The Greek Library Catalogue

Anonymous

Commentarii in Job

Edition reference
Commentarii in Job (5.1–6.29), ed. A. Henrichs, Didymos der Blinde. Kommentar zu Hiob, pt. 2, Papyrologische Texte und Abhandlungen 2. Bonn: Habelt, 1968]: 14– 194.
CTS identifier
urn:cts:greekLit:tlg2102.tlg002.local001
Rights
Document TEI P5 local en UTF-8.
Corpus release
2.2.0 · 2026-08-29
Bibliographic authority
View bibliographic record ↗

118

ἕπεσθαι δ[εῖ]ξαι β[ου]λόμενος,

ὅτι εὐλόγ[ως] ἐπο[ιή]σατο, φησίν·

ἀν(θρώπ)ων γά[ρ] ἐστιν τ[ὸ πε]ριπίπτει(ν)

θλιβηρο[ῖς] καὶ οὐκ ἀψύχων. δύ-

ναται δ[ὲ] καὶ ὡς π[αρα]κλητικὸς

εἶνα[ι ὁ λόγ]ος, ὡς [καὶ ἔ]θος ἐστὶν

λέγειν τ[οῖς] πολ[λοῖς ὅ]τι· οὐκ ἔξω

τῆς ἀνθ[ρ]ωπίνη[ς π]έπονθας

φύσεως· [κα]ὶ γὰρ ἐν [πό]νῳ τὸ ζῆ(ν)

ἔχομεν. [κ]αὶ αὐτὸ δ[ὲ] τὸ γεννη-

θῆναι ἡ[μᾶ]ς πόνωι καὶ κακοπα-

θε]ίᾳ γίν[ε]ται, καὶ τῶν γεννών-

των μυρ[ί]α ὅσα ὑφισταμένων

καὶ τῶν [γεν]νωμένων ἐν μό-

χθῳ δια[γόν]των. εἰ δὲ δύνασαι

παρεμ[βάλ]λειν τὸν περὶ τοῦ ἀπὸ

γέννης [τ]υφλοῦ λόγον τούτωι,

σ[υ]νεπίσ[κ]εψαι. περὶ γὰρ ἐκείνου

>“ἠρώτησ[α]ν τὸν Ἰ(ησοῦ)ν οἱ μαθηταὶ

>αὐτοῦ· ο[ὗ]τ[ο]ς ἥμαρτεν ἢ οἱ γονεῖς

>αὐτοῦ, ἵνα τυφλὸς γεννηθῇ;”.

>“νεοσσοὶ [δ]ὲ γυπῶν τὰ ὑψηλὰ

>πέτοντ[α]ι” ὅμοιον τῷ λέγειν, ὅ-

τι ἀψύχων οὐχ ἅπτεται κάκωσις.

καὶ νεοττοὶ δὲ γυπῶν, φησίν,

ἐν ὕψει πέτονται, ἀντὶ τοῦ· ἀτα-

λαίπωροί εἰσιν—οὐ γὰρ ἐν κακίᾳ ζῶ-

119

σιν—, ἵνα ὃ λέγει τοιοῦτον ᾖ· τὰ ἄψυ-

χα καὶ τὰ ἄλογα—διὰ τῶν νεοσσῶν

γὰρ τῶν [γ]υπῶν τὰ ἄλογα σημαί-

νειν φαί[ν]εται—οὐ δέχετα[ι] πεῖ-

ραν ἀνταποδόσεως, ἀνθρώπου

διὰ τὰς ἁμαρτία[ς το]ιούτων πα-

ραπολα[ύο]ντος, ὅ[π]ερ λέγει τῆι οἰ-

κείᾳ ἀρχῇ ἑπόμεν[ο]ς.

>>“οὐ μὴν δέ, [ἀ]λλ' ἐγὼ δεηθήσομαι κυ-

>>ρίου, κ[(ύριο)ν δὲ] τὸν πάν[τω]ν δεσπό-

>>την ἐπ[ικαλ]έσωμ[αι].” ⸤αἰτιασάμε-

νος το[ὺς ἄφ]ρον[ας κ]αὶ τὰ ἑξῆς εἰ-

πὼν π[ερὶ α]ὐτῶν [ἐγ]ὼ δέ, φησί(ν),

οὐ χαίρ[ομ]αι ὡς ἐκ[εῖ]νοι, ἀλλ' ἅτε

πρόνοι[α]ν ἐπιστ[άμ]ενος καὶ εἰ-

δὼς δεσπότην [τῶ]ν πάντων

τὸν θ(εὸ)ν ἐπικαλοῦμαι αὐτόν, π[ρέ-

πειν το[ῦ]το ἡγούμενος⸥. κατανό-

ησον δέ, εἰ μὴ δι[άλ]ημψιν ὡς

περὶ δικαίου ἑαυ[τοῦ] ἐξαποστ[ε]ῖ-

λαι βουλόμενο[ς ταῦ]τά φησιν.

>>“τὸν ποιοῦντα μεγάλα καὶ ἀνεξι-

>>χνίαστα, ἔνδοξά τε καὶ ἐξαί[σι]α,

>>ὧν οὐκ ἔστιν ἀριθ[μό]ς. τὸν δι-

>>δόντα ὑετὸν ἐπὶ τὴν γῆν, ἀποστέλ-

>>λοντα ὕδωρ ἐπὶ τὴν ὑπ' οὐρανό(ν).”

⸤προνοητὴν ὁμολογ〈εῖ〉 τῶν ὅλω(ν)

καὶ δημιουργὸν τὸ[ν] θεόν. οὐκ ἀ-

πεικ〈ὸ〉ς δὲ αὐτὸν ταύτας ἔχειν τὰς

διαλήμψεις, ἄνδρ[α] σοφὸν τὰ ἀν-

θρώπινα. ἔχει δὲ καὶ περὶ ἀορά-

των καὶ ὁρατῶν διάλημψιν, περὶ

120

ἀνεξ〈ιχν〉ιάστων λέγων καὶ μεγάλων

καὶ ἐνδόξων ὑετοῦ τε καὶ ὕδατος,

ὅπερ ὕδωρ ε[ἰ] διαστέ[λ]λοι τοῦ ὑετοῦ,

τὰ ἐκ π[η]γῶν καὶ χε[ι]μάρρων καὶ

φλεβίων [εἴ]η? λέγων?⸥. ἔχεις δὲ καὶ

πολλαχοῦ τ[ῶν] γραφῶν ταύτας

τὰς ἐννοί[ας] συνε[τώ]τατα, οὐχ

ἥκιστα δὲ κ[αὶ] παρὰ Παύλῳ γράφο(ν)-

>τι· “ἐν Χ(ριστ)ῷ ἔκτισται τὰ ὁρατὰ καὶ τὰ

>ἀόρατα [καὶ τὰ] ἐπίγεια κ[αὶ ἐ]πουράνι-

>α.” δεῖ δὲ [καὶ] τοῦτο λ[ογίζ]εσθαι, ὅτι

ἐκ τῶν τῷ [ἁγί]ῳ Ἰὼ[β συ]μβεβηκό-

των ὡ[ς] ἄ[ν]θρωπ[ος εἰ]ς φόβον ἀ-

χθεὶς θα[υμ]άζει τὰ [τῆς] προνοίας

ἔργα. τὸ δ' “[οὐκ] ἔστιν ἀ[ρι]θμὸς” νο-

εῖν δεῖ ὅτ[ι ἄν]θρωπο[ς]· θ(εὸ)ς γὰρ τὰ πά(ν)-

τ[α] οἶδεν. καὶ οὐδὲν θαυμαστόν,

>ὅ]που καὶ Σαλομών φησιν· “ὁ θ(εὸ)ς

>δέδωκέν μοι τῶν ὄντων γνῶσι(ν)

>ἀληθῆ ε[ἰδέ]ναι σύστασιν κόσμου

>καὶ ἐνέργ[εια]ν στοιχείων, ἀρχὴ(ν)

>καὶ τέλος καὶ μεσότητα χρόνου,

>τροπῶν ἀλλαγὰς” καὶ τὰ ἑξῆς. οὐ-

δὲ γὰρ τὰ [φύ]σει μὴ ἀριθμητὰ καὶ

θ(ε)ῷ ἀναρ[ι]θμητά ἐστιν, περὶ οὗ λέ-

>γεται· “ὁ ἀριθμῶν πλήθη ἄστρω(ν),

>καί· ”ὑμῶν δὲ αἱ τρίχες τῆς κεφα-

>λῆς ἠρίθμηνται“, ἅπερ καὶ τοῖς

ἀξίοις εἰδέναι πρὸς τὸ συμφέρο(ν)

δίδοται, ὡς περὶ Σολομῶντος

εἴρηται.

>>”τὸν ποιοῦντα ταπεινοὺς εἰς ὕψος

>>καὶ ἀπολωλότας ἐξεγείροντα.“

121

⸤μεταβαίνει καὶ ἐπὶ τὴν κατὰ ἀν-

θρώπους πρόνοιαν καὶ τοῦτο

διακείμενος περὶ τοῦ θ(εο)ῦ τῶν ὅ-

λων, ὅτι αὐτὸς ἐξ ὕψους [τ]απεινοῖ

ἐκ πενήτων πλ[ο]υσίους, ἐξ ὑπη-

κόων ἄρχον[τας, ἐ]κ νοσούντων

{ἄρχοντ[ας]} 〈ὑγιαίνοντας⸥ ἀπεργαζόμενος〉καὶ τὸ [ἔμ]παλιν. δῆλο(ν),

ὅτι καὶ τῷ [ὄ]ντι τα[ῦτ]α κα?ὶ? φαινό-

μενα καὶ νοούμενα ὑπάρχει

συμφ[έροντα], τούτῳ [τῷ] ὑπὸ ἁγί-

>ου εἰρ[ημ]ένῳ· ”κ[(ύριο)ς κ]α?θιστᾷ βασι-

>λεῖς κα?[ὶ με]θιστᾷ“, [καὶ] τῷ· ”δι' ἐμοῦ

>βασιλ[εῖς β]ασιλε[ύου]σιν“, καὶ τῷ·

>”ὁ ἐγείρ[ω]ν ἀπὸ γῆ?[ς] πτωχὸν καὶ

>ἀπὸ κοπ[ρί]ας ἀνυ[ψ]ῶν πένητα.“

τῆς ὑψώσεως δ[ὲ τ]ῆς ἐκ θ(εο)ῦ [π]ρο-

οίμιον ἡ ἐξ ἡμῶ[ν] ταπειν[οφρ]ο-

>σύνη· ”ὁ“ γὰρ ”ταπεινῶν ἑαυτὸν ὑ-

>ψωθήσεται καὶ [ὁ ὑ]ψῶν ἑαυτὸ(ν)

>ταπεινωθήσετ[αι.“ κ]αὶ πάλιν· ”[ὁ]

>θ(εὸ)ς ὑπερηφάνο[ις ἀ]ντιτάσσεται,

>ταπεινοῖς δὲ δίδωσιν χάριν.“ ”ἀ-

πολωλότας“ δὲ ”ἐξεγείρεσθ[αι]“ λέ-

γει τοὺς ἐν περ[ιστ]άσεσι κατα-

στάντας καὶ μετα[β]ολῆς πειρα-

θέντας παυούση[ς] μὲν τὰ θλι-

βηρά, ἀντιδιδούσ[η]ς δὲ τὰ τῆς

ἀναπαύσεως, ὅπερ καὶ τῷ μα-

καρίῳ Ἰὼβ συμβέβηκεν ἑδραί-

ῳ διαμείναντι ἐν τοῖς τῆς ψυ-

χῆς ἐναρέτοις ἔργοις. εἰ δὲ τὸν

ἀπολωλότα ἀντὶ τοῦ ἁμαρτή-

σαντος λάβοις, καὶ τούτους ἐξεγείρει

122

θ(εὸ)ς ”μετανοίας τόπον“ διὰ διδασκ[α-

λίας παρέχων. ἀλλ' ὁ Ἰὼβ ὁ μακάρι-

ος οὐκ ἀπολώλει τοιαύτην ἀπώ-

λειαν, ἵνα καὶ τοιαύτης ἐγέρσε-

ως δεηθ[ῇ].

