐφανέρ]ου αὐτὰ τῷ τὸ κρυπτὸ(ν)
ἐπιστα]μένωι λέγων, ὡς διὰ τὰ
ἐκτὸς ἀ]γαθὰ δίκαιός ἐστιν ὁ Ἰώβ.
τὸ δὲ “περιέφραξας” ἀντὶ ἀσφαλεί-
ας αὐτῶι εἴρηται ἔμφασιν παρέ-
χο]ντος, ὡς διὰ ταῦτα ἀκαθαίρετός
ἐσ]τιν καὶ ἔφοδον οὐκ ἔχει, τὴν
22
πληθὺν τῶν ἀδιαφόρων αἰτίαν αὐτῷ
τῆς ἀρετῆς εἶναι λογιζόμενος, ὅπερ
οὐ καλῶς λέγων ἠλέγχθη⸥. καὶ τούτων
γὰρ ἀφαιρεθεὶς ἔμεινεν ὁμοίως ἀήτ-
〈τη〉τος. καὶ τῷ ὄντι πλούτου περιουσία πρὸς
μὲν τὸν καλῶς αὐτῆι χρώμενον
συντελεῖ τι πρὸς ἀρετήν, αὐτὴ δὲ κα-
θ' αὑτὴν οὐδὲν εἰς τοῦτο συμβάλλε-
ται. καὶ ἔδειξεν ὁ μακάριος Ἰὼβ καὶ
ἐν πενίᾳ καὶ ἐν πλούτωι τὴν ἀρετὴ(ν)
>>ἀδιάστροφο?[ν. “ἀ]λλὰ ἀπόστειλον τὴ(ν)
>>χεῖρά σου καὶ [ἅψ]αι πάντων ὧν ἔχει·
>>εἶ μὴν εἰς πρ[ό]σωπόν σε εὐλογήσει.”
⸤χεῖρα αὐτοῦ κα[λ]εῖν ἐκλημπτέον {α} δι-
αφόρως ἢ τ[ὴν κολ]αστικὴν καὶ ε[ἰς
τοῦτο ὑπη[ρετικὴν δ]ύναμιν, ἅπε[ρ
“σκεύη ὀργ[ῆς” ἡ θεί]α γραφὴ ὀνομ[ά-
ζειν εἴωθ[εν, ἢ τὴ]ν σκεπαστικὴ[ν
καὶ φρου[ρητικ]ὴ?[ν] δύναμιν⸥ κ[α-
>θὸ εἴρητ[αι· “οὐ]δεὶς δύνα[τ]αι ἁρ[πά-
>σαι ἐκ τῆ[ς χ]ειρὸς τοῦ πατ[ρό]ς μου.”
δυνατὸν καὶ τὸν υἱὸν εἰ[ς χεῖρα πα-
ραλαβεῖν σκέπουσαν κ?[αὶ στη-
ρίζουσαν τοὺς ὑπ' αὐτὴ[ν ὄντας
>καθὸ εἴρη[τ]αι· “δεξιὰ κυρί[ου ὕψωσέν με,
>δεξιὰ κυρ[ί]ου ἐποίησε[ν δύναμιν.”
⸤τὸ δὲ “ἅψα[ι]” μήποτε ση[μαίνει ἐν-
ταῦθα τὸ κάθαψαι ἀντ[ὶ τοῦ· ἐπάγα-
γε θλιβηρά. ἔχομεν γὰ[ρ τοῦτο συ-
νήθως ἐν τῆι γραφῇ φε[ρόμενον.
