In evangelium Joannis et de resurrectione Lazari

διὰ τὴν χρείαν τῶν ἀκουόντων,

αὐτὸν παρακαλέσαντες, ἀπὸ τῶν

ἀρτίως ὑμῖν ὑπαναγνωσθέντων

εὐαγγελικῶν ἀναγνωσμάτων κατὰ

δύναμιν τὸ πότιμον τῆς διδασκα-

λίας ἀρυσώμεθα νᾶμα.

„Ἦν τις ἀσθενῶν, φησίν, Λάζαρος

ἀπὸ Βηθανίας ἐκ τῆς κώμης Μαρίας

καὶ Μάρθας τῆς ἀδελφῆς αὐτῆς. ἦν

δὲ Μαρία ἡ ἀλείψασα τὸν κύριον

μύρῳ, ἧς ὁ ἀδελφὸς Λάζαρος ἠσθένει.

εἶπε δὲ ὁ Ἰησοῦς· οὐκ ἔστιν ἡ ἀσθέ-

νεια αὕτη πρὸς θάνατον, ἀλλ' ὑπὲρ

τῆς δόξης τοῦ θεοῦ, ἵνα δοξασθῇ

ὁ θεὸς δι' αὐτῆς.“ Ἀνθυποφέρων

λέγω ”ἡ ἀσθένεια αὕτη οὐκ ἔστι

πρὸς θάνατον, ἀλλ' ὑπὲρ τῆς δόξης

τοῦ θεοῦ”· οὐκ ἔστιν ἀσθένεια, ἀλλ'

εὐαγγελία· οὐκ ἔστιν ἀσθένεια, ἀλλ'

ἀσφάλεια. ὦ ἀσθένεια ἀρρωστούν-

των ἰατρέ, πίστεως ὁδηγέ, θανά-

του ἀντίπαλε, διαβόλου ἀντίδικε,

σωτηρίας ἀρχηγέ. ὦ ἀσθένεια, ἀρε-

τῆς θεμέλιε ἄρρηκτε, πίστεως δι-

δάσκαλε, εὐσεβείας οἰκονόμε. ὦ

ἀσθένεια πυρετοὺς ψυχῶν ἀποσο-

βοῦσα, καὶ ἱδρῶτας βαπτίσματος

δροσίζουσα, καὶ λαμπρὰς στολὰς

ψυχῆς ἐξυφαίνουσα. ὦ ἀσθένεια,

οὐρανίου ἄρτου πάροχε, πίστεως

λαμπαδοῦχε ἄριστε, διαβόλου παγὶς

καὶ ἀνθρώπου σφραγίς.

„Ὅτε δὲ ἤκουσεν, φησίν, ὁ Ἰησοῦς,

τότε μὲν ἔμεινεν ἐν ᾧ ἦν τόπῳ

δύο ἡμέρας“. τί δὲ τὸ ἀναγκαῖον

τοῦ ἐπιμεῖναι τὸν κύριον ἀκού-

σαντα, καὶ μὴ εὐθὺς ἀπελθεῖν

πρὸς τὸν ἀσθενοῦντα; ἀλλὰ πάν-

τως ἐξεδέχετο τὸν θάνατον τοῦ

Λαζάρου, ὅπως ἐν τῷ θανάτῳ

μείζονα τῶν θαυματουργημάτων

τὴν πίστιν τοῖς ὁρῶσιν ἐνδείξηται.

μετὰ ταῦτα οὖν λέγει τοῖς μαθη-

ταῖς ὁ Ἰησοῦς· ”Λάζαρος ὁ φίλος

ἡμῶν κεκοίμηται· ἀλλὰ πορεύομαι

ἵνα ἐξυπνίσω αὐτόν”. ἀληθῶς γὰρ

ὁ τῶν ἀνθρώπων θάνατος ὕπνος

παρὰ τῷ κυρίῳ λελόγισται. „πορεύ-

ομαι, ἵνα ἐξυπνίσω αὐτόν“. τί γάρ;

καὶ ἐνταῦθα ὢν ἀδυνατεῖς ζωο-

ποιῆσαι τὸν νεκρόν; ἀλλ' οὐχ οὕτω

δέχονται τὴν χάριν οἱ Ἰουδαῖοι

ἐμοῦ ἀπόντος· ἴσως γὰρ ἀναστάν-

τος αὐτοῦ νομίσουσιν ἐκ συντυχίας

τινὸς ἀναβιῶσαι τὸν Λάζαρον. αὐ-

τὸς οὖν ἐγὼ παραγίνομαι, ὅπως

παρόντος μου αὐτόπται γενόμενοι

τῶν παρ' ἐμοῦ γενομένων θαυμα-

τουργημάτων, καὶ τὴν χάριν παρ'

ἐμοῦ δεξάμενοι, εἰς πίστιν βεβαίαν

ἐνεχθῶσιν.