>>”διαλάσσον[τα] βουλὰς πανούργω(ν),

>>καὶ οὐ μὴ [πο]ιήσουσ[ι]ν αἱ χεῖρες αὐ-

>>τῶν ἀλη[θέ]ς.“ ⸤διὰ πάντων περὶ

θ(εο)ῦ κατὰ τ[ὸ]ν δυνατ[ὸ]ν ἑαυτῷ τρό-

πον δ[ιέξ]ε?ισιν ἐν[νοία]ις ἀνθρω-

πίναις ο[ὐκ] ἀπιθαν[ῶ]ς ἐν πολ-

λοῖς κινο[ύμ]ενος. δ[ιεξ]ελθὼν

περὶ προ[νοί]ας θ(εο)ῦ [καὶ] ὅτι 〈δι'〉 αὐτοῦ

ἀδοξί[αι κ]αὶ δόξα[ι συ]μβαίνου-

σιν καὶ τ[α]πεινοῦταί τ[ις] οὐκ ἄνευ

αὐτοῦ, μέτ[ει]σιν ἐπὶ τὸ δεῖξαι, ὅτι

κἂ]ν μεγ[ά]λῃ ποικιλίᾳ συνέσεως

ἄν(θρωπ)οι χρή[σ]ωνται, θ(εο)ῦ ἐστι τὸ τέλος

παρασχ[εῖν]⸥. σημαίνει γοῦν αὐ-

>τῷ τὸ ”δια[λάσ]σοντα βουλὰς πα-

>νούργων“, [ὅ]τι κἂν βουλεύσων-

ται καὶ νομίσωσιν ἑαυτῶν ἄν(θρωπ)οι

πανοῦργο[ν] ἀναντίρρητον καὶ βέ-

βαιον, ἐξα[λ]άττει ταῦτα θ(εὸ)ς πρὸς

τὸ συμφέ[ρ]ον ἑκάστῳ ποιῶν. ἦ

πολλάκις [ἄ]ν(θρωπ)οι ἐλπίσαντες οὐκ

ὀλίγα ἀπέ[τ]υχον καὶ μὴ προσδο-

κηθέντα [ἔ]σχον θ(εο)ῦ διοικοῦντος,

οὐκ ἀνθρωπίνως οἰκονομοῦ(ν)-

τος. οὐδ' αὖ τοιοῦτοι οὐδ' ἐν ταῖς

πράξεσιν ἑαυτῶν ἀληθές τι ἔχο〈υ-

σιν〉, ὅσοι ἐφ' ἑαυτοῖς βαλλόμενοι

123

αὐτάρκεις πρὸς πάντα διὰ τῶν ἰ-

δίων βουλῶν ἐτόπασαν εἶναι.

δεῖ δὲ εἰδέναι, ὅτι ἐν τῆι θείᾳ γρα-

φῇ οὐ μόνον ἐπὶ ψεκτοῦ ἀλλὰ καὶ

ἐπαινετοῦ τὸ τῆ[ς] πανουργίας

ὄνομα κεῖται. ὅ[ταν] γὰρ λέγηται

>περὶ τῆ[ς] σοφίας· ”[ἵν]α δῷ ἀκάκοις

>πανουργίαν“, δῆ[λ]ον, ὡς φρόνη-

σιν λέγει καὶ πρ[ᾶ]γμα ἐπαίνου

ἄξιον· [το]ιοῦτον γὰ?ρ? ὑπὸ σοφίας

>δίδοτ[αι. κ]αὶ πάλ[ιν]· ”πανοῦργος

>κακῶν [ἐ]περχομ[έ]νων ἀπεκρύ-

>βη“ δηλοῖ συνετ[ο]ῦ πρᾶξιν, ἥ-

τις πρὸς [α]ὐτοῦ ἐπ[ι]τελεῖται με-

τανοία[ς] τρόπῳ, [ὅ]ταν ἐπιφο-

ρὰ κακῶν προ[σδό]κιμος ᾖ,

ὅπερ οἱ Νινευῖτ[αι] ποιή[σαν-

τες διέφυγον τὴ[ν] ἀπειλήν·

κρύπτεται γὰρ [τὴν ὀ]ργὴν μετα-

νοίᾳ ταύτην διαδιδ[ράσκ]ων. ὅτι καὶ

ψεκτῶς ἡ πανου[ργία] κεῖται, δη-

>λοῦται ἐν τῷ· ”φοβοῦμαι, μή

>πως ὡς ὁ ὄφις ἐξη[π]άτησε[ν] Εὕ-

>αν ἐν τῇ πανουρ[γί]ᾳ αὐτοῦ, φθα-

>ρῇ τὰ νοήματα ὑμῶν.“ ”χεῖρας“

δὲ τὰς πράξεις ἔχ[ο]μεν σημαι-

νομένας ἐν τῇ [γρ]αφῇ, ὡς καὶ

οὗτος φαίνεται ν[ε]νοηκώς. ὅ-

>ταν γὰρ λέγῃ· ”ἄκανθαι φύονται

>ἐν χειρὶ τοῦ μεθύσου“, οὐ τὸ μέρος

τοῦ σώματος ἐκλαμβάνομεν ὄν

124

—οὐ γὰρ ἐπὶ τούτῳ ἄκανθαι φύονται—,

ἀλλὰ τὰς π[ρ]άξεις, καθ' ἃς ἁμαρτά-

>νει. ”οὐ ποιήσουσιν“ οὖν ”αἱ χεῖρες

>αὐτῶν ἀληθές“, τοῦ θ(εο)ῦ μὴ ἐῶν-

τος τὰς ἐκβ[ά]σεις τῶν βουλευμά-

των αὐτῶ[ν π]ληροῦσθαι.

>>”ὁ καταλαμ[βά]νων σ[ο]φοὺς ἐν τῆι

>>φρονήσε[ι], βουλὴν δὲ πολυπλό-

>>κων ἐξέσ[τη]σεν.“ ἤτοι τῆι φρο-

νήσει τῇ ἰδίᾳ τὰς τ[ῶ]ν σοφῶ(ν)

μηχαν[άς] φησιν [αὐ]τὸν κατα-

λαμβάνε[ι]ν ἢ τῇ τῶν ἀπ' αὐ-

τοῦ μετε[σ]χηκότων τῆς φρονή-

σεως, ᾗ 〈Ἐ〉λ[ισ]αῖε τὴν [σ]οφιστείαν

τοῦ Γιεζί, [ὃν] κατείληφεν μηχα-

νώμεν[ον] λαθεῖν αὑτὸν λέγω[ν·

>”οὐκ ἀπῆλ[θ]εν ὁ δοῦλός σου δε-

>ξιὰν ἢ ἀ[ρισ]τεράν.“ πρὸς ὃν κατα-

λαβὼν α[ὐτο]ῦ τὸ κίνημα εἶπε(ν)·

>”οὐχὶ ἡ κα[ρδία] μου μετὰ σοῦ ἦν;“

vacat ἀλλὰ καὶ τὴ(ν)

βουλὴν τῶν πλεκόντων πανουρ-

γίας ἐξίστ[η]σιν ὡς τοῦ Ἀχιτοφέλ,

εὐξαμέν[ου] τοῦ μακαρίου Δα(υὶ)δ

>καὶ λέγοντος· ”διασκέδασόν μοι

>τὴν βουλ[ὴ]ν 〈τοῦ〉 Ἀχιτοφέλ.“ οὐ μὴ(ν)

δέ, ἀλλὰ κ[αὶ] τὴν ”τῶν παρανόμω(ν)

πρεσβυτ[έ]ρων“ καὶ τῆς Αἰγυπτί-

ας ἐξέστη[σε] βουλὴν κατὰ σωφρο-

σύνης βουλευσαμένων οὕτως,

ὡς τὴν μὲν Σωσάνναν διὰ τὸ πο-

>λύπλοκον αὐτῶν εἰπεῖν· ”στενά

125

>μοι πάντοθεν“, τὸ[ν] δὲ Ἰωσὴφ νε-

ανικῷ καὶ φρονήμ[α]τι καὶ κινή-

ματι διαδρᾶναι τὰς τῆς Αἰγυπτί-

ας παρανόμου γυ[ν]αικὸς μηχα-

>>νάς. ”ἡμέρ[ας] συναντήσε-

>>ται αὐτοῖς σκότο[ς, τὸ] δὲ μεσημβ-

>>ρινὸν ψηλαφήσ[αισ]αν ἴσα νυκτί,

>>ἀπόλοιντο δὲ ἐ[ν] πολέμῳ.“

⸤[λ]έγει, ὅτι ὅσοι ὑπὲρ τ[ὴ]ν ἑαυτ〈ῶ〉ν δύ-

ναμιν [ἐ]πιχειρο[ῦσι]ν ὡς οἴεσθαι,

ὅτι χωρὶ[ς] ἐπιπν[οί]ας θ(εο)ῦ τι κατα-

λαμβάνουσιν, οὐδ[ὲ]ν εὑρίσκουσι(ν),

σκότῳ συνεχόμενοι ἀσαφίας

ψηλαφῶντες καθ[ά]περ ἐν νυκτὶ

τὰ πράγματα, οὐδ[ὲ]ν ὅλως ἀκρι-

βείας συνιδεῖν δ[υν]άμενοι⸥. ὥσ-

περ γὰρ ὑπόχυμ[α ὀ]φθαλμοῖ[ς ἐ]πι-

κείμενον κωλύει [τ]ὴν ὁρατικὴ(ν)

δύναμιν, οὕτω [τοιοῦ]τον περὶ τὸ(ν)

νοῦν πάθος π[οιεῖ κ]αὶ ἐν τοῖς φω-

τεινοῖς καὶ φανε[ροῖς] ἀβλεπτεῖ(ν).

