De orthographia
- Edition reference
- De orthographia (epitome) (e cod. Barocc. 50), ed. J. A. Cramer, Anecdota Graeca e codd. manuscriptis bibliothecarum Oxoniensium, vol. 2, Oxford: Oxford University Press, 1835 (repr. Amsterdam: Hakkert, 1963): 167–281.
- CTS identifier
urn:cts:greekLit:tlg4093.tlg005.local001- Rights
- Document TEI P5 local en UTF-8.
- Corpus release
- 2.2.0 · 2026-08-29
- Bibliographic authority
- View bibliographic record ↗
168
κύρια βαρύτονα· οἷον, Ἠμαθίων, Ἠμαθίωνος· καὶ τὰ ὀξύτονα
τὰ κοινὰ τῷ γένει· οἷον, ὁ περικτιὼν καὶ ἡ περικτιών· ἀποστρέ-
φεται τὴν ει δίφθογγον κατὰ τὴν παραλήγουσαν· χωρὶς τοῦ
πλείων· χερείων· μείων, καὶ ἀρείων τοῦ συγκριτικοῦ.
<Ἄμφιος>: Διὰ τοῦ ι κατὰ τὴν παράδοσιν· γέγονεν δὲ ἀπὸ
τοῦ Ἀμφίων Ἄμφιος ὥσπερ ἀπὸ τοῦ Ἀκταίων, Ἀκταῖος· ἐκ τῆς
ἀμφὶ προθέσεως οὖν γέγονεν Ἄμφιος διὰ τοῦ ι μακροῦ· καὶ
διὰ τὸ εἶναι προπαροξύτονον, καὶ διὰ τὸ μὴ εἶναι διὰ τοῦ ευω
ῥημάτων.
<Ἀλφειός>: Τὸ φει δίφθογγον κατὰ τὴν παράδοσιν· ποταμὸς
δέ ἐστιν, καὶ λέγεταί περ Ἀλφειὸς παρὰ τὸ θεραπεύειν τοὺς
ἀλφοὺς ἤγουν τοὺς λεπρούς.
<Ἀρνειός>: Τὸ νει δίφθογγον· γέγονεν δὲ οὕτως· ἔστιν ἀρὰ
ἡ εὐχὴ, ἐκ τούτου γίνεται ἀρὴν ἀρῆνος, τουτέστιν τὸ ἐπὶ εὐχῆς
παραβαλλόμενον· κατὰ συγκοπὴν ἀρνός· καὶ μετάγεται αὔτη
ἡ γενικὴ εἰς εὐθεῖαν· οἷον, ἀρνός· κατὰ πλεονασμὸν τῆς ει γί-
νεται ἀρνειὸς, ὥσπερ ἀδελφὸς, ἀδελφειός.
<Ἀφνειός>: Τὸ φνει δίφθογγον· γέγονεν οὕτως· ἐστὶν ἔνος ὁ
ἐνιαυτός· καὶ ἐκ τούτου γίνεται ἄφενος, τουτέστιν ὁ ἐκ τῶν
καρπῶν τοῦ ἐνιαυτοῦ συναγόμενος πλοῦτος· ἐκ δὲ τοῦ ἄφενος
γίνεται ἀφενειὸς, καὶ κατὰ συγκοπὴν ἀφνειός.
<Ἀγινεῖν>: Τὸ γι ι· τὸ νειν δίφθογγον, ὡς ἀπαρέμφατον· ὡς
καὶ τὸ ἄγειν· γέγονεν δὲ ἀπὸ ῥήματος· ἀπὸ τοῦ ἄγω ἀγνῶ, καὶ
κατὰ πλεονασμὸν τοῦ ι μακροῦ γίνεται ἀγινῶ.
169
<Ἀνία>: Διὰ τοῦ ι· ἀπὸ τοῦ αἴνω, τὸ σημαῖνον τὸ θεραπεύω·
ἡ γὰρ ἀνία ἐστέρηται τῆς θεραπείας· καὶ παρὰ τὸ ἰέναι τὸ
σημαῖνον τὸ θεραπεύεσθαι· ἡ γὰρ ἀνία ἐμποδιστική ἐστιν τοῦ
προκόπτειν· καὶ παρὰ τὸ ἄνω, ἀνύω γέγονεν ἀνία, διανυστικὴ καὶ
πρακτικὴ καὶ διὰ τὸ μὴ ἔχειν ἀντιπαρακείμενον ῥῆμα διὰ τοῦ
ευω διὰ τοῦ ι γράφεται, ὡς καὶ τὸ μανία· πενία· γωνία.
<Ἀσκαλωνίτης>: Διὰ τοῦ ι τὸ νι· τὰ γὰρ εἰς της λήγοντα
ὑπὲρ δύο συλλαβὰς βαρύτονα, εἴτε ἁπλᾶ, εἴτε σύνθετα, μὴ
ἔχοντα ἀντιπαρακείμενον τὸ ο, μήτε ἀπὸ πρωτοτύπου τὸ ε, μήτε
ἀπὸ πλεονασμοῦ τὸ ι, ἑνὶ φωνήεντι παραλήγεται· οἷον, Ἀσκα-
λωνίτης· μνηματίτης· σημαίνει δὲ τὸν ἐπιτάφιον λόγον· πο-
λίτης· μυθίτης, σημαίνει δὲ τὸν στασιαστήν· τεμενίτης· Σι-
κελιώτης· στρατιώτης.
<Ἀλείτης>: Τὸ λει δίφθογγον· σημαίνει καὶ τὸν ἁμαρτωλόν·
τὸ λει δίφθογγον γράφεται· ἢ παρὰ τὸ ἀλοίτης τροπῇ τῆς οι
εἰς ει· διὰ δὲ τὸ ἀντιπαρακεῖσθαι τὸ ο, κατὰ τοῦτο γράφεται διὰ
διφθόγγου· ἀλείτης, ἀλοίτης· ὥσπερ σπείρω σπορὰ, καὶ φθείρω,
φθορά· ἔχει γὰρ τὸ ε ἐγκείμενον, ὡς εἴρηται· ὥσπερ σπείρω,
σπορὰ, καὶ φθείρω, φθορὰ, οὕτως οὖν καὶ ἀλείτης διὰ διφθόγγου,
διὰ τὸ ἐν τῷ ἀλοίτης ἔχειν τὸ ο.
<Ἀλιτήριος>: Ὄ ἐστιν ἀπὸ τοῖ ἀλιτρός· σημαίνει δὲ τὸν
ἁμαρτωλόν· διὰ τοῦ ι τὸ λι· τὸ τη η· ἀλιτρός ἐστιν παρὰ τὸ
στέρησιν ἔχειν τῆς λιτῆς· τὸ λιτὴ δὲ διὰ τοῦ ι γράφεται· τὰ
γὰρ ἔχοντα τὸ τη οὐ θέλουσι τῇ ει διφθόγγῳ παραλήγεσθαι·
οἷον, Ἀφροδίτη· ἀμφίτη· πλὴν τοῦ εἰρκτὴ, τοῦτο γὰρ διὰ τῆς
ει διφθόγγου γράφεται· ἔστιν δὲ τοῦτο παρὰ τὸ ἀλιτεῖν
ῥῆμα.
<Ἀκαλλερείτης>: Τὸ ρει δίφθογγον· δεῖ γὰρ γινώσκειν, ὅτι
πάντα τὰ παρὰ τὸ ῥέειν διὰ τῆς ει διφθόγγου γράφεται· οἷον,
εὐρείτης· βαθυρείτης· οὕτως οὖν καὶ ἀκαλλαρείτης· σημαίνει
τὸ ἡσύχως ῥέειν· ἀκαλλαρείτης γέγονεν ἐκ τοῦ ἀκαλὰ, ὅ ἐστιν
τὸ ἡσύχως ῥέον.
<Ἀρτεμίσιον>: Ἀφροδίσιον· ι ἀμφότεραι αἱ συλλαβαί· ἡ
παράδοσις.
170
<Ἀγχίσης>: Διὰ τοῦ ι τὸ χι· ἔστιν γὰρ παρὰ τὸ ἄγχι, καὶ
ἀντὶ, καὶ ἀμφὶ τὰς προθέσεις· τὰ γὰρ διὰ τοῦ ισης πάντα διὰ
τοῦ ι γράφεται.
<Ἀδήριτος>: Διὰ τοῦ ι· ἔστιν δῆρις, δηρίω, ὥσπερ κόνις, κονίω,
καὶ μήτις, μητίω· τούτου τοῦ δηρίω ὁ παθητικὸς παρακείμενος
δεδήριμαι, δεδήρισαι, δεδήριται, διὰ τοῦ ι· καὶ λοιπὸν ἐκεῖθεν
ἀδήριτος διὰ τοῦ ι· καὶ ἄλλως δὲ τὰ διὰ τοῦ ιτος ἀποστρέ-
φονται τὴν ει δίφθογγον· οἷον, ἄτιτος ὁ ἀτιμώρητος· ἀκόνιτος·
Ἐπαφρόδιτος· Θεοδώριτος· καὶ ὅμοια.
<Ἄϊκες>: Ἔστιν αἱ ὁρμαὶ, καὶ διὰ τοῦ ι γράφεται· ἀπο-
βάλλων γὰρ ὁ μέλλων τὸ ω, ἀποτελεῖ ὄνομα· οἷον, τρώσω, τρώς·
θήσω, θής· οὕτω καὶ ἀΐσσω, ἀΐξω διὰ τοῦ ι, καὶ κατὰ ἀποβολὴν
τοῦ ω γίνεται ἄϊξ, καὶ λοιπὸν ἐκεῖθεν ἄϊκες· καὶ πάλιν τὰ εἰς ξ
λήγοντα ἀποστρέφονται τὴν ει δίφθογγον· οἷον, πέρδιξ· μάστιξ·
θρίξ· οὕτως οὖν καὶ ἄϊξ.