>τὸ γάρ· “μὴ ἅψεσθε τῶν χρ[ι]σ?τ?[ῶν μου”
οὐ τὴν ἁπλῆν ἁφὴν ἀπ[αγορεύ-
ει, ἀλλὰ τὴν κατὰ τῶν ἁγίων [τόλ-
>μαν ἐπ[ὶ κ]ακώσει⸥. καὶ τό· “ὁ ἁπτ[όμενος
23
>ὑμῶν ὡς ὁ ἁπτόμενος τῆς κόρης
>τοῦ ὀφθαλμοῦ αὐτοῦ” ὁμοίως τὸν ἐ-
πὶ τοῦ κακοῦν ἁπτόμενον ση-
μαίνει. εἰ δὲ καὶ ἀποστάτης ὁ διά-
>βολος γέγονεν καὶ “ἐνώπιον κ(υρίο)υ
>παντοκράτορος ἐτραχηλίασε(ν)”,
ἀλλ' οὖν ἔχει τι σέβας πρὸς τὸν
δημιουργὸν τῶν ὅλων. φησὶν
>γάρ· “εἶ μ〈ὴ〉ν εἰς πρόσωπόν σε εὐλο-
>γήσει”, ⸤ἀντὶ τοῦ καταρ〈ά〉σ〈ε〉ται ἢ
βλασφημήσει τα[ύ]τηι τῆι λέξει
χρώμενος, ὅπω[ς] μὴ πρὸς θεὸν
τὴν τραχυτέρα[ν] προσενέγκη-
ται⸥, ὡς προείρητ[αι] προφέρ〈ω〉ν.
>>“τότε εἶπεν ὁ [κ(ύριο)ς τ]ῷ διαβόλωι·
>>ἰδοὺ 〈πάντα ὅσα ἔστιν αὐτῷ δίδωμι ἐν τῇχειρί σου〉,
>>ἀ]λλ' αὐτοῦ μὴ ἅψ[ῃ].”
⸤τὰ ἐκκ[είμενα] παραστατι-
κὰ τυγχάνε[ι τ]οῦ μ?[ὴ !!]! χωρὶς θεί-
ας συ[ν]χωρ[ήσε]ω[ς ὑπο]πίπτειν
τιν[ὰ] πειρασμοῖς. φ[ησὶ]ν γὰρ ὁ θε-
ός· “[ἰδο]ὺ δέδωκα πάντα ἐν τῆι
χ]ε?[ιρί σ]ου.” ἵνα δὲ φανερὸν γένη-
ται, ὅτι] μέτρωι καὶ τὴν συνχώρη-
σιν π]οιεῖται, ἐπιφέρεται· “ἀλλ' αὐ-
τοῦ μὴ ἅ]ψῃ.” ὅθεν οὔτε εἱμαρμ〈έ〉-
νῃ αἱ π]εριστάσεις σ[υ]μβαίνουσι(ν)
οὔτε ἐκ τα]ὐτομάτου, ἀ[λ]λ' ἐκ τῆς τοῦ
θ(εο)ῦ συ]νχωρήσεως⸥ κατὰ μὲν τὰ
ἤδη π]ροκείμενα ἐπὶ ἀποδείξει
τῆς ἀ]ρετῆς τοῦ Ἰώβ, ἐ[σ]θότε καὶ καθ' ἑ-
τέ]ρας αἰτίας, περὶ ὧν ἐν τοῖς ἑπο-
μ]ένοις εἰρηθήσεται.
>>“κα]ὶ ἐξῆλθεν ὁ διάβο[λ]ος ἀπὸ τοῦ κ(υρίο)υ.”
24
⸤κυριολεκτεῖται μᾶλλον ἐπὶ τοῦ διαβό-
λου, ὅτι ἔξω γίνεται τοῦ κ(υρίο)υ, ὑπὲρ τὸ(ν)
Κάιν. καὶ γὰρ περὶ ἐκείνου εἴρηται·
>“ἐξῆλθεν γὰρ Κάιν ἀπὸ προσώπου
>κ(υρίο)υ τοῦ θ(εο)ῦ.” τὸ δὲ ἐξελθεῖν τὸ ἀφάν-
ταστον θ(εο)ῦ εἶναι αὐτὸν σημαίνει.
καὶ οὗτος οὖν ἔξεισιν ἀεὶ τῶν ἔ-
ξω τυγχάνων, εἰ καὶ προσποιήτως
ἦλθεν μετὰ τῶν παραστατῶν
τοῦ θ(εο)ῦ⸥.