ἐπιτεταμένως δὲ αὐτῶν ση-

μαίνει τὴν ἄγν[ο]ιαν γίν[ε]σθαι

τῷ καὶ ἐ〈ν μ〉εσημβ[ριν]ῷ καιρῷ ἀ-

βλεπτεῖν. λέγοις δὲ [ἂ]ν καὶ αὐτὸ〈ν〉

τ〈ῷ〉 πεπιστευκότ〈ι〉 [μ]ὲν τῶι κη-

ρύγματι τῷ εὐαγγε[λ]ικῷ, ἐν ἁμαρ-

τίαις δὲ ἔτι ἐνκαλε[ῖν] δυναμέ-

νῳ φωτὸς μεγάλ[ου] παρόντος

μὴ ὁρᾶν· ᾗ μὲν γ[ὰ]ρ πιστεύει,

φῶς αὐτῷ φαίνεται, ᾗ δὲ οὐ χρῆ-

ται πρὸς τὸ δέον τῶι φωτί, τυφλώτ-

τει. γέγονε δὲ ταῦτα συμβολικῶς

126

τοῖς Αἰγυπ[τ]ίοις· τρεῖ〈ς〉 γὰρ ἡμέρας

καὶ τρεῖς νύκτας ὅλας ἐφεξῆς ἐ[ν

σκότει διέτριψαν. καὶ ὅτι παρὰ

τὴν αὑτῶν αἰτίαν τοῦτ' ἔπασχ[ον,

οὐ πᾶσιν ἁ?[πλ]ῶς ἀφεγγὴς ἦν ἡ [ἡ-

μέρα ἀλλ[ὰ] αὐτοῖς μόνοις, τῶν

Ἰσδραηλ[ι]τῶν οὐδὲν τοιοῦ-

το πασχό〈ν〉τω[ν]. ἀλλὰ καὶ οἱ κατὰ Σοδο-

μὰ ἄνδρ[ες] ἀορασίᾳ πληγέντες

αἰσθητῇ [συ]μβολι[κῶς] ἐδείκνυ(ν)-

το τυφλώ[τ]τειν κα[τ]ὰ τὴν διάνοι-

αν. καὶ οἱ? ἐν [τ]α〈ῖ〉ς Βασιλείαις δὲ ἀο-

ρασίᾳ πλη[γ]έντες, ο[ἳ] καί vacatvacatvacatvacat

ο]ὐ?κ? ἀναγ[κα]στῶς δὲ ἐρεῖς καὶ τοὺς

κατὰ τῆς [ἀλ]ηθείας γινομένους

διὰ σοφισ[τικ]ῶν καὶ πιθανῶν λό-

γων πε[ριπί]πτειν ἐν ἡμέραι

σκότῳ κ[αὶ μ]〈ε〉σημβρίᾳ καθάπερ

ἐν νυκτί, ἀλλ' ἐπὰν ὁ συνιστάμε-

νος τῇ ἀλ[η]θείᾳ ταῖς ἀποδείξεσι(ν)

τὸ σαθρὸ[ν] αὐτῶν τῆς πιθανό-

τητος ἐλέ[γ]χῃ, πρὸς ἃς μὴ δυνά-

μενοι ἀντιστῆναι τυφλοῖς καὶ

ἀνοήτο[ις] ἐοίκασιν. οἳ καὶ ἐν πο-

λέμῳ τῷ [κ]ατὰ τὸν ἀγῶνα τὸν

ὑπὲρ τῆ[ς] ἀληθείας ἀπόλλυν-

ται. ὧν σύμβολα οἵ τε Αἰγύπτιοι ὑ-

πὸ Φαραὼ στρατευόμενοι καὶ ἡτ-

τηθέντες ὑπὸ τῶν Ἰσδραηλιτῶ(ν) θ(εο)ῦ

127

βοηθείᾳ καὶ Γολιὰθ ὑπὸ τοῦ Δα(υὶ)δ καὶ

πάντες, ὅσοι ὑπὸ τῶν θεραπευτῶ(ν)

τοῦ θ(εο)ῦ καὶ κατὰ τὸ αἰσθητὸν ἡττήθη-

σαν. οὗτοι γὰρ δεῖγμ[α ἐ]κφέρουσιν τοῦ

μηδὲ τοὺ[ς] κατὰ δ[ιά]νοιαν πολεμί-

ους τῶν σοφῶν δ[ύν]ασθαι πρὸς τὴ(ν)

πρεσβευομένην [ὑ]π' αὐτῶν ἀλή-

θειαν. οὐ μὴν ἀλλ[ὰ κ]αὶ τὸ κατὰ Μω-

σέα τούτου σαφέστα[τ]όν ἐστι δεῖγμα,

ὅτε πρὸ[ς Ἀ]μαλῆκα [ἐ]πολέμει. ἡνί-

κα γὰρ αἱ χεῖρες κα[θ]εῖντο, τροπὴ

ἐγίγνετο νίκης γι[γ]νομένης ὅ-

τε ἄνω πρὸς θ(εὸ)ν ἐκ[τ]εταμέναι

ἐτύγχανον. ἐξ οὗ π[α]ρίσταται, ὡς

ὁ τῷ ὑψηλῷ φρο[νή]ματι τῆς ἀ-

ληθείας ἐπερειδ[όμ]ενος ἀήττη-

τος ὢν καὶ ”τὴν ψε[υδ]ώνυμον

γνῶσιν“ πατεῖ. ὁ δ[ὲ κ]άτω περὶ τὰ

γήϊνα στρεφό[μεν]ος τυφλώτ-

των καὶ ἀγνοία[ι σκο]τωθεὶς τὴ(ν)

διάνοιαν ἧτταν [ὑ]πομένει

χαλεπωτάτην.

>>”ἀδύνατος δὲ ἐξέλθ[οι ἐ]κ χειρὸς δυ-

>>νάστου.“ ⸤εἴη μὲν ταῦτ[α] καὶ κα〈τὰ〉 τὸ σχῆ-

μα τῆς λέξεως⸥ οὕτ[ω] δηλο〈ῦντα〉 ⸤εὐκτι-

κά, ἵν' ᾖ τὸ λεγόμενον· γένοιτο

τοὺς ἀσθενεῖς τυχε[ῖ]ν βοηθείας,

ὡς διαφυγεῖν τῶν δυνατῶν τὰς

χεῖρας⸥. δυνατὸν [κα]ὶ ὡς ἀπὸ διη-

γ〈ή〉σεως αὐτὸ φέρεσθαι, ἵν' ᾖ οὕτως·

>”ὁ ποιῶν μεγάλα καὶ ἀνεξιχνίαστα,

>ἔνδοξά τε καὶ {εν} ἐξαίσια, ὧν οὐκ ἔστι(ν)

128

>ἀριθμός, ὁ διδοὺς ὑετὸν ἐπὶ τὴν γῆ[ν,

>ὁ ἀποστέλλ[ω]ν ὕδωρ ἐπὶ τὴν ὑπ'

>οὐρανόν, ὁ [τ]απεινοὺς ὑψῶν, ὁ ἀπ[ο-

>λωλότας ἐξ[ε]γείρων“, ὡς εἴρηται, κα[ὶ

τὰ ἑξῆς. πά[ν]τας οὗτος καὶ τοὺς ἀδυ-

νάτους ἐκ [χε]ιρὸς δυνατῶν ῥύ-

εται. ἔχομ[ε]ν τοῦτο ἐν ταῖς Βασιλεί-

αις, ὁπην[ίκ]α γὰρ ὁ Σαοὺλ τὸν Δα(υὶ)δ

ἐδίωκεν ο[ὕτ]ως, ὡς εἰς 〈σ〉πήλαιον

αὐτὸν ὑπ[ο]κρύπτεσθαι, ἐν ᾧ καὶ

ηὐλίσθη [ὁ Σα]ούλ. καὶ [τ]ί τὸ παράδο-

ξον; περισ[τοι]χισθεὶς γὰρ ὑπὸ τῶν

ἐχθρῶν δ[υ]νάμει θείᾳ διεσώθη,

ὡς καὶ τὸν [ἐ]χθρὸν ὑπὸ χεῖρα αὐ-

τῷ δοθῆν[αι], εἰ καὶ ἀρετῇ ἀμνη-

σ〈ι〉κακίας ὑ[πε]ρεῖδεν τὴν κατὰ

τοῦ ἀντιπ[ά]λου σφαγήν, οὐ μό-

νον μὴ κ[αθ]ελὼν ἀλλὰ καὶ παι-

δεύων ἀ[πο]στῆναι τῆς μοχθη-

>ρίας. ἀπο[τεμ]ὼν γὰρ αὐτοῦ ”τὸ

>πτερύγι[ον τ]ῆς διπλοΐδος“ ἔδει-

ξεν αὐτῷ, [ὅ]τι καὶ τὴν κεφαλὴν

ἀποτεμ[εῖ]ν ἐδύνατο. ἀμφότε-

ρα οὖν π[αι]δεύει, καὶ τὴν τοῦ θ(εο)ῦ

περὶ τοὺ[ς] ἑαυτοῦ θεράποντας

κηδεμονίαν καὶ τὴν ἑαυτοῦ

ἀνεξικακίαν, ἐφ' ἣν εἰς μίμη-

σιν αὐτο[ῦ] προκαλεῖται τὸν ἐ-

χθρὸν δ[ιδ]άσκων αὐτόν, ὅτι τοὺς

ἀδυνάτ[ου]ς ὁ θ(εὸ)ς ἐξαιρεῖται ἀπὸ

τῶν δυνατῶν καὶ ἐπιβούλω(ν).

>>”εἴη δὲ ἀδυ[ν]άτῳ ἐλπίς, ἀδίκου δὲ

>>στόμα ἐνφραχθείη.“ ⸤καὶ πρὸς

129

τὸ?ν τῆς π?ρ?[ονο]ίας λ[όγον ἁ]ρμόζει

ἡ] λέξι[ς. εἰ ἀδύνατός ἐστιν] λει-

πόμεν[ος δυν]ά?με[ως], μὴ ἀπο-

δοκιμαζέτω ἑαυτόν, μὴ πᾶσαν

π]ροσδοκίαν ἀποστ[ρε]φέσθω·

κ?α?ὶ? τ?[οῖς ἀδυνά]τοις [γὰρ ἐ]λπίς

ἐστιν. ἐ[μφράσ]σετ[αι δὲ κ]αὶ τοῦ

ἀ]δίκο[υ τὸ στόμα, ὅταν] ὑπ'

ἀλα[ζονείας ἐπιφυσόμενο]ς? κ?α-

τ?ὰ? τῶν [ἀδικουμένων θεά]σ?η?-

ται] αὐτ[οὺς διαφυγόντας τὴν] ἀπ' αὐ-

τοῦ βίαν [καὶ πρὸς τοῦτο ἐν]δό-

ξους γεγ[ενημένους⸥ !!!!!]τα μὲ(ν)

οὖν ο[ 15 ]![!]ς?

κοιναὶ [ 15 ] μεμ-

πτὰς ἰδ[ 12 ἐ]κ τῶν

ἁγίων [ 16 ]ι?λ

!]ισαπ[ 16 ] ὑ-

πὸ φαι[ 16 ]!σ

!]υτ?ου[ 16 ]ω(ν)

!!!]ν?[ 16 ]νο(ν)

18 ]αχως θαρ–

20—24 ]υ

18 ]αντες

18 ]ἀλλὰ καὶ

18 τ]οὺς ἰδό(ν)–

15 ]ν δὲ καὶ

20 ] ἐ?κλα–

18 ]![!]ν?αι

>10 ”τὴν ἰσχὺ]ν τῶ(ν)

>ἐ?[θνῶν προνομεύσω καὶ τῇ] σ?[οφ]ί?-

>[ᾳ τῆς συνέσεως ἀφελῶ ὅρια ἐθνῶ]ν?,

>τὴν οἰκουμένην ὅ[λην καταλ]ήμ-

130

>ψομαι [τῇ] χειρὶ ὡς νοσσιὰν καὶ ὡ-

>ς ᾠὰ κ[ατα]λελει[μ]μέ[ν]α ἀρῶ“, ἅπερ

ὑπ' ἀλ[αζο]νείας [π]ρ?[ά]τ?τ?[ε]ται μονο(ν)-

ουχὶ λέ[γ]ων· ἡ πᾶσα οἰκουμένη

ὥσπ?[ερ !!!]μεα![!!!]!! λόγον [!

ων[!!!!!]εικ[!!!!! !]μμεν?!!

πο[!!!!!]!![!!!!! !!]πω πτερ[ω-

θεν[ 14 ἀλ]λ' εὐχει?-

ρωτ[ 16 ]”διαφεύ-

ξετ[αι“ 15 ]ἀλλα ἀ?-

π[ 15 τὰ]ς ἐλπ[ί-

δας [ 15 ] διαφυγεῖν

κατ[ 15 ]του ἐχω[!

π?![ 16 ] διὰ τὴν ἀ-

κακία[ν 15 ] ἀσπίδων

τ[ 18 ]λιου μη[!

>κ?[ 15 ”δέδ]ωκεν [ἐ-

>ξ[ουσίαν τοῦ πατεῖν ἐπά]νω ὄφεω[ν

>κ[αὶ σκορπίων καὶ ἐπὶ] πᾶσαν τ[ὴν

>δ[ύναμιν τοῦ ἐχθροῦ.“ κα]ὶ γ[ὰ]ρ ο[!!