<Ἀφροδίτη>: Διὰ τοῦ ι τὸ δι· ὥσπερ ἀπὸ τοῦ φυτὸν γίνεται
φυτρὸς, καὶ φιτρὸς, κατὰ τροπὴν τοῦ υ εἰς ι, ὅ ἐστιν κορμός· καὶ
ἀπὸ τοῦ δύο φέρειν γίνεται δύφρος, καὶ τροπῇ τοῦ υ εἰς ι δί-
φρος, ὅ ἐστιν ἇρμα ἀπὸ τοῦ δύο φέρειν· τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ
ἀπὸ τοῦ ἀναδύσα καὶ τοῦ ἀφροῦ ἀνέρχεσθαι, γίνεται ἀφροδύτη,
καὶ κατὰ τροπὴν τοῦ υ εἰς ι Ἀφροδίτη· εἰ δὲ καὶ, ὡς προείρηται,
τὰ εἰς τη λήγοντα ὑπὲρ δύο συλλαβὰς βαρύτονα ἐνὶ φωνήεντι
παραλήγεται· γέγονε δὲ παρὰ τοῦ ἀφρὸν Ἀφροδίτη· λέγεται δὲ
Ἀφροδίτη παρὰ τὴν ἀφροσύνην· ἐναντία γάρ ἐστιν αὕτη τῇ
φρονήσει.
<Ἀκραγαντῖνος>: Διὰ τοῦ ι μακροῦ· τὰ γὰρ διὰ τοῦ ινος
ὀνόματα πρὸ τέλους ἔχοντα τὸν τόνον, μὴ ἔχοντα ἀπὸ πλεονα-
σμοῦ τὸ ι, ἀποστρέφονται τὴν ει δίφθογγον, καὶ πάντα ἐκτεί-
νουσι τὸ ι, καὶ προπερισπῶσιν· οἷον, ἀγαθῖνος καὶ τὰ ὅμοια·
πλὴν τοῦ ἐχίνος· τοῦτο γὰρ βραχὺ ἔχει τὸ ι, καὶ παροξύνεται·
τὰ δὲ διὰ τοῦ ινος προπαροξύτονα συστέλλουσι τὸ ι· οἷον, φή-
γινος· λίθινος· δρύϊνος· χωρὶς τοῦ κάμινος.
<Ἀδρηστίνη· Αἰητίνη>: Διὰ τοῦ η τὸ δρη· τὸ τι ι· τὰ γὰρ
διὰ τοῦ ινη μονογενῆ, μὴ γενόμενα ἀπὸ ἐπιθέτων κύρια, ἀποστρέ-
171
φονται τὴν διὰ τῆς ει διφθόγγου γραφήν· οἷον, Ὠκεανίνη·
Εὐηνίνη· ἰατρίνη, καὶ τὰ ὅμοια.
<Ἀργυροδίνης>: Σημαίνει δὲ τὴν συστροφήν· διὰ τοῦ ι γρά-
φεται, διὰ τὸν χαρακτῆρα τῶν διὰ τοῦ ινη· καὶ πάλιν οἱ Αἰολεῖς
δίννας λέγουσι, καὶ οὐχὶ δέννας· ἐὰν γὰρ δέννας, διὰ τῆς ει δι-
φθόγγου εἶχεν γράφεσθαι· ἀλλὰ δίννας λέγουσιν, ἤγουν διὰ τοῦ
ι· τὰ γὰρ διὰ τοῦ ινης ἀποστρέφονται τὴν ει δίφθογγον.
<Αἴγινα>: Ὄνομα πόλεως, διὰ τοῦ ι γράφεται· τὰ γὰρ διὰ
τοῦ ινα ἀποστρέφονται τὴν ει δίφθογγον, χωρὶς τοῦ πεῖνα· ἔστιν
δὲ ταῦτα· Μαρίνα· Ἁρπίνα· Ἰουστῖνα· Φαυστῖνα· Ἀντωνῖνα·
Κωνσταντῖνα.
<Ἀεργία>: Διὰ τοῦ ι γράφεται· τὰ γὰρ ἀπὸ τῶν εἰς ος συν-
θέτων, καὶ τῶν ἀπὸ τῶν εἰς ος ἁπλῶν, μὴ ἐχόντων ἀντιπαρακεί-
μενα ῥήματα διὰ τοῦ ευω, διὰ τοῦ ια γινόμενα θηλυκὰ, πρὸ μῖας
τὸν τόνον ἔχοντα, διὰ τοῦ ι γράφεται· οἷον, κακὸς, κακία· σοφὸς,
σοφία· ὑπερήφανος, ὑπερηφανία· εὔκαιρος εὐκαιρία οὕτως καὶ
ἀεργὸς, ἀεργία· πλὴν τοῦ βοηθὸς, βοήθεια, καὶ εὔερος, εὐέρεια·
καὶ τῶν διὰ τοῦ ευω, μοιχεύω, μοιχεῖα, καὶ τὰ ὅμοια.
<Ἄϊος>: Σημαίνει δὲ τὸν ἀκούοντα· καὶ διὰ τοῦ ι γράφεται·
γέγονεν δὲ ἀπὸ τοῦ ἀΐων, ἄϊος· σημαίνει τὸ ἄϊρος· ἔστιν δὲ τὸ
ἐπικληθέν.
<Ἀλγίων· Αἰσχίων>: Διὰ τοῦ ι γράφεται· τὰ γὰρ εἰς ων
καθαρὰ συγκριτικὰ οὐ παραλήγονται τὴν ει δίφθογγον, ἀλλὰ τὸ
ι· αἰσχίων· βραδίων· ταχίων· ἰδίων· γλυκίων· καὶ τὰ ὅμοια·
πλὴν τοῦ χερείων· ἀργείων· πλείων· μείων.
<Ἀρίων>: Τὸ κύριον ὄνομα διὰ τοῦ ι γράφεται, κατὰ διαστο-
λὴν τῶν συγκριτικῶν· τὸ δὲ ἄρειος ἀπὸ τοῦ ἄρεως γεγονὸς, ἤγουν
τοῦ σημαίνοντος τὸν ἀνδρεῖον, διὰ τῆς ει διφθόγγου γρά-
φεται.
<Ἀκριβής>: Διὰ τοῦ ι γράφεται· ὥσπερ ἀπὸ τοῦ ἀφροδύτη
γίνεται Ἀφροδίτη, τροπῆ τοῦ υ εἰς ι· τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ ἀπὸ
τοῦ ἀκρυβὴς γίνεται ἀκριβὴς διὰ τοῦ ι· καὶ γὰρ τὸν ἀκριβῆ
οὐδεῖς δύναται κρυβεῖν ἢ λαθεῖν.
172
<Ἀρτεμίσιος>: Διὰ τοῦ ι· τὸ μι βραχὺ, τὸ δὲ σι διὰ τοῦ ι
μακροῦ· τὰ γὰρ διὰ τοῦ ισιος οὐδέτερα, καὶ διὰ τοῦ ισια, καὶ
διὰ τοῦ ισιον οὐδέτερα, ἀποστρέφονται τὴν ει δίφθογγον· τουτ-
έστιν ἀφροδίσιος, ἀφροδισία, καὶ ἀφροδίσιον.
<Ἁψίς>: Διὰ τοῦ ι· τὰ εἰς ις ἀπὸ μελλόντων γινόμενα, βα-
ρύνεται καὶ συστέλλει τὸ ι· ὡς τὸ πράξω, πράξις· λέξω, λέξις·
ἅψω, ἁψίς· ἡ γὰρ ἁψὶς συνημμένη ἐστίν· καὶ διὰ τοῦ ι ἐκ-
τείνειν καὶ ὀξύνεται· τὰ γὰρ εἰς ις ἁπλᾶ ἐκτείνονται τὸ ι ἐπὶ
τέλους ἔχουσι τὸν τόνον· οἷον, κνημίς· κρηπίς· ψηφίς· οὕτως
καὶ ἁψίς· τὰ γὰρ εἰς ις ὀξύτονα ὑπὲρ μίαν συλλαβὴν ἀποστρέ-
φονται τὴν ει δίφθογγον, χωρὶς τοῦ κλεὶς καὶ ἀντηρείς.
<Ἀμνισός>: Ὁ ποταμός· διὰ τοῦ ι γράφεται· τὰ γὰρ εἰς ος
τρισύλλαβα πλὴν ὀνομάτων ποταμῶν διὰ τοῦ ι γράφεται· οἷον,
Ἀμνισός· Κιφισός· Ἰλισός· ἐπὶ δὲ ποταμῶν διὰ τῆς ει δι-
φθόγγου· οἷον, Ἀλφειός· Πηνειός· Σπερχειός· Ὀλμειός.
<Ἀκιδαλίνη>: Ἔστιν δὲ ὄνομα κρήνης· παρὰ τὸ Ἀκὶς,
Ἀκίδος.
<Ἀκονιτί· Ἀμοϊτί· Ἀμισθί>: Καὶ τὰ τούτων ὅμοια διὰ
τοῦ ι γράφεται ὡς ἐπιῤῥήματα· ἀνωϊτί· ἀκλαυστί· ἀνηθελητί·
καὶ ἀπορὶ, καὶ τὰ τούτοις ὅμοια πάντα διὰ τοῦ ι γράφεται·
πλὴν τῶν διὰ τοῦ θ· λ· μ· ξ· ρ· φ· χ· ταῦτα γὰρ διὰ τῆς
ει διφθόγγου γράφονται· οἷον, διὰ τοῦ θ· ἀμυθεὶ, ἀθεεί· τὸ λ·
ἀσυλεί· τὸ μ· πανδημεί· τὸ ξ· αὐτολεξεί· τὸ ρ· ἀμετρεί· τὸ
αὐτοχειρὶ δὲ διὰ τοῦ ι· τὸ φ· παμψηφεί· τὸ χ· τριστοιχεί·
καὶ τὰ σύνθετα δὲ ὁμοίως διὰ τῆς ει διφθόγγου, ἔχοντα τὸ τ·
ἀμηνυτεί· ἀνιδρωτεί· ἀναιμοτεί· ἀκηρυκτεί· ἀνωμοτεί· φιετεί·
ἀνοτητεί· ἀκληρωτεί· ἀνιδιτεί· ἀκλαυστεί· ἁμαρτεί· ἀνθεω-
ρητεί· ἀνηθελητεί· ἐγρηγορητεί· ἐθελοτεί· ἄνευ δὲ τούτων, διὰ
τοῦ ι γράφονται τὰ λοιπὰ, καὶ τὰ τούτοις ὅμοια· Τὰ ἀπὸ τῶν
εἰς ος μικρὸν εἰς ως μέγα μεταποιούμενα· οἷον, μεγάλως·
σοφῶς· καλῶς· καὶ τὰ ὅμοια· καὶ τὸ οἱονεὶ καὶ τὰ καθαρεύοντα
δὲ διὰ τῆς ει διφθόγγου γράφεται· οἷον, ἀθεεί· αὐτοβοεί.