>>“καὶ ἦν ὡς ἡ ἡ[μέ]ρα αὕτη, οἱ υἱοὶ Ἰὼβ
>>καὶ αἱ θυγατ[έρε]ς αὐτοῦ ἔπινον οἶ-
>>νον ἐν τῆι ο[ἰκ]ίᾳ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτῶ[ν
>>τοῦ πρεσβυτ[έρ]ου.” ⸤ἀκολούθως καὶ
τῆς ἡμέρα[ς μνη]μονεύει καὶ τῆ[ς
συνηλύσε[ως τῶν] τέκνων, ἵν' ο[ὕ-
τω καὶ τὸ το[ῦ θανά]του αὐτῶν γέ-
νηται πι[στὸν ἀθρ]όως ὑφ' ἕνα [και-
ρὸν ὑπὸ τ[ὴν π]τ[ῶ]σιν τῆς οἰκία[ς
ἀποθαν[όντω]ν⸥. κ?[!]τ?αχι?<[!]α><[ ]τ?ε> ἐν?
τῆι συνη[θεί]αι πολλάκις [! γ]ρ?αφη?,
τῶν πολλῶν ὡς γὰρ [ἐ]π[ὶ τὸ] π?[λεῖ-
στον τοὺς συνερχομέν[ους εἰς τοι-
αύτας συνόδους πίνειν [οἰομένων,
οὐ μόνον πινόντων [δ' αὐτῶν
ἀλλὰ καὶ ἐσθιόντων κα[ὶ λεγόν-
των ὡς ἐν [σ]υνελεύσει. [καὶ κατ'
ἀλληγορ[ία]ν τὰ προκ[είμενα
>συνεπίσκεψαι, μήποτ[ε “οἶνον”
>τὸν “εὐφραίνοντα καρδ[ίαν ἀν-
>θρώπου” ἐποτίζοντο παρ[ὰ τοῦ πρε-
σβυτέρου ἀδελφοῦ καταρχομ[ένου
τῆς θείας παιδεύσεως.
>>“καὶ ἰδοὺ ἄγγελος ἦλθεν πρὸς Ἰὼβ
25
>>καὶ εἶπεν αὐτῶι· τὰ ζεύγη τῶν βο-
>>ῶν ἠροτρία καὶ αἱ θήλειαι ὄνοι ἐ-
>>βόσκοντο ἐχόμενα〈ι〉 αὐτῶν. καὶ ἐλ-
>>θόντες οἱ αἰχμαλωτεύοντες ᾐχμα-
>>λώ〈τευ〉σαν αὐτοὺς καὶ τοὺς παῖδας ἀ-
>>πέκτειναν ἐν μαχαίραις. σωθεὶς
>>δὲ ἐγὼ μόνος ἦλθον τοῦ ἀναγγεῖ-
>>λαί σοι.”
παρίσταται διὰ τούτων, ὡς τὰ τῆς ἐ-
φόδου ἐν ἡμέραι συνέστη· “ἠροτρί-
α” γὰρ “τὰ ζεύγη τῶν βοῶν καὶ αἱ ὄνοι
ἐχόμενα〈ι〉 ἐβόσκοντο”. ἄγγελον δὲ
τὸν ἀγγέλλοντα ἐκδε〈κ〉τέον καθὰ
καὶ ἐν ταῖς Βασιλείαις ἀναγέγραπται.
⸤κατανοεῖν δ[ὲ] ἄ[ξι]ον, ὅπως τὰ τῆς
ἀπαγγ〈ε〉λίας ἀθρ[όως] γεγενημέ-
να καὶ ἐκ τῆς δ[ιηγήσ]εως ἔχει τὸ
βαρὺ καὶ πρὸς λ[ύπη]ν ὑπερβάλ-
λουσαν ἐπ[ι]ρ?ρ[επές⸥· ἀ]ροτριῶντα
γὰρ τὰ ζεύ[γ]η? τῶ[ν β]οῶν αἰχμα-
λωτευθέντα διπλοῦν ἐργάζε-
ται τ[ὸ] λυπηρόν, καὶ ἐκ τῆς τῶν ζῴ-