προ![ 18—22

β[ 20—24

>τα αν[ 14 ”καὶ τὴν

>ἔκβα[σιν τοῦ δύνασθαι ὑπενεγ-

>κεῖν“ [ 20—22

ο!![ 20—24

μ![ 20—24

χωρη[ 12—14 ]λω[ 3—5

>”μὴ δ[οξασθήσεται ἀξί]ν[η ἄν]ε?[υ

>τ[ο]ῦ κ[όπτον]τ[ος ἐν αὐτ]ῇ;“ η?[!]η ο![!

τ[!!!!! !!] μὴ γὰρ σὺ εἶ ὁ κόπτων. προη-

131

γουμέν?[ω]ς ἀξίνῃ λόγ[ον ἐ]πέχεις.

ὁ τῆς προ?ν?οίας λόγο[ς πα]ραδίδω-

σιν, τίνα [!!!]!ται ![!!!]ισιν. μὴ

ἐπὶ σαυτῷ σ?[!]!εσο π[εποι]θώς· ἀξί-

νη γὰρ ὑπά[ρχει]ς. ἐγώ [εἰμ]ι ὁ κόπτω(ν)

>ἐν σοί. ”μ[ὴ ὑ]ψ?ωθήσε?[ται] πρίω(ν)

>ἄνευ το[ῦ ἕλκον]τος [αὐτόν];“ παρε{μ}-

λημφθ[ 15 π]ρίσῃς

τὰ μηκ[ 15 ]ο?ντα

δένδρ[α 15 ]ν. ἐγὼ

γάρ εἰμ[ι 15 ]σ?εως

ἕλκων κ[ 8 ἐν τῷ ψαλ]μῷ

>ο̅α̅ λέγε[ι· ”ὅτι ἐρρύσατο πτω]χὸ(ν)

>ἐκ χειρ[ὸς δυνάστου καὶ πέν]ητα

>ὧι οὐχ [ὑπῆρχεν βοηθός. φεί]σε[τ]αι

>πτωχο[ῦ καὶ πένητος, ἐκ τ]όκου

>καὶ ἐξ ἀδ[ικίας λυτρώσεται] τὰς

>ψυχὰς α[ὐτῶν“ 10 ]!!ο

εἰργάσα[το 10 ] σταυ-

ρῷ τόκ[ 15 ]ι?(ν)

οτα[!]σιδ[ 15 ]η-

σαμεν[ 14 ]! χαρι-

σα[με]ν[ 14 ”ἀδ]ύνατο(ν)

ἐκ δυν[άστου χειρός“ !!!!!]!. ἅ-

π[α]ξ δὲ? [ 14 ]ες σκο-

πησ!![ 14 ]ουκου

ρ?ουσε?![!!]μο?[ 10 ἁ]μαρ-

τ]άνοντες ἑαυ[ 12 τ]ῶ(ν)

ἁμαρ[τ]ημάτων [ 14

ὅπερ διὰ τοῦ χρε![!!!!! !!]κ?ους

δ[η]λ?οῦται, τοῦ β[!!!!! ἐπου]ρά-

νια, οὐ δ〈ὲ〉 φαινόμενα [!!!!! !!] [!!

λου ἐκ τοῦ καὶ κατὰ τ[!!!!! !!!!!

132

ὁρμᾶν. [ἐλ]πὶς δὲ ὑπάρχ[ο]υσα τοῖς ἀδυ-

νατο[ῦσιν ἔ]λεγχός ἐστιν κατὰ τῶν

Νοβα[τια]νῶν, ο?ἳ μετάνοιαν ἐξαι-

ροῦν[τε]ς? καὶ τὰς ἐλπίδας ἐκκό-

πτου[σι]. οἳ ὤφειλον κἂν παρὰ

τοῦ [Ἐλιφὰ]ζ παιδε[υθ]ῆναι φυσι-

κο[!!!!! !]εινομ[ένο]υ, ὅτι ἐλπί-

δα [ 10 ]![!! σ]ωτηρίας καὶ

με[ 12 ] γάρ τις ἑκου-

σι[ 12 α]ὐτῶν καὶ

α[ 12 ἐ]στίν. ”ἐμ-

φ[ραχθείη δὲ τὸ στό]μα τοῦ ἀδί-

κο[υ“ 12 ]κουμενη(ν)

ολ[ 12 ]ι? κόρης μὲ(ν)

σ?τ?[ 14 ] ὑπερβαι-

ν?[ 14 ]ινα νεανί-

ου δ?[ὲ 10 ]ης ἐπιρρε-

π[ 12 ]ύντος τοῦ

το[ 8 ”πᾶσα] ἀδικία ἐμ-

φράξει τὸ στόμα αὐτῆ]ς“, ὅπερ ἀν-

τ[ὶ τοῦ ἀδίκου εἴρηται]. πολλάκι〈ς〉

γὰρ [ 12 ]μ[!]υσιν

οιπ[ 12 ]![!!!]. εἰ

γο[ῦν Παῦλος γράφει π]ερὶ τῆς ἀ-

γάπ[ης, τὰ ῥήματα οὐκ] αὐτῇ [ἀ]λλὰ

τῷ [ἔχοντι αὐτὴν ἐφ]αρμόζει.

>φη[σὶν γάρ· ”ἡ ἀγ]άπ[η] οὐ 〈περπε〉ρεύ-

>ε[ται, οὐ φυσιοῦ]ται“ ου?[!]ε?πετ[!!

>τ[!!!!! καὶ ταῦ]τα δὲ περ?[ὶ] τ?[οῦ] ἔχο[ν-

>τος [κυριολε]κτεῖται· ”ἡ ἀγάπη οὐ-

>δέ[ποτε πίπ]τει“. ἀρετὴ δ[ὲ οὐ] πί-

π[τει, ἀλλ' ὁ ἔ]χων αὐτήν. ”ἐμφρα-

χ[θείη“ οὖν ”τῇ] ἀδικίᾳ τὸ στόμα αὐτῆς“

133

τουτέστιν ὁ ἄδικος, ὅς ἐστιν ὁ διάβο-

λος μηκέτι ἔχων τι λέγειν, ὅπερ

>καὶ ὁ Παῦλος γράφει λέγων· ”ἵνα

>καὶ ὁ ἐξ ἐναντίας ἐντρα[π]ῇ μη-

>δὲν ἔχων περὶ ὑμῶν λέγειν“,

ἀντὶ τοῦ· καθ' ἡμῶν.

>>”μακάριος ἄν(θρωπ)ος ὃν ἤλεγξε[ν ὁ] κύριος,

>>νουθέτημα δὲ παντ[οκρά]τορος

>>μὴ ἀπα[ναίνο]υ. αὐτ[ὸς γὰρ ἀλ]γεῖ(ν)

>>ποιεῖ κα[ὶ πάλιν ἀποκαθίστ]ησι(ν),

>>ἔπαισε[ν, καὶ αἱ χεῖρες αὐτοῦ] ἰά-

>>σαντο.“ [ 18 ]!α?-

ται ἐχο?[ 18 π]ρο-

φήτου [ 18 ]εν

ἐν τι[ 20—22

κηδομ[ε]νο?[ 16

μων τ[οῦ]το δε?[ 14 ]ι

χαλεπωτατ[ 12

κατὰ ἀπόδο[σιν 7 ]ι?ν

>γίνεται. λέγ[εται γάρ· ”καὶ] οὐκ

>ἐπισκέψομα[ι ἐπὶ τὰς θυγ]ατέ-

>ρας αὐτῶν, ὅτα[ν] πορνε[ύ]σω-

>σιν ο[ὐ]δ' ἐπὶ τὰς νύμφας αὐτῶ(ν)

>ὅτ[αν μ]οιχεύσωσιν.“ καὶ παρατη-

ρο[ῦ, ὅτι ἐ]πὶ μὲν τῶν θυγ[ατέ]ρω(ν)

τ[ὸ πορ]νεύειν εἴρητα[ι, ἐ]πὶ δὲ

νυμφῶν τὸ μοιχεύ[ειν. ἀλ]λὰ

καὶ τ[ὸ ἐν] Παροιμ[ί]α[ις λεγό]με-

>νον· ”ὃν ἀγαπᾷ [κ]ύ?[ριος παιδε]ύ?-

>ει, μα[στι]γοῖ δὲ πάν[τα υἱὸν ὃ]ν

>π[α]ραδέχεται“ τὴν [αὐτὴ]ν ὑ-

π[οβ]άλλει διάνοια[ν. καὶ εἷ]ς ἐ[κ

τῶν ἁγίων προθυμ[ίαν εἰς τοῦ-

το ἔχων παρρησιαζ[όμενος

134

μετανοίας λόγους τῷ θ(ε)ῷ προσφέ-

>ρων ἔλεγεν· ”ἐγὼ εἰς μάστιγας

>ἕτοιμος“· οἶδα γάρ, ὅτι συμφερό(ν)-

τως παρὰ σοῦ γίνετα[ι], καθὰ καὶ

ἰατρῷ συνετῷ λέγοι τις· ἐγὼ καὶ

πρ[ὸ]ς τομὴν ἕτοιμός εἰμι θαρρῶ(ν)

σου? [τῇ] ἀλήμπτῳ τέχνῃ. ἔτι οὖ(ν)

τῆ[ς α]ὐτῆς ἀρχῆς ἐχόμενος τρό-

π[ον τινὰ 10 ] Ἰὼβ παρα-

κ[ 16 ] ὡς πρὸς ἀ-

ν?[ 15 ἔλ]εγχον κα-

>λ[ 15 ]ο? εἶδος. ”αὐ-

>τ[ὸς γὰρ ἀλγεῖν ποιε]ῖ καὶ πάλι(ν)

>ἀπ[οκαθίστησιν“ !!!!]ς κα[ὶ] πε-

ρ[ὶ 10 ]ω! [ἀ]λλα [!]!α

[ 10 ]ς? αὐθ?[ε]ντικὰ κω-

12 τὸ]ν θ(εό)ν. αὐτὸς δὲ ἐκ

>βο[ 8 ὁ] Μωσῆς φησιν· ”ἐ-

>γὼ [ἀποκτένν]ω καὶ ζῆν ποι-

>ήσ[ω, πατάξ]ω κἀ[γ]ὼ ἰάσο-

>μ[α]ι?.“ ο?ὐδὲ [γὰ]ρ κατὰ [τοὺ]ς Μ[α]νι-

χαίους ἄλλος μὲν [ἀλγεῖ]ν? π?[ο]ιεῖ,

ἄλλος δὲ ἰᾶται· εἷς γά[ρ ἐστι]ν ὁ ἰ-

ώ[μ]ενος, ὃς καὶ τὴν [τῶν κ]ακω-

τι[κῶ]ν ἐπαγωγὴν ἐ?[πέτρ]εψε(ν)

π[ρὸς τὸ]ν σκοπὸν π?ρ?[ονο]ίας ἄ-

γω[ν τὰ] δαιμόνια [!!!]οι γὰρ [!

π?[!!!!! !!!] αὐτο?ῦ? δ[υ]ναμ[!

ν?[!!!!! ὑ]πάρχουσι[!!!] τ?ὰ? τῆ[ς

κα[κώσε]ως πρὸς ὑγ[εῖ]αν ἐπ[ά]γου-

>>σι[!!!! ”ἑ]ξάκις ἐξ ἀναγ[κῶ]ν

>>σε [ἐξελεῖ]ται, ἐν δὲ τῷ ἑβδόμῳ

>>οὐ μὴ ἅψ]ηταί σου κακόν.“ ἐπι-

135

στάνων τῷ εἰρημένῳ καὶ λο-

γιζόμεν[ο]ς, ὡς ὁ Ἐλιφὰζ οὐκ ἔστι τῶ(ν)

ἁγίων, ἀ[π]ορήσειεν ἄν τις, πῶς

τοιοῦτο[ι λ]όγοι παρ' αὐτοῦ [λέγ]ον-

ται, οἳ καὶ πρὸς ἁγίων ῥηθεῖεν. λε-

κτέον οὖν πρὸς τοῦτο, ὅτι οἱ κατὰ

θ(εὸ)ν σοφο?ὶ? καὶ πρὸ τοῦ νόμου καὶ

τῆς ἐνγράφου διδασκαλίας πολ-

λὰ ἀγρά[φ]ως μετὰ σοφία?[ς ἔλ]εγο(ν),

ἅπερ ὕσ[τε]ρόν [τις ἐγ]γρά[φως π]αρα-

δέδωκ[ε]ν? θείᾳ γε? [χορ]ηγ[ίᾳ. εἰκ]ὸς

οὖν, ὅτ[ι κα]ὶ οἱ [τοῦ Ἰ]ὼ?β φ?[ίλοι ἔ]χον-

τες διηρ[θ]ρωμ[ένη]ν ἔ[νν]οιαν

ἐμέμν[η]ντο τῶ[ν] ὑπὸ ἁ[γί]ων δια-

τε]θ?έν[τω]ν λ?[όγω]ν?. καὶ? [τοῦ]τό ἐ-

στ[ι]ν τὸ [ἐν]άγο?[ν αὐ]τ?οὺς? [εἰς] τὸ συ-

νετοὺς προφέρειν λό?[γου]ς, εἰ καὶ

ἔν τισιν διημάρ[τ]α?ν?ο?ν?. ὃ ⸤ὑπο-

βάλλουσιν τοί[νυ]ν οἱ ἐκτεθέν-

τες στίχοι, τοῦτ' ἔσ[τ]ιν· ἐς ὅσον 〈τι〉ς ὑ-

πὸ τὸν ἐν ἓξ ἡμέραις γεγενη-

μένον ὑπάρχει κόσμον, τὰς

〈ἐν〉 [αὐ]τῷ ὑπομένει ἀν[ί]ας καὶ

θλίψεις. κἂν γὰρ ἅγιος τις ὑπάρ-

χῃ, ἔχει τὴν ἐκ τοῦ σώμα[τος

τῆς χρείας ἀνάγκην, ἧς [ἀπ]αλ-

λάττεται ὑπερβὰς τ[ὸν κόσ]μο(ν)

καὶ ἐν 〈ἑ〉βδοματικῇ ἀναπ[αύσ]ει

γεγενημένος. τοῦτο δη[λοῦτ]αι

ἐκ τοῦ· ”ἀπέδρα ὀδύνη κ[αὶ λύ]πη

κα[ὶ] στεναγμός.“ καὶ κατ[ὰ ταύτ]η(ν)

γὰρ τὴν διάνοιαν ο[ὐκ ἀπεμ]φαί-

136

νει ἐκλαβεῖν τὸ ῥητόν. οὐχ ἅπτε-

ται γὰρ κάκωσις τοῦ [ὑ]περβάντος

τὸν κόσμον, ἐπεὶ τοῦ καὶ ἀφιλάρ-

γυρον ἔχοντος τρόπον καὶ ἀ-

κτήμονος οὐχ ἅπτεται ζημί-

α⸥, τοῦ ἅπτεται συνετῶς νοου-

μένου ὡς καὶ πρότερον ἐπε-

σ[η]μηνάμεθα πλείονα τῆς

λ[έξε]ως σημαιν[ού]σης· ἐν μὲ(ν)

>γὰρ τ]ῷ· ”π[άντων] ἅψα[ι]“ τὸν προσ-

εγγισ]μὸ?[ν κ]α?ὶ αὐτὴ[ν] τὴν ἁφὴ(ν)

>δ[ηλο]ῖ, ἐν [δὲ τ]ῶ?ι· ”〈ὁ〉 ἁπ[τ]όμενος

>ὑμῶν ὡ[ς] ὁ ἁπτόμενος τῆς

>κό[ρ]ης τοῦ [ὀφ]θαλμ[οῦ α]ὐτο[ῦ]“ τὴ(ν)

κα[τ]ά τιν[ος ἐ]πιφ[ορὰ]ν κα[ὶ ὁ]ρ-

μὴν δηλ[οῖ] καὶ ἐπι[β]ουλήν, κἂν

μὴ δι' αὑτοῦ αὐτὴν ὁ ἀδικῶν

ἐνεργῇ. νοηθείη δὲ καὶ οὕτως·

ὁ ἔτι ἐπιπρ[ο]κόπτων ὡς δι' ἔρ-

γων καὶ πράξεων ἐπὶ τὸ τέλος

ἐπείγεσθαι, οὗτος ἂν ἐν ἓξ ἀνάγ-

καις εἴη βιαστής τις γιν[ό]με-

>νος· ”βιασταὶ“ γὰρ ”ἁρπάζο[υσι] τὴ(ν)

>βασιλείαν“. ἐπειδὰν δὲ τελειό-

τ[ητ]ος ἐφίκηται, οὐκέτι τῆς δι-

ὰ [πό]νου καὶ ἱδρῶτος το?ῦ? ἐνδεί-

ᾳ [προκο]πῆ〈ς〉 συνισταμένου δε-

ή[σε]ται 〈βίας〉 τῇ τελειότητι διαναγ?[καζ-

ό?[με]νος. τοῦτο τοί〈νυν〉 συμ[β]ολικῶς

ἐ[ν τ]ῷ [π]ατριάρχῃ δείκν[υτ]αι

Ἰ[ακὼ]β μὲν πρότερον καλ[ο]υμέ-

ν[ῳ διὰ τὸ] ”πτερνίζειν“ τὰ πάθη,

ὕστερον] δὲ Ἰσδραὴλ διὰ τὸ θε-

137

ωρίᾳ σχολάζειν μετὰ τὴν πρὸς

τὰ πάθη πάλην. τοῦτο γοῦν καὶ

τοῖς μαθηταῖς ἑαυτοῦ Ἰ(ησοῦ)ς ἔλεγε(ν)·

>”οὐκέτι ἐστὲ ἐκ τοῦ κόσμου τού-

>του“ ὑπε[ρ]πηδήσασιν {ε} αὐτόν. εἰ

δέ τις ἐνσταίη ὡς μὴ ὑποβαλλο-

μένης ἀνηγμένης θεωρίας

πρὸς τοῦ εἰρημένου ὑπὸ τοῦ

Ἐλιφάζ, δίκαιος ἂν εἴη τὴν δι-

άνοιαν ἀποδοῦναι καὶ [λέγ]ει(ν),

εἰ ο〈ὕτ〉ω[ς μ]ήποτε νοῦν ἔ?[χει]ν? οἴ-

εται, ὅτ[ι ἕ]ως ἕκτης θλίψεως συ(ν)-

χωρεῖ ἀν(θρώπ)ῳ θ(εὸ)ς θλίβεσθαι τὸ ἕ-

βδομο[ν ο]ὐκέτι συνχωρῶν,

πεῖρα[ν αὐ]τοῦ ἔχοντος ὡς πολλά-

κις] ἄν(θρωπ)[οι] πολλοῖς? π?ειρασμοῖς

ε?ἰ?σ?ενέπεσαν· οὐ γὰρ ἀπεικὸς

τοῦτο.

>>”ἐν λιμῷ ῥύσεταί σε ἐκ θανάτου, ἐν

>>πολέμῳ δὲ ἐκ χειρὸς σιδήρου

>>λύσει σε.“ ⸤εἴποι μὲν ἄν τις, ὡς

οὐδὲν ἀπεοικὸς τὸν νομίσαν-

τα δι' ἁμαρτίας τὸν πάσχοντα

πάσχειν νομίσαι, 〈ὅτι〉 καὶ ὁ{τι} νου-

θετούμενος ὑπὸ κ(υρίο)υ μετὰ τὴν

νουθεσίαν εὐθὺς τοιούτων ἀ-

ξιοῦται ὡς καὶ ὑπὸ 〈θ(εο)ῦ ἐν〉 λιμῷ ἐκ

θανάτου ῥύεσθαι καὶ ἐν πολέ-

μῳ ἐκ σιδήρου ὑπὸ θ(εο)ῦ λύεσθαι⸥,

τούτου ἀναντιρρήτου μὴ ὑπάρ-

χοντο[ς]· πολλοὶ γὰρ ἐπαπέθανο(ν)

σπουδ[α]ῖοι ἐν λιμῷ καὶ οὐ πάν-

τες οἱ ἐν πολέμῳ ἀπολλύμε-

νοι φαῦλοι, τοῦ λόγου κατὰ ἀν[α-

138

γωγὴν ἔχοντος τὸ ἀναντίρρητο(ν).

>τὸ γὰρ λεγόμενον ἐν Ψαλμοῖς· ”νε-

>ώτερος ἐγενάμην· καὶ γὰρ ἐγή-

>ρασα καὶ οὐκ εἶδον δί[κ]αιον ἐνκα-

>ταλελειμμένον [ο]ὐδὲ τὸ σπέρ-

>μα αὐτοῦ ζητοῦν ἄρτους. ὅ[λ]ην τὴν ἡ-

>μέραν ἐλεᾷ καὶ δα[ν]ίζει“ ἀλη-

θὲς καὶ ἀναγκαῖον [κ]ατὰ διάνοι-

αν λαμβανόμενο[ν]· οὐδὲ γὰρ

δ[ί]καιος δέεται τῶ[ν] τρεφόντω(ν)

ψυχὴν πλήρης ὑπ[ά]ρχων τοῦ

”ζωοποιοῦντος πν(εύματο)[ς]“. ἀλλὰ καὶ τὸ

σπέρμα αὐτοῦ τὸ κ[α]τὰ τὴν θεί-

αν ἀπογέννησι[ν τ]ικτό[μ]ενο(ν)

〈οὐχ〉 ὑποκείσεται ταύτῃ [τ]ῇ ἐνδείαι

τῶν τροφῶν· μιμητὴς γὰρ ὁ σπο[υ-

δαῖος γινόμενος τοῦ Χ(ριστο)ῦ

>κατὰ] τὸν Παῦλον λέγοντα· ”μιμηταί μου γίνεσθε

>καθὼς κἀγὼ Χ(ριστο)ῦ

βρῶμα

ἔχει τὸ τοῦ θ(εο)ῦ θέλημα ἐν ταῖς ἐν-

τολαῖς καὶ δικαιώμασιν αὐτοῦ

πορευόμενος. ὁ δ' αὐτὸς ἐλεεῖ

καὶ δανίζει οὐκ ἀπηγορευμέ-

νον δάνιον—πῶς γὰρ οἷόν τε; τὸ

γὰρ ἀργύριον αὐτοῦ οὐκ ἔδωκε(ν)

ἐπὶ τόκῳ—, ἀλλὰ παίδευσιν θεί-

αν καὶ διδασκαλίαν, ἐξ ἧς προ-

κοπὴ καὶ κέρδος τοῖς ἀκούουσι(ν)

γίνεται καὶ τῷ διδάσκοντι. το[ῖς

γοῦν γνωρίμοις Ἰ(ησοῦ)ς σπεύδουσι

>μὴ ἔχειν “χαλκὸν εἰς [τ]ὰς ζ[ώ]νας”