173
<Ἀΐτης>: Διὰ τοῦ ι γράφεται· πάντα γὰρ τὰ διὰ τοῦ ιτης
διὰ τοῦ ι γράφεται κατὰ τὸν κανόνα τοῦ Ἀσκαλωνίτης· ἀΐτης
δέ ἐστι ὁ ἐρώμενος· οἱονεὶ ὁμοΐτης τις ὤν.
<Ἀϊτίας>: Σημαίνει δὲ τὰς ἐρωτικάς· διὰ τοῦ ι· ὥσπερ ἀπὸ
τοῦ ὁ δεσπότης ἀρσενικοῦ γίνεται ἡ δεσπότις διὰ τοῦ ι, οὕτως
καὶ ἀπὸ τοῦ ἀΐτης, ἡ ἀΐτις, ἀΐτιδος, καὶ ἐκεῖθεν ἀϊτίας.
<Ἄφιξις>: Διὰ τοῦ ι γράφεται· γέγονε δὲ ἀπὸ τῶν παθητικῶν
ῥημάτων ἐκ τοῦ ἀφίγμαι, ἀφίξαι, ἀφίκται· καὶ τὸ ἱκανὸς παρὰ
τὸ ἱκέσθαι, εἰς πάντα γὰρ δύναται παραγένεσθαι ὁ ἱκανός· οὕτως
καὶ ἄφιξις διὰ τοῦ ι· καὶ ἄλλως· τὰ ἀμφιβαλλόμενα κατὰ
τὴν γραφὴν, καὶ ἔχοντα ἢ τὸ ι, ἢ τὸ ν ἐπιφερόμενα, διὰ μόνου
τοῦ ι γράφεται· οἷον, Ἴρις· Ἴλιον· δριμύς· βριθύς· Τιφύς· ῥιπίς·
οὕτως οὖν καὶ ἄφιξις διὰ τοῦ ι.
<Ἀργυρίδιον>: Διὰ τοῦ ι τὸ ρι· ἐκ τοῦ ἀργυρὸς, ἀργύριον,
ἀργυρίδιον, τροπῇ τοῦ ο εἰς ι, καὶ μακρὸν αὐτὸ ἔχει.
<Ἀμφιτρίτη>: Διὰ τοῦ ι γράφεται κατὰ τὴν παράδοσιν·
Ἀμφιτρίτη δέ ἐστιν ἡ θάλασσα· γράφεται δὲ διὰ τοῦ ι, ὅτι τὰ
εἰς τη λήγοντα θηλυκὰ βαρύτονα ὑπὲρ δύο συλλαβὰς ἑνὶ φω-
νήεντι παραλήγονται· οἷον, Θεοδότη· μελέτη· Ἀφροδίτη· οὕτως
οὖν καὶ Ἀμφιτρίτη.
<Ἀντηρείδης>: Διὰ τῆς ει διφθόγγου· εἰς ὃ ἐπερείδεταί
τις· τοῦτο δὲ καὶ κατὰ τὴν παράδοσιν διὰ τῆς ει διφθόγγου
γράφεται· ἀπὸ τοῦ Ἀτρεὺς γὰρ καὶ Αἰγεὺς ὄντα, διὰ τῆς ει θέ-
λουσι γράφεσθαι· τὸ δὲ Ἀλκείδης ἐκ τοῦ ἀλκαῖος τροπῇ τῆς
αι διφθόγγου εἰς τὴν ει.
<Ἀργεῖος>: Διὰ τῆς ει διφθόγγου· οἱ γὰρ Αἰολεῖς Ἀργεΐος
λέγουσιν διϊστῶντες τὸ ι· καὶ κατὰ κρᾶσιν ἡμεῖς τοῦ ε καὶ ι
λέγομεν Ἀργεῖος· καὶ ἄλλως· τὰ γὰρ τοιαῦτα πρὸ μιᾶς τὸν
τόνον ἔχοντα, καὶ ἐν τῇ πρώτῃ συλλαβῇ τὸ α, μεθ' οὗ ἐστι δύο
σύμφωνα ἢ καὶ πλείονα, διὰ τῆς ει διφθόγγου γράφεται· οἷον,
ἀστεῖος· Καδμεῖος· ἀνδρεῖος· Ἀργεῖος· Βακχεῖος· πλὴν τοῦ
ναντίος· καὶ ἄλλως δὲ κατὰ ιω τὸν χαρακτῆρα λέγοντα, ὅτι τὸ
Ἀργεῖος διὰ τῆς ει διφθόγγου γράφεται· ἐπειδὴ τὰ κτητικὰ
τὰ ὑπὲρ δύο συλλαβὰς ἔχοντα μακρὰν τὴν παραλήγουσαν, οὐ-
174
δέποτε διὰ τοῦ ι γράφεται, ἀλλὰ διὰ διφθόγγου· οἷον, Αἰαντεῖος·
κυνεῖος· αἰγεῖος· ἀνθρωπεῖος· οὕτως οὖν καὶ Ἀργεῖος.
<Ἀργύρειος>: Τὸ μετουσιαστικὸν, διὰ τῆς ει διφθόγγου τὸ
ρει· παρὰ γὰρ τὸ ἀργύρεος ἐστὶν προσθήκῃ τοῦ ι ἀργύρειος,
ὁμοίως ἀχρεῖος· παρὰ γὰρ τὸ χρέα, χρεῖα· ἀνδρεῖος, καὶ ἀνδρεῖα,
καὶ ἀνδρεῖον.
<Ἀνδρεῖα>: Διὰ τῆς ει διφθόγγου· ὁ γὰρ Ὦρος εἶπεν, ὅτι
εὕρηται κατὰ διάστασιν ἀνδρεΐα, καὶ κατὰ κρᾶσιν ἀνδρεῖα, ἀν-
δρεῖος, καὶ ἡ παράδοσις δὲ οὕτως αὐτὸ γράφει.
<Ἀστερόεις>: Αἱματόεις· διὰ τῆς ει διφθόγγου· τὰ γὰρ εἰς
εις, εἰς εν ἔχοντα τὸ οὐδέτερον, διὰ τῆς ει διφθόγγου γράφεται·
οἷον, χαρίεις, χαρίεν· τιμήεις, τιμῆεν· καὶ τὰ ὅμοια· ἄλλως δὲ
τὰ διὰ τοῦ εντος κλινόμενα διὰ τῆς ει διφθόγγου γράφεται·
δαφνήεις, δαφνήεντος· οὕτως οὖν καὶ ἀστερόεις, ἀστερόεντος·
καὶ αἱματόεις, αἱματόεντος· καὶ ἄλλως· ὅτι οἱ Δωριεῖς ἄνευ
τοῦ ι προφέρονται αὐτό· οἷον, ἀστερόες· αἱματόες· καὶ ἡμεῖς
λοιπὸν προσθέσει τοῦ ι γράφομεν.
<Ἀρνειός>: Ὀξύτονον διὰ τῆς ει διφθόγγου· διὰ τὸ ἀρνεός·
καὶ ἄλλως, ὥσπερ ἀπὸ τοῦ ἀδελφὸς γίνεται ἀδελφειὸς, κατὰ
πλεονασμὸν τῆς ει διφθόγγου· οὕτως καὶ ἀρνὸς, ἀρνειός· καὶ διὰ
τοῦτο ὀξύνεται.
<Ἀρνεῖος>: Ὁ μὴν προπερισπώμενον· τὰ γὰρ διὰ τοῦ ειος
τρισύλλαβα πρὸ μιᾶς ἔχοντα τὸν τόνον, ἔχοντα ἐν τῇ πρώτῃ
συλλαβῇ τὸ α, μεθ' οὗ ἐστὶ δύο σύμφωνα ἢ καὶ πλείονα, διὰ
τῆς ει διφθόγγου γράφεται· οἷον, ἀνδρεῖος· ἀστεῖος, καὶ τὰ
ὅμοια· πλὴν τοῦ ναντίος.
<Ἄρνειος>: Ὁ ποὺς προπαροξύτονον, καὶ διὰ τῆς ει διφθόγ-
γου γράφεται· τὰ γὰρ διὰ τοῦ ειος σημαίνοντα μέρος σωματι-
κὸν διὰ τῆς ει διφθόγγου γράφεται· οἷον, ἀνθρώπειος χείρ· ἄρ-
νειος πούς.
<Ἀδελφειός>: Διὰ τῆς ει διφθόγγου· παρὰ τὸ ἀδελφεὸς,
ἀδελφὸς καὶ ἀδελφειὸς, κατὰ πλεονασμὸν τῆς ει, ὡς εἴρηται ἐν
τῷ περὶ τοῦ ἀρνειός.
<Ἀφνειός>: Ὀξυτόνως σημαίνει τὸν πλούσιον, διὰ τῆς ει
175
διφθόγγου· διὰ τὸ καὶ χωρὶς αὐτὸ τοῦ ι εὑρεθῆναι, ἀφνεὸς, καὶ
κατὰ πλεονασμὸν τοῦ ι ἀφνειός.
<Ἀΐδιος>: Διὰ τοῦ ι· καὶ πάντα τὰ τοιαῦτα, ἀρσενικὰ, θη-
λυκὰ, οὐδέτερα, οὕτως γράφονται.
<Ἀγρεῖος>: Ὄ ἐστιν ἀγροῖκος, διὰ τῆς ει διφθόγγου τῶν
κατὰ τοῦ ἀρνεῖος· Ἄγριος δὲ ὁ ἀνήμερος διὰ τοῦ ι, καὶ προπαρ-
οξύνεται κατὰ τὴν παράδοσιν τοῦ ποιητοῦ· ἠγριωμένος γάρ.
<Ἀλείφω>: Τὸ λει δίφθογγος· τὰ γὰρ ἔχοντα τὸ ο ἀντι-
παρακείμενον ἔχουσι τὸ ε ἐγκείμενον· οἷον, λέγω, λόγος· δέρω,
δορά· οὕτως καὶ ἀλείφω, ἀλοιφὴ, ὅ ἐστι τὸ ἄλειμμα, διὰ τῆς ει
διφθόγγου τροπῇ τοῦ ο εἰς ε· τὰ δὲ ὀνόματα τὰ ἐκ τοῦ ἀλείφω
γινόμενα, εἰ μὲν διὰ τοῦ πτ ἐκφέρονται, φυλάττει τὴν ει δί-
φθογγον· οἷον, ἀλειπτὸν, ἀνήλειπτον· εἰ δὲ διὰ τοῦ φ ἐκφέρον-
ται σύνθετα ὄντα, διὰ τοῦ ι γράφονται· οἷον, ἐπηλιφής· πισση-
λιφής.
