The Greek Library Author

Severianus Gabalensis

De fide et lege naturae (Ms Va)

Edition reference
De fide et lege naturae [Sp.] (CPG 4185), MPG 48: 1081–1088.
CTS identifier
urn:cts:greekLit:tlg4139.tlg001.local016
Corpus release
2.2.0 · 2026-08-29
Bibliographic authority
View bibliographic record ↗

πᾶσα γραφὴ θεόπνευστος καὶ ὠφέλιμος. ἀρχὴν ἔχουσα καὶ πηγὴν τῆς εὐσεβείας. τὸ πνεῦμα πνα τῆς ἀληθείας· ἀπὸ γὰρ τοῦ ἁγίου καὶ προσκυνητοῦ πνεύματος πνς · ὥσπερ ἀπό τινος εὐθαλοῦς καὶ γονίμου πη γῆς. πάντα πηγάζει τὰ θεῖα νάματα· καὶ ὅσα ὁ νόμος διαγορεύει· ὅσα προφῆται θεσπίζουσιν· ὅσα ἀπόστολοι κηρύττου σι. πάντα ταῦτα τῶ ἁγίω πνεύματι πνι . ἀληθινῶς ἀπεικά ζεται καὶ ἐπιγράφεται· πάντα γὰρ ἐνεργεῖ τὸ ἓν καὶ τὸ αὐτὸ πνεῦμα πνα . διαιροῦν ἰδία ἑκάστω καθὼς βού λεται· διατοῦτο πάντα ἀπαστράπτει τὰ κάλλη τῆς εὐσεβείας· καὶ λάμ πουσιν οἱ λόγοι τῆς ἀλη θείας· καὶ βρύουσιν οἱ θη σαυροὶ τῆς ἐνθέου σοφί ας· θησαυροὶ. οὐκ ἐν γῆ κατακρυπτόμενοι· ἀλλ ̓ ἐν τῶ βάθει τῆς εὐσεβείας θεωρούμενοι· θησαυροὶ. ψυχὰς εὐφραίνοντες· ἐν νοίας φωτίζοντες· τὴν οἰκουμένην ἐπιστρέφον τες πᾶσαν· τοῦ ἀδὰμ τὴν πτωχείαν πλουτίζον· τες· ὥσπερ γὰρ εἰς πολλὴν κατηνέχθη ταπείνωσιν τὸ πρωτότυπον κάλλος τῆς εὐσεβείας ἀποδυσάμενος, οὕτως καὶ μαρτυρεῖ παῦ λος ὧδέ πη λέγων· εὐχαριστῶ τῶ θεῶ. ὅτι ἐν παντὶ ἐπλου τίσθητε ἐν αὐτῶ· ἐν παν τὶ λόγω. καὶ πάση γνώσει· ὁ γὰρ θεοῦ θυ λόγον δεχόμενος. πλουτεῖ· ὁ δὲ μὴ δεχόμενος θεοῦ θυ λόγον. πτωχεύει· καὶ μαρ τυρεῖ ἡσαΐας λέγων· καὶ εἶ πον. ἴσως πτωχοί εἰσι· δια τοῦτο οὐ δύνανται ἀκού ειν λόγον κυρίου κυ · ἀλλὁ μὲν πτω χεύων. ὀνειδίζε ται· ὁ δὲ πλουτῶν ἀγάλλεται· ὁ πλου τῶν τῶ λόγω τῆς ἀληθεί ας· ὁ κομῶν ταῖς ἀρεταῖς τῆς ἐγκάρπου φιλοσοφίας· οἷος ἦν δαυὶδ ὁ λέγων· ἐγὼ δὲ ὡσεὶ ἐλαία κατάκαρ πος. ἐν τῶ οἴκω τοῦ θεοῦ θυ · ἐλαία κατάκαρπος οὐ φύλλοις κομῶσα. ἀλλὰ καρποὺς. εὐσεβείας βρύ ουσα· ἔστι γὰρ ψυχὴ πολλά κις κομῶσα μὲν τοῖς κλά δοις καὶ τοῖς φύλλοις. καρ πὸν δὲ μὴ φέρουσα· ὡς περὶ τοῦ ἰσραήλ ιηλ ἱερεμίας ἔ λεγεν· ἄμπελος εὐκλημα τοῦσα ὁ ἰσραήλ ιηλ · οὐκ εὐκαρ ποῦσα· ἀλλ ἐκείνη μὲν ἡ ἄμπελος τοιαύτη· ὁ δὲ προφήτης ἀγάλλεται λέγων· ἐγὼ δὲ ὡσεὶ ἐλαία κατά καρπος οὐκ ἐν τοῖς ἔξω κομῶσα. ἀλλ ̓ ἐν τοῖς ἔσω βρύουσα· ἐν τῶ οἴκω τοῦ θεοῦ θυ ἐλαία κατάκαρπος· οὐδεγάρ ἐστι καλὸν τὸ ἔξω τοῦ οἴκου τοῦ θεοῦ θυ πολιτεύεσθαι· εὑρήσεις γοὖν πολλοῦς καὶ ἐκτὸς τοῦ λόγου τῆς ἀλη θείας. ἔργοις ἀγαθοῖς κα τὰ τὸ φαινόμενον διαλάμ ποντας· εὑρήσεις ἄνδρας συμπαθεῖς· ἐλεήμονας· δικαιοσύνη προσέχοντας, ἀλλ οὐδεὶς καρπὸς τοῖς ἔρ γοις αὐτῶν· ἐπειδὴ ἠγνό ησαν τὸ ἔργον τῆς ἀληθεί ας· καλὰ μὲν γὰρ καὶ τὰ ἔρ γα. ἀλλὰ δεῖ προηγεῖσθαι τὸ ἔργον τὸ ἀνώτατον· καὶ γὰρ ἰουδαίων ποτὲ λεγόντων πρὸς τὸν κύριον κν · τί ποιήσο μεν ἵνα ἐργασώμεθα τὰ ἔργα τοῦ θεοῦ· ἀπεκρίνα το πρὸς αὐτούς· τοῦτό ἐ στι τὸ ἔργον τοῦ θεοῦ θυ . ἵνα πι στεύσητε εἰς ὃν ἀπέστειλεν ἐκεῖνος· ὁρᾶς πῶς τὴν πίστιν ἔργον ἐκάλεσεν; οὐ κοῦν ἅμα ἐπίστευσας. ἅ μα καὶ τοῖς ἔργοις ἐκόμη σας· οὐχότι δὲ ἐλλείπει πρὸς τὰ ἔργα. ἀλλότι καθεαυ τὴν ἡ πίστις. πλήρης ἐ στιν ἀγαθῶν· τὰ μὲν γὰρ ἔργα. εἰς ἀνθρώπους ανους καὶ ἐξ ἀνθρώπων ανων · ἡ δὲ πίστις, ἐξ ἀνθρώπων ανων πρὸς θεόν θν · ἡ πίστις τὸν ἐπιστρε φόμενον· πολίτην οὐρανῶν ουνων ἀποδείκνυσιν· ἡ πίστις τὸν ἀπὸ γῆς ἄνθρωπον ανον . θεοῦ θυ συ νόμιλον ἀπεργάζεται· οὐ δέν ἐστιν ἔξω πίστεως ἀγα θόν· ἐοίκασι δέ μοι ἀδελ φοὶ· ἵνα εἰκόνι τινὶ χρή σωμαι τοῦ λόγου· ἐοίκα σιν οἱ ἔργοις κομῶντες ἀ γαθοῖς καὶ τὸν θεὸν θν τῆς εὐσεβείας ἀγνοήσαντες. λειψάνοις νεκρῶν· καλὰ μὲν ἐνδεδυμένοις. αἴσθη σιν δὲ τῶν καλῶν οὐκ ἔ χουσι· τί γὰρ ὄφελος ψυ χῆς νεκρᾶς· τῶ μὲν θεῷ θω λόγω νενεκρωμένης. τοῖς δὲ ἀγαθοῖς ἔργοις περιβε βλημένης· τὰ ἔργα. ἐ πελπίδι γίνεται ἀμοιβῆς καὶ στεφάνων· εἰ δὲ τὸν ἀ γωνοθέτην ἀγνοεῖς. ὑπὲρ τί νος ἀθλεῖς· οὐ δεῖ μὲν τὴν πίστιν γυμνὴν εἶναι τῶν ἔργων. ἵνα μὴ ὑβρίζηται· πλὴν ἀ νωτέρα τῶν ἔργων ἡ πίστις· ὥσπερ γὰρ ἐν τιμῆ τοῖς ἀν θρώποις ἔδει πρῶτον προ ηγεῖσθαι τὸ ζῆν καὶ οὕτως τὸ τρέφεσθαι· τὸ γὰρ συ νέχον τὴν ζωὴν ἡμῶν ἔστιν ἡ τροφὴ. οὕτω δεῖ προηγεῖ σθαι ἡμῶν τῆς ζωῆς. τὴν εἰς χριστὸν χν ἐλπίδα· τρέφεσθαι δὲ καὶ τοῖς ἔργοις τοῖς ἀ γαθοῖς· τὸν μὴ τρεφόμε νον καθεκάστην. ἐγχωρεῖ ζῆν πολλάκις· τὸν δὲ μὴ ζῶντα. οὐκ ἐγχωρεῖ τρέφε σθαι· ἐνήστευσε μωϋσῆς ἡμέρας τεσσαράκοντα· ἀλλ ̓ ἐπειδὴ εἶχεν ἐν ἐαυτῶ τὸν ζῶντα λόγον. οὐδὲν αὐτὸν ἐζημίωσεν ἡ τῶν γηΐνων ἔνδεια· οὕτω καὶ ἐπὶ τῆς κατὰ ψυχὴν καταστάσε ως. δεῖ μὲν τοῖς ἔργοις τρέ φεσθαι· δεῖ δὲ πρὸ τῶν ἔρ γων. τὴν πίστιν ἐνδύεσθαι· ἄνευ πίστεως τὸν ἐργα ζόμενον ἔργα δικαιοσύ νης. οὐ δύνη παραστῆσαι ζήσαντα· ἄνευ δὲ ἔργων τὸν πιστὸν· δύναμαι δεῖ ξαι. καὶ ζήσαντα. καὶ βασιλείας οὐρανῶν ουνων ἀξιω θέντα· οὐδεὶς ἄνευ πί στεως ἔζησεν· ὁ δὲ ληιστὴς πιστεύσας μόνον. ἐδικαι ώθη παρὰ τῶ φιλ ανθρώπῳ ανω θεῷ θω · καὶ μή μοι λέγε· οὐκ ἔσχε καιρὸν πολιτεύσασθαι κα λῶς· οὐδὲ γὰρ ἐγὼ τοῦτο φιλονεικῶ. ἀλλ ἐκεῖνο μό νον παρέστησα· ὅτι ἡ πί στις μόνη καθεαυτὴν ἔσω σεν· εἰ γὰρ ἐπέζησε τῆ πί στει· καὶ ἔργων ἠμέλησεν. ἐξέπιπτε τῆς σωτηρίας σριας · τὸ δὲ σκοπούμενον νῦν καὶ ζητούμενον. ὅτι καὶ ἡ πίστις καθεαυτὴν ἔσω σεν· ἔργα δὲ καθεαυτὰ, οὐδαμοῦ τοὺς ἐργάτας ἐδικαίωσε· καὶ θέλεις ἰ δεῖν ἀκριβῶς· ὅτι ἔργα ἄνευ πίστεως οὐ ζωοποι εῖ; μεμαρτύρητο κορνή λιος ἐπὶ ἐλεημοσύναις καὶ προσευχαῖς. ἀλλὰ χριστὸν χν ἠγνόει· θεῷ θω μὲν πιστεύων. τὸν δὲ τοῦ θεοῦ θυ λόγον. οὐδέπω μεμαθηκώς· καὶ ἐπει δὴ ἔργα ἦν καλὰ καὶ θαυ μαστὰ· ἤρεσκε μὲν τῶ τῶν ἀγαθῶν βραβευτῆ καὶ ἐ ραστῆ θεῷ θω · ἀλλ ἐπειδὴ εἶδεν ὁ τῆς δικαιοσύνης καὶ τῆς ἀληθείας μέγας ὀφθαλμὸς· ὁ ἀπροσωπόληπτος καὶ δίκαιος κριτής· ὅτι κα λὰ μὲν τὰ ἔργα· νεκρὰ δέ ἐστιν οὐκ ἔχοντα πίστιν. ἀποστέλλει ἄγγελον θεῖον βραβεύοντα τοῖς ἔργοις. ὥστε τὸν καλῶς ἀθλοῦντα. στεφανῶσαι τῆ πίστει· ὅς φησι πρὸς αὐτόν· κορνή λιε· αἱ προσευχαί σου καὶ αἱ ἐλεημοσύναι σου ἀνέ βησαν εἰς μνημόσυνον ἐ νώπιον τοῦ θεοῦ θυ · εἰ τοίνυν εἰσηκούσθη ἡ δέησις φησίν. καὶ αἱ ἐλεημοσύναι ἐδέχθη σαν. τί μοι τὸ λεῖπον εἰς δι καιοσύνην· πέμψον οὖν εἰς ἰόπην φησὶν καὶ μετα κάλεσαι σίμωνα τὸν ἐπι καλούμενον πέτρον· ὃς ἐλθὼν λαλήσει σοι ῥήμα τα ἐν' οἷς σωθήση σὺ καὶ ὅλος ὁ οἶκός σου· οὐκοὖν οὐκ εἶχον τὰ ἔργα σωτηρίαν σριαν · εἰ γὰρ ἐξ ὧν κηρύττει πέτρος· σώζεται καὶ αὐτὸς καὶ ὁ οἶκος αὐτοῦ. οὐκ εἶχεν οὐδέπω ὁ κορνήλιος ἐκ τῶν ἔργων τὴν σωτηρίαν σριαν · ἕως αὐτῶ τοῖς ἔργοις. ἐ βράβευσεν ἡ πίστις· δια τοῦτο καὶ πέτρος ὁ μακάρι ος καὶ τίμιος χριστοῦ χυ ἀπόστο λος· ἐλθὼν ἐκ τῆς ἰόπ πης καὶ θεασάμενος τοῦ θεοῦ θυ τὴν χάριν ἐκχυθεῖσαν ἐν τοῖς τότε νενομισμέ νοις ἀλλοφύλοις. ἐπιγνώ μων γενόμενος τῆς τοῦ θεοῦ θυ κρίσεως. λέγει· ἐπ ἀλη θείας καταλαμβάνομαι. ὅτι οὐκ ἔστι προσωπολή πτης ὁ θεός· ἀλλ ̓ ἐν παντὶ ἔθνει ὁ ποιῶν δικαιοσύ νην. δεκτὸς αὐτῶ ἐστιν· οὐ κ εἶπεν ἐν παντὶ ἔθνει ὁ ποιῶν δικαιοσύνην σώ ζεται. ἀλλὰ δεκτός ἐστι· τουτέστιν ἄξιος γίνεται τοῦ δεχθῆναι· δεῖ τοίνυν προ λάμπειν τῶν ἔργων τὴν πίστιν. καὶ ἀκολουθεῖν τῆ πίστει τὰ ἔργα· καὶ μή τις τὴν πίστιν ὑβριζέτω δι ̓ ἀκαρπίαν. μήτε τὰ ἔργα ὑβριζέτω τῆ ἀπιστί α· γενοῦ ἐλαία κατά καρπος. ἀλλ ̓ ἐν τῶ οἴκω τοῦ θεοῦ θυ · τὸ μὲν γὰρ ἐλα ῖ ί αν εἶναι κατάκαρπον. ἑρμη νεύει κατα τα ἔργα· τὸ δὲ ἐν τῶ οἴκω τοῦ θεοῦ θυ . τὴν πί στιν δείκνυσιν· τίνα δὲ τὰ ἔργα τοῦ θεοῦ θυ , ἅπαντες ἴ σμεν ἐὰν ἐργάζεσθαι θέ λωμεν· οὐδὲν γάρ ἐστι κρυ πτόν· τὰ μὲν γὰρ τῶν δο γμάτων ἀμφιβάλλεται· τὰ δὲ τῶν ἔργων οὐ κέκρυ πται· ἡ γὰρ φύσις ὑπαγορεύ ει τοὺς νόμους· οἴδαμεν ἐξ εαυτῶν τί καλὸν. καὶ τί πονηρόν· ἔθηκεν ὁ θεὸς θς νό μον ἐν τῆ φύσει ἄγραφον. τὸν φωτίζοντα ἡμῶν τὰς διανοίας· μηδεὶς λεγέτω οὐ κ ἀνέγνων νόμον· οὐκ οἶδα τὰ τοῦ νόμου· ἐὰν γὰρ ἀρ νήση τὸν κοινὸν νόμον. ἐ λέγχει σε ὁ τῆς φύσεως νόμος· θέλεις μαθεῖν ὅτι ἐν τῆ φύσει ἔπηξεν ὁ θεὸς θς τοὺς νόμους τοὺς διακρίνοντας τί κα λὸν καὶ τί πονηρόν; αὐτὴν ἡμῶν τὴν ἀναστροφὴν ἐρώτησον πῶς ἅπαντες οἱ ποιοῦντες τὰ κακὰ. φεύγουσι τῶν κακῶν τὴν προσηγορίαν· ὁ μοιχὸς, μοιχεύει· μοιχὸς δὲ ἀκού ων αἰσχύνεται· εἰπὲ τῶ ὁμο λογουμένω μοιχῶ, μοιχέ· καὶ ὁ ποιῶν ἥδεται. ἀκού ων αἰσχύνεται· καίτοι εἰ καλὸν ἡγῆ τὴν ἁμαρτίαν. τί φεύγεις τὴν προσηγο ρίαν· εἰπὲ τῶ ἐπιόρκω· ἐ πίορκε· καὶ εἰς ὕβριν λαμ βάνει τὴν προσηγορίαν τῶν ἰδίων ἔργων· οὕτως αὐτὴ ἡ φύσις κράζει· ὅ τι τὸ φαῦλον. ἀλλότριον τοῦ ἔργου τοῦ θεοῦ θυ · καὶ ὃ ἐποίη σεν ὁ θεὸς θς . καλόν· καὶ καλὸν λίαν· καὶ οὕτω καλὸν. ὅ τι καὶ τοῖς κακοῖς ἐμφύ ρεται. καὶ τὴν κακίαν αἰ σχύνεται· εἰπὲ τῶ σώφρο νι, σῶφρον· καὶ ὁ ου τῶ ἔργω ἥδεται. οὐδὲ τὴν προση γορίαν αἰσχύνεται· κάλεσον