The Greek Library Author

Severianus Gabalensis

De fide et lege naturae (Ms Pt)

Edition reference
De fide et lege naturae [Sp.] (CPG 4185), MPG 48: 1081–1088.
CTS identifier
urn:cts:greekLit:tlg4139.tlg001.local015
Corpus release
2.2.0 · 2026-08-29
Bibliographic authority
View bibliographic record ↗

πᾶσα γραφὴ θεόπνευστος. καὶ ὠφέλιμος· ἀρ χὴν ἔχουσα καὶ πη γὴν τῆς εὐσεβείας, τὸ πνεῦμα πνα τῆς ἀληθείας· ἀπὸ γὰρ τοῦ ἁγίου καὶ προσκυνητοῦ πνεύματος πνς . ὥσ περ ἀπό τινος εὐθαλοῦς καὶ γονίμου πηγῆς. πάντα πηγάζει τὰ θεῖα νάματα· καὶ ὅσα ὁ νόμος διαγορεύει· ὅσα προφῆται θεσπίζουσιν· τκζ ὅσα ἀπόστολοι κηρύ ττουσιν. ταῦτα πάν τα τῶ ἁγίω πνεύματι πνι ἀληθι νῶς ἑπιγράφεται· πάν τα γὰρ ἐνεργεῖ. τὸ ἓν καὶ τὸ αὐτὸ πνεῦμα πνα · δι αιροῦν ἰδία ἑκάστω καθὼς βούλεται· διατοῦτο πάντα ἀ παστράπτει τὰ κάλ λη τῆς εὐσεβείας· καὶ λάμπουσιν οἱ λό γοι τῆς ἀληθείας· καὶ βρύουσιν οἱ θησαυ ροὶ τῆς ἐνθέου σοφί ας· θησαυροὶ. οὐκ ἐν γῆ κατακρυπτόμε νοι. ἀλλ’ ἐν τῶ βάθει τῆς εὐσεβείας θεω ρούμενοι· θησαυροὶ. ψυχὰς εὐφραίνοντες· ἐννοίας φωτίζοντες· τὴν οἰκουμένην ἐπι στρέφοντες πᾶσαν· τοῦ ἀδὰμ τὴν πτωχεί αν πλουτίζοντες· εἰς πολλὴν γὰρ κα τηνέχθη ταπείνωσιν· τὸ πρωτότυπον κάλ λος τῆς εὐσεβείας ἀποδυσάμενος· καὶ μαρτυρεῖ παῦλος ὧ δέ πως λέγων· εὐ χαριστῶ τῶ θεῶ θω ὅτι ἐν παντὶ ἐπλουτίσθητε ἐν αὐτῶ. ἐν παντὶ λό γω καὶ πάση γνώσει· ὁ γὰρ θεοῦ θυ λόγον δεχό μενος, πλουτεῖ· ὁ δὲ μὴ δεχόμενος θεοῦ θυ λό γον. πτωχεύει· καὶ μαρτυρεῖ ἡσαΐας λέγων· καὶ εἴπον ἴ σως πτωχοί εἰσιν. δια τοῦτο οὐ δύνανται ἀ κούειν λόγον κυρίου· ἀλ λ’ ὁ μὲν πτωχεύων. ὀ νειδίζεται· ὁ δὲ πλου τῶν. ἀγάλλεται· ὁ πλου τῶν τῶ λόγω τῆς ἀλη θείας· ὁ κομῶν ταῖς ἀρεταῖς τῆς ἐγκάρπου φιλοσοφίας. οἷος ἦν ὁ δαυΐδ, λέγων· ἐγὼ δὲ ὡσεὶ ἐλαία κατάκαρ πος ἐν τῶ οἴκω τοῦ θεοῦ θυ · ἐλαία κατάκαρπος οὐ φύλλοις κομῶσα. ἀλλὰ καρποῖς εὐσε βείας βρύουσα· ἔστιν γὰρ ψυχὴ. πολλάκις κομῶσα μὲν τοῖς κλάδοις καὶ τοῖς φύλ λοις. καρπὸν δὲ μὴ φέρουσα. ὡς περὶ τοῦ ἰσραήλ ιηλ . ἱερεμίας ἔλεγεν· ἄμπελος εὐκληματοῦσα. οὐ κ εὐκαρποῦσα· ἀλλ’ ἐ κείνη μὲν τοιαύτη· ὁ δὲ προφήτης ἀγάλ λεται λέγων· ἐγὼ δὲ ὡσεὶ ἐλαία κατά καρπος· οὐκ ἐν τοῖς ἔξω κομῶσα, ἀλλ’ ἐν τοῖς ἔσω βρίθουσα· ἐν τῶ οἴκω τοῦ θεοῦ θυ ἐ λαία κατάκαρπος· οὐδὲ γάρ ἐστι καλὸν τὸ ἔξω τοῦ οἴκου τοῦ θεοῦ θυ πολιτεύεσθαι· εὑρή σεις γοῦν πολλοὺς καὶ ἐκτὸς τοῦ λόγου τῆς ἀληθείας ἔργοις ἀγαθοῖς κατὰ τὸ φαι νόμενον διαλάμπον τας εὑρήσεις ἄνδρας συμπαθεῖς· ἐλεήμο νας· δικαιοσύνη προ σέχοντας. ἀλλ’ οὐδεὶς καρπὸς τοῖς ἔργοις. ἐπειδὴ ἠγνόησαν τὸ ἔργον τῆς ἀληθείας· καλὰ μὲν γὰρ καὶ τὰ ἔργα. ἀλλὰ δεῖ προ ηγεῖσθαι το ἔργον τὸ ἀνώτατον· καὶ γὰρ ἰουδαίων ποτὲ λεγόν των πρὸς τὸν κύριον κν . τί ποιήσωμεν ἵνα ἐργα σώμεθα τὰ ἔργα τοῦ θεοῦ θυ . ἀπεκρίνατο πρὸς αὐτούς· τοῦτό ἐστιν τὸ ἔργον τοῦ θεοῦ θυ . ἵνα πιστεύσητε εἰς ὃν ἀ πέστειλεν ἐκεῖνος· ὅρα πῶς τὴν πίστιν ἔργον ἐκάλεσεν· οὐ κοῦν ἅμα ἐπίστευσας, ἅμα καὶ τοῖς ἔργοις ἐκόμασας· οὐχ ὅτι δὲ ἐλλείπει πρὸς τὰ τκη ἔργα. ἀλλότι καθ’ ἑ αυτὴν πίστις. πλήρης ἐστὶν ἔργων ἀγαθῶν· τὰ μὲν γὰρ ἔργα. εἰς ἀνθρώπους ανους καὶ ἐξ ἀνθρώπων ανων · ἡ δὲ πίστις. οὐκ ἐξ ἀνθρώ πων. πρὸς θεόν θν · ἡ πίστις τὸν ἐπιστρεφόμενον. πολίτην οὐρανῶν ἀπο δείκνυσιν· ἡ πίστις