De fide et lege naturae (Ms Ab)
- Edition reference
- De fide et lege naturae [Sp.] (CPG 4185), MPG 48: 1081–1088.
- CTS identifier
urn:cts:greekLit:tlg4139.tlg001.local001- Corpus release
- 2.2.0 · 2026-08-29
- Bibliographic authority
- View bibliographic record ↗
Πᾶσα γραφὴ θεόπνευστος καὶ ὠφέ λιμος· ἀρχὴν ἔχουσα καὶ πηγὴν τῆς εὐσεβείας. τὸ πνεῦμα πνα τῆς ἀληθεί ας· ἀπο γὰρ τοῦ ἁγίου καὶ προσκυ νητοῦ πνεύματος πνς , ὥσπερ ἀπό τινος εὐ θαλοῦς καὶ γονίμου πηγῆς. πάν τα πηγάζει τὰ θεῖα νάματα, καὶ ὅσα ὁ νόμος διαγορεύει· ὅσα προ φῆται θεσπίζουσιν· ὅσα ἀπόστο λοι κηρύττουσιν. ταῦτα πάντα τῶ ἁγίω πνεύματι πνι ἀληθινῶς ἐπιγρά φεται· πάντα γὰρ ἐνεργεῖ· τὸ ἓν καὶ τὸ αὐτὸ πνεῦμα πνα διαιροῦν ἰδία ἑκάστω καθὼς βούλεται· διατοῦ το πάντα ἀπαστράπτει τὰ κάλ λη τῆς εὐσεβείας· καὶ λάμπου σιν οἱ λόγοι τῆς ἀληθείας· καὶ βρύουσιν οἱ θησαυροὶ τῆς ἐνθέου σοφίας· θησαυροὶ, οὐκ’ ἐν γῆ κατακρυπτόμενοι. ἀλλ ἐν τῶ βά θει τῆς εὐσεβείας θεωρούμενοι· θησαυροὶ, ψυχὰς εὐφραίνοντες· ἐννοίας φωτίζοντες· τὴν οἰ κουμένην ἐπιστρέφοντες πᾶσαν· τοῦ ἀδὰμ τὴν πτωχείαν πλουτί ζοντες· εἰς πολλὴν γὰρ κατηνέ χθη ταπείνωσιν, τὸ πρωτότυπον κάλλος ἀποδυσάμενος τῆς εὐσε βείας· καὶ μαρτυρεῖ παῦλος, ὧ δέ πως λέγων· εὐχαριστῶ τῶ θεῶ θω ὅτι ἐν παντὶ ἐπλουτίσθητε ἐν αὐτῶ· ἐν παντὶ λόγω καὶ πάση γνώσει· ὁ γὰρ θεοῦ θυ λόγον δεχόμενος, πλουτεῖ· ὁ δὲ μὴ δεχόμενος θεοῦ θυ λόγον, πτωχεύει· καὶ μαρτυρεῖ ἡσαΐας λέγων. καὶ εἶ πον ἴσως πτωχοὶ εἰσὶν. διατοῦτο οὐ δύναται ἀκούειν λόγον κυρίου κυ · ἀλλ’ ὁ μεν πτωχεύων. ὀνειδίζεται· ὁ δὲ πλουτῶν. ἀγάλλεται· ὁ πλουτῶν τῶ λόγω τῆς ἀληθείας· ὁ κομῶν ταῖς ἀρεταῖς τῆς ἐγκάρπου φιλοσοφί ας· οἷος ἦν ὁ δαυὶδ δαδ λέγων· ἐγὼ δὲ ὡσεὶ ἐλαία κατάκαρπος ἐν τῶ οἴκωι τοῦ θεοῦ θυ · ἐλαία κατάκαρ πος· οὐ φύλλοις κομῶσα. ἀλλὰ καρποῖς εὐσεβείας βρύουσα· ἔστι γὰρ ψυχὴ πολλάκις κομῶσα μὲν τοῖς κλάδοις καὶ τοῖς φύλ λοις· καρπὸν δὲ μὴ φέρουσα ὡς περὶ τοῦ ἰσραὴλ ιηλ ἱερεμίας ἔλε γεν· ἄμπελος εὐκληματοῦσα ὁ ἰσραὴλ ιηλ · εὐκληματοῦσα, οὐκ εὐκαρποῦσα· ἀλλ’ ἐκείνη μὲν τοιαύτη· ὁ δὲ προφή της ἀγάλλεται λέγων· ἐγὼ ὡσεὶ ἐλαία κατάκαρπος· οὐκ ἐν τοῖς ἔξω κο μῶσα. ἀλλ ἐν τοῖς ἔσω βρίθουσα· ἐν τῶι οἴκω τοῦ θεοῦ θυ ἐλαία κατάκαρπος· οὐδε γάρ ἐστι καλὸν τὸ ἔξω τοῦ οἴκου τοῦ θεοῦ θυ πολιτεύεσθαι· εὑρήσης γ’οὖν πολλοὺς καὶ ἐκτὸς λόγου τῆς ἀληθείας ἔργοις ἀγαθοῖς κατὰ τὸ φαινόμενον διαλάμπον τας· εὑρήσεις ἄνδρας συμπαθεῖς· ἐλεήμονας· δικαιοσύνη προσέ χοντας· ἀλλ’ οὐδεὶς καρπὸς τοῖς ἔργοις, ἐπειδὴ ἠγνόησαν τὸ ἔργον τῆς ἀληθείας· καλὰ μὲν γὰρ καὶ τὰ ἔργα. ἀλλὰ δεῖ προηγεῖσθαι τῶν ἔργων τὸ ἀνώτατον· καὶ γὰρ ἰουδαί ων ποτὲ λεγόντων πρὸς τὸν κύριον τί ποιήσωμεν ἵνα ἐργασώμεθα τὰ ἔργα τοῦ θεοῦ θυ · ἀπεκρίνατο πρὸς αὐτούς· τοῦτό ἐστι τὸ ἔργον τοῦ θεοῦ θυ · ἵνα πιστεύ σητε εἰς ὃν ἀπέστειλεν ἐκεῖνος· ὅρα πῶς τὴν πίστιν ἔργον ἐκάλε σεν; οὐκοὖν ἅμα ἐπίστευσας· ἅμα καὶ τοῖς ἔργοις ἐκόμασας· οὐχ’ ὅ τι δὲ ἐλλείπει πρὸς τὰ ἔργα· ἀλλ ὅ τι καθεαυτὴν πίστις· πλήρης ἐστιν ἔργων ἀγαθῶν· τὰ μὲν γὰρ ἔρ γα, εἰς ἀνθρώπους ἀνους καὶ ἐξ ἀνθρώπων ἀνων · ἡ δὲ πίστις οὐκ ἐξ ἀνθρώπων ἀνων . πρoς θεόν θν · ἡ πί στις τὸ ἐπιστρεφόμενον, πολίτην οὐρανῶν οὐνῶν