ων ζημίας προσαφαιρεθεισῶν
καὶ? τ?ῶ?ν νομάδων ὄνων, αἵτι-
νες? [ο]ὐ βραχείαν πρόσοδον πα-
ρεῖ?χο?ν, καὶ ἐκ τῆς τῶν προσδο-
κ]ω[μ]έ?νων ἐκ τῆς κατασπορᾶς
πόρου τ]ε καὶ περ[ιουσ]ίας προσθή-
κης. ἀ]νίας ὑπερβαλλούσης καὶ
ἦν ἡ τ]ῶν παίδων ὑπὸ τῶν αἰ-
χ[μ]α[λ]ωτιζόντων σφαγὴ μ[ε]τὰ
τῶ]ν? ἄλλων ἀπαγγελθεῖσα. ⸤ἱκα-
ν]ὰ μὲν οὖν, εἰ καὶ ψευδῶς ἀπηγ-
γ]έλλετο, ἀθρόως ταράξαι. καὶ ὅμως
χαλεπῶν τῶν συμβ[ά]ντων ὑπαρ-
26
χόντων οὐδὲν ἐταράχθη ὁ ἅγιος. εἴ-
ρηται ἐν ἑνὶ τῶν ψαλμῶν περὶ ἁγί-
>ου· “ἀπὸ ἀκοῆς πονηρᾶς οὐ φοβηθή-
>σεται⸥. ἑτοίμη ἡ καρδία αὐτοῦ ἐλπί-
>ζει〈ν〉 ἐπὶ τὸν κύριον.” εἰ δὲ καὶ κατὰ τὸν μα-
>κάριον Παῦλον 〈εἶπεν〉· “τίς χωρίσει
>τὸν πιστὸν ἀπὸ τῆς ἀγάπη〈ς〉 θ(εο)ῦ; οὐ
>θλῖψις ἢ στενοχωρία, οὐ διωγμός,
>οὐ λιμὸς ἢ μάχαιρα”, ἀκολούθως
ὁ ἀνδρειότατος Ἰὼβ ἀχώριστος τῆς
τοῦ κ(υρίο)υ ἀγάπης διετέλεσεν, τῶν το-
σούτων ἐπιπόνων ἐπιρρηξάν-
των. καὶ γὰρ εἴποι τις ἄν, ὡς δυνα-
τὸν ἦν τῶν ἀλόγων καταφρονῆ-
σαι καὶ τῆς ἐξ αὐτῶν ἐργασίας. ⸤τὸ
δὲ καὶ πε[ρὶ τ]ῆς [σ]φαγῆς τῶν παί-
δων ἀκη[κοέναι] καὶ ἀνδρείως ἐνεγ-
κεῖν τοῦτ[ο διαδε]ίκνυσιν τὴν ἀν-
δρείαν το[ῦ ἁγί]ου καὶ καρτερίαν⸥. πα-
ρατηρητέον δέ, μήποτε καὶ ὁ δι-
ασωθεὶς μόνος, ἵνα ἀπα[γ]γείλῃ,
πρὸς πλείονα πειρασμὸν ἐσώζε-
το. εἰ γὰρ ἀνήκουστος ἦν διατελέ-
σας τῶν συμβεβηκότων ὁ Ἰὼβ ἄχρι
τῆς ἑλκώσεως τοῦ ἰδίου σώματος,
τῶν μειζόνων ἀνιαρῶν παρ[ό]ν-
των οὐχ οὕτως ἦσαν ἀη[δ]ῆ τ[ὰ ἐ-
λάττονα.
>>“ἔτι τούτου λαλοῦντος ἦλθ?[εν ἕτερ]ος
>>ἄγγελος καὶ εἶπεν πρὸς Ἰώβ· π[ῦ]ρ ἔ-
>>πεσεν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ κατέ-
>>καυσεν τὰ πρόβατα καὶ τοὺς πο[ι]μέ-
>>νας κατέφαγεν ὁμοίως. καὶ σω[θεὶς
>>ἐγὼ μόνο[ς] ἦλθον τοῦ ἀναγγεῖλα[ί σοι.”