τὸν ἀπὸ γῆς ἄνθρωπον ανον . θεοῦ θυ συ νόμιλον ἀπεργάζε ται· οὐδέν ἐστιν ἔξω πί στεως ἀγαθόν· ἐοίκα σιν δέ μοι ἀδελφοὶ ἵνα εἰκόνι τινὶ χρήσωμαι τοῦ λόγου· ἐοίκασιν οἱ ἔργοις κομῶντες ἀγα θοῖς· καὶ τὸν θεὸν θν τῆς εὐ σεβείας ἀγνοήσαντες. λειψάνοις νεκρῶν· κα λὰ μὲν ἐνδεδυμένοις. αἴσθησιν δὲ τῶν κα λῶν οὐκ ἔχουσιν· τί γὰρ ὄφελος φυχῆς νεκρᾶς. τῶ μὲν θεῶ θω λόγω νενε κρωμένης· τοῖς δὲ ἀγαθοῖς. ἔργοις περιβεβλημένης· τὰ ἔργα ἐπ’ ἐλπίδι γί νεται. ἀμοιβῆς καὶ στεφάνων· εἰ δὲ τὸν ἀγωνοθέτην ἀγνοεῖς. ὑ πὲρ τίνος ἀθλεῖς· οὐ δεῖ μὲν τὴν πίστιν γυ μνὴν εἶναι τῶν ἔργων. ἵνα μὴ ὑβρίζηται· πλὴν, ἀνωτέρα τῶν ἔργων ἡ πίστις· ὥσπερ γὰρ ἐντιμῆ τοῖς ἀνθρώ ποις ἔδει πρῶτον προ ηγεῖσθαι τὸ ζῆν καὶ οὕ τως τὸ τρέφεσθαι· τὸ γὰρ συνέχον τὴν ζωὴν ἡμῶν ἔστιν ἡ τρο φὴ. οὕτω δεῖ προη γεῖσθαι ἡμῶν τῆς ζω ῆς, τὴν εἰς χριστὸν χν ἐλπί δα· τρέφεσθαι δὲ καὶ τοῖς ἔρ γοις τοῖς ἀγαθοῖς· τὸν μὴ τρεφόμενον. ἐγχω ρεῖ ζῆν πολλάκις· τὸν δὲ μὴ ζῶντα. οὐκ ἐγχωρεῖ τρέφε σθαι· ἐνήστευσε μω ϋσῆς ἡμέρας τεσσαρα κοντα. ἀλλ’ ἐπειδὴ εἶχεν ἐν ἑ αυτῶ τὸν ζῶντα λό γον· οὐδὲν αὐτὸν ἐ ζημίωσεν ἡ τῶν γηΐ νων ἔνδεια· οὕτω καὶ ἐπὶ τῆς κατὰ τὴν ψυχὴν καταστάσεως, δεῖ μὲν τοῖς ἔργοις τρέ φεσθαι· δεῖ δὲ πρὸ τῶν ἔργων τὴν πίστιν ἐνδύεσθαι· ἄνευ πί στεως τὸν ἐργαζόμε νον ἔργα δικαιοσύνης οὐ δύνη παραστῆσαι ζήσαντα· ἄνευ δὲ ἔργων. τὸν πιστὸν δύ ναμαι δεῖξαι καὶ ζήσαν τα καὶ βασιλείας ἀξιωθέντα· οὐδεὶς ἄνευ πίστεως ἔζησεν. ὁ δὲ ληστὴς πιστεύσας μόνον. ἐδικαιώθη· καὶ μή μοι λέγε οὐκ ἔ σχεν καιρὸν πολιτεύ σασθαι· οὐδὲ γὰρ ἐ γὼ τοῦτο φιλονεικῶ. ἀλλ ἐκεῖνο παρέστη σα. ὅτι ἡ πίστις καθἑαυτὴν ἔσωσεν· εἰ γὰρ ἐπέζησε τῆ πίστει καὶ ἔργων ἠμέλησεν. ἐξέπιπτεν τῆς σωτηρίας· τὸ δὲ σκοπούμενον νῦν καὶ ζητούμενον. ὅτι καὶ ἡ πίστις καθἑαυτὴν ἔσωσεν· ἔργα δὲ κα θεαυτὰ. οὐδαμοῦ τοὺς ἐργάτας ἐδικαίωσε· καὶ θέλεις ἰδεῖν ἀκρι βῶς ὅτι ἔργα ἄνευ πίστεως οὐ ζωοποιεῖ; μεμαρτύρητο κορνή λιος ἐπὶ ἐλεημοσύναις καὶ προσευχαῖς· ἀλλὰ χριστὸν χν ἠγνόει· θεῶ θω μὲν πιστεύων· τὸν δὲ τοῦ θεοῦ θυ θεὸν θν λόγον. οὐδέπω μεμαθηκώς· καὶ ἐ πειδὴ ἔργα ἦν καλὰ καὶ θαυμαστὰ. ἤρε σκε μὲν τῶ τῶν ἀγα θῶν βραβευτῆ καὶ ἐ ραστῆ θεῶ θω · ἀλλ’ ἐπεὶ εἶδεν ὁ τῆς ἀληθείας ὀφθαλμὸς. ὁ μέγας κριτῆς· ὅτι καλὰ μὲν τκθ τὰ ἔργα· νεκρὰ δέ ἐστιν οὐκ ἔχοντα πίστιν. ἀπο στέλλει βραβεύοντα τοῖς ἔργοις ἄγγελον. ὥστε τὸν καλῶς ἀθλοῦντα στεφανῶσαι τῆ πίστει· ὃς φησὶ πρὸς αὐτόν· κορνήλιε· αἱ προσευ χαί σου καὶ αἱ ἐλεημο σύναι σου. ἀνέβησαν εἰς μνημόσυνον ἐνώ πιον τοῦ θεοῦ θυ · εἰ τοίνυν εἰσηκούσθη ἡ δέησις· καὶ αἱ ἐλεημοσύναι ἐ δέχθησαν. τί μοι τὸ λεῖπον εἰς δικαιοσύ νην· ἀλλὰ πέμψον εἰ ς ἰόππην καὶ μετακάλε σαι σίμωνα τὸν ἐπικα λούμενον πέτρον· ὃς ἐλθὼν· λαλήσει σοι τὰ ῥήματα. ἐν οἷς σω θήση σὺ καὶ ὅλος ὁ οἶ κός σου· οὐκοῦν οὐκ εἶ χεν τὰ ἔργα σωτηρίαν σριαν · εἰ γὰρ ἐξ ὧν κηρύττει πέτρος σώζεται καὶ αὐ τὸς καὶ ὁ οἶκος αὐτοῦ. οὐκ εἶχεν οὐδέποτε ἐ κ τῶν ἔργων τὴν σωτηρίαν σριαν . ἕως αὐτῶ τοῖς ἔργοις ἐβράβευσεν ἡ πίστις· διατοῦτο καὶ πέτρος ἐλθὼν ἐκ τῆς ἰόππης. καὶ θεασάμενος τοῦ θεοῦ θυ τὴν χάριν ἐκχεθεῖ σαν ἐν τοῖς τότε νενο μισμένοις ἀλλοφύλοις· ἐπιγνώμων γενόμε νος τῆς τοῦ θεοῦ θυ κρίσε ως. λέγει· ἐπαληθεί ας καταλαμβάνομαι ὅτι οὐκ ἔστιν προσωπο λήπτης ὁ θεός θς · ἀλλ’ ἐν παντὶ ἔθνει ὁ ποιῶν δικαιοσύνην. δεκτὸς αὐτῶ ἐστιν· οὐκ εἶπεν ἐν παντὶ ἔθνει ὁ ποιῶν δικαιοσύνην σώζεται. ἀλλὰ δεκτός ἐστιν· του τέστιν. ἄξιος γίνεται τοῦ δεχθῆναι· δεῖ τοί νυν προλάμπειν τῶν ἔργων τὴν πίστιν. καὶ ἀκολουθεῖν τῆ πίστει τὰ ἔργα· καὶ μή τις τὴν πίστιν. ὑβριζέτω τῆι ἀκαρπίαι· μήτε τὰ ἔρ γα ὑβριζέτω τῆι ἀπο στασίαι· γενοῦ ἐλαία κατάκαρπος. ἀλλ’ ἐν τῶι οἴκω τοῦ θεοῦ θυ · τὸ μὲν γὰρ ἐ λαίαν εἶναι κατάκαρπον. ἑρμηνεύει κατὰ τὰ ἔργα· τὸδὲ ἐν τῶι οἴκωι τοῦ θεοῦ θυ . τὴν πίστιν δείκνυσι· τίνα δὲ τὰ ἔργα τοῦ θεοῦ θυ . ἅπαν τες ἴσμεν ἐὰν ἐργάζεσθαι θέλωμεν· οὐδὲν γάρ ἐστι κρυπτόν· τὰ μὲν γὰρ τῶν δογμάτων. ἀμφιβάλλεται· τὰδὲ τῶν ἔργων. οὐ κέ κρυπται· ἡ γὰρ φύσις ὑπαγορεύει τοὺς νόμους· οἴδαμεν ἐξ ἑαυτῶν. τί κα λὸν καὶ τί πονηρόν· ἔθη κεν γὰρ ὁ θεὸς θς νόμον ἐν τῆι φύσει ἄγραφον. τὸν φωτί ζοντα ἡμῶν τὰς διανοί ας· μηδεὶς λεγέτω οὐκ ἀ νέγνων νόμον· οὐκ οἶδα τὰ τοῦ νόμου· ἐὰν γὰρ ἀρνήσηι τὸν κοινὸν νό μον. ἐλέγχει σε ὁ τῆς φύσεως νόμος· θέλεις μαθεῖν ὅτι ἐν τηι φύσει ἔπηξεν ὁ θεὸς θς τοὺς νόμους τοὺς διακρίνοντας τί καλὸν καὶ τί πονηρόν; αὐτὴν ἡμῶν τὴν ἀνα στροφὴν ἐρώτησον· πῶς ἅπαντες οἱ ποιοῦντες τὰ κακὰ. φεύγουσι τῶν κακῶν τὴν προσηγορίαν· ὁ μοι χὸς μοιχεύει· μοιχὸς δὲ ἀ κούων, αἰσχύνεται· εἰπὲ τῶι ὁμολογουμένωι μοιχῶι μοιχέ· καὶ ὃ ποιῶν ἥδεται. ἀκούων αἰσχύνεται· καὶ τί· εἰ καλὸν ἡγῆι τὴν ἁμαρτί αν. τί φεύγεις τὴν προση γορίαν· εἰπὲ τῶι ἐπιόρ κωι ἐπίορκε. καὶ εἰς ὕβριν λαμβάνει τὴν προσηγο ρίαν τῶν ἰδίων ἔργων· οὕτως αὐτὴ ἡ φύσις κράζει· ὅτι τὸ φαῦλον ἀλλότριον τοῦ ἔργου τοῦ θεοῦ θυ · καὶ ὃ ἐποί ησεν ὁ θεὸς θς καλὸν. καὶ καλὸν λίαν· καὶ οὕτω καλὸν. ὅτι καὶ τοῖς κακοῖς ἐμφύρεται, καὶ τὴν κακίαν αἰσχύνεται· τλ εἰπὲ τῶ σώφρονι σώ φρων. καὶ οὐδὲ τὸ ἔρ γον αἰδεῖται. οὐδὲ τὴν προσηγορίαν αἰσχύνε ται· κάλεσον τὸν δί καιον δίκαιον. καὶ τῶ ἔργω στεφανοῦται. καὶ τῆ προσηγορία σεμνύ νεται· κἀν γὰρ δι’ εὐ λάβειαν παραιτήση ται τὸ ὄνομα. ἀλλ ἐν τῆ ψυχῆ δέχεται τὴν εὐφημίαν· ἐννόησον ὡς ἡ κακία ἐν κόσμω πολιτεύεται. καὶ πρό σωπον οὐκ ἕχει· καὶ πῶς οὐκ ἔχει πρόσω πον· ἐὰν λεπτῶς ἐρευ νήσης. οὐδεμίαν εὐ ρήσεις κακίαν ἐξ οἰ κείου προσώπου φαι νομένην· ἀλλ’ ἐὰν μὴ δανείσηται πρόσωπον ἀρετῆς. οὐ φαίνεται· καὶ πῶς, ἄκουε· ὁ ψευ δόμενος. οὐχ ὁμολογῶν τὸ ψεῦδος φαίνεται· ἀλλ ἀληθείαν ὑποκρινόμενος ἀπατᾶ. ὁ ψευ δόμενος. οὐ κηρύττει ὅ ἐστιν. ἀλλὰ σχημα τίζεται ὃ μὴ ἐστιν· καὶ τότε τὴν ἀδικίαν ἐργάζεται· ὁμοίως ὁ δόλιος. οὐ δείκνυ σι τὸν δόλον· ἀλλὰ σχη ματίζεται τὴν φιλίαν. καὶ πραγματεύεται τὴν πονηρίαν· ὁ μοιχὸς. οὐχ ὁμολογήσας τὴν ἄθεσμον μοιχείαν, ἐπεισπηδᾶ τῶ οἴκω· ἀλλὰ πλασμα σω φροσύνης ἐνδυσά μενος εἰς τὸ στόμα. κἀν ὑβρίζη τὰ θεῖα· ὁρᾶς ὅτι οἰκεῖον οὐκ ἔ χει πρόσωπον ἡ κα κία; ὁμοίως ὁ συκο φάντης· ὅτ’ἂν εἰσέλ θη εἰς δικαστήριον. οὐ τοῦτο ὁμολογήσας ὅπέρ ἐστιν εἰσέρχεται. ἀλλὰ μάρτυρα ἀλη θείας προστησάμε νος τῶ σχήματι. διὰ τοῦ ψεύδους τὸν μάρ τυρα τῆς κακίας ἐν δείκνυται· οὕτω κα κία πρόσωπον ἴδιον οὐκ ἔχει. ἐὰν μὴ δα νείσηται πρόσωπον ἀρετῆς· διατοῦτο ὁ σωτὴρ σηρ ἔλεγεν· ἐλεύ σονται πρὸς ὑμᾶς ἐν ἐνδύμασι προβάτων. ἔσωθεν δέ εἰσιν λύ κοι ἅρπαγες· ἀλλ’ εἰς τὸ προκείμενον ἐπα νέλθωμεν· θέλεις ἰδεῖν ἀδελφὲ ὅσον δύ ναται ἔμφυτος νόμος; καὶ ἡ ψυχὴ ἡ ἡμετέ ρα κἀν ἐν κακίαις ἐμφύρηται. τὸ ὄνομα τὸ ἀγαθὸν ἀσπάζεται· πολλοὶ πολλάκις δυ νάσται πλεονεξίαν πνέοντες· καὶ μηδὲν ἕτερον ἐννοοῦντες ἢ ἀρπαγὴν καὶ ἀδικί αν. δυσωποῦνται πα ρά τινων. ἢ ἀνιέναι τῶ πένητι τὴν ἐπικειμένην ἀνάγκην. ἢ συγ χωρῆσαί τι τοῦ χρέους. ἢ μὴ ἀμύνασθαι τοὺς λυπήσαντας. ἢ λυ πεῖ νομισθέντας· καὶ ὁ ἐλθὼν καλῶς πρεσβεῦ σαι παρὰ ἀνδρὶ δυνά στη καὶ πονηρῶ. οὐκ εὐ θέως ἀπὸ τῆς ἀληθεί ας ἄρχεται· οὐ λέγει αὐτῶ ὅ ἐστιν. ἀλλὰ προστίθησιν αὐτῶ ὄνομα ἀρετῆς· ἢ οὐ κ οἶδας πῶς ἀεὶ σχη ματίζονται οἱ καλῶς πρεσβεύοντες· ἀνὴρ εἶ φησὶν ἀγαθός· δι αβεβόηταί σου τὸ ὄνο μα· πάντες σου τάς εὐπραγίας ᾄδουσιν· καὶ πολλὰ τοιαῦτα συνάπτει· ἵνα καμ φθῆ τῆ εὐφημία. καὶ φύγη τὴν πονηρίαν· ὅρα πῶς ἡ κακία νι κᾶται ταῖς εὐφημίαις τῆς ἀρετῆς· οὐδεὶς κακὸς. κακὸς ἀκούειν τλά βούλεται· ἡ γὰρ φύσις τὸ ἴδιον ἀσπάζεται. εἰ καὶ ἡ προαίρεσις τὸ ἐναν τίον αἱρεῖται· γενώ μεθα οὖν ἐλαία κα τάκαρπος. καὶ ἔργοις καὶ καρποῖς καὶ φύλ λοις κομῶντες· φύλ λα ἡμῶν. οἱ λόγοι· καρποὶ. ἡ πολιτεία· γενέσθω σου καὶ ὁ λό γος σεμνὸς, καὶ ἡ πο λιτεία ἔγκαρπος· παραγὰρ τῶ εὐσεβεῖ. οὐδὲ τὸ φύλλον ἀπόβλη τον· τὸ γὰρ φύλλον αὐτοῦ οὐκ ἀποῤῥυήσε ται· καὶ πάντα ὅσα ἂν ποιῆ κατευοδωθή σεται· ἀλλ’ ὢ τοῦ θαύ ματος· ἐνενόησα πῶς ἀδὰμ γυμνὸς ἐ ξῆλθεν τοῦ παραδεί σου. καὶ πῶς δαβίδ δαδ . κομᾶ ἐν τῶ οἴκω τοῦ θεοῦ θυ · ὁ μὲν γὰρ ἐξῆλθε γυμνὸς διὰ τὴν πα ράβασιν· ὁ δὲ ἐνδυσάμενος ἀρετὴν. βοᾶ· ἐγὼ δὲ ὡσεὶ ἐλαία κατάκαρπος· οὐδὲν ἡμᾶς οὕτως ἀποδύει. ὡς ἀκαρπία· καὶ οὐ δὲν οὕτως ἡμᾶς ἐν δύει. ὡς καρποφορία· ὁ ἀδὰμ ἐπλάσθη. δεῖ γὰρ καὶ νῦν ἐπαναλα βεῖν τὰ προειρημέ να· ἐπείπερ ἡ τῶν ἀγαθῶν ἐπανάληψις. βεβαιοῖ ταῖς ψυχαῖς τὴν διδασκαλίαν· ὥσπερ γὰρ τὰ βαπτό μενα ἔρια. συνεχῶς ταῖς βαφαῖς ἐμβάλ λεται. ἵνα εἰς βάθος διαδῶ τὴν οἰκείαν ἐνέργειαν ἡ βαφὴ, οὕτω δεῖ τὰς ἡμετέ ρας ψυχὰς συνεχῶς τοῖς λόγοις τοῖς θεί οις ἐμβάλλεσθαι· ἵνα ἀποπλυθῆ τὸ ἀρχαῖ ον εἶδος. ἐνδυσώμε θα δὲ τὸ νέον κάλλος· καὶ γὰρ ἐκεῖνα τὰ ἔρια ἐπὰν δέξηται τὴν βα φὴν, ἀποτίθεται τῆς φύσεως τὸ ὄνομα· καὶ δέχεται τῆς βαφῆς τὴν προσηγορίαν· καὶ οὐκέτι καλεῖς αὐτὴν ἐραίαν. ἀλλὰ πορφύ ραν· ἢ κόκκινον. ἢ πρά σινον ἤ τι τοιοῦτον. οἷ ον ἡ βαφὴ παρέσχε τῶ βαφέντι τὸ κάλλος· εἰ βαφὴ μεταβάλλει φυσεως ὄνομα. πό σω μᾶλλον θεοῦ θυ φύσις οὐ μεταβαλεῖ τὸν ἄνθρω πον· ὥστε τὸν αὐτὸν. πρὸ μὲν τῆς βαφῆς. εἶναι εἰκόνα χοϊκήν· μετὰ δὲ τὴν βαφὴν, εἰκόνα λαμπρὰν καὶ ἐπουράνιον· ἐπλάσθη ὁ ἀδὰμ, ἀπὸ γῆς· χοῦν γὰρ ἔλαβεν ὁ θεὸς θς καὶ ἔπλασεν αὐτόν· ἀλλ’ οὐκ εἶδεν πῶς ἐ πλάσθη ὁ ἀδὰμ, ὡς ἔφθην εἰπών· οὐ γὰρ ἐχρῆν αὐτὸν μάρτυρα παρεῖναι τῶν γινομένων. ἵνα μὴ ἐπαίρηται κατὰ τοῦ θεοῦ θυ · εἰ γὰρ τοσαύτη ταπεινώσει περιβε βλημένος ἐπαίρεται καὶ ἀγνοεῖ τὸν κτίσαν τα· καὶ ἀθετεῖ τὸν πλά σαντα· εἰ ἔλαβεν τὸ ὑπὲρ τὴν φύσιν. τίς ἂν ἐχώρησεν αὐ τοῦ τῆς ὑπερηφανίας τὴν ἀμετρίαν· διατοῦ το ὁ θεὸς θς πλάσας τὸν ἄνθρωπον ανον καὶ δυνάμεις μεγάλας ἐνέθηκε τῶ πλάσματι. καὶ ταπεινώσεις πολλὰς· ἵνα διὰ μὲν τῆς ἐγκει μένης δυνάμεως. ἡ χάρις τοῦ τεχνίτου θαυμάζηται· διὰ δὲ τῆς ταπεινώσε ως. τὸ φρόνημα τὸ ἀν θρώπινον καταστέλ ληται· ἔδωκεν αὐ τῶ γλῶτταν φθεγ γομένην· θεὸν θν ὑμνοῦσαν· τλβ τὰ θεῖα ἄδουσαν· ἐρ μηνεύουσαν τὰ κάλ λη τῆς κτίσεως· δια λέγεται περὶ οὐρανοῦ καὶ γῆς· μικρὸν σαρ κίον ἡ γλῶττα. οὐδὲ δύο δακτύλων ἔχου σα μέτρον· καὶ τί λέγω δακτύλων· οὐδὲ ἄ κρον ὄνυχος· ἀλλὰ τὸ ἄκρον ἐκεῖνο τὸ μικρὸν. φθέγγεται περὶ οὐρα νοῦ καὶ γῆς· καὶ ἵνα μὴ νομίση ὅτι μεγά λη τίς ἐστιν. καὶ ὑπὲρ τὴν ἑαυτῆς φύσιν ἐπαίρηται. πολλάκις καὶ φύματα καὶ τραύ ματα αὐτῆ περιπλέ κεται· ἵνα μάθη ὅτι θνη τὴ οὖσα. περὶ τῶν ἀ θανάτων λαλεῖ· καὶ ὀφείλει γνωρίζειν τίς μὲν ἡ τοῦ κηρυττομέ νου δύναμις. καὶ τίς ἡ ἀσθένεια τοῦ κηρύ ττοντος· ἔδωκεν αὐ τῶ ὀφθαλμὸν. τὴν μικρὰν ἐκείνην κέγχρον· τὸ μέσον γάρ ἐστι τὸ βλέ πον τῆς κόρης. τὸ με σότατον· καὶ ὅμως διὰ τῆς μικρᾶς ἐκεί νης κέγχρου. καθορᾶ πᾶσαν τὴν κτίσιν· καὶ ἵνα μὴ περιλαμ βάνων πᾶσαν τῆ ὄ ψει τὴν κτίσιν ἐπαί ρηται. πολλάκις καὶ ὀφθαλμίαι καὶ λῆμαι· καὶ δάκρυα. καὶ ὅσα θολοῖ τὴν ὄψιν ἐπιγεν νᾶται· ἵν’ ἀπὸ μὲν τῆς ἀσθενείας ἑαυτὸν γνω ρίζη. ἀπὸ δὲ τῆς δη μιουργίας τὸν τεχνί την ἐκθιάζη· ἔδω κεν αὐτῶ καρδίαν λο γιζομένην. ῥίζαν ἐνθυμημάτων· πη γὴν λογισμῶν· ἀλλ’ ἐν αὐτοῖς τοῖς τύποις. ἐποίησε καὶ τὴν τῶν ἐντέρων διάπλασιν· ἅτινα καὶ κόπρον. καὶ πάσης ἀηδίας πληροῦται δι’ ὧν ὁ ἄνθρωπος ανος ἐσθί ει· ἵνα ὅτ’ἂν ἐπαίρηται ἡ καρδία. καταστέλ λει αὐτὴν ἡ γαστήρ· ὥστε ἡ γαστὴρ καὶ ἡ κό προς. ἀναγκαία πρὸς παιδαγωγίαν· εἰ γὰρ κόπρον περιφέρων ἄνθρωπος ανος τολμᾶ θρασύ νεσθαι. καὶ οὐχ ἁπλῶς θρασύνεσθαι. ἀλλὰ καὶ κατὰ τοῦ θεοῦ θυ . ὡς ἐτόλμησέν τις βάρ βαρος βασιλεὺς εἰπεῖν· ἐπάνω τῶν ἄστρων θή σω τὸν θρόνον μου καὶ ἔσομαι ὅμοιος τῶ ὑ ψίστω· εἰ τοσαύτην κόπρον καὶ ἀηδίαν περιφέρων οὕτω λα λεῖ· εἰ ταύτης παν τελῶς ἀπήλλακτο τῆς ἀσθενείας. τίς ἂν αὐτὸν ἤνεγκεν ἐ παιρόμενον· διὰ τοῦ το ἡσαΐας πρὸς τοὺς ὑπερηφάνους. φησί· τί ἀλαζονεύη γῆ καὶ σποδός· ἀλλὰ πάλιν εἰς τὸ προκείμενον ἐ πανέλθωμεν· ὁ θεὸς θς ἕκτισεν τὸν ἄνθρωπον ανον ἀ πὸ χοὸς. ἀλλ’ οὐκ εἶδεν ὅπως ἐγένετο· διατοῦ το καὶ ἠγνόησεν αὐτοῦ τὴν εὐτέλειαν· ὁ θεὸς θς γὰρ ὡς ἔφθην εἰπὼν. οὐ προγενεστέραν ἐποί ησε τὴν ψυχὴν τοῦ σώ ματος. ἵνα μὴ βλέ πη τὴν δημιουργίαν· πλὴν ἐπειδήπερ ὅλως οὐκ οἶδεν ἐξ οἵας τα πεινώσεως ἀνέστη· καὶ ὅτι αὐτὸν ὁ δημι ουργὸς ἀπὸ γῆς ἔπλα σεν. ἀποστρέφει αὐ τὸν εἰς τὴν γῆν ἐξ ἧς ἐλήφθη. ἵνα πάλιν τῆς ἑαυτοῦ ἀσθενείας πειραθεὶς. ἐπιγνῶ καὶ τὴν ἀρχαίαν εὐ εργεσίαν. καὶ τὴν μέλλουσαν φιλανθρωπί αν· ὅτε μὲν γὰρ ἐπλά σθη. οὐκ εἶδεν ὅτι ἀπὸ τλγ γῆς ἐγένετο· πρόσε χε ἀκριβῶς· ὅτε ἐπλά ττετο ἀδὰμ, οὐκ εἶδεν ὅτι ἀπὸ γῆς ἀνέστη· ὅτε μέντοι ἐγείρεται ἐν τῆ ἀναστάσει. οἶδεν ὅτι χοῦν ἀποδυσάμε νος ἐγείρεται· εἰ γὰρ καὶ ἑαυτὸν μὴ βλέπει ὁ νεκρὸς. ἀλλὰ τὸν πρὸ αὐτοῦ ὁρᾶ· βλέπο μεν ἡμεῖς τοὺς τεθνη κότας καὶ εἰς χοῦν ἀ ναλυθέντας· καὶ δι’ ὧν ὁρῶμεν· παιδευ όμεθα· οὐκ εἶδες θρασεῖς ἄνδρας καὶ ὑπερηφάνους· πῶς κατεσταλμένοι εἰσὶν ἐν τοῖς θανάτοις; ἀπαγγέλλεται θάνατος. καὶ πάντων ἡ καρδία πτήσσει· πάντων ὑ ποπίπτει· καὶ φιλοσο φοῦμεν περὶ τὰ μνή ματα· ὅτ’ἂν ἴδω μεν τὰ ὀστέα. εὐθέ ως πρὸς ἀλλήλους φιλοσοφοῦμεν· τί γινό μεθα· ἐξήλθομεν τῶν τάφων. καὶ ἐ πελαθόμεθα τῆς τα πεινώσεως· ἐν τῶ τάφω πρὸς τὸν πλη σίον ἕκαστος ὧδέ πως φθέγγεται· ὢ τῆς τα λαιπωρίας· ὢ τῆς οἰ κτρᾶς ἡμῶν ζωῆς. ὅρα τί γινόμεθα· καὶ ὅλως καν φθεγ γώμεθα καὶ ἁρπά ζομέν καὶ βοῶμέν τι· καὶ μνησικακοῦμεν. ἀλλ’ ἕκαστος ἁπλῶς οὕτω φιλοσοφεῖ. ὡς μέλλων