ἀποδείκνυσιν· ἡ πίστις τὸν ἀπο γῆς ἄνθρωπον ἄνον . θεοῦ θυ συνόμιλον ἀ περγάζεται· οὐδέν ἐστιν ἔξω πί στεως ἀγαθόν· ἐοίκασιν δέ μοι ἀδελ φοὶ· ἵνα εἰκόνι τινὶ χρήσομαι τοῦ λόγου· ἐοίκασιν οἱ ἔργοις κομῶν τες ἀγαθοῖς· καὶ τὸν θεὸν θν τῆς εὐσεβείας λειψάνοις νεκρῶν· καλὰ μὲν ἐνδεδυμένοις. αἴσθησιν δὲ τῶν καλῶν οὐκέχουσιν· τί γὰρ ὄφελος ψυχῆς νεκρᾶς· τῶ μὲν θεῶ θω λόγων νεκρωμένης· τοῖς δὲ ἀγαθοῖς ἔργοις περιβεβλη μένης· τὰ ἔργα ἐπελπίδι γίνεται, ἀμοιβῆς καὶ στεφάνων· εἰ δὲ τὸν ἀγωνοθέτην ἀγνοεῖς, ὑπὲρ τίνος ἀθλεῖς· οὐ δεῖ μὲν τὴν πίστιν γυμνὴν εἶναι τῶν ἔργων ἵνα μὴ ὑβρίζεται· πλὴν ἀνωτέρα τῶν ἔργων πίστις· ὥσπερ γὰρ ἐν τιμὴ τοῖς ἀνθρώποις ἀνοις ⸓ ⸓ ἔδει πρῶτον προ ηγεῖσθαι τὸ ζῆν. καὶ οὕτως τὸ τρέφεσθαι· τὸ γὰρ συνέχων τὴν ζωὴν ἡμῶν ἐστιν ἡ τροφή· οὕ τω δὴ προηγεῖσθαι ἡμῶν τῆς ζωῆς, τὴν εἰς τὸν χριστὸν χν ἐλπίδα· τρέφεσθαι καὶ τοῖς ἔργοις τοῖς ἀγαθοῖς· τὸν μὴ τρεφόμενον ἐγχωρεῖ ζωὴν πολλάκις· τὸν δὲ μὴ ζῶντα, οὐκ ἐγχωρεῖ τρέφε σθαι· ἐνήστευσε μωϋσῆς ἡ μέρας τεσσαράκοντα· ἀλλ ἐπει δὴ εἶχεν ἐν ἑαυτῶ τὸν ζῶντα λόγον. οὐδὲν αὐτὸν ἐζημίωσεν ἡ τῶν γηΐωνων ἔνδεια· οὕτω καὶ ἐπὶ τῆς καταψυχὴν κατα στάσεως· δεῖ μὲν τοῖς ἔργοις τρέφεσθαι. δεῖ δὲ πρὸ τῶν ἔργων τὴν πίστιν ἐνδύεσθαι· ἄνευ πί στεως τὸν ἐργαζόμενον ἔργα δικαιοσύνης οὐ δυνη παραστῆ σαι ζήσαντα· ἄνευ δὲ ἔργων· τὸν πιστὸν δύναμαι δεῖξαι καὶ ζή σαντα καὶ βασιλείας ἀξιωθέν τα· οὐδεὶς ἄνευ πίστεως ἔζη σεν· ὁ δὲ ληστὴς πιστεύσας μόνον ἐδικαιώθη· καὶ μή μοι λέγε, οὐ κέσχεν καὶρὸν πολιτεύσασθαι· οὐδεγὰρ ἐγὼ τοῦτο φιλονεικῶ· ἀλ λ ἐκεῖνο παρέστησα ὅτι ἡ πίστις καθεαυτὴν ἔσωσεν· εἰ γὰρ ἐπέζη σε τῆι πίστει καὶ ἔργων ἠμέλησεν, ἐξέπιπτεν τῆς σωτηρίας σρίας · τὸ δὲ σκο πούμενον νῦν καὶ ζητούμενον ὅτι καὶ ἡ πίστις καθεαυτὴν ἔσω σεν· ἔργα δὲ καθεαυτὰ. οὐδα μοῦ ἐργάτας ἐδικαίωσε· καὶ θελεις ἰδεῖν ἀκριβῶς ὅτι ἔργα ἄνευ πίστεως οὐ ζωοποιεῖ; με μαρτύρητο κορνήλιος ἐπὶ ἐλε ημοσύναις καὶ προσευχαῖς· ἀλ λὰ χριστὸν χν ἠγνόει· θεῶ θω μὲν πιστεύων· τὸν δὲ τοῦ θεοῦ θυ λόγον οὐδέπω με μαθηκώς· καὶ ἐπειδὴ ἔργα ἦν καλὰ καὶ θαυμαστὰ. ἤρεσκε μὲν τῶ τῶν ἀγαθῶν βραβευτῆ καὶ ἐραστῆ θεῶ θω · ἀλλ’ ἐπειδὴ εἶδεν ὁ τῆς ἀληθείας ὀφθαλμὸς, ὁ μέ γας κριτὴς, ὅτι καλὰ μὲν τὰ ἔρ γα· νεκρά δέ ἐστιν οὐκέχοντα πί στιν· ἀποστέλλει βραβεύοντα τοῖς ἔργοις ἄγγελον· ὥστε τὸν κα λῶς ἀθλοῦντα στεφανῶσαι τῆικθ πίστει. ὃς φησὶ πρὸς αὐτόν· κορ νήλιε· αἱ προσευχαί σου καὶ αἱ ἐ λεημοσύναί σου. ἀνέβησαν εἰς μνημόσυνον ἐνώπιον τοῦ θεοῦ θυ · εἰ τοίνυν εἰσηκούσθη ἡ δέησις καὶ ἐλεημοσύναι ἐδέχθησαν. τί μοι τὸ λεῖπον εἰς δικαιοσύνην· ἀλλὰ πέμψον εἰς ϊόππην καὶ με τακάλεσαι σίμωνα τὸν ἐπικαλού μενον πετρον· ὃς ἐλθὼν λαλή σει σοι τὰ ῥήματα ἐν οἷς σωθή ση σὺ καὶ ὅλος ὁ οἶκός σου· οὐ κοῦν οὐκ εἶχεν τὰ ἔργα σωτηρίαν σρίαν · εἰ γὰρ ἐξ ὧν κηρύττει πέτρος σώ ζεται καὶ αὐτὸς καὶ ὁ οἶκος αὐτοῦ οὐκ εἶχεν οὐδέποτε ἔργων τὴν σωτηρίαν ἕως αὐτῶ τοῖς ἔργοις ἐβράβευσεν ἡ πίστις· διατοῦτο καὶ πετρος ἐλθὼν ἐκ τῆς ἰόππης καὶ θεασάμενος τοῦ θεοῦ θυ τὴν χά ριν ἐκχεθεῖσαν ἐν τοῖς τότε νε νομισμένοις ἀλλοφύλοις ἐπιγνώ μων γενόμενος τῆς τοῦ θεοῦ θυ κρί σεως λέγει· ἐπαληθείας κατα λαμβάνομαι ὅτι οὐκ έστιν προ σωπολήπτης ὁ θεός θς · ὅτι ἐν παν τὶ ἔθνει ὁ ποιῶν δικαιοσύνην σώ ζεται, ἀλλὰ δεκτὸς ἐστίν· τοῦτέ στιν· ἄξιος γίνεται τοῦ δεχθῆναι· δεῖ τοίνυν προλάμπειν τῶν ἔργων τὴν πίστιν. καὶ ἀκολουθεῖν τῆ πίστει τὰ ἔργα· καὶ μή τις τὴν πίστιν, ὑβριζέτω τῆ ἀκαρπία· μήτε τὰ ἔργα ὑβριζέτω τῆ ἀ ποστασία· γενοῦ ἐλαία κατά καρπος, ἀλλεν τῶ οἴκω τοῦ θεοῦ θυ · τὸ μὲν γὰρ ἐλαία εἶναι κατάκαρ πον. ἑρμηνεύει κατὰ ταἔργα· τὸ δὲ ἐν τῶ οἴκω τοῦ θεοῦ θυ , τὴν πί στιν δείκνυσι· τίνα δὲ τὰ ἔργα τοῦ θεοῦ θυ , ἅπαντες ἴσμεν ἐαν ἐργά ζεσθαι θέλωμεν· οὐδὲν γάρ εστι κρυ πτόν· τὰ μὲν γὰρ τῶν δογμάτων, ἀμφιβάλλεται· τὰ δὲ τῶν ἔργων, οὐ κέκρυπται· ἡ γὰρ φύσις ὑπαγο ρεύει τοὺς νόμους οἴδαμεν ἐξ ἑαυ τῶν, τί καλὸν καὶ τί πονηρόν· ἔ θηκεν γὰρ ὁ θεὸς θς νόμον ἐν τῆ φύσει ἄγραφον. τὸν φωτίζοντα ἡμῶν τὰς διανοίας· μηδεὶς λεγέτω· οὐ κ α ̓ νέγνω νόμον· οὐκ οἶδα τὰ τοῦ νόμου· ἐαν γὰρ ἀρνήση τὸν κοινὸν νόμον. ἐλέγχει σε ὁ τῆς φύσεως νόμος· θέλεις μαθεῖν ὅτι ἐν τῆι φύ σει ἔπηξεν ὁ θεὸς θς τοὺς νόμους τοὺς διακρίνοντας τί καλὸν καὶ τί πο νηρόν; αὐτὴν ἡμῶν τὴν ἀναστρο φὴν ἐρώτησον· πῶς ἅπαντες οἱ ποιοῦντες τὰ κακὰ φεύγουσι τῶν κακῶν τὴν προσηγορίαν· ὁμοιχὸς, μοιχεύει· μοιχὸς δὲ ἀκού ων αἰσχύνεται· εἰπὲ τῶ ομο λογουμένω μοιχῶ, μοιχὲ· καὶ ὃ ποιῶν ἥδεται. τοῦτο ἀκούων σχυνεται· καὶ τί εἰ καλὸν ἡγῆ τὴν ἁμαρτίαν· τί φεύγεις τὴν προσηγορίαν· εἰπὲ τῶ ἐπιόρ κω· ἐπίορκε. καὶ εἰς ὕβριν λαμ βάνει τὴν προσηγορίαν τῶν ἰδί ων ἔργων· οὕτως αὐτὴ ἡ φύσις κράζει· ὅτι τὸ φαῦλον ἀλλότρι ον τοῦ ἔργου τοῦ θεοῦ θυ · καὶ ὃ ἐποίη σεν ὁ θεὸς θς καλὸν, καὶ καλὸν λίαν· καὶ οὕτω καλὸν, ὅτι καὶ τοῖς κα κοῖς ἐμφύρεται καὶ τὴν κακί αν αἰσχύνεται· εἰπὲ τῶ σώφρο νι σώφρων· καὶ οὐδὲ τὸ ἔργον αἰδεῖται. οὐδὲ τὴν προσηγορί αν αἰσχύνεται· κάλεσον τὸν δίκαι ον δίκαιον· καὶ τῶ ἔργω στεφα νοῦται. καὶ τῆ προσηγορία σε μνύνεται· κἂν γαρ δι εὐλάβειαν παραιτήσηται τὸ ὄνομα. ἀλλ’ ἐν τῆ ψυχῆ δέχεται τὴν εὐφημίαν· ἐννόησον πῶς ἡ κακία ἐν κό σμω πολιτεύεται καὶ πρόσωπον οὐκέχει· καὶ πῶς οὐκέχει πρόσω πον· ἐαν λεπτῶς ἐρευνήσης κα κίαν ἐξοικεῖου προσώπου φαινο μένην· ἀλλ ἐὰν μὴ δανήσηται πρόσωπον ἀρετῆς οὐ φαίνεται· καὶ πῶς, ἄκουε· ὁ ψευδόμενος, οὐχ’ ὁμολογῶν τὸ ψεῦδος φαίνεται, ἀλλ ἀλήθειαν ὑποκρινόμενος ἀπατᾶ· ὁ ψευδόμενος οὐ κηρύτ τει ὅ ἐστιν, ἀλλὰ σχηματίζεται ὃ μὴ ἐστὶν. καὶ τότε τὴν ἀδικίαν ἀπεργάζεται· ὁμοίως ὁ δόλι ος· οὐ δείκνυσι τὸν δόλον. ἀλλὰ σχηματίζεται τὴν φιλίαν. καὶ πραγματεύεται τὴν πονηρίαν· ὁ μοιχὸς οὐχ’ ὁμολογήσας τὴν ἄ θεσμον μοιχείαν ἐπεἰσπηδᾶ τῶ οἴκω, ἀλλὰ πλάσμα σωφροσύ νης ἐνδυσάμενος εἰς τὸ στόμα κἂν ὑβρίζη τὰ θεῖα· ὁραῖς ὅ τι οἰκεῖον οὐκέχει πρόσωπον ἡ κα κια; ὁμοίως ὁ συκοφάντης· ὅτ’ἂν εἰσέλθη εἰς δικαστήριον· οὐ τοῦ το ὁμολογήσας ὅπέρ ἐστιν εἰσέρχε ται· ἀλλὰ μάρτυρα ἀληθείας προστησάμενος τῶ σχήματι, δια τοῦ ψεῦδους τὸν μάρτυρα τῆς κακίας ἐνδείκνυται· οὕτω κακία πρόσωπον ἴδιον οὐκέχει, ἐὰν μὴ δανείσηται πρόσωπον ἀρετῆς· διατοῦτο ὁ σωτὴρ σηρ ἔλεγεν· ἐλεύσονται πρὸς υμᾶς ἐν ενδύμασι προβά των. ἔσωθεν δέ εἰσι λύκοι ἅρπα γες· ἀλλ εἰς τὸ προκείμενον ἐπα νέλθωμεν· θέλεις ἰδεῖν ἀδελ φὲ ὅσον δύναται ἔμφυτος νόμος; καὶ ἡ ψυχὴ ἡ ἡμετέρα κἂν ἐν κακί αις ἐμφύρηται, τὸ ὄνομα τὸ ἀγα