27
τὸ ἀλλεπάλληλον τῆς τῶν ἀνιαρῶν
ἀπαγγελίας τὴν περιττὴν καὶ θαυ-
μάσιον ἀνδρείαν τοῦ μακαρίου πα-
ρίστησιν. ὅρα γὰρ τὴν παρατήρησι(ν),
ὡς “ἔτι λαλοῦντος” τοῦ τὰ πρότερα
ἀπαγγέλλοντος ὁ δεύτερος ἐπιστὰς
οὐ πρὸς θεράπειαν αὐτῶν ἐπέστη,
ἀλλὰ πρὸς ἐπίτασιν ἀπαγγέλλω(ν)
χαλεπώτερα, εἰωθότος τοῦ τοι-
ούτου τρόπου τῆς τῶν ἀνιαρῶ(ν)
ἀπαγγελίας ἀντιπεριάγειν τὸ(ν)
λογισμὸν καὶ θολοῦν οὕτω καὶ ἐκ-
ταράττειν, ὡς ἔξω τῆς πρεπούσης
καταστάσεως ποιεῖν πρὸς τὰ δι-
άφορα τῶν λυπη[ρῶ]ν περιελκό-
μενον. ἀλλ' ὁ ἅ?γ?ι?ο?[ς οὐκ ἦ〈ν〉] τοιοῦτος. ἀλλ'
ὡς ἄρρηκτον [τεῖχος] πλείστων
ὅσων ἐπιρραξ[άντω]ν τῶν ἑλεῖ(ν)
αὐτὸ δυναμέν[ων] ἔμεινεν ὁ-
μοίως ἀκλόνητον, οὕτως ὁ ἅγιος
>Ἰὼβ “ἐπὶ τὴν” σωτήριον “πέτραν”
>ἔχων “τὸν θεμέλιον” ἐπελθόν-
των 〈τῶν〉 πειρασμῶν οὐκ ἐκλονήθη.
ἄξιον δὲ θεάσασθαι καὶ τὰ τῆς ἀπαγ-
γελίας τοῦ δευτέρου, πῶς εἰς ἐ-
πίτασιν ἐγείρει τὴν ἀνίαν.
>“πῦρ”, φησίν, “ἔπεσεν ἐκ τοῦ οὐρανοῦ
>καὶ κα[τ]έκαυσεν τὰ πρόβατα καὶ
>τοὺς ποιμένας ἔφαγεν ὁμοίως.”
⸤εἰ γὰρ καὶ ὁ ἅγιος τὰ δόγματα τῆς
ἀληθείας ἠκριβωκὼς ἐγίγνωσκε(ν),
ὡς οὐκ ἄνευ θεοῦ ἡ τῶν πειρα-
σμῶν ἐπιτροπὴ γέγονεν, ἀλλὰ
28
μεγίστην αὐτῶι ἔφερεν τὸ γιγνόμε-
νον λύπην διὰ τοὺς σκανδαλιζο-
μένους ὡς καὶ θ(εο)ῦ κατ' αὐτοῦ χωροῦ(ν)-
τος. τὸ γὰρ τοὺς αἰχμαλωτίζοντας
ἐπελθόντας ἀφαιρῆσαί τε τὰ
κτήνη καὶ τοὺς παῖδας κατασφά-
ξαι ἐδύν〈α〉ντο λογίζεσθαι οἱ ἁπλού-
στεροι, ὡς νόμωι πολεμίων ἐπελ-
θόντων τῶν αἰχμαλωτιζόντω(ν)
ἀταξίᾳ καὶ πρὸς ἔχθραν τοῦτο ποι-
ούντων οὐκ ἀπὸ θεοῦ τὸ γιγνόμε-
νον ἦν. ὅτε 〈δὲ〉 πῦρ ἀπήγγελται ἀπ' οὐ-
ρανοῦ κατεληλυθός, δέος ἦν, μή
τις λογίσηται τῶν ἀσθενῶν, ὡς
οὐδὲν θαυ[μ]αστὸν ἡ ἀρετὴ καὶ
παρὰ θ(εο)ῦ τ[ιμ]ωρουμένου τοῦ ταύ-
την ἔχον[τος. ἀλ]λὰ καὶ τούτου συμ-
βάντος ὁ [ἅγιος ο]ὐκ ὤκλασεν ὅλος
τῆς τοῦ θεο[ῦ κ]ατανοήσεως γιγνό-
μενος. οὐδὲ γὰρ ὁ διάβολος ἐξου-
σίαν ἔχει πῦρ ἀπ' οὐρανοῦ καταγα-
γεῖν, ἀλλὰ θείᾳ κρίσει τοῦτο γεγέ-
νηται, 〈ὅ〉πως παραστήσῃ τῶι διαβό-
λῳ ὁ δεδωκὼς αὐτῶι τὴν ἐξουσία(ν)
τῶν τοῦ Ἰὼβ θ(εό)ς, ὡς ὅτι οὐδενὸς μέ-
λει τῶι μακαρίωι τῶν ἀνθρωπ[ί-
νων, κἂν πολλὰς πλέκῃ μηχανάς⸥.