τὸν δίκαιον, δίκαιον· καὶ τῶ ἔργω στεφανοῦται. καὶ τῆ προσηγορία σεμνύνε ται· κἀν γὰρ δι ̓ εὐλάβειαν παραιτήσηται τὸ ὄνο μα. ἀλλ ̓ ἐν τῆ ψυχῆ δέχεται τὴν εὐφημίαν· ἐννόη σον ὅση κακία ἐν κόσμω πολιτεύεται. καὶ πρόσω πον οὐκ ἕχει· καὶ πῶς οὐ κ ἔχει πρόσωπον· ἐὰν λε πτομερῶς ἐρευνήσης. οὐδεμίαν εὑρήσης κακί αν ἐξ οἰκείου προσώπου φαινομένην· ἀλλεὰν μὴ δανείσηται πρόσωπον ἀ ρετῆς. οὐ φαίνεται· καὶ ὅ πως, ἄκουε· ὁ ψευδόμε νος. οὐχ ὁμολογῶν τὸ ψεῦδος ψεύδεται. ἀλλἀλήθειαν ὑ ποκρινόμενος ἀπατᾶ· ὁ ψευδόμενος. οὐ κηρύττει ὅ ἐστιν· ἀλλὰ σχηματίζεται ὃ μή ἐστιν· καὶ τότε τὴν ἀ δικίαν ἐργάζεται· ὁμοίως ὁ δόλιος· οὐ δείκνυσι τὸν δό λον. ἀλλὰ σχηματίζεται τὴν φιλίαν. καὶ πραγματεύεται τὴν πονηρίαν· ὁ μοιχὸς, οὐ χ ὁμολογήσας τὴν ἄθεσμον μοιχείαν. ἐπιπηδᾶ τῶ οἴ κω. ἀλλὰ πλάσμα σωφρο σύνης ἐνδυόμενος εἰς τὸ στόμα. ἐνυβρίζει τὰ θεῖα· ὁρᾶς ὅτι οἰκεῖον οὐκ ἔχει πρό σωπον ἡ κακία; ὁμοίως καὶ ὁ συκοφάντης· ὅτἂν εἰσέλθη εἰς δικαστήριον· οὐ τοῦτο ὁμολογήσας ὅπέρ ἐστιν εἰσέρχεται· ἀλλὰ μάρτυ ρα ἀληθείας προστησάμε νος τῶ σχήματι. διὰ τοῦ ψεύ δους τὸν μάρτυρα τῆς κα κίας ἐνδείκνυται· οὕτω κα κία πρόσωπον ἴδιον οὐ κ ἔχει. ἐὰν μὴ δανείσηται πρόσωπον ἀρετῆς· διατοῦτο ὁ σωτὴρ σηρ ἔλεγεν· ἐλεύ σονται πρὸς ὑμᾶς ἐν ἐν δύμασι προβάτων. ἔσω θεν δέ εἰσι λύκοι ἅρπαγες· ἀλλ’ εἰς τὸ προκείμενον ἐ πανέλθωμεν· θέλεις ἰ δεῖν ἀδελφὲ ὅσον δύνα ται ἔμφυτος νόμος· καὶ ἡ ψυχὴ ἡ ἡμετέρα. κἀν ἐν κακίαις ἐμφύρηται. τὸ ὄνομα τὸ ἀγαθὸν ἀσπάζε ται· πολλοὶ πολλάκις δυ νάσται· πλεονεξίαν πνέ οντες. καὶ μὴδὲν ἕτερον ἐννοοῦντες ἢ ἀρπαγὴν καὶ ἀδικίαν. δυσωποῦν ται παρά τινων· ἢ ἀνιέ ναι τῶ πένητι τὴν ἐπι κειμένην ἀνάγκην. ἢ συγ χωρῆσαί τι τοῦ χρέους· ἢ μὴ ἀμύνασθαι τοὺς λυ πήσαντας. ἢ λυπεῖν νο μισθέντας· καὶ ὁ ἐλθὼν καλῶς πρεσβεῦσαι πα ρὰ ἀνδρὶ δυνάστη καὶ πο νηρῶ. οὐκ εὐθέως ἀπὸ τῆς ἀληθείας ἄρχεται· οὐ λέγει αὐτῶ ὅ ἐστιν. ἀλλὰ προστίθησιν αὐτῶ ὄνο μα ἀρετῆς· ἢ οὐκ οἶδας πῶς ἀεὶ σχηματίζονται οἱ καλῶς πρεσβεύοντες· ἀνὴρ εἶ φησὶν ἀγαθός· διαβεβόηταί σου τὸ ὄνομα· πάν τες σου τάς εὐπραγίας ἄ δουσι· καὶ πολλὰ τοιαῦτα συνάπτει τῆ παρακλήσει· ἵνα καμφθῆ τῆ εὐφημία καὶ φύγη τὴν πονηρίαν· ὅρα πῶς ἡ κακία νικᾶται ταῖς εὐφημίαις τῆς ἀρε τῆς· οὐδεὶς κακὸς. κακὸς ἀκούειν βούλεται· ἡ γὰρ φύ σις τὸ ἴδιον ἀσπάζεται· εἰ καὶ ἡ προαίρεσις τὸ ἐναν τίον αἱρεῖται· γενώμεθα οὖν ἀγαπητοὶ ἐλαῖα κα τάκαρπος· καὶ ἔργοις καὶ καρποῖς καὶ φύλλοις κο μῶντες· φύλλα ἡμῶν οἱ λόγοι. καρποὶ ἡ πολιτεία· γένοιτό σου καὶ ὁ λόγος σε μνὸς. καὶ ἡ πολιτεία ἔγ καρπος· παρὰ γὰρ τῶ εὐ σεβεῖ. οὐδὲ τὸ φύλλον ἀπό βλητον· τὸ γὰρ φύλλον αὐ τοῦ φησὶν ὁ δαβὶδ δαδ οὐκ ἀπορρυή σεται. καὶ πάντα ὅσα ἂν ποιῆ κατευοδωθήσεται· ἀλλ’ ὢ τοῦ θαύματος· ἐν νόησον πῶς ὁ ἀδὰμ γυ μνὸς ἐξῆλθε τοῦ παραδεί σου. καὶ πῶς δαβὶδ δαδ κομᾶ ἐν τῶ οἴκω τοῦ θεοῦ θυ · ὁ μὲν ἐξῆλθε γυμνὸς