μηδ' ὅλως τι ἔχειν ὡ[ς] παρρησια-

>ζομένους εἰπεῖν· “ἀργύριον καὶ

139

>χρυσίον οὐχ ὑπάρχει μοι”, φησί(ν)·

>“τὸν θέλοντα ἀπὸ σοῦ δανίσασθαι

>μὴ ἀποστραφῇς”, δηλονότι ὡς προ-

είρηται. ὁ φαῦλος οὖν δανιζό-

μενος οὐκ ἀποτιννύει. πολλοὺς

γὰρ λόγο[υς] εἰς παίδευσιν ἄγον-

τας ἀκούων οὐδὲν εἰς ἔργον προ-

>φέρει. ἀλ[λ]ὰ καὶ τό· “δανιεῖς ἔθνε-

>σι πολλο[ῖς]”, λεγόμενον ἐν προ-

>στάξει· “σ[ὺ] δὲ οὐ δανιῇ”, οὐκ ἔχο(ν)

ἱστορία[ν]—πῶς γὰρ οἷόν τε ἦν

διαβῆν[αι] ἔθνη πολέμια ἐπὶ

τῷ τοκίζ[ει]ν; ἀλλὰ καὶ τῶν Ἰσδρα-

ηλι]τῶν [δ]ανιζομένων εἴρη-

>τ?α〈ι〉· “τῷ ἀ[δε]λφῷ σου οὐκ ἐκτοκιεῖς”,

>καί· ἐὰν ἐνεχυράσῃς, “πρὸ δυθμῶν

>ἡλίου ἀποδώσεις αὐτό”, ὅπερ

δείκνυσιν αὐτοὺς ἐν χρείᾳ ὄντας—

ἔχει διάνοιαν, ὡς τὸν θεῖον

ἔχοντα πλοῦτον παιδεύειν δεῖ

πάντα τὸν προσιόντα αὐτὸν

μὴ εἰς τὴν τοῦ χρῄζοντος ἐρχό-

μενον κατάστασιν. ὅτι γὰρ ἐλί-

μωξαν δίκαιοι καὶ ἐν πολέμωι

πολλὰς ὑπέμειναν θλίψεις

δῆλον τῷ ἀναγνόντι τὰς βασι-

λικὰς ἱστορίας, τῶν μὲν υἱῶν

τῶν προφητῶν λιμωττόντω(ν)

καὶ Λαζά[ρ]ου, Δα(υὶ)δ δὲ ἐν πολλαῖς

περιστάσεσι γενομένου, δηλο(ν)-

ό]τι τροφὴν ψυχικὴν ἔχοντες

>κατὰ τὸ εἰρημένον· “διάνοιξον το[ὺς

140

>ὀφθαλμούς σου καὶ ἐμπλήσθητι ἄρ-

>των”, καὶ ἐκτὸς πειρασμοῦ τοῦ κα-

τὰ διάνοιαν εὑρισκόμενοι, οὐκ ἐ-

ώμενοι θάνατον ψυχῆς ὑπομέ-

νειν ἢ δεσμὰ ἁμαρτίας ἐκτὸς τῆς

ἀπειλῆς γιγνόμεν[οι], καθ' ἣν ἐπά-

>γεται “〈οὐ〉 λιμὸς ἄρ[το]υ 〈οὐδὲ δίψα〉 ὕδατος,

>ἀλλὰ τοῦ ἀκοῦσαι λ[όγ]ον κ(υρίο)υ” πινό(ν)-

των ἐκ τοῦ ὕδατος [οὗ] Ἰ(ησοῦ)ς παρέχει

>τῶν δικαίων, ὃ καὶ “[ἐ]ν αὐτοῖς γί-

>νεται πηγὴ ὕδα[το]ς ἁλλομέ-

>νου εἰς ζωὴν αἰώ[νι]ον”.

>>“ἀπὸ μάστιγος γλώσσης σε κρύψει καὶ

>>οὐ μὴ φοβηθῇς ἀπ[ὸ] κακῶν ἐρχο-

>>μένων.” περὶ τοῦ [νου]θετ[ουμέ-

νου ἀπὸ κ(υρίο)υ καὶ ὡ[σα]νεὶ μετ[ανο-

ήσαντος ταῦτα πάλιν λέγει ἑ-

πόμενος τῇ οἰκείᾳ ἀρχῇ οὐκ ὄν-

τος οὐδὲ τούτου ἀναγκαίου οὗ

λέγει. πολλοὶ γὰρ πολλάκις ἐλοι-

δορήθησαν δίκαιοι, ὧν ἐστιν ὁ

Ἰωσὴφ ὑπὸ τῆς Αἰγυπτίας ὁ σώ-

φρων εἰς ἀκολασίαν καταμαρ-

τυρούμενος καὶ Σωσαννά, ἥτις

ὑπέμεινεν μάστιγας τὰς ἀπὸ

“τῶν ἀνόμων πρεσβυτέρων” κα-

κηγορίας. εἰ 〈γ〉οῦν τὸ μὴ διαβλη-

θῆναι ἢ λοιδορηθῆναι οἴεται

>τὸ “ἀπὸ μάστιγος γλώττης κρύπ[τε-

>σθαι”, οὐκ ἀληθὴς ὁ λόγος οὕτως

ἔχων ἀληθότητα, [ὅ]τι τὸν κα-

τὰ θ(εὸ)ν ζῶντα οὐ δύναται ἑλεῖ(ν)

κακηγορία ἢ λοιδορία μάστ[ι]ξ

γλώττης ὀνομαζομένη, τῆς

141

ἀρετῆς αὐ[τ]ὸν ἀπὸ τοῦ ἔνοχον τοῖς

λεγομένοις ἀποδει{δη}χθῆναι

καὶ κρυπ[το]ύσης. ὁ δ' αὐτὸς οὗτος

οὐδὲ κακ[ῶ]ν προσδοκίαν δεδίτ-

τεται κατ[ὰ] τὸν μακάριον Παῦλο(ν)

>λέγων· “τ[ίς] ἡμᾶς χωρίσει ἀπὸ

>τῆς ἀγάπ[ης] τοῦ θ(εο)ῦ; θλῖψις ἢ στε-

>νοχωρί[α ἢ] διωγμὸς ἢ λιμὸς ἢ γυ-

>μνό〈τη〉ς ἢ μ[ά]χαιρα;” ὑπερ[ν]ι[κ]ᾷ γὰρ

ταῦτα τῇ τῆς ἀρετῆς περιουσίᾳ.

οὐδὲν δ' [ἧ]ττον καὶ ἀπὸ σοφισμά-

των τῆ[ς ἐπ]εψευσμένης σοφίας

>ὁ τοιοῦτο[ς] κρυβήσεται, τ[οῦ] θ(εο)ῦ “τὴ(ν)

>βουλὴν [τῶ]ν πολυπλόκ[ων] ἐξι-

>στῶντ[ος]” ἀπὸ τῶν χρω[μ]ένω(ν)

>αὐτῇ. τῷ [δ]έ· “καὶ οὐ φοβηθ[ήσ]ῃ ἀ-

>πὸ κακῶν ἐρχομένων” ἴσον

δυνατὸν τὸ προφητικὸ[ν ο]ὕτως

>ἔχον· “ἡ θλῖψις ὑμῶν πό[ρ]ρωθε(ν)

>ἥξει” καὶ ὅπερ οὕτω νοηθείη·

τὸ ἀγαθὸν ἐξ ἡμῶν ἐστιν. εἴρη-

>ται γάρ· “ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶ(ν)

>ἐντὸς ὑμῶν ἐστιν”. ἔχομεν γὰρ

ἐπιτηδειότητα πρὸς ἀρετήν,

ἥντινα “βασιλείαν” κέκληκε(ν).

τὸ δ' ἐπιζήμιον καὶ κακωτικὸ(ν)

ἔξωθεν ἐπέρχεται καὶ τὸ τῆς ἁ-

μαρτίας αἶσχος. ὁ γὰρ ἄν(θρωπ)ος “κατ'

εἰκόνα” θ(εο)ῦ γενόμενος ἔχει

ἐν αὑτῷ τὰ σπέρματα τοῦ καλοῦ.

παρατραπεὶς δὲ τῷ κακῶι περι-

τυγχάνει οὐ λαβὼν ἀφορμὰς

παρὰ θ(εο)ῦ [εἰ]ς τοῦτο.

>>“ἀδίκων καὶ ἀνόμων κατα[γ]ελάσε[ι,

142

>>ἀπὸ δὴ θηρίων ἀγρί[ω]ν οὐ μὴ φοβη-

>>θῇς. θῆρες γὰρ ἄγρ[ιο]ι εἰρηνεύ-

>>σουσίν σοι.” σαφές ἐσ[τι]ν, ὅτι περὶ

τοῦ ἐκ τῆς νουθε{τη}[σί]ας γεγενη-

μένου δικαίου τα[ῦ]τα λέγει, ἐκ

τοῦ ἀδίκου καὶ ἀν[όμ]ων αὐτὸν

καταγελᾶν, δηλ[ῶ]ν ὅτι· διαφυ-

γὼν τὰς παρ' αὐτ[ῶ]ν ἐπιβουλὰς

διαχλευάσεις αὐ[το]ὺς πολλὰ κα-

τὰ σοῦ βεβουλ[ευ]μένους.

τοῦτο δὲ πρὸς δι[καί]ου οὐκ ἂν γέ-

ν[οι]το· οὐ γὰρ χλε[υασ]τικὸς ὁ σπου-

δ[αῖ]ος, ἀλλὰ συμπ[α]θὴς λέγων

>μ[ᾶ]λλον ὡς ὁ Π[αῦλος]· “λύ{μ}πη

>μ[οί] ἐστιν μεγάλ[η κ]αὶ ἀδιάλειπτος

>ὀδύνη τῆι καρδίᾳ μου”, ἃ περ〈ὶ〉 δι-

κα[ίο]υς ἀμελεῖς ἔφασκεν. εἰ μὴ

τὸ [α]ὐτὸ καταγελᾶν [ο]ὕτω τις ἐκ-

λάβοι, ὅτι τοῦ πράγματος γέλω-

τος ἀξίου τοὺς ματαίως ἐπιχειροῦ(ν)-

τας ἀποδεικνύντος ὁ σπουδαῖ-

ος καταγελᾶν λέγεται.

>τὸ δ' “ἀπὸ θηρίων ἀγρίων οὐ μὴ φο-

>βηθῇς” καὶ τὸ ἑξῆς ἐντρεχῶς εἰ-

ρημένον οὕτως ἂν ἐξ ὧν οἱ ἅ-

γιοι ἐπειράθησαν πλείονος

σαφηνείας τύχοι. ὧν ὅμοια ἴσω[ς

καὶ αὐτὸς ἔμαθεν γεγενημέν[α.

οἱ γὰρ τῷ Δανιὴλ ἐπιπεμφθέν-

τες λέοντες οὐδὲν αὐτῷ φόβο(ν)

παρέσχον πρὸς θ(εὸ)ν ἔχοντι τὰς

ἐλπίδας. ἀλλὰ καὶ εἰρήνευον πρὸς

143

αὐτὸν ὅλ[ως] αὐτὸν ἐν μηδε[νὶ] λυ-

πήσαντ[ες]. ὧν ὅμοια ἀνα[λ]έ-

ξει ὁ φιλό[κα]λος ἐκ τῶν γραφ[ῶ]ν,

ὡς τὸν ἀ[πο]θανόντα προ[φ]ή-

την, ὃν ο[ὐ μό]νον 〈οὐ〉 κατέφαγ[εν

ὁ λέων [ἀλλ]ὰ καὶ ἐφυλάττ[ετο] οὐ-

δὲ τοῦ ὄν[ου] προσψαύων, [τὰ κ]α-

τὰ τὸν Ἐλ[ισα]ῖον, ὃς καθάπ[ερ β]α-

σιλεὺς τ[ὰ ἐν] τάξει θῆρα[ς κατ]ὰ

τῶν ὑβριστῶν ἤγαγεν [αὐτ]ὸς

οὐδὲν ὑ[π' αὐ]τῶν βεβλαμ[μένο]ς.