ἰδοὺ γὰρ καὶ τὸ παρ' αὐτοῦ γενέσθαι
μὴ δυνάμενον ὁ θεὸς πεποίηκε(ν),
ἵνα τὸ μέγεθος τοῦ ἀθλητοῦ πα-
ραστήσας ἐλέγξῃ τὸν ἀντικείμενο(ν),
γενναίως φέροντος τοῦ Ἰὼβ οὐ μικρά(ν)
τινα καὶ εὐτελῆ προσβολήν, ἀλλ' ἑ-
29
πτακισχιλίων προβάτων φθορὰ(ν)
καὶ μετὰ τῶν ποιμένων οὐ〈κ〉
ὀλίγων δηλονότι τυγχανόντω(ν).
ἐφυλάττετο δὲ πάλιν ὁ μηνύων
δι' ἣν προειρήκαμεν αἰτίαν.
>>“ἔτι τούτου λαλ[ο]ῦντος ἦλθεν ἕτε-
>>ρος ἄγγελος καὶ εἶπεν πρὸς Ἰώβ· οἱ
>>ἱππεῖς ἐποίησαν ἡμῖν κεφαλὰς
>>τρεῖς καὶ ἐκύκλωσαν τὰς καμήλους
>>καὶ αἰχμαλώτισαν αὐτὰς καὶ τοὺς
>>παῖδας ἀπέκτειναν ἐν μαχαίρᾳ.
>>ἐσώθην δὲ ἐγὼ μόνος καὶ ἦλθο(ν)
>>τοῦ ἀναγγεῖλαί σοι.”
ἴσως στρατόπεδον ἦν ἐν τῆι χώ-
ραι, ὅπερ ἐπῆλθεν εἰς τρεῖς ἀρχὰς
διῃρημένον κατὰ τῶν καμήλω(ν).
ὡς γὰρ εὔγνωστ[ό]ν φησιν· “οἱ ἱπ-
πεῖς ἐποίησαν [ἡμῖν] κεφαλὰς
τρεῖς.” ἐνδέχεται δὲ καὶ συνεχῆ
καταδρομὴν ἱππέων πολεμί-
ων γιγνομένην τότε καὶ ὑπὸ τῆς
διαβολικῆς ὑποβολῆς κεκινῆ-
σθαι καὶ οὕτως διὰ τὸ ἐξ ἔθους γίνε-
σθαι εἰρηκέναι τὸν ἀγγέλλοντα·
>“οἱ ἱππεῖς ἐποίησαν ἡμῖν κεφαλὰς
>τρεῖς.” οὐ μόνον τὰς καμήλους ἀ-
φήρπασαν, ἀλλὰ καὶ τοὺς παῖδας
ἀπέκτειναν.
ἐπίστησον δέ, ὅπως ἐν τάξει τινὶ ἀ-
νιαρωτέρα ἡ τῶν πειρασμῶν γί-
νεται συνέχεια. πρῶτα μὲν γὰρ
αἰχμαλωτίζεται τὰ ζεύγη τῶν βο-
ῶν ὄντα πεντακόσια καὶ αἱ θήλει-
αι ὄνοι νομάδες πεντακόσιαι,
30
ἔπειτα πῦρ κατὰ τῶν προβάτων ἑ-
πτακισχιλίων ὄντων ἀπ' οὐρανοῦ
κατενεχθὲν χαλεπώτερον ἐποί-
ει τοῦ φθάσαντος τὸ πάθος. τρίτον
οἱ κάμηλοι τρισχίλιοι ὄντες ἀφῃρέ-
θησαν καὶ τῶν παίδων σφαγια-
σθέντων ὡς καὶ ἐπὶ τῶν πρότερο(ν),
πρᾶγμα πολυτελὲς καὶ περιουσί-
ας οὐκ εὐκαταφρονήτου γνώρισμα.