θὸν ἀσπάζεται· πολλοὶ πολλά κις δυνάσται πλεονεξίαν πνέον τες· καὶ μὴδὲν ἕτερον ἐννοοῦν τες ἢ ἁρπαγὴν καὶ ἀδικίαν. δυ σωποῦνται παρά τινων· ἢ ἀνι έναι τῶ πένητι τὴν ἐπικειμέ νην ἀνάγκην, ἢ συγχωρῆσαί τι τοῦ χρέους· ἢ μὴ ἀμύνασθαι τοὺς λυπήσαντας· ἢ λυπεῖν νομι σθέντας· καὶ ὁ ἐλθὼν καλῶς πρεσβεῦσαι παρὰ ἀνδρὶ δυνά στη καὶ πονηρῶ, οὐκ εὐθέως ἀ πὸ τῆς ἀληθείας ἄρχεται· οὐ λέ γει αὐτῶ ὅ ἐστιν. ἀλλὰ προστίθη σιν αὐτῶ ὄνομα ἀρετῆς· ἢ οὐ κ οἶδας πῶς ἀεὶ σχηματίζον ται οἱ καλῶς πρεσβεύοντες· ἀ νὴρ εἶ φησὶν ἀγαθός· διαβεβόη ταί σου τὸ ὄνομα· πάντες σου τὰς εὐπραγίας ἄδουσιν. καὶ πολλὰ τοιαύτα συναπτει ἵνα καμ φθῆ τῆ εὐφημία, καὶ φύγη τὴν πονηρίαν· ὅρα πῶς ἡ κακία νικᾶται ταῖς εὐφημίαις τῆς ἀρετῆς· οὐδεὶς κακὸς. κακὸς ἀκούειν βούλεται· ἡ γὰρ φύσις τὸ ἴδιον ἀσπάζεται, εἰ καὶ ἡ προαί ρεσις τὸ ἐναντίον αἱρεῖται· γε νώμεθα οὖν ἐλαία κατάκαρπος· καὶ ἔργοις καὶ καρποῖς καὶ φύλ λοις κομῶντες· φύλλα ἡ μῶν οἱ λόγοι· καρποὶ, ἡ πολιτεία· γε νέσθω σου καὶ ὁ λόγος σεμνὸς. καὶ ἡ πολιτεία ἔγκαρπος· παρὰ γὰρ τῶ εὐσεβεῖ, οὐδὲ τὸ φύλλον ἀ πόβλητον· τὸ γὰρ φύλλον αὐτοῦ οὐκ ἀπορρυήσεται, καὶ πάντα ὅσα ἂν ποιῆ κατευοδωθήσεται· ἀλλ ὧ τοῦ θαύματος· ἐνενόησα πῶς ἀδὰμ γυμνὸς ἐξῆλθεν τοῦ παραδείσου· καὶ πῶς δαυῒδ δαδ κομᾶ ἐν τῶ οἴκω τοῦ θεοῦ θυ · ὁ μὲν γὰρ ἐξῆλθε γυμνὸς διατὴν πα ράβασιν· ὁ δὲ ἐνδυσάμενος ἀρετὴν, βοᾶ· ἐγὼ δὲ ὡσεὶ ἐλαία κατάκαρπος· οὐδὲν ἡμᾶς οὕτως ἀποδύει. ὡς καρποφορία· ὁ ἀδὰμ ἐπλάσθη· δεῖ γὰρ και νῦν ἐπαναλαβεῖν τὰ προεἰρημένα· ἐπείπερ ἡ τῶν ἀγαθῶν ἐπανά ληψις. βεβαιοῖ ταῖς ψυχαῖς τὴν διδασκαλίαν· ὥσπερ γὰρ τὰ βαπτόμενα ἔρια, συνεχῶς ταῖς βαφαῖς ἐμβάλλεται ἵνα εἰς βά θος διαδῶ τὴν οἰκείαν ἐνέργει αν ἡ βαφὴ. οὕτω δὴ τὰς ἡμετέ ρας ψυχὰς συνεχῶς τοῖς λόγοις τοῖς θείοις ἐμβάλλεσθαι· ἵνα ἀ ποπλυθῆ τὸ ἀρχαῖον εἶδος, ἐν δυσώμεθα δὲ τὸ νέον κάλλος· καὶ γὰρ ἐκεῖνα τὰ ἔρια· ἐπὰν δέξη ται τὴν βαφὴν. ἀποτίθεται τῆς φύσεως τὸ ὄνομα, καὶ δέχεται τῆς γραφῆς τὴν προσηγορίαν· καὶ οὐκέτι καλεῖς αὐτὴν ἐραίαν. ἀλ λὰ πορφύραν· ἢ κόκκινον, ἢ πρά σινον· ἢ τί τοιοῦτον οἷον ἡ βα φὴ παρέσχε τῶ βαφέντι τὸ κάλ λος· ἡ βαφὴ μεταβάλλει φύσεως ὄνομα. πόσω μᾶλλον θεοῦ θυ φύσις οὐ μεταβαλεῖ τὸν ἄνθρωπον ἄνον · ὥστε τὸν αὐτὸν προ μὲν τῆς βαφῆς. εἶναι εἰκόνα χοϊκήν· μετὰ δὲ την βα φὴν. εἰκόνα λαμπρὰν καὶ ἐποὐ ράνιον· ἐπλάσθη ὁ ἀδὰμ ἀπο γῆς. χοῦν γὰρ ἔλαβεν ὁ θεὸς θς καὶ ἔ πλασεν αὐτόν· ἀλλ οὐκ εἶδεν πῶς ἐπλάσθη ὁ ἀδὰμ, ὡς ἔφθην εἰ πών· οὐ γὰρ ἐχρῆν αὐτὸν μάρτυ ρα παρεῖναι τῶν γινομένων. ἵ να μὴ ἐπαίρηται κατὰ τοῦ θεοῦ θυ · εἰ γὰρ τοσαύτη ταπεινώσει περιβε βλημένος ἐπαίρεται καὶ ἀγνοεῖ τὸν κτίσαντα· καὶ ἀθετεῖ τὸν πλά σαντα· εἰ ἔλαβεν τὸ ὑπερ φύσιν, τίς ἂν ἐχώρησεν αὐτοῦ τῆς ὑπε ρηφανίας τὴν ἀμετρίαν· διὰ τοῦτο ὁ θεὸς θς πλάσας τὸν ἄνθρωπον ἄνον καὶ δυνάμεις μεγάλας ἐνέθηκε τῶ πλάσματι· καὶ ταπεινώσεις πολ λὰς. ἵνα δια μὲν τῆς ἐγκειμένης δυνάμεως. ἡ χάρις τοῦ τεχνίτου θαυμάζηται· δια δὲ τῆς τα πεινώσεως. τὸ φρόνημα τὸ ἀν θρώπινον καταστέλλεται· ἔδω κεν αὐτῶ· γλῶτταν φθεγγομενην· θεὸν θν ὑμνοῦσαν· τὰ θεία ἄδουσα· ἐρμηνεύουσαν τὰ κάλλη τῆς κτί σεως· διαλέγεται περὶ οὐρανοῦ οὐνου καὶ γῆς· μικρὸν σαρκίον ἡ γλῶττα· οὐδὲ δύο δακτύλων ἔχουσα