σοὶ δὲ εἰρ[ην]εύουσιν, φη[σίν, οἱ

ὄντες το[ιοῦ]τοι κατὰ φύσι[ν. δυνα-

τὸν δὲ κ[αὶ ἀ]νθρώπους [ἢ δαί-

μονας ἀ[ντὶ] θηρῶν λα[βεῖν

>κατὰ τὸ εἰ[ρη]μένον· “μὴ π[αραδῷς

>θηρίοις ψ[υ]χὴν ἐξομολ[ογου-

>μένην [σοι].” δῆλον γάρ, ὡ[ς περὶ

ὁρατῶν [οὐ] τοῦτο λέγει, ἀ?[λλὰ

οἷόν τε [νο]εῖν ψυχῆς ἄγ?[ρια

>θηρία. ἀ[λλὰ] καὶ “ὁ διάβολο[ς ὡς λέ-

>ων περ[ι]πατεῖ ζητῶν [τίνα

>καταπί[ῃ”. κ]αὶ πάλιν· “τὰς μ[ύλας

>τῶν λεόντων συνέθλα[σεν

>κύριος.” ἀ[φ]' ὧν θηρίων ὁ δ[ίκαι-

ος ῥύετ[α]ι μηδὲν τῶν [βουλη-

μάτων [α]ὐτῶν διαπραττ[όμε-

νος. τὸ δὲ μέγεθος τῆς ἀ[νδρείας

τῶν ἁγ[ί]ω?ν τοῦτ' ἔστιν, ὅ[τι χα-

λε]πόν τι? [τὸ] χειροῦν ταῖς ἀδ[ικίαι]ς

>πο]λεμ[οῦ]ντας. ὁ γὰρ σω(τὴ)ρ “δ[έδω-

>κ]εν ἐξο[υσ]ίαν πατεῖν ἐπά[νω ὄφ]εω[ν

144

>κ[αὶ] σκορπίων καὶ [ἐπὶ] πᾶσαν τὴ(ν)

>δ[ύν]αμιν τοῦ ἐχθρ[οῦ.” ὅ]τι δὲ καὶ ὁ Ἐ-

λ[ιφ]ὰζ οἶδεν ἀντι[κει]μένας ἐνερ-

γ[εία]ς παρεθέμεθα [ἤδ]η? πρὸ τούτο?υ?,

>ὅτε] ἔλεγεν· “ἢ εἴ τι[να] ἁγίων ἀγ-

>>γ?[έλ]ων ὄψῃ.” “εἶτ[α γνώ]σῃ ὅτι εἰ-

>>ρην]εύσει σου ὁ οἶ[κος], ἡ δὲ δίαιτ?α?

>>τ[ῆς σ]κηνῆς σου ο?[ὐ μὴ] ἁμάρτῃ?.

>>γνώ]σῃ δὲ ὅτι πο[λὺ τὸ] σπέρμα

>>σου, τ]ὰ? δὲ τέκνα [σου ἔ]σται ὥσπερ

>>τὸ] πανβότανο[ν το]ῦ ἀγροῦ.” οτο?

!!!]ν διηγημ[!!!]νενυπο?ν

!!!]!η τὴν ἀλή[θει]αν δι' ἱστορί-

ας τ]ρόπου ἀπα[γγελλ]όμενον

!!!]οῦμεν, εἰ τὰ [οἱο]ν?εὶ ἱστορι-

κῶς] ἀπαγγελλό[με]να δυνατά

ἐστι]ν ὑπάρξαι ἡμ?[ῖν] ἢ ἀσύμφο-

ρα ἢ] συμφέροντα. κ[αὶ ν]ῦν οὖν ο?[ἶ-

κον] τοῦ Ἰὼβ μηκέ[τι ἔ]χοντος

—αὐτὸ]ς γὰρ ἐν τοῖς ἑ[ξῆ]ς φησιν· “ἀ-

πω]λόμην δὲ κα[ὶ ἔξ]οικος ἐ[γε-

νόμ]ην”—φησὶν πρ[ὸς] αὐτὸν ἐ?π?[ὶ

>κοπ]ρίας ἐρριμμέν[ον]· “εἶτα γ[νώ-

>σῃ, ὅ]τι εἰρηνεύσει [σ]ου 〈ὁ〉 οἶκος.” πά-

λιν γὰ]ρ τὰ περὶ αὐτὸν ἀφανισθέ(ν)-

τα μ]όνης τῆς γυνα[ι]κὸς ὑπο-

λειπ]ομένης τέκνα [τ]ε μὴ ἔχ[ον-

τα α]ὐτὸν ἔτι ἐπιστά[μ]ενός φ[η-

>σιν]· “γνώσῃ δὲ ὅτι π[ο]λὺ τὸ [σπέρ-

>μα] σου, τὰ δὲ τέκν[α σο]υ ἔσ[ται

>ὡς] τὸ πανβόταν[ον] τοῦ [ἀγροῦ.”

οὐδ]ὲ γὰρ διέκειτο ὡ?ς? τε[κνοποι-

οῖ ὁ] οὕτω βεβλαμμ[έ]νος κ[αὶ ἀγέν-

145

νητος· οὗτος γ?[ὰρ τοὺς] ἰχῶρας καὶ

σκώληκ[ας ᾐσθάνε]το. ποία〈ν〉 δὲ “δί-

αιτα〈ν〉 σκηνῆ?[ς” ἔλεγε]ν? μὴ διαμαρ-

τεῖν τοῦ μ[ὴ ἔχον]τος ὅλως μη-

δὲ σκηνὴ[ν ἀλλ' ἀ]περριμ〈μ〉ένου;

ὅθεν γε τῆ[ς ἱστορί]ας πάνυ γε βι-

αζομένη?[ς ἐπὶ τ]ῶν αἰσθητῶ(ν)

ἀναχωρήσ[εων νοε]ρῶς μεθοδευ-

τέον τὴν δ[ιάνοι]αν, μάλιστα

ὅτι ἐν τοῖς π[ροτρέ]χ?ουσιν ἐφά-

σκομεν μὴ [ἀνη]κούστους εἶ-

ναι αὐτοὺς κ[αὶ τ]ῆς κατὰ τρόπο(ν)

διδασκαλίας· ο[ὐ γὰρ] φαῦλοι φαί-

νονται· ὑπὲρ [ἀγνοία]ς γὰρ προσ-

τάττεται Ἰὼβ [θ(ε)ῷ προσα]γα?[γεῖν] θυ-

σίαν ὑπὲρ αὐτ[ῶν 6—10

ἁμαρτήματα ![ 8—12

τε δὴ καὶ φίλοι τ?[ 8—12

τηλικούτου ου[ 8—12

καὶ ἀρετῆς δια[ 8—12 ]υ

τοῖς ἑπομένοι?[ς 8—12 ]!

γιγνώσκειν ὡ[ς !!!!! !!! μί]α

αἰτία τῶν ἐπα[γωγῶ]ν ὑπ[άρχ]ει

ἐσφάλησαν. λ[έγεται] οὖν [ὅτι·

τῶν “ἀγρίων θ[ηρίων]” ὡς ἀ[ποδέ-

δοται “εἰρην[ευόντω]ν σ[οι]” κ?α[ὶ ὁ

“οἶκος” τῆς σῆς δια[νοίας “εἰ]ρη[νε]ύσ[ει”

καὶ “ἡ δίαιτα τ[ῆς σκην]ῆς σου”, ὅ-

περ ἐστὶν ἡ ἐν π[ροκο]πῇ σου

βελτίωσις, “οὐ διαμα[ρτ]ήσεται”.

πρὸς δὲ τούτο[ις] “γνώ[σ]ῃ”, ὅτι ἐν

λογισμοῖς ἀγα[θ]όν σου? “[σ]πέρμα”

πληθύνει ἀποτελού[μ]ενον εἰς

146

τέκνων γέν[εσιν κ]αὶ γινόμενον.

ὡς “τὸ πανβ[ότανο]ν τοῦ ἀγροῦ” δι-

ά τε τὸ ζώπ[υρον τ]ῆς ἀρετῆς καὶ ἐ-

πὶ πλεῖστο[ν αὐ]ξ?άνεσθαι. καὶ τῷ

ὄ?〈ν〉τι ἔχομ[εν ἐν] τοῖς θείοις γράμ-

μασιν καὶ π[ρὸς] ἁγίων οἶκον λε-

γόμενον τ[ὴν ἕ]ξιν, τὴν πολι-

τείαν, τὴν [ἀρετ]ή?ν, καθὰ περὶ τῶ(ν)

μαιῶν τῶν [Ἑβρα]ίων ἀναγέγρα-

>πται ὅτι· “ἐπ[εὶ ἐφο]βοῦντο αἱ μαῖαι

>τὸν θεόν, ἐπ[οί]ησαν αὑταῖς οἰ-

>κίας”, ὅπερ [δη]λοῖ τὴν ἐκ τοῦ φό-

βου τοῦ θ(εο)[ῦ ἀρετὴ]ν παρ' αὐτῶν κατα-

σκε]υα[σμένην. οὐ]δὲ γὰρ ἄοικοι ἐτύγ-

χανο]ν [πρὸ το]ύτου. καὶ τὸ ἐν Πα-

>ροιμίαις λ]εγόμενον· “οἰκία〈ι〉

>τῶν παρανόμω]ν ὀφειλήσουσιν κα-

>θαρισμόν, οἰκί]α〈ι〉 δὲ δικαίων δε-

>κταί.” οὐ γὰρ π]ερὶ αἰσθητῶν, ἀλλὰ

π[ερὶ τῶν ἐν διαν]οίᾳ ἕξεων ταῦτα

εἴρηται, καθάρ]σεως δεομένω(ν)

τ[ῶν] φα[ύλων], τῶν δὲ ἐναρέ-

τ[ω]ν δεκ[τῶν τ]υγχανόντων,

τοῦ] δεκ[τοῦ δη]λοῦντος οὐ τό τινι

αἱρε]τόν, [ἀλλὰ τὸ] ἄξιον ἐπαίνου·

τ[ὸ γ]ὰρ ἀ[γαθὸν αἱ]ρετόν ἐστιν κἂ(ν)

μηδε[ὶς αὐτὸ αἱ]ρῆται, καὶ δεκτό(ν)

ἐστιν [κἂ]ν μηδεὶς αὐτὸ δέχηται.