μετὰ ταῦτα τῶν τέκνων ἀθρόος
θάνατος, ὡς ἐν τοῖς ἐκτεθησομέ-
νοις ἔσται φανερόν. καὶ γὰρ εἰ πρό-
τερον ὁ τῶν παίδων θάνατος ἠγ-
γέλλετο, κοῦφα πάντα ἦν τὰ φθά-
σαντα. ὅτε δὲ κατ' ἐπίτασίν τινα λύ-
πης συνέβαινεν, τὸ ἀλλεπάλληλο(ν)
αὐτῶν δριμὺ καὶ ταράξαι διάνοι-
αν ἱκανώτε[ρ]ον, ὅπερ καὶ ὁ διάβο-
λος πονηρῶς πεποίηκεν ἐξαιτη-
σάμενος. καὶ κατ〈ῃ〉σχύνθη πρὸς
μηδὲν τοῦ ἁγίου κ{ν}αμφθέντος
τὸν λογισμόν.
>>“ἔτι τούτου λαλοῦντος ἄλλος ἄγγελος
>>ἔρχεται λέγων τῷ Ἰώβ· τῶν υἱῶν
>>καὶ τῶν θυγατέρων σου ἐσθιόντω(ν)
>>καὶ πινόντων παρὰ τῶι ἀδελφῷ
>>αὐτῶν τῷ πρεσβυτέρῳ, ἐξαίφνης
>>πνεῦμα μέγα ἐπῆλθεν ἐκ τῆς ἐρή-
>>μου καὶ ἥψατο τῶν τεσσάρων γωνι-
>>ῶν τῆς οἰκίας καὶ ἔπεσεν ἡ οἰκία ἐ-
>>πὶ τὰ παιδία σου καὶ ἐτελεύτησαν.
>>ἐσώθην δὲ ἐγὼ μόνος καὶ ἦλθον
>>τοῦ ἀπαγγεῖλαί σοι.”
31
⸤οὐ μάτην πρόσκειται τό· “τῶν υἱῶ(ν)
σου καὶ τῶν θυγατέρων σου ἐσθιόν-
των καὶ πινό[ν]των”, ἀλλὰ πρὸς ἐπί-
τασιν ἀνίας κα[ὶ] τοῦτο τοῦ ἀρχεκά-
κου διαβόλου πραγματευομένου,
ἵνα ἡ τῶν {η} γ[ε]γενημένων ἀπαγ-
γελία βαρε〈ῖα〉 γ[ι]νομένη λύπη(ν)
ὑπερβάλλουσαν τῶι ἁγίῳ ἐνποι-
ῇ. κοιμωμένων γὰρ τῶν τέκνων
εἰ συμβεβήκει [τ]ὰ τῆς πτώσεως,
ἀνεπαίσθητον τὸ δεινὸν λογι-
ζόμενος οὐχ οὕτως ἠνιᾶτο⸥. ὁπό-
τε δὲ καὶ πρὸς θεραπείαν ἀναγ-
καίαν τοῦ σώμα[το]ς ἀναστρεφο-
μένων ἐπῆγε τ[ὸ]ν π[ε]ιρασμόν,
τοῦτο ἔχει τὴν λ[ύ]πη[ν] χαλεπω-
τέραν. καὶ γὰρ οὐ[κ] ἔστιν ἀμφίβο-
λον, ὡς παρεστη[κό]τες πλεῖστοι
ὡς ἐν τοιούτωι κα?[ι]ρ?ῶι ἐτύγχανο(ν),
ὧν οὐκ ἐμνήσθη [ὁ] ἀπαγγέλ〈λ〉ων
ἀρκούμενος τῶι ὑπερβάλλοντι
τῶν τέκνων ἀηδ[εῖ ἔ]χ?ο[ν]τι καὶ τὸ
περὶ τῶν παρεστ[ώτω]ν ἑπόμενο(ν).
καὶ γὰρ τὸ τοιοῦτο δ[ι' ἔθο]υς ἐστὶ τῆι
γραφῆι· τοῦ γὰρ σ(ωτῆ)ρ(ο)ς [τοὺς] πέντε ἄρ-
τους κλάσαντος, ἐξ [ὧ]ν ἐκόρεσεν
πεντακισχιλίους ἄνδρας, ὁ εὐαγ-
γελιστὴς ἀπομνη[μον]εύει λέ-
>γων· “χωρὶς γυναικῶν καὶ παιδίω(ν)”,
τοὺς προηγουμένου[ς] μόνους ἀ-
ριθμῶν. τί δὲ καὶ “τ[ὸ πν]εῦμά” ἐστι(ν)
τὸ…
ψ…
The complete text is available when the reading interface loads.