”Λάζαρος ὁ φίλος ἡμῶν κεκοί-

μηται· ἀλλὰ πορεύομαι ἐξυπνίσαι

αὐτόν. οἱ δὲ μαθηταὶ ἀκούσαντες

εἶπον· κύριε, εἰ κεκοίμηται, σωθή-

σεται”. οὐ τοσοῦτον δὲ θεοσεβῶς

ἀπεκρίναντο, ὅσον ἰατρικῶς. ὕπνος

γὰρ ληθαργικοὺς μὲν βλάπτει ἐπ-

εκτεινόμενος, πυρετοὺς δὲ λύει

μᾶλλον ἱδρώτων. ἐπειδὴ τοίνυν

„ἔδοξαν οἱ μαθηταὶ λέγειν τὸν

κύριον περὶ τῆς κοιμήσεως τοῦ

ὕπνου, εἶπε μετὰ παρρησίας· Λά-

ζαρος ὁ φίλος ἡμῶν ἀπέθανεν· καὶ

χαίρω δι' ὑμᾶς, ἵνα πιστεύσητε,

ὅτι οὐκ ἤμην ἐκεῖ· ἀλλὰ ἄγωμεν

πρὸς αὐτόν“. ”ὁ μὴ θέλων τὸν

θάνατον τοῦ ἁμαρτωλοῦ” χαίρει

νῦν ἐπὶ θανάτῳ φίλου; „χαίρω“,

οὐ δι' ἐμαυτόν, οὐδὲ διὰ τὸν τε-

θνεῶτα, ἀλλὰ ”δι' ὑμᾶς”· κέχρημαι

γὰρ τῷ θανάτῳ πρὸς τὸν τῆς

ὑμετέρας πίστεως θεμέλιον. ὦ

θάνατος, Χριστοῦ ἀγαλλίασις. ὦ

θάνατος, ζωῆς ἀνάπλεως. ὦ θά-

νατος, θανάτου λυτήριον, „σωτη-

ρίας ἀρχηγός“, πεπτωκότων ἀνά-

στασις, καμνόντων ἀνάπαυσις,

ἀσθενούντων ῥῶσις, δικαίων ἀνά-

ψυξις· ὦ θάνατος διαβόλου κατά-

λυσις, δαιμόνων καθαίρεσις, τοῦ

πρωτοπλάστου Ἀδὰμ ἀνανέωσις.

ὦ θάνατε, εὐφροσύνης συνεργέ,

ἀφθαρσίας μηνυτά, χαρᾶς χορευτά.

ἵνα δὲ ἐπιτεμὼν τῷ λόγῳ εἴπω;

ἔρχεται Ἰησοῦς εἰς τὴν Βηθανίαν,

ἀπήντησαν αὐτῷ αἱ ἀδελφαὶ Λα-

ζάρου, προσπίπτουσι τοῖς γόνασι

τοῦ κυρίου κλαίουσαι καὶ λέγουσαι·

”κύριε, εἰ ἦς ὧδε, οὐκ ἂν ἀπέθανεν

ἡμῶν ὁ ἀδελφός”. ἆρα γὰρ οὐκ

ἦν ἐκεῖ; ἀλλὰ τῷ μὲν σώματι οὐκ

ἦν ἐκεῖ, τῇ δὲ θεότητι οὐ μόνον

ἐκεῖ, ἀλλὰ καὶ ἐν οὐρανοῖς. πῶς

γὰρ ἐγίνωσκε τὸ πότε ἀπέθανεν

ὁ Λάζαρος, εἰ μὴ παρὼν ἦν κατὰ

τὴν ἀόρατον δύναμιν τῆς θεότη-

τος; καὶ ἔλεγον· „κύριε, εἰ ἦς ὧδε,

οὐκ ἂν ἀπέθανεν ἡμῶν ὁ ἀδελφός“.

εἶπε δὲ πρὸς αὐτὰς ὁ κύριος· πι-

στεύσατε, καὶ ὄψεσθε τὴν δόξαν τοῦ

θεοῦ διδάσκων ὅτι τῶν ἔργων τῶν

ἀγαθῶν ἡ πίστις ἐστὶν ἀρχηγός.