<Ἄλειφα> καὶ <Ἄλειφαρ>: Σημαίνει δὲ τὸ ἄλειμμα· διὰ τῆς ει
διφθόγγου· ἀπὸ γὰρ τοῦ ἀλείφω γέγονεν, φυλαχθείσης τῆς λει
συλλαβῆς διφθόγγου.
<Ἀφιείμενοι> καὶ <Εἴμενος>: Ὀμοίως ει· ἀμφιεμμένοι γὰρ
συναλειφή.
<Ἀγείρω>: Διὰ τῆς ει διφθόγγου· οἱ γὰρ Αἰολεῖς ἀγέῤῥω
λέγουσιν, καὶ παρὰ τὸ ἀγερῶ, ἀγείρω· καὶ παρὰ τὸ ἔχειν ἀντι-
παρακείμενον τὸ ο· οἷον, ἀγορὰ, ὡς ἀλείφω, ἀλοιφή· γράφεται
διὰ τῆς ει διφθόγγου.
<Ἀείρω>: Τὸ οἰκτείρω· διὰ τῆς ει διφθόγγου· οἱ γὰρ Αἰ-
ολεῖς ἀέῤῥω λέγουσιν· ἡμεῖς δὲ τὸν μέλλοντα λέγομεν ἀερῶ·
καὶ πλεονασμῷ τοῦ ι ἀείρω· καὶ διὰ τὸ ἔχειν τὸ ἄειρον ἀντι-
παρακείμενον τὸ ο ἐν τῷ ἀορτήρ.
<Ἀμείβω>: Διὰ τῆς ει διφθόγγου, διὰ τὸ ἔχειν ἀντιπαρακεί-
μενον τὸ ο ἐν τῷ ἀμοιβὴ, ὥσπερ λείβω, λοιβή· ἀλείφω, ἀλοι-
φή· οὕτως καὶ ἀμείβω, ἀμοιβή.
<Ἀπείλω> καὶ <Ἀπειλή>: Διὰ τῆς ει διφθόγγου· οἱ γὰρ
Αἰολεῖς διὰ τοῦ ε ἐκφέρουσιν αὐτά· οἷον, ἀπέλλω, ἀπελλή·
ὥσπερ κείρω, κερῶ.
176
<Ἀνηρείψαντο>: Δίφθογγος τὸ ρει· ἀνερέψαντο γάρ.
<Ἀμείψας>: Διὰ τῆς ει διφθόγγου τὸ μει, κατὰ τὸν κανόνα
τοῦ ἀμείβω· ἀμείβω γὰρ καὶ ἀμείψας.
<Αἰνείας>: Διὰ τῆς ει διφθόγγου τὸ νει· εὕρηται γὰρ καὶ
Αἰνέας λεγόμενον· καὶ προσθέσει τοῦ ἰῶτα Αἰνείας.
<Ἀμείνω>: Διὰ τῆς ει διφθόγγου· παρὰ τὸ μείων, καὶ πλε-
ονασμῷ τοῦ ν ἀμείνων· καὶ πάλιν καὶ παρὰ τὸ μείω γέγονεν
ἀμέων, καὶ πλεονασμῷ τοῦ ι ἀμείων, τουτέστιν, ὁ μὴ μένων,
ἀλλ' ὑπὸ πάντων περιάρπαστος γενόμενος δι' ἐξοχήν.
<Αὐγείας>: δίφθογγος τὸ γει· ἀπὸ γὰρ τοῦ αὐγὴ αὐγέας,
καὶ κατὰ πλεονασμὸν τοῦ ι Αὐγείας.
<Ἀπόδειξις>: Τὸ δει δίφθογγος· Ἡρόδοτος γὰρ ἀπόδεξις
ἔγραψεν ἐν ὑπομνήματι αὐτοῦ, καὶ προσθήκῃ τοῦ ι ἀπόδειξις.
<Ἀλεείνω>: Τὸ ει δίφθογγον· τὰ γὰρ διὰ τοῦ εινω ὑπὲρ δύο
συλλαβὰς βαρύτονα τῇ ει διφθόγγῳ παραλήγει· οἷον, φαείνω·
ἀλεείνω· χωρὶς τοῦ ὀρίνω· ὠδίνω, ὅ ἐστι τὸ τίκτω· ταῦτα γὰρ
διὰ τοῦ ι γράφεται· γέγονεν δὲ τὸ ἀλεείνω οὕτως· ἔστιν ἀλέα
ἡ θερμασία, καὶ ἐκ τούτου γίνεται ἀλεείνω· οἱονεὶ εἰς τὴν θερ-
μασίαν ἐκ τοῦ ψύχους ἀποφεύγω.
<Ἀνθρωπίσκος>: Διὰ τοῦ ι· καὶ πάντα τὰ εἰς κος ὑποκο-
ριστικά· ἃ ὡς ὑποκοριστικὰ καὶ παροξύνεται, καί ἐστιν πάντα
ὑπὲρ δύο συλλαβὰς, καὶ διᾶ τοῦ ι γράφεται· οἷον, Ἀπολλω-
νίσκος· μειρακίσκος· ἀστερίσκος, καὶ ὅσα ὅμοια.
<Ἀφιείμενοι>: Σημαίνει τὸ ἐνδεδυμένοι· διὰ τῆς ει διφθόγ-
γου· εὕρηται γὰρ παρὰ τοῖς Αἰολεῦσιν καὶ χωρὶς τοῦ ι· οἷον,
ἀφιεμένοι· καὶ παρὰ τὸ ἕω δὲ, ὃ σημαίνει τὸ ἐνδύομαι· τοῦ ὁ
μέλλων ἕσω, καὶ πάλιν ὁ ἐνεργητικὸς παρακείμενος εἷα, καὶ ὁ
παθητικὸς εἷμαι, ἡ μετοχὴ εἵμενος, καὶ ἐν συνθέσει ἀφιείμενος.
<Ἀτρείων>: Διὰ τῆς ει διφθόγγου· ἐκ τοῦ Ἀτρεὸς ἀτρειών.
<Ἀγγείλας>: Διὰ διφθόγγου· ἐκ τοῦ ἀγγέλω γάρ· καὶ
ὥσπερ ἀποστέλλω, ἀποστείλας· καὶ ἐκ τοῦ ἀγγέλλω, ἀγγείλας,
καὶ τὰ ὅμοια.
<Ἀεί>: Διὰ τῆς ει διφθόγγου· εὕρηται γὰρ καὶ χωρὶς τοῦ ι·
177
οἷον, αἰὲν καὶ αἰὲς, καὶ κατὰ ἀφαίρεσιν τοῦ ι ἐκ τοῦ α, καὶ
προσθήκῃ εἰς τὸ ε ἀεί· καὶ τὸ ἄϊδι ἐκ τούτου γέγονεν ἀπὸ τοῦ
ε· οἷον, ἀεῖον.
<Ἀρειή>: Σημαίνει τὴν ἐν πολέμῳ ἀπειλήν· τὸ ρει δίφθογ-
γον· παρὰ γὰρ τὴν Ἄρεως γενικὴν γέγονεν ἀρέα, καὶ κατὰ πλεο-
νασμὸν τοῦ ι ἀρεῖα, καὶ τροπῇ Ἰωνικῇ τοῦ α εἰς η ἀρειή·
ὥσπερ πείνα, πείνη.
<Ἀείδηλον>: Σημαίνει δὲ τὸ λίαν ὁρατόν· διὰ τῆς ει γράφε-
ται· γέγονεν δὲ ἀπὸ τοῦ εἴδω, εἴδελος, καὶ ἐν συνθέσει ἀείδελος·
τουτέστιν ὁ μὴ θεωρούμενος· καὶ ἀπὸ τοῦ ἀεὶ δὲ γέγονεν ἀεί-
δελον.
<Ἀείκελλος>: Τὸ ει δίφθογγον· ἀπὸ τοῦ εἴκω, τοῦ σημαί-
νοντος τὸ ὁμοιῶ, γέγονεν εἴκελλος, καὶ ἐκεῖθεν ἀείκελλος, τοῦτ'
ἔστιν ὁ ἀνόμοιος.
<Ἄρειος>: Καὶ τὸ κύριον οὕτως ἐγράφει.
<Ἀεικής>: Ἔστιν δὲ ὁ ἀναιδὴς καὶ σκληρὸς, παρὰ τὸ μὴ εἴ-
κειν καὶ ὑποχωρεῖν· διὰ τῆς ει διφθόγγου· τὸ ει γὰρ ἐκ τοῦ
εἴκω γέγονεν τοῦ σημαίνοντος τὸ ὑποχωρῶ, ἐξ οὗ καὶ τὸ οἶκος·
οἱονεὶ εἰς ὃν ὑποχωροῦμεν· γίνεται ἀεικής.
<Ἀτειρής>: Ὁ ἀκαταπόνητος· τὸ τει δίφθογγον· τὰ γὰρ διὰ
τοῦ ειρω ἀποστρέφονται τὴν διὰ τοῦ ι μόνου γραφήν· οἷον,
κείρω· σπείρω· φθείρω· εἵρω τὸ συμπλέκω· ἀείρω τὸ οἰκτείρω·
οὕτως καὶ τείρω ἀτειρής· καὶ ἄλλως· ἐκ τοῦ ἀτερὴς γέγονεν
πλεονασμῷ τοῦ ι ἀτειρής· οἱονεὶ μὴ ὢν ἁπαλός.
<Ἀλφειός>: Διὰ τῆς ει διφθόγγου· εὕρηται γὰρ καὶ χωρὶς
τοῦ ι Ἀλφεὸς, καὶ κατὰ πλεονασμὸν τοῦ ι Ἀλφειός· λέγεται
δὲ Ἀλφειὸς παρὰ τὸ θεραπεύειν τοὺς ἀλφοὺς, ὅ ἐστιν εἶδος
λέπρας· ἐκ τούτου οὕτως ὀνομάσθη.
<Αἴγειρος>: Διὰ διφθόγγου τὰ δύο· εὕρηται γὰρ καὶ χωρὶς
τοῦ ι· οἷον, αἴγερον, καὶ κατὰ πλεονασμὸν τοῦ ι αἴγειρος· τὰ
γὰρ εἰς ρος ῥηματικὰ τῇ ει διφθόγγῳ θέλουσι παραλήγεσθαι·
οἷον, ἀείσσω αἴγειρος· μάσσω, μάγειρος· ὀνῶ, ὄνειρος· τὸ δὲ αι
τῆς πρώτης συλλαβῆς γέγονεν ἀπὸ τοῦ ἀΐσσω αἴγειρος, κατὰ
κρᾶσιν.