διὰ τὴν πα ράβασιν. ὁ δὲ ἐνδυσάμενος ἀρετὰς βοᾶ· ἐγὼ δὲ ὡσεὶ ἐλαία κατάκαρπος· οὐδὲν ἡμᾶς οὕτως ἀποδύει. ὡς ἀκαρπία· καὶ οὐδὲν ἡμᾶς οὕτως ἐνδύει, ὡς καρποφορία δι ̓εργων χρηστῶν· ὁ ἀδὰμ ἐπλά σθη· δεῖ γὰρ καὶ νῦν ἐπανα λαβεῖν τὰ εἰρημένα· ἐ πειδήπερ ἡ τῶν ἀγαθῶν ἐπανάληψις. βεβαιοῖ ταῖς ψυχαῖς τὴν διδασκα λίαν· ὥσπερ γὰρ τὰ βα πτόμενα ἔρια· συνεχῶς ταῖς βαφαῖς ἐμβάλλεται· ἵνα εἰς βάθος διαδῶ τὴν οἰκείαν ἐνέργειαν ἡ βαφῆ. οὕτως δεῖ καὶ τὰς ἡμετέ ρας ψυχὰς συνεχῶς τοῖς θείοις λόγοις ἐμβάλλεσθαι· ἵνα ἀποπλυθῆ μὲν τὸ ἀρ χαῖον ὄνειδος. ἐνδυσώμε θα δὲ τὸ νέον κάλλος· καὶ γὰρ ἐκεῖνα τὰ ἔρια· ἐ πὰν δέξηται τὴν βα φὴν. ἀποτίθεται τῆς φύ σεως τὸ ὄνομα. καὶ δέχε ται τῆς βαφῆς τὴν προ σηγορίαν· καὶ οὐκέτι κα λεῖς ἐρέαν. ἀλλὰ πορφύ ραν ἢ κόκκινον ἢ πράσι νον· ἤ τι τοιοῦτον οἷον ἡ βαφὴ παρέσχεν τῶ βα φέντι τὸ κάλλος· εἰ βαφὴ μεταβάλλει φύσεως ὄνομα. θεοῦ θυ φύσις οὐ μεταβάλλει τὸν ἄνθρωπον ἄνον ; ὥστε τὸν αὐτὸν πρὸ μὲν τῆς βαφῆς εἶναι εἰκό να χοϊκήν· μετὰ δὲ τὴν βα φὴν. εἰκόνα λαμπρὰν ἐ π ουράνιον ουνιον · ἐπλάσθη τοί νυν ὁ ἀδὰμ πτωχὸς ἀπὸ γῆς· χοῦν γὰρ λαβὼν ὁ θεὸς θς ἔπλα σεν αὐτόν· ἀλλ ̓ οὐκ εἶδεν ἀ δὰμ πῶς ἐπλάσθη ὡς ἔ φθην εἰπών· οὐ γὰρ ἐχρῆν αὐτὸν μάρτυρα παρεῖναι τῶν γινομένων. ἵνα μὴ ἐ παίρηται κατα τοῦ θεοῦ θυ · εἰ γὰρ τοσαύτη ταπεινώσει περιβεβλημένος ἐπαίρε ται καὶ ἀγνοεῖ τὸν κτίσαν τα· καὶ ἀθετεῖ τὸν πλά σαντα· εἰ ἔλαβεν τὸ ὑπὲρ τὴν φύσιν. τίς ἂν ἐχώρη σεν αὐτοῦ τῆς ὑπερηφα νίας τὴν ἀμετρίαν· δια τοῦτο ὁ θεὸς θς πλάσας τὸν ἄνθρωπον ἄνον · καὶ δυνάμεις μεγά λας ἐνέθηκε τῶ πλάσμα τι. καὶ ταπεινώσεις πολ λάς· ἵνα δια μὲν τῆς ἐγκει μένης δυνάμεως. ἡ χά ρις τοῦ τεχνίτου θαυμά ζηται· διὰ δὲ τῆς ταπει νώσεως. τὸ φρόνημα τὸ ἀνθρώπινον καταστέλ ληται· ἔδωκεν αὐτῶ γλῶτταν φθεγγομένην θεὸν θν ὑμνοῦσαν· τὰ θεῖα ἄδουσαν· ἐρμηνεύουσαν τὰ κάλλη τῆς κτίσεως· διαλέγεται περὶ οὐρανοῦ ουνου καὶ γῆς· μικρὸν σαρκίον ἡ γλῶσσα· οὐδὲ δύο δακτύ λων ἔχουσα μέτρον· καὶ τί λέγω δακτύλων. οὐδὲ ἄ κρον ὄνυχος· ἀλλὰ τὸ ἄ κρον ἐκεῖνο τὸ μικρὸν καὶ εὐτελὲς. φθέγγεται περὶ οὐρανοῦ ουνου καὶ γῆς· καὶ ἵνα μὴ νομίση ὅτι μεγάλη τίς ἐστιν καὶ ὑπὲρ τὴν ἑαυτῆς φύ σιν ἐπαίρηται. πολλάκις καὶ φύματα καὶ τραύμα τα αὐτῆ περιπλέκεται· ἵνα μάθη ὅτι θνητὴ οὖ σα. περὶ τῶν ἀϊδιων καὶ ἀθανάτων λαλεῖ· καὶ ὀ φείλει γνωρίζειν τίς μὲν ἡ τοῦ κηρυττομένου δύ ναμις. τίς δὲ ἡ ἀσθένει α τοῦ κηρύττοντος· ἔδω κεν αὐτῶ ὀφθαλμὸν τὴν μικρὰν ἐκείνην κέγχρον· τὸ μέσον γάρ ἐστι τὸ βλέπον. τῆς κόρης τὸ μεσαιτατον· καὶ ὅμως διὰ τῆς μικρᾶς ἐκείνης κέγχρου. καθορᾶ πᾶσαν τὴν κτίσιν· καὶ ἵνα μὴ περιλαμβάνων τῆ ὄψει πᾶσαν τὴν κτίσιν ἐπαίρηται· πολλάκις καὶ ὀφθαλμίαι καὶ λῆμαι καὶ δάκρυα. καὶ ὅσα θολοῖ τὴν ὄψιν ἐπιγενναται· ἵνα ἀ πὸ μὲν τῆς ἀσθενείας. ἑ αυτὸν γνωρίση· ἀπὸ δὲ τῆς δημιουργίας. τὸν τεχνί την ἐκθειάση· ἔδωκεν αὐτῶ καρδίαν λογιζομένην. ῥίζαν ἐνθυμημάτων· πη γὴν λογισμῶν· ἀλλ ἐν αὐτοῖς τοῖς τόποις. ἐποίησε καὶ τὴν τῶν ἐντέρων διάπλα σιν· ἅτινα καὶ κόπρων καὶ πάσης ἄλλης ἀηδίας πληροῦται. δι ὧν ὁ ἄνθρωπος ἄνος ἐσθίει· ἵνα ὅτἀν ἐπαίρη ται ἡ καρδία. καταστέλ λη αὐτὴν ἡ γαστήρ· ὥστε καὶ ἡ γαστὴρ καὶ ἡ κόπρος. ἀναγκαῖα πρὸς παιδαγω γίαν· εἰ γὰρ κόπρον περι φέρων ἄνθρωπος ἄνος τολμᾶ θρα σύνεσθαι· καὶ οὐχ ἁπλῶς θρασύνεσθαι. ἀλλὰ καὶ κατὰ τοῦ θεοῦ θυ · ὡς ἐτόλμη σέ τις βάρβαρος βασιλεὺς εἰπεῖν· ἐπάνω τῶν ἄστρων θήσω τὸν θρόνον μου· καὶ ἔσομαι ὅμοιος τῶι ὑψίστωι· εἰ τοσαύτην κόπρον καὶ ἀηδίαν περιφέρων οὕτω λαλεῖ· εἰ ταύτης παντελῶς ἀπήλλακτο τῆς ἀσθενεί ας καὶ εὐτελείας. τίς ἂν αὐτὸν ἤνεγκεν ἐπαιρόμε νον· διατοῦτο ὁ μέγας ἡσα ΐας. πρὸς τοὺς ὑπερηφά νους φησίν· τί ἀλαζονεύη γῆ καὶ σποδός· ἀλλὰ πάλιν εἰς τὸ προκείμενον ἐπα νέλθωμεν· ὁ θεὸς θς ἕκτισε τὸν ἄνθρωπον ἄνον ἀπο χοός· ἀλλ οὐ κ εἶδεν ὁ ἄνθρωπος ἄνος ὅπως ἐγίνε το· διατοῦτο καὶ ἠγνόησεν αὐτοῦ τὴν εὐτέλειαν· ὁ θεὸς θς γὰρ ὡς ἔφθην εἰπὼν οὐ προγενεστέραν ἐποίησε τὴν ψυχὴν τοῦ σώματος. ἵνα μὴ βλέπη τὴν δημιουρ γίαν· πλὴν ἐπειδήπερ ὅλως οὐκ οἶδεν ἐξ οἵας τα πεινώσεως ἀνέστη· καὶ ὅ τι αὐτὸν ὁ δημιουργὸς ἀ πὸ γῆς ἔπλασεν. ἀποστρέ φει αὐτὸν εἰς τὴν γῆν ἐξ ἧς ἐλήφθη· ἵνα πάλιν τῆς ἑαυτοῦ ἀσθενείας πει ραθεὶς. ἐπιγνῶ καὶ τὴν ἀρ χαίαν εὐεργεσίαν. καὶ τὴν μέλλουσαν φιλ ανθρωπίαν ανιαν · ὅτε μὲν γὰρ ἐπλάσθη. οὐκ εἶδεν ὅτι ἀπὸ γῆς ἐγένετο· πρόσεχε ἀκριβῶς· μή σε πα ραδράμη τὸ νόημα· ὅτε ἐπλάττετο ὁ ἀδὰμ. οὐκ εἶ δεν ὅτι ἀπὸ γῆς ἀνέστη· ὅ τε μέντοι ἐγείρεται ἐν τῆ ἀναστάσει. οἶδεν ὅτι χοῦν ἀποδυσάμενος ἐγείρεται· εἰ γὰρ καὶ ἑαυτὸν μὴ βλέ πει ὁ νεκρὸς. ἀλλὰ τὸν πρὸ ἑαυτοῦ ὁρᾶ· βλέπομεν ἡμεῖς τοὺς τεθνηκότας καὶ εἰς χοῦν ἀναλυθέντας. καὶ δι ὧν ὁρῶμεν παιδευ όμεθα· οὐκ εἶδες πολλά κις θρασεῖς ἄνδρας καὶ ὑπερηφάνους· πῶς τα πεινοὶ καὶ κατεσταλμένοι εἰσὶν ἐν τοῖς θανάτοις· ἀ παγγέλλεται θάνατος. καὶ πάντων ἡ καρδία πτήσσει· πάντων ὑποπίπτει τὸ φρό νημα. καὶ φιλοσοφοῦμεν περὶ τὰ μνήματα· ὅτἂν ἴδωμεν ὀστέα γυμνὰ. καὶ τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν διαβεβρωμένην καὶ δια λελυμένην κατανοήσω μεν. εὐθέως πρὸς ἀλλή λους φιλοσοφοῦμεν· ἴδε τί γινόμεθα· καὶ ποῦ ἀ περχόμεθα· καὶ φλυαροῦ μεν· ἐξήλθoμεν τῶν τά φων. καὶ ἐπελαθόμεθα τῆς ταπεινώσεως· ἐν τῶ τάφω. πρὸς τὸν πλη σίον ἕκαστος ὧδέ πη φθέγ γεται· ὢ τῆς ταλαιπω ρίας· ὢ τῆς οἰκτρᾶς ἡ μῶν ζωῆς· ὅρα τί γινομε θα· καὶ ὅλως κἀν φθεγγώ μεθα; καὶ ἁρπάζομέν τι· καὶ βοῶμεν καὶ μνησι κακοῦμεν; καὶ ἕκαστος ἁπλῶς οὕτω φιλοσοφεῖ. ὡς μέλλων πάντη τῆ κακία ἀποτάττεσθαι· καὶ ἔσω μὲν. λόγοις φιλοσοφεῖ· ἔξω δὲ τοῖς ἔργοις θεομα χεῖ· διατοῦτο ὁ θεὸς θς παν ταχοῦ παγῆναι τὰ μνή ματα παρεσκεύασε. τὰ ὑπομιμνήσκοντα ἡμᾶς τὴν ἑαυτῶν ἀσθένειαν· διὸ πᾶσα πόλις· πᾶσα κώμη. προ τῶν εἰσόδων τάφους ἔχει· ἐπείγεταί