καὶ θεωρήσας αὐτὰς κλαίουσας, καὶ

τοὺς παρόντας Ἰουδαίους, ”ἐνεβρι-

μήσατο τῷ πνεύματι, καὶ ἐτάραξεν

ἑαυτόν, καὶ εἶπεν· ποῦ τεθείκατε

αὐτόν;” τί ἐστι τὸ „ἐνεβριμήσατο

τῷ πνεύματι“; ἔκδειξαι, ἀγαπητέ,

καὶ μετ' ὀλίγον εὑρήσεις τοῦ ζητου-

μένου τὴν λύσιν. ”ἐτάραξεν ἑαυ-

τόν”, οὐχ ὡς ἡμεῖς ὑπὸ δειλίας ἢ

λύπης ταρασσόμεθα, ἀλλ' αὐτὸς

„ἑαυτὸν ἐτάραξεν“, καὶ λέγει· ”ποῦ

τεθείκατε αὐτόν;” ἆρα γὰρ ἠγνόει

ποῦ τέθαπται, ὁ ἐγνωκὼς πότε

τετελεύτηκεν; ἀλλὰ μιγνύει τὰ ἀν-

θρώπινα ῥήματα τοῖς θείοις θαυ-

ματουργήμασιν, ἵνα δείξῃ ὅτι καὶ

ἄνθρωπος ἦν, καθὰ καὶ ὁ προφή-

της λέγει· „καὶ ἄνθρωπός ἐστιν,

καὶ τίς γνώσεται αὐτόν;“ τοῦτο

δὲ προέταξεν ἵνα σημαίνῃ, ὅτι καὶ

ἄλλο τί ἐστιν, ὅπερ ἐστὶ θεός.

”Ποῦ τεθείκατε αὐτόν;” ἡ δὲ

Μαρία· „ἔρχου, φησίν, καὶ ἴδε, κύ-

ριε. καὶ ἐδάκρυσεν ὁ Ἰησοῦς“. τίς

δὲ χρεία δακρύειν, ὃν ἔμελλεν ἀνι-

στᾶν μετ' ὀλίγον; ἀλλ' ἐδάκρυσεν

ὁ Ἰησοῦς, ἵνα τὸ συμπαθὲς καὶ τὸ

φιλάνθρωπον περὶ τοὺς ὁμοφύλους

ἡμῖν ὑποδείξῃ· ἐδάκρυσεν ὁ Ἰησοῦς,

ἵνα τὸ ”κλαίειν μετὰ κλαιόντων”

ἔργῳ μᾶλλον ἢ λόγῳ διδάξῃ· „ἐδά-

κρυσεν ὁ Ἰησοῦς“· ἐδάκρυσεν, οὐκ

ἐπένθησεν, τὸ μὲν ἀδάκρυτον παν-

τελῶς ὡς ἀπηνὲς καὶ ἀπάνθρωπον

παραιτούμενος, τὸ δὲ φιλοπενθὲς

ὡς ἀγενὲς καὶ ἄνανδρον διωθού-

μενος· τάξιν δὲ ἐπιτιθεὶς τῇ συμ-

παθείᾳ ἐδάκρυσεν. ἔρχεται ἐπὶ τὸ

σπήλαιον, καὶ θεωρεῖ λίθον ἐπι-

κείμενον τῷ μνήματι. κελεύει τοῖς

παρεστῶσιν Ἰουδαίοις ἀποκυλῖσαι

τὸν λίθον ἀπὸ τοῦ στόματος τοῦ

σπηλαίου. ὁ λέγων· ”ἐὰν πίστιν

ἔχητε ὡς κόκκον σινάπεως, ἐρεῖτε

τῷ ὄρει τούτῳ· ἄρθητι καὶ βλή-

θητι εἰς τὴν θάλασσαν, καὶ γενή-

σεται ὑμῖν”· πῶς νῦν αὐτὸς ἀδυ-

νατεῖς ἀποκυλῖσαι τὸν λίθον; ἀλλ'

οὐχ ὡς ἀδυνατῶν τοῦτο ποιῶ,

φησίν, ἀλλ' ἵνα μὴ δόξωσι φαντα-

σίαν εἶναι τὸ γινόμενον, ἐπιτάσσω

αὐτοῖς τοῖς Ἰουδαίοις ἰδίαις χερσὶν

ἀποκυλῖσαι τὸν λίθον, τὸ μέγιστον

σημεῖον ἐμαυτῷ καταλιμπάνων·

ἵνα αὐτοὶ μάρτυρες γένωνται τῶν

ὑπ' ἐμοῦ γενομένων σημείων. εἶτα

μετὰ τὸ ἀποκυλῖσαι τὸν λίθον,

ἀναβλέψας ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸν οὐρα-

νόν, εἶπεν „εὐχαριστῶ σοι, πάτερ,

ὅτι ἤκουσάς μου“.