178
<Ἀχρεῖος>: Δίφθογγον· καὶ προπερισπᾶται παρὰ τὸ χρέος.
<Ἄπειρος>: Εἴτε ἐπὶ τοῦ ἀμαθοῦς, εἴτε ἐπὶ τοῦ μεγάλου,
διὰ διφθόγγου γράφεται· ἐπὶ μὲν τοῦ ἀμαθοῦς ἐκ τοῦ πεῖρα
γέγονεν ἄπειρος· οἷον, ὁ ἐστερημένος τῆς πείρας· τὸ δὲ πεῖρα
διὰ διφθόγγου γράφεται, οἱ γὰρ Αἰολεῖς πέρα λέγουσιν· ἐπὶ δὲ
τοῦ μεγάλου καὶ αὐτὸ διὰ τῆς ει διφθόγγου, ὅτι ἀπὸ τοῦ πέρας
γέγονεν ἄπερος, καὶ κατὰ πλεονασμὸν τοῦ ι ἄπειρος, οἱονεὶ ὁ μὴ
ἔχων πέρας.
<Ἀνδρειφόντης>: Σημαίνει δὲ τὸν φονεύοντα τοὺς ἄνδρας·
διὰ τῆς ει διφθόγγου· γέγονεν δὲ ἀπὸ τοῦ ἀνδρεφόντης κατὰ
πλεονασμὸν τοῦ ι ἀνδρειφόντης.
<Ἀλεξάνδρεια: Ἀντιόχεια>: Διὰ τῆς ει διφθόγγου· τὰ
γὰρ διὰ τοῦ εια προπαροξύτονα ἀποστρέφονται τὴν διὰ τοῦ ι
γραφήν· οἷον, ἀναίδεια· ἀλήθεια· εὔκλεια· εὐγένεια· ἐπιφάνεια·
ἄδεια· ἀπέχθεια· ἀπώλεια· ἄνθεια· θάλεια· ἀδράλεια, ἀσφά-
λεια· χωρὶς τῶν διὰ τοῦ τρια· οἷον, ἐλέτρια· λεκάστρια· ση-
μαίνει δὲ τὴν πόρνην· ταῦτα γὰρ διὰ τοῦ ι γράφεται.
<Αἰλία>: Τὸ αι δίφθογγον· τὸ λι ι· κατὰ τὴν παράδοσιν· τὸ
δὲ Ἀλεξάνδρεια καὶ Ἀντιόχεια, ἐκ τοῦ Ἀλεξανδρεὺς καὶ Ἀντι-
οχεὺς, διὰ τῆς ει διφθόγγου γράφεται· ταῦτα μὲν ἐπὶ πόλεως·
ἐπὶ δὲ χώρας διὰ τοῦ ι γράφεται καὶ παροξύνονται· οἷον, Συρία·
Λευκία· Σικελία· καὶ τὰ ὅμοια.
<Ἀναιδής>: Τὸ ναι δίφθογγον· καὶ ἀναίδεια, διὰ διφθόγγου
τὸ δει.
<Ἀκρίβεια: Ἀπέχθεια>: Διὰ τῆς ει διφθόγγου· ὁμοίως
τοῦ ἀναίδεια καὶ ἐντρέχεια· σημαίνει τὸ μετὰ δρόμου καὶ θερ-
μῶς ἐπιπηδᾶν τοῖς πράγμασιν.
<Ἀτρέκεια>: Σημαίνει τὴν ἀλήθειαν, παρὰ τὸ ἀτρεκής.
<Ἀκρατία> καὶ <Ἀκρασία>: ι ἡ παράδοσις.
<Ἀπόλεια>: Τὰ παρὰ τὸ ὀλῶ ῥῆμα διὰ τῆς ει διφθόγ-
γου γράφεται, καὶ ἐκτείνει τὸ ο εἰς τὸ ω· ἀπώλεια· ἐξώλεια.
<Ἀνώγειος>: Πάντα τὰ παρὰ τὸ γέα διὰ τῆς ει διφθόγγου
γράφεται· οἷον, βαθύγειος· ἔγγειος· μεσόγειος· κατώγειος· ὑπέρ-
γειος· οὕτως οὖν καὶ ἀνώγειος διὰ διφθόγγου.
179
<Ἄγγελος>: Βʹ γγ παρὰ τὸ ἄγω ἐγένετο ἄγελος, καὶ κατὰ
πλεονασμὸν τοῦ γ ἄγγελος, ὁ τὰς ἀγγελίας ἄγων.
<Ἀμέλεια>: Δίφθογγον, παρὰ τὸ ἀμελής.
<Ἀμαθία>: ι ἡ παράδοσις, καὶ βραχύ.
<Ἄδεια>: Διὰ τῆς ει διφθόγγου· ἔστιν γὰρ δέος ὁ φόβος, ἐκ
τούτου γίνεται ἀδεὴς ὁ ἄφοβος, καὶ ἐκεῖθεν ἀδεεῖα, καὶ κατὰ
συγκοπὴν ἄδεια.
<Ἀδράνεια>: Παρὰ τὸ ἀδρανής.
<Ἀλήθεια>: Τὸ λη η· τὸ θεῖ δίφθογγον· γέγονεν οὕτως·
ἔστιν ὄνομα λήθη, ὃ σημαίνει τὴν πλάνην, καὶ διὰ τοῦ α τοῦ στε-
ρητικοῦ προελθόντος γέγονεν ἀληθὴς, ὁ μηδένα πλανῶν· τὸ δὲ θει
ἐκ τοῦ ἀληθεύω ῥήματος γέγονε· καὶ ἄλλως· ἔστιν κανὼν ὁ λέ-
γων, ὅτι τὰ εἰς ης ἀρσενικὰ, εἰς α θηλυκὸν μεταγόμενα, διὰ τῆς
ει διφθόγγου γράφεται· καὶ μάλιστα ὀξύτονα ὄντα· οἷον,
ἀληθὴς, ἀλήθεια· πλὴν τοῦ ἀμαθία· ι γὰρ κατὰ τὴν παρά-
δοσιν.
<Ἄλεισον>: Διὰ διφθόγγου γράφεται· σημαίνει τὸ ποτή-
ριον· γέγονεν παρὰ τὸ λειον ἄλειον, καὶ ἐπενθέσει τοῦ σ ἄλει-
σον· τοῦ αὐτοῦ ἐπιτατικοῦ ὄντος καὶ στερητικοῦ.
<Αἰπεῖα>: Δίφθογγον· καὶ πάντα τὰ παρασχηματισμένα τὴν
εἰς υς· ταχὺς, ταχεῖα· βραδὺς, βραδεῖα.
<Αἰπεινός>: Διὰ τῆς ει διφθόγγου· σημαίνει τὸν ὑψηλὸν τό-
πον· τὰ γὰρ εἰς νος ὀξύτονα παρώνυμα, μὴ ἐπὶ καιροῦ λαμβα-
νόμενα, ἀποστρέφονται τὴν διὰ τοῦ ι μόνου γραφήν· οἷον, ὄρος,
ὀρεινός· φάος, φαεινός· πόθος, ποθεινός· φῶς, φωτὸς, φωτεινός·
καὶ τὸ κτητικὸν ὄνομα ὁμοίως φωτεινὸς διὰ διφθόγγου· ἔλεος,
ἐλεεινός· βορέας, βορεινός· σκότος, σκοτεινός· καὶ αἰπὸς, αἰ-
πεινός.
<Αἶσχος>: Διὰ τῆς αι διφθόγγου· παρὰ γὰρ τὸ α στερητι-
κὸν καὶ τὸ ἴσχω, οἱονεὶ ἄϊσχος, καὶ αἶσχος· τὸ γὰρ αἶσχος
ἐστέρηται τοῦ παύεσθαι.
<Αὐρινός>: Διὰ τοῦ ι· ἐπὶ καιροῦ γάρ ἐστιν.
<Ἀληθινός>: Τὸ λη η· τὸ θι ι· οὐκ ἔστιν γὰρ παρώνυμον,
ἀλλ' ἀπὸ τοῦ ἀληθὲς ἐπίῤῥημα γέγονε, ἢ ἀπὸ τοῦ ἀληθής· τὰ
180
γὰρ εἰς νος ἀπὸ ἐπιῤῥημάτων γινόμενα διὰ τοῦ ι γράφεται·
οἷον, ἀληθὲς, ἀληθινός· καὶ ἄλλως· τὰ εἰς νος ὀξύτονα, μὴ ὄντα
παρώνυμα, διὰ τοῦ ι βραχεὸς γράφεται· οἷον, ἀληθινός· ἐαρι-
νός· ταχινός· ἀδινός· πυκινός· ῥαδινός· φυζακινός· ἦν γὰρ φύζα,
φυζινός· καὶ λεπτὸς, λεπτινὸς, εἶτα παρεντεθείσης τῆς κι
συλλαβῆς, φυζακινός· λεπτακινός· Ἰστέον ὅτι τὸ θαμεινὸς διὰ
τῆς ει διφθόγγου γράφεται· οὐκ ἔστιν ἀπὸ ἐπιῤῥήματος, ἀλλὰ
παρώνυμόν ἐστιν· ἀπὸ γὰρ τοῦ σημαίνοντος τὸ συνεχὲς, οὗ τὸ
θηλυκὸν θαμειὰ, ἀποβολῇ τοῦ ν, καὶ τὸ πληθυντικὸν θαμιαί.
πολλαὶ ἠδὲ πυραὶ νεκύων καίοντο θαμιαί.
<Ἀχαιός>: Τὸ ἐπὶ ἔθνους· τὸ χαι δίφθογγον.
<Αἵδης>: Αἵδης γὰρ παρὰ τὸ αἶδες, τὸ ἡμῖν μὴ φαινόμενον·
παρὰ τὸ αἰδνόν.
<Ἀριστοκεῖα>: Τὸ κει δίφθογγον· ἐκ τοῦ ἀριστοκεὺς ἀρσενι-
κοῦ.
<Ἀδρίας>: ι· τὰ διὰ τοῦ ιας ὑπὲρ δύο συλλαβὰς ἀρσενικὰ διὰ
τοῦ ι γράφεται· οἷον, Χαβρίας· Ἡλίας· Ἱππίας· φρονιματίας.
<Ἀπώλεια> καὶ <Ἀπώλετο>: Τὸ πω διὰ τοῦ ω μεγάλου, ὅτι
προπαροξύνεται· ἔχοντα ἀντιπαρενεστῶτα διὰ τῆς ει διφθόγγου
γράφεται· οἷον, θάλλω, θάλλεια· ἀνθῶ, Ἄνθεια· χαίρω, Χαί-
ρεια· κρατῶ, κράτεια· μηδῶ, Μήδεια· ἐνεργῶ, ἐνέργεια· οὕτω
οὖν καὶ ἀπόλλω, ἀπώλεια· ἐξέτεινεν δὲ τὸ ο εἰς τὸ ω· οἷον,
ἐξώλεια· προώλεια· οὕτω καὶ ἀπώλεια διὰ τοῦ ω καὶ τῆς ει δι-
φθόγγου.
<Ἁρμωνία>: ι· ἀπὸ γὰρ τοῦ ἅρμων, ἅρμωνος, ἁρμωνία.
<Ἀπερίσεια>: Τὸ σει δίφθογγον· ἐκ τοῦ ἀπειρέσια, καὶ καθ'
ὑπερβιβασμὸν ἀπερίσειος, καὶ ἀπερίσεια.
<Ἀγλαΐα>: Ἀπὸ τοῦ ἀγλαὸς, ἀγλαΐα.
<Ἀγακλειτός>: Διὰ τῆς ει διφθόγγου· ἐγκλεῖνον γὰρ τὸ
κλεῖτος· γράφεται δὲ διὰ τῆς ει διφθόγγου, ἀπὸ γὰρ τοῦ κλείω
γέγονεν, τοῦ σημαίνοντος τὸ δοξάζω· τὸ δὲ κλείω διὰ τῆς ει δι-
φθόγγου γράφεται, ἐπεὶ ἀπὸ τοῦ κλέος γέγονεν κλέω, καὶ κατὰ
πλεονασμὸν τοῦ ι κλείω, καὶ ἐν συνθέσει ἀγακλειτός.
181
<Ἀλαζωνεῖα>: Διὰ τῆς ει διφθόγγου· διὰ τὸ ἔχειν ῥῆμα
ἀντιπαρακείμενον διὰ τοῦ ευω· οἷον, ἀλαζονεύω· Ἰστέον δὲ ὅτι
τὰ διὰ τοῦ εια θηλυκὰ ἔχοντα ῥῆμα ἀντιπαρακείμενον διὰ τοῦ
ευω, εἰ μὲν ὦσιν ἀπὸ τῶν εἰς μων ὀξυτόνων, διὰ τοῦ ι γράφεται·
οἷον, ἠγεμὼν, ἠγεμωνεύω, ἠγεμωνία· κηδεμὼν, κηδεμωνεύω, κηδε-
μωνία· εἰ δὲ μὴ ὦσιν ἀπὸ τῶν εἰς μων, διὰ τῆς ει διφθόγγου
γράφεται· οἷον, ἀλαζὼν, ἀλαζωνεύω, ἀλαζωνεῖα· καὶ ἀπὸ ἄλ-
λης δὲ οἵας δήποτε καταλήξεως ἐὰν ὦσιν, διὰ διφθόγγου γρά-
φεται· οἷον, ῥήτωρ, ῥήτορος, ῥητορεύω, ῥητορεῖα· εἴρων, εἰρω-
νεύω, εἰρωνεῖα· πρᾶγμα, πραγματεύω, ἐξ οὗ τὸ πραγματεύ-
ομαι, πραγματεῖα· ὁμοίως κολακεῖα· ἑρμηνεῖα· προφητεῖα· ξε-
νιτεῖα· ἀριστεῖα· ἐκ τοῦ ἀριστεύς· ἀληεῖα· βουλεῖα· σημαίνει
δὲ τὴν βούλευσιν· γοητεῖα· δυναστεῖα· ἱκετεῖα· ἱκεσία δὲ διὰ
τοῦ ι· λαγνεῖα, λάγνος γὰρ τὸ ἀρσενικόν· καὶ προστασία, προ-
στάτης γὰρ τὸ ἀρσενικόν· νηστεῖα· ληστεῖα· βασιλεῖα· θεραπεῖα·
ξυλεῖα· τοξεῖα· ὁπλιτεῖα· στρατοπεδεῖα· πολιτεῖα· τερατεῖα·
προστασία δὲ διὰ τοῦ ι· πρεσβεῖα· δεσποτεῖα· ὑδρεῖα τὸ ἐπὶ
τῆς ὑδρεύσεως, ἐπὶ δὲ τοῦ ἀγγείου διὰ τοῦ ι, ὑδρία· χωρὶς τῶν
ἀπὸ τῶν εἰς ος συνθέτων διὰ τοῦ ια παραγομένων θηλυκῶν, κἂν
γὰρ ἔχωσιν ἀντιπαρακείμενον ῥῆμα διὰ τοῦ ευω, διὰ τοῦ ι γρά-
φεται· οἷον, πρόεδρος, προεδρεύω, προεδρία· συνεδρία· φιλαν-
θρωπία· ἀσωτία· ἐμπορία· παρθενία· συνοδία· ἠνιοχεῖα διὰ τῆς
ει διφθόγγου, ἐκ τοῦ ἠνιοχεύς· ἐσπερεῖα ἐκ τοῦ ἐσπερεύς· μα-
στροπεῖα ὁμοίως, σημαίνει δὲ τὸ μαστροπὸς τὴν μαυλίστριαν·
ἔστιν δὲ παρὰ τὸ μα, τὸ σημαῖνον τὴν μητέρα, καὶ τὸ τρόπος
οἱονεὶ ἡ δοκοῦσα ἔχειν μητρὸς τρόπους· Ἰστέον δὲ ὅτι ἐκ τού-
των τὰ διὰ τοῦ τ ἐκφερόμενα διὰ τῆς ει διφθόγγου γράφεται·
ὅσα δὲ διὰ τοῦ σ διὰ τοῦ ι γράφεται.
<Ἄλειαρ>: Διὰ τῆς ει διφθόγγου· σημαίνει τὰ ἄλευρα· τὰ
ἀπὸ τούτων ἐκ τοῦ ἄλεαρ γέγονε ἄλειαρ. Ἀλίφατα δὲ τὰ
ἄλευρα ἐκ τῆς κριθῆς.
<Ἀείδω>: Διὰ τῆς ει διφθόγγου· παρὰ γὰρ τὸ ἀοιδή· ἀντι-
παράκειται γὰρ αὐτὸ τὸ ο, ὡς ἐν τῷ ἀλοιφὴ, ἀλείφω εἴρηται
οὕτως, καὶ ἀπὸ τοῦ ἀείδω ἀοιδὴ γέγονεν· Ἰστέον ὅτι τὸ ἀοιδὴ
182
κατὰ κρᾶσιν τοῦ α καὶ ο εἰς τὸ ω, καὶ κατὰ συναίρεσιν τοῦ ω
καὶ ι εἰς τὴν ωϊ δίφθογγον γέγονεν ᾠδὴ, καὶ ἔχει ι προσγε-
γραμμένον.
<Ἁψίς>· Διὰ τοῦ ι ἁψίδος γέγονε διὰ τοῦ δος.
<Ἅγιος>: Διὰ τοῦ ι· ἐκ γὰρ τοῦ ἅγος γέγονεν ἅγιος.
<Ἀγρίων>: Τὸ κύριον ὄνομα διὰ τοῦ ι γράφεται.
<Ἀνώγειον>: Τὸ νω μέγα, παρὰ τὸ ἄνω ἐπίῤῥημα· τὸ γει
δίφθογγον, παρὰ τὸ γέα, καὶ κατὰ κρᾶσιν ἀνώγειον.
<Ἄνθιμος>: Τὸ θι ι· παρὰ γὰρ τὸ ἄνθος γέγονεν ἄνθιμος.
<Ἁφυΐα>: Διὰ τοῦ ι γράφεται· τὰ γὰρ ἀπὸ τῶν εἰς ης βαρυ-
τόνων εἰς ους ἐχόντων τὴν γενικὴν γινόμενα θηλυκὰ διὰ τοῦ ι
γράφεται· καὶ διὰ τῆς ει διφθόγγου· διὰ τοῦ ι μὲν παροξυνό-
μενα· διὰ δὲ τῆς διφθόγγου προπαροξυνόμενα· οἷον, αὐθάδης,
αὐθάδους, αὐθάδια, καὶ αὐθάδεια· κακοήθης, κακοήθους, κακο-
ηθία, καὶ κακοήθεια· συνήθης, συνήθους, συνηθία, καὶ συνήθεια.
<Ἄτιμος>: ι· παρὰ γὰρ τὸ τιμὴ καὶ ἄνθιμος· τὰ διὰ τοῦ
ιμος παράγωγα διὰ τοῦ ι γράφεται· οἷον, ἄνθος, ἄνθιμος· κύδος,
κύδιμος· χωρὶς τοῦ Νικόδημος, τοῦτο γὰρ παρὰ τὸ δῆμος ἐστίν.
<Ἀπατηλός>: Τὰ εἰς λος ὀξύτονα ὑπὲρ δύο συλλαβὰς τὸ η
παραλήγεται· ὑψηλός· χαμηλός· σιωπηλός· τὸ δὲ ω μέγα τοῦ
σιωπηλὸς παρὰ τὴν ὦπα, ὃ σημαίνει τὴν ὄψιν.
<Ἄθροισμα>: Παρὰ τὸ θροὺς, θροός· θροΐζω, καὶ μετὰ τοῦ
στερητικοῦ α ἀθροΐζω, καὶ συναιρέσει ἀθροίζω, ἄθροισμα· τὰ
παρὰ τὴν ἀρχὴν συντεθειμένα διὰ τοῦ ι γράφεται· ἀρχίφυτος·
ἀρχίθρονον· ἀρχισυνάγωγος.
<Ἀμήχανον>: Τὸ μη η κατὰ παράδοσιν.
<Ἀκέραιος>: Παρὰ τὸ κέρας.
<Ἀδιάλειπτος>: Παρὰ τὸ λείπω λιμπάνω.
<Ἀριστώντων>: Βʹ συζυγίας τῶν περισπωμένων.