πάντη τῆ κα κία ἀποτάττεσθαι· καὶ ἔσω μὲν λόγοις φιλοσοφεῖ· ἔξω δὲ τοῖς ἔργοις θεομαχεῖ. διατοῦτο ὁ θεὸς θς παντα χῆ πηγῆναι τὰ μνή ματα παρεσκεύα σε. τὰ ὑπομιμνή σκοντα ἡμᾶς τὴν ἑ αυτῶν ἀσθένειαν· διὸ πᾶσα πόλις· πᾶ σα κώμη. πρὸ τῶν εἰσό δων τοὺς τάφους ἔχει· ἐπείγεταί τις εἰσελθεῖν εἰς πόλιν βασιλεύου σαν καὶ κομῶσαν πλού τω καὶ δυναστείαις καὶ τοῖς ἄλλοις ἀξιώμα σι· καὶ πρὶν ἴδη ὃ φαν τάζεται. βλέπει πρῶ τον ὃ γίνεται· τάφοι πρὸ τῶν πόλεων· τά φοι πρὸ τῶν ἀγρῶν. πανταχοῦ τὸ διδα σκάλιον τῆς ταπεινώ σεως ἡμῶν πρόκει ται· καὶ παιδευόμε θα πρῶτον εἰς τί κα ταλήγομεν. καὶ τό τε ὁρᾶν τὰ ἔσω φαν τάσματα· καὶ οὐ τοῦ το μόνον. ἀλλὰ καὶ μέλλοντες εἰσέρχε σθαι πολλάκις εἰς βί ου κοινωνίαν. τῆς φύ σεως τὴν αὐτὴν παι δευόμεθα ταπείνω σιν· ἀνὴρ πολλάκις ἐπειδ’ἂν γυναῖκα θέ λη λαβεῖν· ὑπαγορεύ ει τῶ νομω· γράφει τὰ προικῶα· καὶ οὐ δέπω συνάφεια. καὶ θάνατος εὐθὺς ἀνα γράφεται. οὐδέπω τῆς συμβιώσεως ἀ πέλαυσε καὶ τοῦ γά μου. καὶ τὸν θάνατον εὐθέως ὁρίζεται· οὐ δέπω εἶδεν τὴν γυ ναῖκα. καὶ θανάτου ψήφους καθ’ ἑαυτοῦ καὶ κατ’ ἐκείνης προυποτίθεται καὶ γράφει τοιαῦτα· ἐ ὰν δὲ ἀποθάνη ὁ ἀνὴρ πρὸ τῆς γυναικός· ἐὰν ἡ γυνὴ πρὸ τοῦ ἀν δρὸς, τὸ, καὶ τὸ. διατυ ποῦται· οὕτως ἔπη ξαν οἱ ἀρχαῖοι νόμοι πανταχοῦ τοῖς πᾶσι τῆς φύσεως τὰ ὑπο μνήματα· καὶ οὐ μόνον περὶ τῶν ὄντων καὶ ζώντων αἱ τοῦ θανάτου τλδ τίθενται ψῆφοι. ἀλλὰ καὶ κατὰ τῶν οὐδέπω γεγονότων· τί γάρ φησιν· ἐὰν δὲ τὸ τεχθὲν παιδίον ἀ ποθάνη· οὔπω ὁ καρ πὸς. καὶ ἡ ἀπόφασις ἔδραμεν· εἶτα. ἐν μὲν τοῖς γραμματί οις ἐπιγινώσκει τὴν φύσιν· ἐὰν δέ τι τῶν κατὰ ἄνθρωπον ανον πάθη. ἢ τὸ γύναιον ἀποθάνη. ἐπιλανθάνεται ὧν ἔγρα ψεν· καὶ ἕτερα τραγωδί ας προφέρει ῥήματα καὶ ταῦτά φησιν ἔδει με παθεῖν; ταῦτα ἐγὼ προσεδόκησα πάσχειν καὶ ἀποστε ρεῖσθαι τῆς συζυγίας; ἐπελάθου ὧν ἔγραψας; καὶ ὅτε ἔξω ἦς τῶν πραγμάτων. ἐπεγίνω σκες τοὺς ὅρους τῆς φύσεως· ὅτε περιέ πεσες τοῖς πάθεσιν. ἐπελάθου τῶν νόμων τῆς φύσεως; ταῦτα οὖν λέγεται εἰς σω φρονισμὸν ἁπάντων. εἰς τὸ πάντας πάν τα φέρειν γενναίως τὰ προσπίπτοντα· εἰς τὸ μὴ ζημίαν ἡ γεῖσθαι. τοῦ θεοῦ θυ τὰ κρίματα· μὴ φιλο σόφει ἔξω τῶν πα θῶν. ἀλλ’ ὅτ’ἂν ἐντὸς γένη τῶν παθῶν. τὴν μεγαλοψυχίαν ἐπίδειξαι· ὅτ’ἂν λυ πῆ. μνήσθητι τῶν λόγων δι’ ὧν παρα μυθῆ τὸν λυπούμε νον· τίσι κεχρήμε θα λόγοις πρὸς τοὺς λυπουμένους· οὐ ταῦτα πρὸς αὐτοὺς φιλοσοφοῦμεν; ἀν θρώπινα ταῦτα· τῶν συμφορῶν οὐ μόνος ὑπέστης· οὐ μόνος τοῦ θανάτου τὴν βίαν ὑπέμεινας· ταῦτα καὶ βασιλεῖς φέρουσιν· ἐζημιώ θησαν πολλάκις ἄρχοντες. ζημιοῦνται καὶ δυνάσται· ἐπίγνω θι σεαυτοῦ τὴν φύσιν· ἄνθρωπος ανος μετὰ πάντων. τῶν κοινῶν τῆς φύ σεως ἀπολαύεις νό μων· ταῦτα φθέγ γη. ὅτ’ἂν ἄλλον πα ρακαλῆς· εἰ γὰρ ἄλ λων μὲν διδάσκαλος γενναῖος· σεαυτῶ δὲ οὔτε οἰκτρὸς μα θητής; μεγάλης ἐστὶ καὶ γενναίας ψυ χῆς. τὸ ἐν τῆ ἀκμῆ τῶν παθῶν φιλοσο φεῖν· εἴ τις δύναται ἐφεκάστης συμφορᾶς ἢ λύπης ἢ ζημίας λέγειν. δίκαιος εἶ κύριε κε καὶ εὐθεῖς αἱ κρίσεις σου· ζημιοῦται μὲν ὡς ἄνθρωπος ανος . στεφανοῦ ται δὲ ὡς φιλόθεος· ὁ βίος ἀδελφοὶ. γέμει δυσκολίας· καὶ δεῖ πάντως καὶ δίκαι ον καὶ ἄδικον· καὶ εὐ σεβῆ καὶ ἀσεβῆ θλί βεσθαι· ἀλλὰ πολλὴ διαφορά· ἄλλο γάρ ἐστιν ὡς οἰκεῖον παι δεύεσθαι. ἄλλο ὡς ἀλλότριον μαστίζεσθαι· τύπτεται καὶ οἰκέτης. τύπτεται καὶ υἱὸς· ἀλ λ’ ὁ μὲν ὡς δοῦλος ἁ μαρτήσας. ὁ δὲ ὡς υἱὸς ἐπιστροφῆς δε όμενος· οὐ ποιοῦσιν αἱ πληγαὶ τὴν ὁμοτι μίαν· οὐκ ἐὰν πάθη εὐσεβὴς ἃ πάσχει ἀσεβὴς. ὁμότιμος γίνεται τοῦ ἀσεβοῦς· ἀλλὰ λογίζεται τού τω ἡ παιδεία. εἰς θλί ψιν καὶ δοκιμασίαν· τῶ δὲ ἀσεβεῖ. εἰς μά στιγας καὶ τιμωρίαν· διατοῦτο αὐτὰς τὰς δυσκολίας εἰδὼς ὁ μακάριος δαβὶδ δαδ . πε ρὶ μὲν τῶν δικαίων τλε λέγει· πολλαὶ αἱ θλί ψεις τῶν δικαίων· ἀλ λ’ ὅρα τὸ ἐπαγόμενον. καὶ ἐκ πασῶν αὐτῶν ῥύσεται αὐτοὺς ὁ κύριος κς · οὐδέπω εἶπεν τὴν θλί ψιν, καὶ ὑπέδειξε τὴν ἴασιν· περὶ δὲ τῶν ἐναντίων. πολλαὶ αἱ μάστιγες τοῦ ἁμαρτω λοῦ. καὶ οὐδὲν τὸ ἐπα γόμενον· τῶν δὲ δι καίων πολλαὶ μὲν αἱ θλίψεις. ἐκ δὲ πασῶν αὐτῶν ῥύσεται αὐτοὺς ὁ κύριος κς · ταῦτα δέ τις ἀκούων. μὴ ἑαυτὸν ἀπογινωσκέτω· μὴ δὲ λεγέτω εἰ τοίνυν ὡς ἁμαρτωλὸς μαστίζο μαι ἐλπίδα μὴ ἔχων. ἄκαρπός μοι ἐστὶν ἡ παιδεία· ἁμαρτω λὸν γὰρ ἐκάλεσεν νῦν ἡ γραφὴ. τὸν πάν τη τῆς εὐσεβείας ἀλ λότριον, ἀλλ’ οὐ τὸν δί καιον· τὸν θλιβόμενον· τὸν εὐσεβείας μὲν μετέχοντα. πρά γμασι δὲ ἀνθρωπί νοις ὀλισθαίνοντα· ἐπεὶ ὅτι ἁμαρτωλοὺς ἐλεεῖ ὁ θεὸς θς . μεστὴ πᾶ σα ἡ γραφὴ τῶν ἐνε χύρων τῆς τοῦ θεοῦ θυ φι λανθρωπίας· φησὶ γαρ ζῶ ἐγὼ λέγει κύριος κς , ὅτι οὐ βούλομαι τὸν θάνα τον τοῦ ἁμαρτωλοῦ· ὄμνυσιν ὁ θεὸς θς . οὐχ ὡς ἑαυτῶ ἀπιστῶν. ἀλ λὰ τὴν ἡμετέραν ἀ πιστίαν. εἰς πίστιν ἐκ βιαζόμενος· λεγέτω τοίνυν πᾶς ἄνθρωπος ανος ἐν θλίψει ἐξεταζόμε νος. δίκαιος εἶ κύριε κε καὶ εὐθεῖς αἱ κρίσεις σου· καὶ ὁμοῦ καὶ τὴν γενναῖαν ἔδειξε ψυχὴν. καὶ τὴν εὐσέβειαν οὐκ ἔλυ σεν· οἷος ἢν ὁ μακά ριος ἰώβ, ὁ στρατη γήσας κατὰ πάντων τῶν παθῶν· ὁ πάν τα νικήσας τοῦ δια βόλου τὰ φόβητρα· ὁ πᾶσαν αὐτοῦ τὴν μανίαν ἐκλύσας· ὁ τῆ στεῤῥότητι τῆς γνώμης τὰ κύμα τα τοῦ διαβόλου δι αλύσας· ὁ πάντων ὁμοῦ στερηθεὶς· καὶ τὸν πάντων κύριον κν οὐκ ἀρ νηθείς· ἀλλὰ τὰ ἐ κείνου στρατηγήμα τα. ἴδιον λήψεται λόγον· καὶ γὰρ ἀλη θῶς. ἰδίου δεῖται καιροῦ πρὸς ἐξέτασιν· μὴ τῆ παραδρομῆ τῶν λόγων ὑβρίσω μεν τὰ γενναία πα λαισματα. ἐκεῖνα δὲ πρὸ ὀφθαλμῶν ἔ χωμεν. ἅπερ εἶπεν ὁ μέγας ἐκεῖνος καὶ γενναῖος ἀγωνιστής· ἐπειδὴ γὰρ σφραγίδα τοῖς εἰρημένοις ἐπι θεὶς. οὑτωσί πως ἐπάγει· πάντων γὰρ γυμνωθεὶς. ἑαυτὸν εὐσεβείας οὐκ ἐγύμνω σεν· ἀλλὰ φησίν· ὁ κύριος κς ἔδωκεν. ὁ κύριος κς ἀφεί λετο. ὡς τῶ κυρίω κω ἔδο ξεν οὕτως καὶ ἐγέ νετο· καλὸν τὸ ἔδοξεν· παραχωρεῖ τῆ αὐθεν τεία· οὐ περιεργά ζεται τὴν διοίκησιν· οὐκ εἶπεν ὡς ἡμεῖς· διατί νέοι ἀποθνή σκουσιν. καὶ γέρον τες ἐφθοὶ μένουσιν. ποῖα διοίκησις αὕτη· ἐπιθυμεῖ γέρων θα νάτου λελυμένος ταῖς σαρξίν· ἐνδεὴς χρη μάτων καὶ πάσης παραμυθίας. καὶ οὐ τυγχάνει· καὶ παῖς ἐράσμιον ἔχων κάλλος· ποθεινὸς γονεῦσιν. ἀώρως ἁρπάζεται· μάθε μὴ τοιαῦτα ζητεῖν· μάθε λέγειν. τὰ κρίματά σου ἄβυσσος τλϛ πολλή· μάθε λέγειν δί καιος εἶ κύριε κε . καὶ εὐθεῖς αἱ κρίσεις σου· μάθε λέ γειν ὡς τῶ κυρίω κω ἔδοξεν οὕτως καὶ ἐγένετο· γνώ ριζε τὴν αὐθεντείαν. ἵνα γνωρίσης τὴν ευσέ βειαν· ἀλλ’ ἐπειδὴ παρενέπεσεν ὁ λό γος εἰς δόξαν τοῦ ἁγίου πνεύματος πνς . εἴπωμέν τι καὶ τῶν δογματικῶν εἰς ἀ σφάλειαν ἡμετέραν καὶ βεβαίωσιν· ὥσπερ γὰρ ὁ ἰὼβ. εἰρηκὼς ὡς τῶ κυρίω κω ἔδοξεν. τὴν αὐθεντείαν ἔδειξεν. οὕτω καὶ οἱ ἀπόστολοι τὴν δεσποτικὴν αὐθεν τείαν τοῦ ἁγίου πνεύματος