Πότε δὲ προσηύξατο; νῦν λάμ-

βανε, ἀγαπητέ, τὴν πρὸ βραχέως

ζητουμένην παρὰ σοῦ λύσιν τοῦ

ῥητοῦ· ὅτε γὰρ ἐνεβριμήσατο τῷ

πνεύματι, τότε προσηύξατο. ”καὶ

ταῦτα εἰπὼν ἔκραξε φωνῇ μεγάλῃ

λέγων, Λάζαρε, δεῦρο ἔξω. καὶ

εὐθέως ἐξῆλθεν ὁ τεθνηκὼς δεδε-

μένος τὰς χεῖρας καὶ τοὺς πόδας

κειρίαις”. ὦ φωνῆς δύναμις ᾅδην

διαρρήξασα, πύλας χαλκᾶς συντρί-

ψασα, μοχλοὺς σιδηροῦς συνθλά-

σασα, διάβολον καταστρώσασα, θά-

νατον καταργήσασα, νεκρὸν ἀνε-

γείρασα· ὦ φωνῆς δύναμις, τὰ διε-

στῶτα μέλη εἰς ἓν συναγαγοῦσα

καὶ ἀνορθοῦσα, καὶ τὸ ἐξ οὐκ ὄν-

των εἰς τὸ εἶναι παραγαγοῦσα· ὦ

φωνῆς δύναμις, τὸν τετραήμερον

νεκρὸν ὡς ἐξ ὕπνου ἐγείρουσα καὶ

τὸν „κειρίαις δεδεμένον“ ὡς εὔλυ-

τον καὶ ὀξυδρομέα τοῦ τάφου προα-

γαγοῦσα· ἐπίστησον, ἀγαπητέ, τὸν

νοῦν σου τῇ φωνῇ, καὶ εὑρήσεις

αὐτὸν τὸν λόγον τὸν λέγοντα ἐν

τῇ κοσμοποιΐᾳ ”γενηθήτω φῶς,

καὶ ἐγένετο φῶς· γενηθήτωσαν

φωστῆρες ἐν τῷ στερεώματι τοῦ

οὐρανοῦ”, καὶ ἐγένοντο, τὸν αὐτὸν

καὶ νῦν λέγοντα „Λάζαρε, δεῦρο

ἔξω“. καὶ οἱ ἀπορρεύσαντες ἰχῶ-

ρες τῶν σαρκῶν τὰς κοτύλας πάλιν

ἀνεπλήρουν, καὶ αἱ ἀποπεσοῦσαι

τρίχες τὴν οἰκείαν τάξιν ἐπεγίνω-

σκον, καὶ ἐν τοῖς μέλεσι κατεφυ-

τεύοντο. ”Λάζαρε δεῦρο ἔξω”·

καὶ ὁ νεκρὸς ἀνίστατο, καὶ τεταρ-

ταῖος ἴσος ἦν τῷ μήτε τὴν ἀρχὴν

τεθνεῶτι. „Λάζαρε δεῦρο ἔξω“·

καὶ ἡ ψυχὴ ἐκ τῶν καταχθονίων

ἀνασπαστὸς ἐγίνετο, μὴ διαβόλου

ἀντιλέγοντος, μὴ θανάτου ἀντι-

παλαίοντος, καὶ χαίρουσα τὸ ἴδιον

οἴκημα ἐπεγίνωσκεν. τούτων τῶν

θαυματουργημάτων, ἀγαπητέ, τὸ

θεῖον ἔργον θεωρήσας, τὴν ἀνά-

στασιν μὴ ἀμφίβαλλε· γενέσθω σοι

ἔσοπτρον ὁ Λάζαρος, καὶ ἐν ἐκείνῳ

σεαυτὸν θεωρήσας, τὴν ἀνέγερσιν

πίστευε. ἡ αὐτὴ γὰρ φωνὴ πάν-

τας ἡμᾶς ἀναστήσει, ὥς που καὶ

ὁ ἀπόστολος λέγει ”σαλπίσει γάρ,

καὶ οἱ νεκροὶ ἀναστήσονται ἄφθαρ-

τοι” τῇ χάριτι τοῦ κυρίου ἡμῶν

Ἰησοῦ Χριστοῦ, ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς

αἰῶνας τῶν αἰώνων. ἀμήν.