<Αἰμιλιανός· Ἄλωνος· Ἀλωτός· Αἰκισμός· Αἰπόλις·
Αἴολα>: Αἴθριον· αἴλαρος· αἶσχος· ἀνώγαιον· ἀκέραιος· αἰσχρός·
ἀμοῤῥαίων· ἀναφαίρετον.
<Ἀκροθίνιον>: ι· ἀμφὶ ἀνέθορε.
183
<Ἀβάλε>: Τὸ λε ψιλόν· λέγει δὲ ὁ Ἡρωδιανὸς, ὅτι δύο μέρη
λόγου εἰσίν.
<Ἀλίσαι>: Σημαίνει δὲ τὸ κυλίσαι· γράφεται διὰ τοῦ ι· τὰ
γὰρ ὑπὲρ δύο συλλαβὰς βαρύτονα κλινόμενα εἰς μέλλοντα διὰ
τοῦ ι γράφεται· οἷον, κυλίω, κυλίσω· δηρίω, δηρίσω· μηνίω,
μηνίσω· πρόσκειται ὑπὲρ δύο συλλαβὰς διὰ τὸ κλείω· πρόσ-
κειται βαρύτονα διὰ τὸ ἀχρειῶ· πρόσκειται κλινόμενα εἰς
μέλλοντα διὰ τὸ κρατείω· κιχείω· καὶ βροσείω· γίνεται τὸ
ἀλίσαι, ἀλίνδω, καὶ ἀλινδῶ, καὶ ἀλινδήσω, ἀλινδήθρα· σημαίνει
δὲ τὴν κυλίστραν.
<Ἀδραμυστηνός· Ἀμείλικτος· Ἄσπιλος· Ἀκροθίνιον>:
Σορὸς τῶν λειψάνων μικρὸν ο· σωρὸς δὲ ἄλλων τινῶν μέγα.
<Ἀκηλίδοτος· Ἀνιμήσαντο>: Παρὰ τὸ ἀνιγμὸς διὰ τοῦ ι.
<Βῆκος>: Τὸ βη η· παρὰ τὸ βη στοιχεῖον.
<Βοεικός>: Διὰ τῆς ει διφθόγγου· σημαίνει γὰρ μέρος
σωματικόν.
<Βιθυνία>: Διὰ τοῦ ι τὸ βι· τὰ γὰρ ἀμφιβαλλόμενα κατὰ
τὴν γραφὴν, ἔχοντα δὲ ἐν τῇ δευτέρᾳ συλλαβῇ τὸ ι, ἢ τὸ υ, διὰ
μόνου τοῦ ι γράφονται· οἷον, ῥιπίς· κικύς· βριθύς· δριπύς· ἰλύς·
οὕτως καὶ Βιθυνία παρὰ τὸ Βιθυνός· καὶ ὡς δὲ ἐπὶ χώρας δὲ
ὄντα διὰ τοῦ ι γράφονται· οἷον, Κιλικία· Ἀρμενία· Συρία·
Καππαδοκία· Ἰταλία· Σικελία· Ἀσία· Θεσσαλία· Βοιωτία·
οὕτως οὖν καὶ Βιθυνία διὰ τοῦ ι.
<Βρισηΐς· Βρίμος· Βριαρός>: Διὰ τοῦ ι γράφονται· τὰ γὰρ
ἀπὸ τῆς βρι καὶ βι συλλαβῆς ἀρχόμενα ἀποστρέφονται τὴν ει
δίφθογγον· οἷον, βρίθω.
<Βαφεῖον>: Ει δίφθογγος· ἀπὸ γὰρ τοῦ βαφεὺς γέγονε
βαφεῖον.
<Βαλβίς>: Σημαίνει τὴν ἀφετηρίαν τοῦ δρόμου· διὰ τοῦ ι
γράφεται· ἡ γὰρ γενικὴ βαλβίδος ἐστίν.
<Βοϊκὰ Ζεύγη>: ι ἡ παράδοσις· Ἡρωδιανὸς δὲ δίφθογγον
αὐτῷ ἔταξεν ἐν τῷ περὶ Ὀρθογραφίας· ὁ δὲ λόγος οὐ
συγχωρεῖ.
<Βρίσαι>: Σημαίνει δὲ τὸ βαρῆσαι, καὶ βρί, ὅ ἐστι τὸ με-
184
γάλως, ι· τὰ γὰρ ἀπὸ τῆς βρι συλλαβῆς ἀρχόμενα ἀποστρέ-
φονται τὴν διὰ τῆς ει διφθόγγου γραφήν.
<Βῖκος>: Τὸ ἀγγεῖον ι ἡ παράδοσις· καὶ βικία τὸ ὑποκορι-
στικὸν ι.
<Βριθοσώνη>: ι τοῖς προκειμένοις κανόσιν.
<Βλιμάζειν>: Ὁμοίως τὸ ψηλαφᾶν τὰ στήθη, καὶ τοὺς μα-
ζοὺς, καὶ τὰς ὄρνεις διὰ τοῦ ι πάντα κατὰ τὸν προκείμενον κανόνα.
<Βλιαρόν>: ι, ὅ ἐστιν λάβουρον.
<Βλικας>: ι, ὅ ἐστι φύλλον συκῆς.
<Βλίκανον· Βλίμη>: Σημαίνει δὲ τὸν βάτραχον, ὅ ἐστι
προπηλακισμός.
<Βλείμην> καὶ <Βλεῖς>: Εὐκτικῶς, παρὰ τὸ βλῆμι, βλήσω· ὁ
βʹ ἀόριστος ἔβλην, εἶτα ὁ μέσος βʹ ἀόριστος παθητικὸς
ἐβλέμην, καὶ τὸ εὐκτικὸν βλείμην, καὶ βλεῖο.
<Βλίξ>: Τὸ συνέχως βλιχᾶσθαι.
<Βλιμάξαι>: Τὸ βαστάξαι.
<Βλίτον>: Εἶδος λαχάνου· διὰ τοῦ ι κατὰ τὸν προειρημένον
κανόνα.
<Βούσιρις>: Τὰ δύο ι· διὰ τὸ εἰς δος εἶναι τὴν γενικήν.
<Βραδίων>: Διὰ τοῦ ι τὸ δι· καθόλου γὰρ τὰ διὰ τοῦ ιων
συγκριτικὰ ὑπὲρ δύο συλλαβὰς διὰ τοῦ ι γράφεται· οἷον, ἀλ-
γίων· αἰσχίων· βελτίων· ἡδίων· κακίων· ταχίων· γλαυκίων·
διπλασίων· οὕτως οὖν καὶ βραδίων διὰ τοῦ ι.
<Βραχίων>: Ὁμοίως, χωρὶς τοῦ χερείων καὶ ἀρείων, καὶ
δισυλλάβων τινῶν, μείων· πλείων· διὰ διφθόγγου γράφεται.
<Βριμαίνειν>: ι τὸ βρι· πάντα γὰρ τὰ παρὰ τὸ βρι διὰ
τοῦ ι γράφεται.
<Βελτίων>: Ὁμοίως τοῦ βραδίων.
<Βωνίτης>: ι· τὰ διὰ τοῦ ιτης παρώνυμα διὰ τοῦ ι γρά-
φεται· σημαίνει τὸν βουκόλον· τὸ δὲ βω μέγα παρὰ τὸ βοῦς·
τὸ δὲ νι ι κατὰ τὸν κανόνα τοῦ Ἀσκαλωνίτης.
<Βορέας· Βορέου>: Ἓν ρ, καὶ διὰ τοῦ ε ψιλοῦ.
<Βηλίδης>: Ἐκ τοῦ Βῆλος, Βηλίδης· τὸ πατρωνυμικόν.
185
<Βορρά>: Ἡ τροφή· δύο ρρ κατὰ τὴν παράδοσιν.
<Βιβλίον> καὶ <Βιβλίδιον>: Διὰ τοῦ ι· τὰ γὰρ ἔχοντα τὸ ι
ἐν τῷ πρωτοτύπῳ ὑπὲρ δύο συλλαβὰς φυλάττει αὐτὸ εἰς ἑαυτὸ
μεγεθυνόμενον· οἷον, κοιλία, κοιλίδιον· γωνία, γωνίδιον· ὀψάριον,
ὀψαρίδιον· οὕτως οὖν καὶ βιβλίον, βιβλίδιον.
<Βαδίζω>: Παντὰ γὰρ τὰ διὰ τοῦ ιζω διὰ τοῦ ι γράφεται·
οἷον, ἀρίζω· λεπίζω· γεμίζω· οὕτως οὖν καὶ βαδίζω· χωρὶς τοῦ
δανείζω διὰ διφθόγγου, καὶ χρήζω διὰ τοῦ η.
<Βροσείω>: Σημαίνει δὲ τὸ ἐπιθυμίαν ἔχω τῆς βρώσεως·
καθόλου γὰρ τὰ ἀπὸ ἐνεστώτων, ἢ μελλόντων, διὰ τοῦ ειω γινό-
μενα παράγωγα ὑπὲρ δύο συλλαβὰς, διὰ τῆς ει διφθόγγου
γράφεται· ἀπὸ ἐνεστώτων μέν· οἷον, ὁλῶ, ὁλείω· κιχῶ, κιχείω·
ἀπὸ δὲ μελλόντων· οἷον, ὄψω, ὀψείω· ποιήσω, ποιησείω· οὕτως
οὖν καὶ βρώσω, βρωσείω· διὰ τῆς ει διφθόγγου· ὀψείω ἐστὶν
τὸ ἐπιθυμίαν ἔχω τοῦ θεωρῆσαι· ἐκ τοῦ βρωσέω δὲ διὰ τῆς ει
διφθόγγου γράφεται.
<Βασίλειος>: Τὸ σι ι, παρὰ τὸ βάσις· τὸ λει δίφθογγος· τὰ
γὰρ ἀπὸ τῶν εἰς ευς ὑπὲρ μίαν συλλαβὴν διὰ τοῦ ειος παραγό-
μενα, διὰ τῆς ει διφθόγγου γράφεται· οἷον, Ὀδυσσεὺς, Ὀδύσ-
σειος· Ἀχιλλεὺς, Ἀχίλλειος, οὕτως καὶ βασιλεὺς, βασίλειος·
καὶ τὸ κύριον δὲ ὄνομα διὰ τῆς ει διφθόγγου γράφεται, καὶ
ἄλλως δὲ εὕρηται κατὰ διάστασιν τὸ ι, καὶ ἐκστάσει τοῦ ε εἰς
τὸ η· οἷον, βασιλήϊος· καὶ πάλιν ἐκ τοῦ βασιλέϊ κατὰ κρᾶσιν
βασίλειος.