μέ τρον· καὶ τί λέγω δακτύλων· οὐ δὲ ἄκρον ὄνυχος· ἀλλὰ τὸ ἄκρον ἐκεῖνο τὸ μικρὸν. φθέγγεται περι οὐρανοῦ καὶ γῆς· ἵνα μη νομίση ὅτι μεγάλη τίς ἐστιν καὶ ὑπερ τὴν ἑαυτῆς φύσιν ἐπαίρηται· πολλάκις καὶ φύματα καὶ τραύμα τα αὐτῆ περιπλέκεται· ἵνα μά θη ὅτι θνητῆ οὖσα. περὶ τῶν ἀ θανάτων λαλῆ· καὶ ὀφείλει γνω ρίζειν. τίς μὲν ἡ τοῦ κηρυττομέ νου δύναμις, καὶ τίς ἡ ἀσθένεια τοῦ κηρυττοντος· ἔδωκεν αὐ τῶ ὀφθαλμὸν, τὴν μικραν ἐκεί νην κεγχρον· τὸ μέσον γάρ ἐστι τὸ βλέπον τῆς κόρης· τὸ μεσό τα τον. καὶ ὅμως δια τῆς μικρᾶς ἐκείνης κεγχρου καθορᾶ πᾶσαν τὴν κτίσιν· καὶ ἵνα μὴ περιλαμ βάνων τῆ ὄψει πᾶσαν τὴν κτίσιν ἐπαίρηται· πολλάκις καὶ ὀφθαλ μίαι καὶ λῆμαι· καὶ δάκρυα. καὶ ὅσα θολοῖ τὴν ὄψιν ἐπιγεννᾶται· ἵνα ἀπὸ μὲν τῆς ἀσθενείας, ἑ αυτὸν γνωρίζηι· ἀπo δὲ τῆς δημιουργίας, τὸν τεχνίτην ἐκ θιάζη· ἔδωκεν αὐτῶ καρδίαν λογιζομένην· ῥίζαν ἐνθυμη μάτων· πηγὴν λογισμῶν· ἀλλ’ ἐ ν αὐτοῖς τοῖς τοῖς τύποις. ἐποί ησε καὶ τὴν τῶν ἑτέρων διάπλα σιν· ἅτινα καὶ κόπρον· καὶ πά σης ἀηδίας πληροῦται δι ὧν ὁ ἄνθρωπος ἀνος ἐσθίει· ἵνα ὅτ’ἂν ἐπαίρηται ἡ καρδία. καταστέλλη αὐτὴν ἡ γαστήρ· ὥστε καὶ ἡ γαστὴρ καὶ ἡ κόπρος, ἀναγκαία πρὸς παιδα γωγίαν· εἰ γὰρ κόπρον περιφέ ρων ἄνθρωπος ἀνος τολμᾶ θρασύνεσθαι, καὶ οὐχ’ ἁπλῶς θρασύνεσθαι, ἀλλὰ καὶ κατὰ τοῦ θεοῦ θυ · ὡς ἐτόλμησέ τις βάρβαρος βασιλεὺς εἰπεῖν· ἐπά νω τῶν ἄστρων θήσω τὸν θρόνον μου· καὶ ἔσομαι ὅμοιος τῶι ὑψί στω· εἰ τοσαύτην κόπρον καὶ ἀ ηδίαν περιφέρων οὕτω λαλεῖ· εἰ ταύτης παντελῶς ἀπήλλα κτο τῆς ἀσθενείας. τίς ἂν αὐτὸν ἤνεγκεν ἐπαιρόμενον· διατοῦτο ἡσαϊας πρὸς τοὺς ὑπερηφά νους φησὶ· τί ἀλαζονεύει γῆ καὶ σποδός· ἀλλὰ πάλιν εἰς τὸ προκεί μενον ἐπανέλθωμεν· ὁ θεὸς θς ἕ κτισε τὸν ἄνθρωπον ἄνον ἀπο χοός· ἀλλ’ οὐ κεῖδεν ὅπως ἐγένετο· διατοῦτο καὶ ἠγνόησεν αὐτοῦ τὴν εὐτέλειαν· ὁ θεὸς θς γὰρ ὡς ἔφθην εἰπὼν. οὐ προ γενεστέραν ἐποίησε τὴν ψυχὴν τοῦ σώματος. ἵ μὴ βλέπη τὴν δημιουργίαν· πλὴν ἐπειδή περ ὅλως οὐκ οἶδεν ἐξοίας ταπει νώσεως ἀνέστη· καὶ ὅτι αὐτὸν ὁ δημιουργὸς ἀπο γῆς ἔπλασεν, ἀποστρέφη αὐτὸν εἰς τὴν γῆν ἐξῆς ἐλήφθη· ἵνα πάλιν τῆς ἑαυτοῦ ἀσθενείας πειραθεὶς, ἐ πιγνῶ καὶ τὴν ἀρχαίαν εὐεργε σίαν, καὶ τὴν μέλλουσαν φιλαν θρωπίαν· ὅτε μὲν γὰρ ἐπλάσθη, οὐκ εἶδεν ὅτι ἀπο γῆς ἐγένετο· πρόσεχε ἀκριβῶς· ὅτε ἐπλάτ τετο ἀδαμ, οὐκ εἶδεν ὅτι ἀπὸ γῆς α ̓ νέστη· ὅτε μέντοι ἐγείρεται ἐν τῆ ἀναστάσει. οἶδεν ὅτι χοῦν ἀποδυ σάμενος ἐγείρεται· εἰ γὰρ καὶ ἑαυ τὸν μὴ βλε ́ πει ὁ νεκρὸς. ἀλλὰ τὸν προ αυ ̓ τοῦ ὁρᾶ· βλέπομεν ἡμεῖς τοὺς τεθνηκότας καὶ εἰς χοῦν ἀ ναλυθέντας· καὶ δι’ ὧν ὁρῶμεν παιδευόμεθα· οὐκ εἶδες θρα σεῖς ἄνδρας καὶ ὑπερηφάνους, πῶς κατεσταλμένοι εἰσὶν ἐν τοῖς θανάτοις; ἀπαγγέλλεται θάνατος, καὶ πάντων ἡ καρδία πτήσσει· πάντων ὑποπίπτει. καὶ φιλοσο φοῦμεν περὶ τὰ μνήματα· ὅτἂν δω ͂ μεν τὰ ὀστέα, εὐθέως πρὸς ἀλλήλους φιλοσοφοῦμεν· τί γινό μεθα· ἐξῆλθωμεν τῶν τάφων. καὶ ἐπελαθώμεθα τῆς ταπεινώ σεως ἐν τῶ τάφω· πρὸς τὸν πλη σίον ἕκαστος ὧδέ πως φθέγγεται· ὢ τῆς ταλαιπωρίας· ὢ τῆς οἰ κτρᾶς ἡμῶν ζωῆς· ὅρα τί γινό μεθα· καὶ ὅλως κἂν φθεγγώμε θα καὶ ἁρπάζομεν καὶ βοῶμέν τι· καὶ μνησικακοῦμεν· ἀλλ ἕ καστος ἁπλῶς οὕτω φιλοσοφεῖ, ὡς μέλλων πάντη τῆ κακία ἀποτάττεσθαι· καὶ ἔσω μὲν λό γοις φιλοσοφεῖ. ἔξω δὲ τοῖς ἔρ γοις θεομαχεῖ· διατοῦτο ὁ θεὸς θς παν ταχῆ, πηγῆναι τὰ μνήματα πα ρεσκεύασε. τὰ ὑπομιμνήσκον τα ἡμᾶς τὴν ἑαυτῶν ἀσθένειαν· διὸ πᾶσα πόλις· πᾶσα κώμη· πρὸ τῶν εἰσόδων τοὺς τάφους ἔχει· ἐπείγεταί τις εἰσελθεῖν εἰς πόλιν βασιλεύουσαν, καὶ κομῶ σαν πλούτω καὶ δυναστείαις καὶ τοῖς ἄλλοις ἀξιώμασιν· καὶ πρὶν ἴδη ὃ φαντάζεται. βλέπει πρῶτον ὃ γίνεται· τάφοι πρὸ τῶν πόλεων· τάφοι προ τῶν ἀγρῶν· πανταχοῦ τὸ διδασκά λιον τῆς ταπεινώσεως ἡμῶν πρόκειται· καὶ παιδευόμεθα πρῶτον, εἰς τί καταλήγομεν· καὶ τότε ὁρὰν τὰ ἔσω φαντά σματα· καὶ οὐ τοῦτο μόνον. ἀλλὰ καὶ μέλλοντες εἰσέρχεσθαι πολλά κις εἰς βίου κοινωνίαν, τῆς φύ σεως τὴν αὐτὴν παιδευόμεθα ταπείνωσιν· ἀνὴρ πολλάκις ἐπειδἂν γυναῖκα θέλη λαβεῖν, ὑπαγορεύει τῶ νόμω γράφει τὰ προικῶα καὶ οὐδέπω συνάφεια, καὶ θάνατος εὐθὺς ἀναγράφε ται· οὐδέπω τῆς συμβιώσεως ἀπέλαυσε καὶ τοῦ γάμου. καὶ τὸν θάνατον εὐθέως ὁρίζεται· οὐ δέπω εἶδε τὴν γυναῖκα· καὶ θα νάτου ψήφους καθεαυτοῦ καὶ κα τεκείνης προὑποτίθεται καὶ γράφει τοιαῦτα· ἐὰν δε ἀποθά νη ὁ ἀνὴρ πρo τῆς γυναικὸς· ἐὰν ἡ γυνὴ πρὸ τοῦ ἀνδρὸς· τό καὶ τό διατυποῦνται· οὕτως ἔπηξαν οἱ ἀρχαῖοι νόμοι παν ταχοῦ τοῖς πᾶσι τῆς φύσεως τὰ ὑπομνήματα· καὶ οὐ μόνον περὶ τῶν ὄντων καὶ ζώντων αἱ τοῦ θανάτου τίθενται ψῆφοι, ἀλλὰ καὶ κατὰ τῶν οὐδέπω γεγο νότων· τί γὰρ φησὶν, ἐὰν δὲ τὸ τεχθὲν παιδίον ἀποθάνη· οὔπω ὁ καρπὸς, καὶ ἡ ἀπόφα σις ἔδραμεν· εἶτα· ἐν μεν τοῖς γραμματίοις ἐπιγινώσκει τὴν φύσιν· ἐὰν δέ τι τῶν κατα ἄνθρωπον ἄνον πάθη· ἢ τὸ γύναιον ἀποθάνη, ἐπιλανθάνεται ὧν ἔγραψεν· καὶ ἕτερα τραγωδίας προφέρει ῥή ματα καὶ ταῦτα φησὶν ἔδει με παθεῖν; ταῦτα ἐγὼ προσεδό κησα πάσχειν καὶ ἀποστερεῖσθαι τῆς συζυγίας; ἐπελάθου ὧν ἔγραψας; καὶ ὅτε ἔξω ἦς τῶν πραγμάτων, ἐπεγίνωσκες τοὺς ὅρους τῆς φύσεως· ὅτε περι έπεσες τοῖς πάθεσιν ἐπελάθου τῶν νόμων τῆς φύσεως; ταῦ τα οὖν λέγεται εἰς σώφρονισμον ἁ πάντων· εἰς τὸ πάντας πάν τα φέρειν γενναίως τὰ πρὸσ πίπτοντα· εἰς τὸ μὴ ζημίαν ἡγεῖσθαι, τοῦ θεοῦ θυ τὰ κρίματα· μὴ φιλοσόφει ἔξω τῶν παθῶν. ἀλλ ὅτ’ἂν ἐντὸς γένη τῶν πα θῶν. τὴν μεγαλοψυχίαν ἐπίδει ξαι· ὅτἂν λυπῆ, μνήσθητι τῶν λόγων δι ὧν παραμυθῆ τὸν λυπούμενον· τίσι κεχρήμεθα λόγοις προς τοὺς λυπουμένους· οὐ ταῦτα πρὸς αὐτοὺς φιλοσοφοῦ μεν; ἀνθρώπινα ἀνινα ταῦτα· τῶν συμ φορῶν οὐ μόνος ὑπέστης· οὐ μό νος τοῦ θανάτου τὴν βίαν ὑπέ μεινας· ταῦτα καὶ βασιλεῖς φέρουσιν· ἐζημιώθησαν πολ λάκις ἄρχοντες, ζημιοῦνται καὶ δυνάσται· ἐπίγνωθι σεαυτοῦ τὴν φύσιν· ἄνθρωπος ἀνος μετα πάντων· τῶν κοινῶν τῆς φύσεως ἀπο λαύεις νόμων· ταῦτα φθεγγη, ὅτἂν ἄλλων παρακαλῆς· εἰ γὰρ ἄλλων μεν διδάσκαλος γεν ναῖος, σεαυτῶ δὲ οἰκτρὸς μα θητής; μεγάλης ἐστὶ καὶ γεν ναίας ψυχῆς τὸ ἐν τῆ ἀκμῆ τῶν παθῶν φιλοσοφεῖν· εἴ τις δύ ναται ἐφ εκάστης συμφορὰς ἢ λύπης ἢ ζημίας λέγειν, δί καιος εἶ κύριε κε καὶ εὐθεῖς αἱ κρίσεις σου· ζημιοῦται μὲν ὡς ἄνθρωπος ἀνος , στεφανοῦται δὲ ὡς φιλόθεως· ὁ βίος ἀδελφοὶ, γέμει δυσκολίας· καὶ δεῖ πάντως καὶ ἄδικον· καὶ εὐσεβῆ καὶ ἀσεβῆ θλίβεσθαι· ἀλλὰ πολλὴ ἡ διαφορὰ. ἄλλο γάρ ἐστιν ὡς οἰκεῖον παιδεύεσθαι, ἄλλο ὡς ἀλλότριον μαστίζε σθαι· τύπτεται καὶ οἰκέτης· τύ πτεται καὶ υἱος· ἀλλ ὁ μὲν ὡς δοῦλος ἁμαρτήσας· ὁ δὲ ὡς υἱὸς ἐπιστροφῆς δεόμενος· οὐ ποιοῦσιν αἱ πληγαὶ τὴν ὁμο τιμίαν· οὐκ ἐὰν πάθη εὐσεβὴς, ἃ πάσχει ἀσεβὴς. ὁμότιμος γίνεται τοῦ ἀσεβοῦς. ἀλλὰ λογί ζεται τούτω ἡ παιδεία, εἰς θλί ψιν καὶ δοκιμασίαν· τῶ δὲ ἀ σεβεῖ, εἰς μάστιγας καὶ τιμωρί αν· διατοῦτο αὐτὰς τὰς δυ σκολίας εἰδὼς ὁ μακάριος δαυῒδ δαδ · περὶ μὲν τῶν δικαίων λέγει· πολ λαὶ αἱ θλίψεις τῶν δικαίων· ἀλ λ’ ὅρα τὸ ἐπαγόμενον· καὶ ἐκ πα σῶν αὐτῶν ῥύσεται αὐτοὺς ὁ κύριος κς · οὐδέπω εἶπεν τὴν θλῖψιν. καὶ ὑπέδειξε τὴν ἴασιν· περὶ δὲ τῶν ἐναντίων· πολλαὶ αἱ μάστι γες τοῦ ἁμαρτωλοῦ· καὶ οὐδὲν τὸ ἐπαγόμενον· τῶν δὲ δικαίων· πολλαὶ μὲν αἱ θλίψεις, ἐκ δὲ πα σῶν αὐτῶν, ῥύσεται αὐτοὺς ὁ κύριος κς · ταῦτα δέ τις ἀκούων. μὴ ἑαυτὸν ἀπογινωσκέτω· μὴ δε λεγέτω· εἰ τοίνυν ὡς ἁμαρτωλὸς μαστίζο μαι ἐλπίδα μὴ ἔχων, ἄκαρπός μοι ἐστὶν ἡ παιδεία· ἁμαρτω λὸν γὰρ ἐκάλεσεν νῦν ἡ γραφὴ, τὸν πάντη τῆς εὐσεβείας ἀλλό τριον· ἀλλ οὐ τὸν δίκαιον, τὸν θλι βόμενον· τὸν εὐσεβείας μὲν μετέχοντα. πράγμασι δὲ ἀνθρω πίνοις ὀλισθαίνοντα· ἐπεὶ ὅτι ἁμαρτωλοὺς ἐλεεῖ ὁ θεὸς θς . μεστὴ πᾶσα ἡ γραφὴ τῶν ἐνεχύρων τῆς τοῦ θεοῦ θυ φιλανθρωπίας· φη σὶ γὰρ· ζῶ ἐγὼ λέγει κύριος κς · ὅτι οὐ βού λομαι τὸν θάνατον τοῦ ἁμαρτω λοῦ· ὄμνυσιν ὁ θεὸς θς · οὐχ’ ὡς ἑαυτῶ ἀπιστῶν, ἀλλὰ τὴν ἡμετέραν ἀ πιστίαν εἰς πίστιν ἐκβιαζόμε νος· δίκαιος εἶ καὶ εὐθεῖς αἱ κρί σεις σου· καὶ ὁμοῦ καὶ τὴν γεν ναῖαν ἔδειξε ψυχὴν. καὶ τὴν εὐ σέβειαν οὐκ έλυσεν· οἷος ἦν ὁ μα κάριος ἰὼβ· ὁ στρατηγήσας κα τα πάντων τῶν παθῶν· ὁ πάν τα νικήσας τοῦ διαβόλου τὰ φό βητρα· ὁ πᾶσαν αὐτοῦ τὴν μα νίαν ἑλκύσας· ὁ τῆ στερρότητι τῆς γνώμης τὰ κύματα τοῦ δι αβόλου διαλύσας· ὁ πάντων ὁ μοῦ στερηθεὶς. καὶ τὸν πάντων κύριον κν οὐκ ἀρνηθείς· ἀλλὰ τὰ ἐκεί νου στρατηγήματα· ἴδιον λήψε ται λόγον· καὶ γὰρ ἀληθῶς, ἰδί ου δεῖται καιροῦ πρὸς ἐξέτασιν· μὴ τῆ παραδρομῆ τῶν λόγων ὑ βρίσωμεν τὰ γενναία παλαισμα τα· ἐκεῖνα δὲ προ ὀφθαλμῶν ἔχωμεν. ἅπερ εἶπεν ὁ μέγας ἐκεῖ νος καὶ γενναῖος ἀγωνιστής· ἐ πειδὴ γὰρ σφραγίδα τοῖς εἰρημέ νοις ἐπιθεὶς, οὑτωσὶ πῶς ἐπάγει· πάντων γὰρ γυμνωθεὶς. ἑαυ τὸν εὐσεβείας οὐκ εγύμνωσεν· ἀλ λὰ φησὶν· ὁ κύριος κς ἔδωκεν ὁ κύριος κς ἀ φείλετο· ὡς τῶ κυρίω κω ἔδοξεν οὕτως καὶ ἐγένετο· καλὸν τὸ ἔδοξεν· πα ραχωρεῖ τὴν αὐθεντείαν. οὐ πε ριεργάζεται τὴν διοίκησιν· οὐκ εἶ πεν ὡς ἡμεῖς· δια τί νέοι ἀπο θνήσκουσιν· καὶ γέροντες ἐφθοὶ μένουσιν· ποία διοίκησις αὕ τη· ἐπιθυμεῖ γέρων θανάτου λε λυμένος ταῖς σαρξίν, ἐνδεὴς χρημάτων καὶ πάσης παραμυ θίας, καὶ οὐ τυγχάνει· καὶ παῖς ἐράσμιον κάλλος· ποθεινὸς γονεῦ σιν. ἀώρως ἁρπάζεται· μάθε μη τοιαῦτα ζητεῖν· μάθε λέγειν τὰ κρίματά σου ἄβυσσος πολλή· μάθε λέγειν δίκαιος εἶ κύριε κε , καὶ εὐ θεῖς αἱ κρίσεις σου· μάθε λέγειν ὡς τῶι κυρίω κω ἔδοξεν, οὕτως καὶ ἐγένε το· γνώριζε τὴν αὐθεντείαν, ἵνα γνωρίσης τὴν ευσέβειαν· ἀλλ’ ἐ πειδὴ παρενέπεσεν ὁ λόγος εἰς δόξαν τοῦ ἁγίου πνεύματος πνς · εἴπωμέν τι καὶ τῶν δογματικῶν εἰς ἀσφάλει αν ἡμετέραν καὶ βεβαίωσιν· ὥσπερ γὰρ ὁ ἰὼβ εἰρηκὼς ὡς τῶ κυρίω κω ἔδοξεν· τὴν αὐθεντείαν ἔδει ξεν, οὕτω καὶ οἱ ἀπόστολοι τὴν δεσποτικὴν αὐθεντείαν τοῦ ἁγίου πνεύματος πνς ἐνδεικνύμενοι. φασίν· ἔ δοξεν γὰρ τῶ ἁγίω πνεύματι πνι · μηδὲν ἐπι τίθεσθαι ὑμῖν. πλὴν τῶν ἐπάνα γκες· ἔδοξεν τῶ πνεύματι πνι τῶ ἁγίω· εἰ ὑπόκειται. διατί αὐτῶ ἔδοξεν· εἰ ὑπονόμον ἔστι τὸ πνεῦμα πνα καὶ δουλεύει, πῶς ἔδοξεν τῶ ὑποκειμένω· οὐχ’ ἃ τῶ βασιλεῖ δοκεῖ ταῦτα καὶ γί νεται; μὴ τὰ τοῖς ἀρχομένοις πα ριστάμενα; ὡς τῶ κυρίω κω ἔδοξεν φησὶν ὁ ἰὼβ, ἔδοξε τῶ ἁγίω πνεύματι πνι · φασὶν οἱ ἀπόστολοι· ὁμότιμος ἡ λέξις τῆς αὐθεντείας, ἐπειδὴ ἀ μέριστος ἡ δόξα τῆς βασιλείας· ἀλλ εὑρίσκει πάλιν ἡ κακία τῶν αἱ ρετικῶν παρείσδυσιν· ἆρα γὰρ ἐ πειδὴ εἶπον φησὶν οἱ ἀπόστολοι· ἔδοξε τῶ ἁγίω πνεύματι πνι · ἐπήγαγον δὲ καὶ ἡμῖν· παρα τοῦτο αὐθεντείαν ἔχουσι θεότητος οἱ ἀπόστολοι; ταῦ τα μελετάσθω, ἵνα μὴ ἀγυμνάστοις ψυχαῖς, ἐμβάλωσι τὸν ἰὸν αὐτῶν τῆς ἀπειθείας· ἵνα μὴ ταῖς ἀκο αῖς τῶν ἀκεραίων, αἱρετικὴν ἀ σέβειαν ἐκχέωσιν· τοιαῦτα γὰρ πολλάκις σεμνολογοῦσιν· μηδέν σε φησὶν ἀδελφὲ ξενίση τῶν εἰρη μένων· ὡς ἀδελφὸν καλεῖ. καὶ ὡς πολέμιον ἀναιρεῖ· μὴ θαυ μάσης φησὶν εἰ περὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος πνς εἶπον οἱ ἀπόστολοι· ἔδοξεν τῶι ἁγίω πνεύματι πνι · ἀλλ ὅρα τὸ ἐπαγόμενον· ἔδοξε τῶ ἁγίω πνεύματι πνι · καὶ ἡμῖν ἔδο ξε τοῖς ἀποστόλοις· ἆρα θεοὶ οἱ ἀπόστολοι; ἆρα θεοῦ θυ ἔχουσι τὴν αὐ θεντείαν; ὅτ’ἂν ταῦτα λέγει ἀπὸ τῆς ἁγίας γραφῆς τὰ βέλη προ φέρομεν· τὰ γὰρ βέλη τοῦ δυνα τοῦ ἠκονημένα ἐν καρδία τῶν ἐχθρῶν τοῦ βασιλέως πεμπό μενα· τί οὖν ἐστὶν πρὸς αὐτοὺς εἰπεῖν· εἰ τὸ συνῆφθαι τοὺς ἀπο στόλους τῶι ἁγίω πνεύματι πνι ἐλαττοῖ τοῦ πνεύματος πνς τὴν ἀξίαν. οὐκ οὖν τὸ συνῆ φθαι μωϋσῆν τῶ θεῶ θω , ἐλαττοῖ τοῦ θεοῦ θυ τὴν ἀξίαν· οἷόν τι λέγω· ἐὰν μὴ μέγα νομίσης τὸ ἔδοξε τῶ ἁγίω πνεύματι πνι διατὸ συνῆφθαι τοὺς ἀπο στόλους. οὐκ ἄρα μεγάλην δυνήση λέγειν οὐδὲ τὴν εἰς θεὸν θν πίστιν. δια το συνῆφθαι καὶ μωϋσῆν τῶ θεῶ θω · λέγει γὰρ ἡ γραφή. ἐπίστευσεν ὁ λαὸς εἰς τὸν θεὸν θν καὶ εἰς τὸν μωϋσῆν· ἀλλὰ καὶ ἕτερον προσενέγκωμεν βέλος· εἰ καθαιρεῖ τοῦ πνεύματος πνς τὴν ἀξίαν συνημμένη ἡ δόξα τῶν ἀποστόλων· ὑβρίζει καὶ τὸν θεὸν θν καὶ ἐλαττοῖ αὐτοῦ τὴν ἀξίαν σα μουὴλ προκείμενος· γέγραπται γὰρ· καὶ ἐφοβήθη πᾶς ὁ λαὸς τὸν κύριον καὶ τὸν σαμουήλ· πά λιν καὶ τρίτον προσενέγκωμεν βέλος κατὰ τῆς ἀσεβείας· ἐλατ τοῖ τοῦ ἁγίου πνεύματος πνς τὴν ἀξίαν καὶ τὴν θεϊκὴν αὐθεντείαν τῶ συνη φθαι τῶ πνεύματι πνι τοὺς ἀποστό λους; ἐλαττοῖ τοῦ θεοῦ θυ τὴν ἀξίαν γεδεων προσκείμενος αὐτοῦ τῆ προσηγορία; ἐβόησε γὰρ πᾶς ὁ λαὸς πολεμῶν τῶ κυρίω κω καὶ τῶ γεδεών· ὥσπερ οὖν συνῆπται μω ϋσῆς τῶ θεῶ θω · οὐχ ὡς ὁμότιμος θεοῦ θυ , ἀλλ ὡς ὑπηρέτης· καὶ σαμου ὴλ τῶ θεῶ θω , οὐχ’ ὡς ὁμότιμος θεοῦ θυ ἀλλ ὡς προφήτης· καὶ γεδε ὼν τῶ θεῶ θω . οὐχ’ ὡς ὁμότιμος, ἀλ λ ὡς στρατηγὸς τοῦ πολέμου· οὕ τως οἱ ἀπόστολοι τῶ πνεύματι πνι , ὡς κή ρυκες τοῦ εὐαγγελίου· γνωριζέτω τοίνυν τὴν αὐθεντείαν, καὶ μὴ ὑβριζέτω τοῦ πνεύματος πνς τὴν ἀξίαν· γνώριζε τῆς ἁγίας τριάδος τὴν ἔνθεον θεολογίαν, πατρὸς πρς υἱοῦ καὶ ἀγίου πνεύματος πνς · αὕτη ἐ στὶν ἡ ἄκτιστος φύσις· ἡ ἀ ληθινὴ ἀξία· ἡ ἀμερι στος βασιλεία· ἡ ἄσχιστος τιμή· ἡ ἀδιαίρετος ελ πίς· ἡ ἀκατάληπτος δόξα τοῦ πατρὸς πρς καὶ τοῦ υἱοῦ καὶ τοῦ ἁ γίου πνεύματος πνς · ὧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας ἀμήν· -