πνς ἐν δεικνύμενοι φασίν· ἔδοξεν γὰρ τῶ ἁγίω πνεύματι πνι μὴδὲν ἐπιτίθεσθαι ὑμῖν. πλὴν τῶν ἐπάναγκες· ἔδοξεν τῶ πνεύματι πνι τῶ ἁγίω· εἰ ὑπόκειται· διατί αὐτῶ ἔδοξεν· εἰ ὑπο νόμον ἐστὶ τὸ πνεῦμα πνα καὶ δουλεύει. πῶς ἔδο ξεν τῶ ὑποκειμένω· οὐχ ἃ τῶ βασιλεῖ δο κεῖ. ταῦτα καὶ γίνεται; μὴ τὰ τοῖς ἀρχομέ νοις παριστάμενα; ὡς τῶ κυρίω κω ἔδοξε φησὶν ὁ ἰώβ. ἔδοξε τῶ ἁγίω πνεύματι πνι φασὶν οἱ ἀπόστολοι· ὁμότιμος ἡ λέξις τῆς αὐθεντείας. ἐπειδὴ ἀμέριστος ἡ δόξα τῆς βασιλείας· ἀλλ’ εὑρί σκει πάλιν ἡ κακία τῶν αἱρετικῶν παρεί σδυσιν· ἆρα γὰρ ἐπει δὴ εἶπον φησὶν οἱ ἀπό στολοι ἔδοξε τῶ ἁγίω πνεύματι πνι . ἐπήγαγον δὲ καὶ ἡμῖν· παρὰ τοῦτο αὐ θεντείαν ἔχουσι θεό τητος οἱ ἀπόστολοι; ταῦτα μελετάσθω· ἵ να μὴ ἀγυμνάστοις ψυ χαῖς. ἐμβάλωσι τὸν ἰὸν αὐτῶν τῆς ἀπει θείας· ἵνα μὴ ταῖς ἀκοαῖς τῶν ἀκεραίων. αἱρετικὴν ἀσέβειαν ἐκχέωσιν· τοιαῦτα γὰρ πολλάκις σεμνο λογοῦσιν· μηδέν σε φησὶν ἀδελφὲ ξε νίση τῶν εἰρημένων· ὡς ἀδελφὸν καλεῖ. καὶ ὡς πολέμιον ἀ ναιρεῖ· μὴ θαυμάσης φησὶν εἰ περὶ τοῦ ἁγί ου πνεύματος πνς εἶπον οἱ ἀπόστο λοι. ἔδοξε τῶ ἁγίω πνεύματι πνι . ἀλλ’ ὅρα τὸ ἐπαγό μενον· ἔδοξε τῶ ἁγίω πνεύματι πνι . καὶ ἡμῖν ἔδοξε τοῖς ἀποστόλοις. ἆρα θεοὶ οἱ ἀπόστολοι; ἆρα θεοῦ θυ ἔχουσι τὴν αὐθεν τείαν; ὅτ’αν ταῦτα λέγη. ἀπὸ τῆς ἁγίας γραφῆς τὰ βέλη προ φέρομεν· τὰ γὰρ βέ λη τοῦ δυνατοῦ ἠκονη μένα. ἐν καρδία τῶν ἐχθρῶν τοῦ βασιλέ ως πεμπόμενα· τί οὖν ἔστιν πρὸς αὐτοὺς εἰπεῖν· εἰ τὸ συνῆφθαι τοὺς ἀποστόλους τῶ ἁγίω πνεύματι πνι ἐλαττοῖ τοῦ πνεύματος πνς τὴν ἀξίαν. οὐκ οὖν τὸ συνῆφθαι μωϋσῆν τῶ θεῶ θω . ἐλαττοῖ τοῦ θεοῦ θυ τὴν ἀξίαν· οἷόν τι λέγω· ἐὰν μὴ μέγα νομίσης τὸ ἔδοξε τῶ ἁγίω πνεύματι πνι δια το συ νῆφθαι τοὺς ἀποστό λους. οὐκ ἄρα μεγά λην δυνήση λέγειν οὐδὲ τὴν εἰς θεὸν θν πίστιν. διὰ τὸ συνῆφθαι καὶ μωϋσὴν τῶ θεῶ θω λέγει γὰρ ἡ γραφή. ἐπίστευ σεν ὁ λαὸς εἰς τὸν θεὸν θν καὶ εἰς μωϋσῆν. ἀλλὰ καὶ ἕτερον προσενέγκω μεν βέλος· εἰ καθαι ρεῖ τοῦ πνεύματος πνς τὴν ἀξί αν συνημμένη ἡ δό ξα τῶν ἀποστόλων. ὑβρίζει καὶ τὸν θεὸν θν καὶ ἐλαττοῖ αὐτοῦ τὴν ἀ ξίαν σαμουὴλ προ κείμενος· γέγρα πται γάρ· καὶ ἐφοβήθη τλζ πᾶς ὁ λαὸς τὸν κύριον κν καὶ τὸν σαμουήλ. πά λιν καὶ τρίτον προσε νέγκωμεν βέλος κα τὰ τῆς ἀσεβείας· ἐ λαττοῖ τοῦ ἁγίου πνεύματος πνς τὴν ἀξίαν καὶ τὴν θε ϊκὴν αὐθεντείαν τὸ συνῆφθαι τῶ πνεύματι πνι τοὺς ἀποστόλους; ἐλαττοῖ τοῦ θεοῦ θυ τὴν ἀξίαν γε δεὼν προσκείμενος αὐτοῦ τῆ προσηγορία· ἐβόησε γὰρ πᾶς ὁ λα ὸς πολεμῶν. τῶ κυρίω κω καὶ τῶ γεδεῶν· ὥσ περ οὖν συνῆπται μω ϋσῆς τῶ θεῶ θω . οὐχ ὡς ὁμότιμος θεοῦ θυ ἀλλ’ ὡς ὑπηρέτης. καὶ σαμου ὴλ τῶ θεῶ θω οὐχ ὡς ὁ μότιμος ἀλλ’ ὡς προ φήτης. καὶ γεδεὼν τῶ θεῶ θω οὐχ ὡς ὁμότιμος ἀλλ’ ὡς στρατηγὸς τοῦ πολέμου. οὕτως οἱ ἀ πόστολοι τῶ πνεύματι πνι . ὡς κήρυκες τοῦ εὐαγγελίου· γνωριζέτω τοί νυν τὴν αὐθεντείαν. καὶ μὴ ὑβριζέτω τοῦ πνεύματος πνς τὴν ἀξίαν· γνώ ριζε τῆς ἁγίας τριά δος τὴν ἔνθεον θε ολογίαν· πατρὸς πρς καὶ υἱ οῦ καὶ ἀγίου πνεύματος πνς αὕτη ἐστὶν ἡ ἄκτιστος φύσις· ἡ ἀληθινὴ ἀξία. ἡ ἀμέριστος βασιλεία. ἡ ἄσχιστος τιμή. ἡ ἀ διαίρετος ἐλπίς· ἡ ἀ κατάληπτος δόξα. τοῦ πατρὸς πρς καὶ τοῦ υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος πνς · ὧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰ ῶνας ἀμήν