>καὶ τὸ [π]ερὶ τοῦ “φοβουμένου” δὲ

>“τὸν κ[ύ]ριον [κα]ὶ ἐν ταῖς ἐντολαῖς

147

>αὐτοῦ σφόδρα θέλοντος” εἰρημένο(ν)·

>“πλοῦτος καὶ δόξ[α] ἐν τῷ οἴκῳ αὐτοῦ”

οὐ περὶ αἰσθητ[οῦ ο]ἴκου ἢ δόξης λέγε-

ται· πολλῶν γὰ[ρ] θ(εὸ)ν φοβουμένω(ν)

οὔτε δόξαν ἀν[θρ]ωπίνην οὔτε οἶ-

κον πλούσιον [ἐχ]όντων ὡς Ἠλίας,

>ὡς Ἐλισαῖος [καὶ οἱ] ὅμοιοι, τοῦ “πλου-

>τοῦντος ἐν [ἔργοι]ς ἀγαθοῖς” καὶ “ἐν

>παντὶ λόγῳ [καὶ] πάσῃ γνώσει”, ὡς

Παῦλος γρά[φει], πλοῦτον καὶ δό-

ξαν ἐν τῶι οἴ[κῳ τ]ῆς διανοίας ἔ-

χοντος καὶ τῇ? [πο]λιτείᾳ διὰ πασῶ(ν)

τῶν ἀρετῶν κ?[εκο]σ?μημένου. ἔτι

δὲ καὶ τὸ εὐαγ[γέλι]ον σαφηνίζει

>τὸν τοιοῦτον ο?[ἶκο]ν· λέγει γάρ· “ὃς

>ἂν ἀκούσῃ το[ὺς λό]γους μου καὶ

>ποιήσῃ, ὅμοιό[ς ἐ]στιν ἀνδρὶ φρο-

>νίμῳ, ὅστις ᾠ[κοδ]όμησεν τὴν

>οἰκίαν αὐτοῦ ἐπὶ τὴν πέτραν,

>καὶ κατέβη ἡ βροχή, ἔπνευσαν

>οἱ ἄνεμοι, ἦλθ[ο]ν οἱ ποταμοί,

>καὶ οὐκ ἐσείσθη” ἡ? [οἰκί]α, ἥτις ἐστὶν

ἡ τοῦ ἐναρέτου? [ἕξις] τοῦ το[ὺ]ς λό-

γους τοῦ κ(υρίο)υ εἰς ἔ[ργα μ]εταβαλόν-

τος, ὅστις ἀχείμ?[αντος] διαμ[έ]νει

μηδὲν ὑπὸ [τῶν] ἀ[ν]τικειμένω(ν)

ἐνεργειῶν βλ[απ]τόμενος. ἐπὶ

“τὴν πέτραν” γὰρ “τὸν Χ(ριστὸ)ν” τὴν ἑ-

αυτοῦ ὁ τοιοῦτος ἕξιν [τ]ε καὶ προ-

αίρεσιν ἐθεμελ[ίω]σεν. [τ]ῷ γὰρ ὁ-

μολογήσαντι αὐτὸν εἴρηται ὑπ'

148

αὐτοῦ· “σὺ εἶ Πέτρος, καὶ ἐ?π?ὶ? ταύτῃ

τῆι πέτρᾳ οἰ[κο]δομήσω μου τὴν

ἐκκλησίαν”, [το]ῦ ἀκούοντος τῶν λό-

γων ὡς ἔτυχ[εν] καὶ μὴ συνάπτον-

τος πράξεις [τοῖς] λόγοις “ἀνδρὶ μω-

ρῷ ὁμοιουμ[έ]νου, ὃς ᾠκοδόμη-

σεν τὴν οἰκ[ίαν] αὐτοῦ ἐπὶ τὴν

ἄμμον”, ὅ ἐ[στιν τ]ὴν ἕξιν ἐπὶ

τὰ ῥευστὰ τ[οῦ βίου] πράγματα

σπορὰς ἢ [!!!!]μ?ο!!νωσιν οὐκ

ἐπιδεχόμε[να]. διόπερ οὗτος ἀ-

βέβαιος ὢν [ταχ]είαν ἔχει τὴν πτῶ-

σιν ὀλίγου [σταλ]έντος πειρασμοῦ,

ἤτοι διὰ π[αρ' ἄλ]λου διδασκαλίας

ἢ διὰ περ[ιστά]σεώς τινος ὑπὸ

πνεύματ[ος π]ονηροῦ ἐπαγο-

μένης. ὁ τ[ὸν ἐ]παινετὸν οἶκο(ν)

στάσιν ἑδ[ραί]αν ἔχων καθὰ Μω-

σῆς ἀκούσε[ται] πρὸς τοῦ θ(εο)ῦ. “σὺ δ'

αὐτοῦ στῆθι μετ' ἐμοῦ.” καὶ περὶ

αὐτοῦ ὁ σωτὴρ λέγει· “εἰσίν τινες

τῶν ὧδε ἑστ[η]κότων, οἳ οὐ μὴ γεύ-

σωνται θ[ανά]του.” τοιοῦτον οὖ(ν)

καὶ ὁ Ἰὼβ [οἶκο]ν εἶχεν, ὃν “οἰκο-

δομήσα[ς” βέβ]αι{αι}ον “ὁ φρόνιμος

ἐπὶ τὴν [πέτρα]ν ἐθεμελίωσεν”.

ὃν ἔχον[τες ἐπ' ἴ]σης καὶ οἱ μα-

θηταὶ τ[ο]ῦ [Χ(ριστο)ῦ ἀ]κίνητον εἶχον

τὴν στ[άσ]ιν τηροῦντες τοὺς 〈σ〉ωτη-

ριώδε[ις] λόγους. “εἰρηνεύει” δ' “ὁ οἶ-

κος” τῆ[ς] διανοίας ἀσυνχύτου

καὶ ἀκ[α]μάν[το]υ μὲν οὔσης, τῆς

149

ἀρετῆς τὴν εἰρήνην ἐργαζομέ-

νης δ[ι]ὰ τὸ ἀντακολουθεῖν αὐτάς·

ἀσύ[μφ]ωνον γ[ὰρ] οὐδὲν ἐν τῶι

σπο[υδ]αίῳ. περ[ὶ τῶ]ν ἀρετῶν οἰκεί-

>ως λ[εχ]θείη τὸ [π]αροιμιῶδες· “σο-

>φαὶ γυναῖκες ᾠ[κ]οδόμησαν οἶ-

>κον, ἡ δὲ ἄφ[ρω]ν κατέσκαψεν

>ταῖς χερ[σὶν αὐτῆ]ς.” ἡ γὰρ κακία τα-

χείαν τ[ῶν οἰκο]δομημάτων

ἐργάζετ[αι δια]στροφήν. μία

μὲν οὖν [ἀρετὴ] πρὸς οἰκο-

δομὴν οἰ[κίας οὐ]κ ἔστιν αὐτάρ-

κης. διὰ τοῦτ[ο πλ]ηθυντικῶς εἴ-

ρηται· “γυνα[ῖκες] ᾠκοδόμησαν

οἶκον.” μία δὲ [κακ]ία πρὸς διαστρο-

φὴν ἱκανή. [εἴρη]ται γοῦν· ἐάν

τις πάσας τὰς δ[ικ]αιοσύνας ποιή-

σῃ, μίαν δὲ π[αρα]νομίαν ποι〈ή〉-

σῃ, ἀθετοῦνται πᾶσαι αἱ δ[ι]και-

οσύναι αὐτοῦ. οὐκέτι γὰρ ἵ[σ]ταν-

ται οὐδὲ παραμένουσιν μιᾶς εἰσ-

ελθούσης κακίας. τοῦ δ' αὐτοῦ ἐνα-

ρέτου τυγχάν[ει] “μηδὲ τὴν δίαι-

ταν τῆς σκην[ῆς αὐ]τοῦ διαμαρ-

τεῖν”. εὐκτέον [γὰρ π]ροκόπτοντι,

ὅπερ διὰ τῆς σ[κην]ῆς δη[λ]οῦται,

μὴ πταῖσαι μ[ηδὲ ἁμ]αρτεῖν· ἐν-

δέχεται γὰρ ἕω[ς ἔτι] προκόπτει, τοῦ

ἐν οἴκῳ διά[γον]το[ς] εἰρηνεύο(ν)-

τος ἤδη διὰ τὴν τελε[ι]ότητα, ἐκ

τοῦ προκόπτειν τοῦ [κ]αρπωσα-

>μένου καὶ ψάλλοντ[ο]ς· “δι-

>ελεύσομαι ἐν [τ]όπῳ σ[κ]ηνῆς θαυ-

150

>μαστῆς ἕω[ς] τοῦ οἴκου τοῦ θ(εο)ῦ”, ἐν ᾧ ὁ

φθάσας τῷ ε?[ἰ]ς? τὴν ακ?[!]!ριαν

τ[ῆ]ς ἀρετῆς [ἐλ]ηλυθέ[ναι] δυσκί-

νητός ἐστι [κα]ὶ βεβαιό[τα]τος. τοῦ-

>το δηλοῦτα[ι ἐ]κ τοῦ· “π[ᾶς ὁ] γεγεν-

>νημένος [ἐ]κ τοῦ θ(εο)ῦ [ἁ]μαρτίαν

>οὐ ποιεῖ.” κα[ὶ τὴν] αἰ[τί]αν ἀποδι-

>δοὺς ἐπιφέ?[ρει· “ὅτι σπ]έρμα αὐτοῦ

>ἐν αὐτῷ μέ[νει”, λέγων τ]ὸ? ποιῆσαν

αὐτόν. περ[ὶ γὰρ τοιο]ύτου καὶ ἐν εὐ-

>αγγελίῳ εἴ[ρηται· “οὐ]δεὶς δύναται

>ἁρπάσαι ἐκ [τῆς] χ[ε]ιρὸς τοῦ πατρός

>μου.” καὶ οὐ τ[οῦτο] ἔ[φ]αμεν, ὡς ἀμετά-

πτωτός ἐ[στιν ὁ] ἐνάρετος, ἀλλ' ὅ-

τι ![!] δυσμ[ετάπ]τωτός ἐστιν. πα-

ρ' ἑαυτὸν [δὲ ἔ]ξ?ω γένοιτο τῆς χει-

>ρὸς τοῦ θ(εο)ῦ μ?[ε]τ?απίπτων· “αὐτοὶ”

>γάρ φησιν “[ἐκ τ]ῆς χειρός σου ἀπώ-

>σθ[η]σαν”, ἀνάξιοι δηλονότι γε-

γενημένοι τοῦ φρουρεῖσθαι ὑπὸ

τῆς θ(εο)ῦ χειρός, ὅπερ Ἰούδας πέ-

πονθεν αὐτ[ὸ]ς ἐξελθὼν ἐκ τῆς σκεπα-

ζούσης το[ῦ θ(εο)ῦ] χειρός. οὐ γὰρ εἴρη-

>κε[ν]· οὐδε[ὶς ἐξελ]εύσεται, ἀλλ'· “οὐ-

>δε[ὶ]ς δύν[αται] ἁρπάσαι ἐκ τῆς

>χε[ι]ρὸς τ[οῦ πατρός] μου.” αὐτὸς δ' ἀπω-

θεῖται τ[οὺ]ς [ἑαυτ]οὺς ἀποσπάσα(ν)-

>τας πρό[τ]ερο[ν. εἴρ]ηται γάρ· “ἀπώσε-

>ται αὐτο[ὺ]ς ὁ θ(εό)ς, ὅτι οὐκ εἰσήκουσα(ν)

>αὐτοῦ”, τ[ο]ῦ φυλαττομένου ὑπ' αὐ-

τοῦ γιγνώσκο[ν]τ〈ο〉ς, ὅτι “πολὺ τὸ σπέρ-

151

μα” αὐτοῦ τυγχάνε?ι?. ἀγαθὴ γ[ὰ]ρ γῆ

ἡ τοῦ [σ]πουδαίου διάνοια τὰς ἀ-

πὸ τ[οῦ νυ]μφίου λ[όγο]υ σπορὰς οἰκείως

καὶ [προ]θύμω[ς] δεχομένο[υ] ἢ αὐ-

τὸς τ[οὺς] μαθητ[ευ]ομένους διὰ

τοῦ δο[θ]έντος αὐτῷ λόγου κατα-

σπειρῶν. λέγε[τ]αι δὲ πολλάκις

καὶ τὸ σπ[έρμα τ]έκνον· “σπέρμα

Ἀβραὰμ” [τέκνα αὐ]τ?οῦ vacatvacat

οὐ πάντ[ω]ς τοῦ [σ]πέρματος ἤδη

καὶ τέκνου τυγ[χ]άνοντος. τῶν

γοῦν Ἰουδαί[ων α]ὐχούντων σπέρ-

μα Ἀβραὰμ ε[ἶναι] οὐκ εἰπὼν ὁ

>σ(ωτ)ὴρ ὅτι· ψεύδε[σθε], ἐπήγαγεν· “εἰ

>τέκνα τοῦ Ἀβ[ραά]μ ἐστε,…

The complete text is available when the reading interface loads.