<Βόειος>: Διὰ τῆς ει διφθόγγου· τὰ γὰρ διὰ τοῦ ειος σημαί-
νοντα μέρος σωματικὸν, ἢ μετουσιαστικὰ ὄντα, διὰ τῆς ει δι-
φθόγγου γράφεται· μετουσιαστικὰ μέν· οἷον, χάλκειος· χρύσειος·
ἀργύρειος· σιδήρειος· μέρος δὲ σωματικόν· οἷον, κύνειος· αἴγειος·
τράγειος· ἐλάφειος· δόρκειος· ἀνθρώπειος· χοίρειος· βρότειος·
χίνειος· προβάτειος· οὕτως οὖν καὶ βόειος διὰ τῆς ει διφθόγγου.
<Βακχεῖος>: Σημαίνει δὲ τὸν Διόνυσον, διὰ τῆς ει διφθόγγου
κατὰ τὸν κανόνα τοῦ ἀνδρεῖος.
<Βρότειος>: Διὰ τῆς ει διφθόγγου κατὰ τὸν κανόνα τοῦ
βόειος.
186
<Βασιλείδης>: Τὸ λει δίφθογγος· ἐκ τοῦ βασιλεύς.
<Βορεινός>: Διὰ τῆς ει διφθόγγου, κατὰ τὸν κανόνα τοῦ
ταπεινός.
<Βοεικός>: Δίφθογγος· ἐκ τοῦ βοῦς βοὸς γέγονε βόειος, καὶ
ἐκεῖθεν βοειακὸς καὶ κατὰ συγκοπὴν τοῦ α βοεικός.
<Βαλανεῖον>: Διὰ τῆς ει διφθόγγου· ἀπὸ τοῦ βαλανεὺς γάρ
ἐστιν· τὰ γὰρ ἀπὸ τῶν εἰς ευς διὰ τοῦ ειον γινόμενα οὐδέτερα
διὰ τῆς ει διφθόγγου γράφεται· οἷον, κουρεὺς, κουρεῖον· γραμ-
ματεῖον ἀπὸ τοῦ γραμματεύς· βαλανεὺς, βαλανεῖον· καὶ
ἄλλως· τὰ διὰ τοῦ ειον οὐδέτερα μονογενῆ ὑπὲρ δύο συλλαβὰς
πρὸ μιᾶς τὸν τόνον ἔχοντα, διὰ τῆς ει διφθόγγου γράφεται·
οἷον, μαγειρεῖον· πατριαρχεῖον· ἰατρεῖον· ὀρφανοτροφεῖον· ἰαμ-
βεῖον· οὕτως καὶ βαλανεῖον· βαλανεῖον δὲ λέγεται ἀπὸ τοῦ
βαλάνου· καὶ γὰρ βαλάνους ἔθος εἶχον ὑποκαίειν.
<Βόρειος> καὶ <Βρότειος>: Ἐκ τοῦ Βορέας καὶ βρότεον
γέγονε.
<Βασιλικός>: Τὸ σι καὶ τὸ λι ι· τὰ γὰρ διὰ τοῦ ικος κτη-
τικὰ πάντα διὰ τοῦ ι γράφεται· οἷον, Φιλιππικός· κλινικός·
πληνικός· ἰατρικός· οὕτως καὶ βασιλικός· πλὴν τοῦ Κερα-
μεικός· βοεικός· Δαρεικός· Δεκελεικός.
<Βαθύγειος>: Τὸ γει δίφθογγος· παρὰ τὸ γέα βαθύγεος, καὶ
βαθύγειος προσθέσει τοῦ ι.
<Βρότειος>: Διὰ τῆς ει διφθόγγου· τῷ λόγῳ τῶν σημαινόν-
των μέρος σωματικὸν τοῖς εἰρημένοις ἐν τῷ βόειος· εὕρηται δὲ
καὶ χωρὶς τοῦ ι· οἷον, βιοτέη.
<Βοήθεια>: Ἐκ τοῦ βοηθὸς γέγονεν· ἔστιν δὲ ὁ βοηθὸς σύν-
θετον παρὰ τὸ βοὴ καὶ τὸ θοός· οἱονεὶ, ὁ κατὰ τὴν μάχην ταχύς·
ὁ γὰρ βοηθὸς τοῖς βοῶσι ταχὺς θέλη γνωρίζεσθαι, καὶ ἐκ τούτου
γίνεται βοήθεια διὰ τῆς ει διφθόγγου.
<Βοητός>: Τὸ κύριον ὄνομα διὰ τοῦ η, παρὰ γὰρ τὸ βῆτα
γέγονεν τὸ ο· τοῦ β στοιχείου βῆτος.
<Βίκτωρ> καὶ <Βικέντιος>: ι.
<Βίκος>: Τὸ σπέρμα· βηχίον, βωμὸς, βῶλος· βολὸς τὸ ξύλον,
καὶ βολίδες μικρόν· βλῆχρον βοτάνη, ὃ σημαίνει κλεῖθρον.
187
<Βεργίλιος>: ι ὅλα· λέγεται καὶ Οὐεργίλιος· ἔθος γάρ
ἐστι Ῥωμαϊκὸν τὸ β εἰς τὴν ου δίφθογγον τρέπειν· τὸν Βαλεν-
τιανὸν, Οὐαλεντιανόν· τὸν Βάλην, Οὐάλην.
<Βροτησίου· Βιωθάνατος· Βιοφελές· Βιωτικός>: Παρὰ
τὸ βιῶ, βιώσω.
<Γινώσκω>: Τὸ γι διὰ τοῦ ι· τὸ νω μέγα· ὥσπερ γὰρ ἀπὸ
τοῦ ὀγδοήκοντα γίνεται ὀγδώκοντα, κατὰ κρᾶσιν τοῦ ο καὶ η εἰς
ω, οὕτως ἀπὸ τοῦ νοῶ, νοήσω, γίνεται νώσω, κατὰ κρᾶσιν τοῦ ο
καὶ η εἰς ω, καὶ κατὰ πλεονασμὸν τοῦ γ γνώσω· καὶ ὥσπερ ἀπὸ
τοῦ τρώσω μέλλοντος ἀποτελεῖται ἐνεστὼς τιτρώσκω διὰ τοῦ ι
κατὰ τὴν ἄρχουσαν, οὕτως καὶ ἀπὸ τοῦ γνώσω μέλλοντος ἀπο-
τελεῖται ἐνεστὼς γιγνώσκω διὰ τοῦ ι κατὰ τὴν ἀρχὴν, καὶ ἀπο-
κοπὴν τοῦ δευτέρου γ γινώσκω· τὸ δὲ ι ἀπὸ διπλασιασμοῦ ἔχει
τὴν τρίτην συλλαβήν· οὐ θέλουσι δὲ οἱ ἀναδιπλασιασμοὶ διὰ
τῆς ει διφθόγγου γράφεσθαι· οἷον, δῶ, διδῶ· θῶ, τιθῶ· βῶ,
βιβῶ· γνώσω, γινώσκω.
<Γινώσκω>: Τὸ γνω μέγα· ἐπεὶ καὶ γιγνώσκω λέγεται· ἦν
γὰρ γνῶ, γνώσω, γνώσκω, καὶ γιγνώσκω· μνῶ, μνήσω, μνήσκω,
καὶ μιμνήσκω· οὐδέποτε οὖν ἐν τοῖς τοιούτοις εὑρίσκεται δί-
φθογγος.
<Γλωχίς>: ι, ὡς δικατάληκτον.
<Γωνία>: Τὸ γω μέγα, ἐπεὶ καὶ γουνία λέγεται· τὸ νι υ,
ἐπειδὴ τὰ διὰ τοῦ νια θηλυκὰ διὰ τοῦ ι γράφεται· οἷον, γωνία·
πενία· μανία.
<Γρήνικος>: Ἔστιν δὲ ὄνομα ποταμοῦ· καὶ τινὲς λέγουσιν
ὅτι σύνθετόν ἐστιν παρὰ τὸ γῆ καὶ τὸ νικῶ, γήνικος, ὁ τὴν γῆν
νικῶν· καὶ πλεονασμῷ τοῦ ρ, Γρήνικος· ἄλλοι δὲ ἀπὸ τοῦ νικῶ
καὶ τοῦ Γραικὸς γέγονε Γραινικὸς, ἐκεῖ γάρ φασι τοὺς Γραῖκας
νικῆσαι τοὺς βαρβάρους.
<Γλισὰς Γλισᾶ>: Ἔστιν δὲ ὄνομα πόλεως διὰ τοῦ ι· πᾶσα
γὰρ συλλαβὴ ἀπὸ τῆς γλι ἀρχομένη ἀποστρέφεται τὴν ει
δίφθογγον.
<Γλοσσιά>: Λέγεται, ὃ ἐπιτιθέασιν εἰς τὰ οἰκεῖα στόματα οἱ
188
αὐληταί· διὰ τοῦ ι γράφεται· καθὰ γὰρ τὰ εἰς ις ὀξύτονα
θηλυκὰ ὑπὲρ μίαν συλλαβὴν κοινολεκτούμενα ἀποστρέφονται
τὴν ει δίφθογγον· οἷον, ἀσπίς· ῥανίς· σφραγίς· κρηπίς· οὕ-
τως καὶ γλωσσίς.
<Γρίφος>: Διὰ τοῦ ι τὸ γρι· τὰ γὰρ εἰς φος δισύλλαβα
ἀρσενικὰ μονογενῆ ἑνὶ φωνήεντι θέλουσι παραλήγεσθαι· οἷον,
ὁ λόφος· ὁ ζόφος· ὁ κέπφος· ἔστιν δὲ ὀρνέου ὄνομα· τὸ οὖν γρί-
φος διὰ τοῦ ι· τὸ δὲ Ῥοῦφος Ἰταλικόν· καὶ ἄλλως· πᾶσα
συλλαβὴ ἀπὸ τῆς γρὶ ἀρχομένη ἀποστρέφει τὴν ει δίφθογγον·
οἷον, γρίντις ὁ βυρσέος· γρῆνος τὸ δέρμα· γριπεὺς ὁ ἁλιεύς·
γρίσον ὁ χοῖρος· οὕτως οὖν καὶ γρίφος·…
δύ…
The complete text is available when the reading interface loads.