τις εἰσελθεῖν εἰς πόλιν βασι λεύουσαν· καὶ κομῶσαν πλούτω καὶ δυναστεία καὶ τοῖς ἄλλοις ἀξιώμα σι· καὶ πρὶν ἴδη ὃ φαντά ζεται. βλέπει πρῶτον ὃ γί νεται· τάφοι πρὸ τῶν πυλῶν· τάφοι πρὸ τῶν ἀγρῶν· πανταχοῦ τὸ δι δασκάλιον τῆς ταπει νώσεως ἡμῶν πρόκειται· καὶ παιδευόμεθα πρῶτον εἰς τί καταλήγομεν. καὶ τότε ὁρᾶν τὰ ἔσω φαντά σματα· καὶ οὐ τοῦτο μόνον, ἀλλὰ καὶ μέλλοντες εἰσέρ χεσθαι πολλάκις εἰς βίου κοινωνίαν. τῆς φύσεως τὴν ἄκραν παιδευόμεθα ταπείνωσιν· ἀνὴρ πολλά κις ἐπειδὰν γυναῖκα θέ λη λαβεῖν· ὑπαγορεύει τῶ νομω· γράφει τὰ προικῶα· καὶ οὐδέπω συνάφεια· καὶ θάνατος εὐθὺς ἀναγρά φεται· οὐδέπω τῆς συμ βιώσεως ἀπήλαυσε καὶ τοῦ γάμου. καὶ τὸν θάνα τον εὐθέως ὁρίζεται· οὐ δέπω εἶδε τὴν γαμετὴν καὶ θανάτου ψήφους κα θ ἑαυτοῦ καὶ κατ' ἐκείνης πρὸ ὑποτίθεται· καὶ γράφει τοιαῦτα· ἐὰν δὲ ἀποθά νη ὁ ἀνὴρ προ τῆς γυναι κός. ἐὰν ἡ γυνὴ πρὸ τοῦ ἀνδρὸς. τὸ καὶ τὸ διατυ ποῦται· οὕτως ἔπηξαν οἱ ἀρχαῖοι νόμοι παντα χοῦ τοῖς πᾶσι τῆς φύσε ως τὰ ὑπομνήματα· καὶ οὐ μόνον περὶ τῶν ὄντων καὶ τῶν ζών των αἱ τοῦ θανάτου τίθεν ται ψῆφοι. ἀλλὰ καὶ κα τὰ τῶν οὐδέπω γεγονό των· τί γάρ φησιν· ἐὰν δὲ τὸ τεχθησόμενον παιδίον ἀποθάνη· οὔπω ὁ καρ πὸς. καὶ ἡ ἀπόφασις ἔ δραμεν· εἶτα ἐν μὲν τοῖς γραμματείοις. ἐπιγινώ σκει τὴν φύσιν· ἐὰν δέ τι τῶν κατὰ ἄνθρωπον ἄνον πάθη· ἢ τὸ γύναιον ἀποθάνη. ἐπιλανθάνεται ὧν ἔγρα ψεν. καὶ ἕτερα τραγωδίας προφέρει ῥήματα· καὶ ταῦτα φησὶν ἔδει με παθεῖν; ταῦτα ἐγὼ προσεδόκησα πάσχειν καὶ ἀποστερεῖσθαι τῆς συζυγίας; τί οὖν· ἐ πελάθου καὶ ὧν ἔγραψας; καὶ ὅτε μὲν ἔξω ἦς τῶν πραγμάτων. ἐπεγίνω σκες τοὺς ὅρους τῆς φύ σεως· ὅτε δὲ περιέπε σες τοῖς πάθεσιν· ἐπε λάθου τῶν νόμων τῆς φύσεως; ταῦτα λέγετε εἰς σωφρονισμὸν ἁπάν των· εἰς τὸ πάντας πάν τα φέρειν γενναίως τὰ προσπίπτοντα· εἰς τὸ μὴ ζημίαν ἡγεῖσθαι τὰ τοῦ θεοῦ θυ κρίματα· μὴ φι λοσόφει ἔξω τῶν παθῶν· ἀλλ ὅτἂν ἐντὸς γένη τῶν παθῶν. τὴν μεγαλοψυ χίαν ἐπίδειξαι· ὅτἂν λυ πῆ. μνήσθητι τῶν λόγων. δι ὧν παραμυθῆ τὸν λυ πούμενον· τίσι κεχρήμε θα λόγοις πρὸς τοὺς λυ πουμένους· οὐ ταῦτα πρὸς αὐτοὺς φιλοσοφοῦ μεν; ἀνθρώπινα ταῦτα τὰ τῶν συμφορῶν· οὐ μόνος ὑπέστης τὴν συμ φορὰν· οὐ μόνος τοῦ θα νάτου τὴν βίαν ὑπέμει νας· ταῦτα καὶ βασιλεῖς φέρουσιν· ἐζημιώθη σαν πολλάκις ἄρχοντες. ζημιοῦνται καὶ δυνάσται· ἐπίγνωθι σεαυτοῦ τὴν ψῆφον· ἄνθρωπος ἄνος εἶ· μετὰ πάν των καὶ αὐτὸς τῶν κοι νῶν τῆς φύσεως ἀπολάβ εις νόμων· ταῦτα καὶ τού των πλείονα φθέγγη. ὅ τἂν ἄλλον παρακαλῆς· ἢ γὰρ ἄλλων μὲν διδάσκα λος γενναῖος εἶ. σεαυ τῶ δὲ οὐδὲ οἰκτρὸς μα θητής; μεγάλης ἐστὶ καὶ γενναίας ψυχῆς τὸ ἐν ἀκμῆ τῶν παθῶν φιλο σοφεῖν· εἴ τις δύναται ἐφ ̓ ἑκάστης συμφορᾶς ἢ λύπης ἢ ζημίας λέγειν· δίκαιος εἶ κύριε κε καὶ εὐθεῖς αἱ κρίσεις σου· ζημιοῦται μὲν ὡς ἄνθρωπος ἄνος . στεφανοῦ ται δὲ ὡς φιλόθεος· ὁ βίος ἀδελφοὶ πολλῆς γέ μει δυσκολίας· καὶ δεῖ πάν τως καὶ δίκαιον καὶ ἄδι κον· καὶ εὐσεβῆ καὶ ἀσε βῆ. θλίβεσθαι· ἀλλὰ πολ λὴ ἡ διαφορά· ἄλλο γάρ ἐστιν ὡς οἰκεῖον παιδεύε σθαι. καὶ ἄλλο ὡς ἀλλότρι ον μαστίζεσθαι· τύπτε ται καὶ υἱὸς. τύπτεται καὶ οἰκέτης· ἀλλ ̓ ὁ μὲν ὡς δοῦλος ἁμαρτήσας. ὁ δὲ ὡς ἐλεύθερος καὶ ὡς υἱὸς υς ἐπιστροφῆς δεό μενος· οὐ ποιοῦσιν αἱ πληγαὶ τὴν ὁμοτιμίαν· οὐκ ἐὰν πάθη εὐσεβὴς. ἃ πάσχει ἀσεβὴς. ὁμότι μος γίνεται τοῦ ἀσεβοῦς. ἀλλὰ λογίζεται τούτω ἡ παιδεία. εἰς θλίψιν καὶ δοκιμασίαν· τῶ δὲ ἀ σεβεῖ εἰς μάστιγας καὶ τιμωρίαν· διατοῦτο ταὐτὰς τὰς δυσκολίας εἰδὼς ὁ μακάριος δαυῒδ δαδ . περὶ μὲν τῶν δικαίων λέγει· πολλαὶ αἱ θλίψεις τῶν δικαίων· ἀλλ ̓ ὅρα τὸ ἐπαγόμενον· καὶ ἐκ πα σῶν αὐτῶν. ῥύσεται αὐ τοὺς ὁ κύριος κς · οὔπω εἶπε τὴν θλῖψιν. καὶ ὑπέδει ξε τὴν ἴασιν· περὶ δὲ τῶν ἐναντίων· πολλαὶ αἱ μάστιγες τοῦ ἁμαρτω λοῦ· καὶ οὐδὲν τὸ ἐπαγό μενον· τῶν δὲ δικαίων. πολλαὶ μὲν αἱ θλίψεις. ἐκ δὲ πασῶν αὐτῶν. ῥύ σεται αὐτοὺς ὁ κύριος κς · ταῦτα δέ τις ἀκούων. μὴ ἑαυτοῦ ἀπογινωσκέτω· μὴ δὲ λε γέτω· εἰ τοίνυν ὡς ἁμαρτω λὸς μαστίζομαι ἐλπίδα μὴ ἔχων. ἄκαρπός μοι ἐ στιν ἡ παιδεία· ἁμαρτω λὸν γὰρ ἐκάλεσε νῦν ἡ γρα φὴ. τὸν πάντη τῆς εὐ σεβείας ἀλλότριον. ἀλλ ̓ οὐ τὸν δίκαιον· τὸν θλιβό μενον· τὸν εὐσεβείας με τέχοντα· πράγμασι δὲ ἀνθρωπίνοις ὀλισθαί νοντα· ἐπεὶ ὅτι ἁμαρ τωλοὺς ἐλεεῖ ὁ θεός θς . μεστὴ πᾶσα γραφὴ τῶν ἐνεχύ ρων τῆς τοῦ θεοῦ θυ φιλαν θρωπίας· φησὶ γάρ· ζῶ ἐγὼ λέγει κύριος κς . οὐ βούλομαι τὸν θάνατον τοῦ ἁμαρ τωλοῦ ὡς τὸ ἐπιστρέψαι καὶ ζῆν αὐτόν· ὄμνυσιν ὁ θεὸς θς . οὐχ ὡς ἑαυτῶ ἀπι στῶν. ἀλλὰ τὴν ἡμετέραν ἀπιστίαν εἰς πίστιν ἐκβι αζόμενος· λεγέτω τοίνυν πᾶς ἄνθρωπος ἄνος εἰς θλίψεις ἐξε ταζόμενος· δίκαιος εἶ κύριε κε . καὶ εὐθεῖς αἱ κρίσεις σου· καὶ ὁμοῦ καὶ τὴν γεν ναῖαν ἔδειξε ψυχὴν. καὶ τὴν εὐσέβειαν οὐκ ἔλυσεν· οἷος ἦν ὁ μακάριος ἰώβ· ὁ στρατηγήσας κατὰ πάν των τῶν παθῶν· ὁ πάν τα νικήσας τοῦ διαβόλου τὰ φόβητρα· ὁ πᾶσαν αὐτοῦ τὴν μανίαν ἐκλύ σας· ὁ τῆ στερρότητι τῆς γνώμης τὰ κύματα τοῦ διαβόλου διαλύσας· ὁ πάν των ὁμοῦ στερηθεὶς. καὶ τὸν πάντων κύριον κν οὐκ ἀρνη θείς· ἀλλὰ τὰ ἐκείνου στρατηγήματα· ἴδιον λή ψεται λόγον· καὶ γὰρ ἀλη θῶς. ἰδίου δεῖται καιροῦ πρὸς ἐξέτασιν· μὴ τῆ παραδρομῆ τῶν λόγων. ὑβρίσωμεν τὰ ἐκείνου παλαίσματα· ἐκεῖνα δὲ πρὸ ὀφθαλμῶν ἔχω μεν. ἅπερ εἶπεν ὁ γενναῖος ἐκεῖνος καὶ μέγας ἀ γωνιστής· ἐπειδὴ γὰρ σφρα γίδα τοῖς εἰρημένοις ἐ πάγει. πάντων γυμνω θεὶς. ἑαυτὸν εὐσεβείας οὐκ ἐγύμνωσεν· ἀλλὰ φησίν· ὁ κύριος κς ἔδωκεν ὁ κύριος κς ἀφεί λετο· ὡς τῶ κυρίῳ κω ἔδοξεν οὕτω καὶ ἐγένετο· καλὸν τὸ ἔδοξεν· παραχωρεῖ τῆ αὐθεντ εί ί α. οὐ περιεργά ζεται τὴν διοίκησιν· οὐ κ εἶπεν ὡς ἡμεῖς· διὰ τί νέοι ἀποθνήσκουσι· καὶ γέροντες μένουσι· ποία διοίκησις αὕτη· ἐπιθυμεῖ γέρων θανάτου· λελυ μένος ταῖς σαρξίν· ἐνδε ής τε χρημάτων καὶ πά σης ἄλλης παραμυθίας, καὶ οὐ τυγχάνει τῆς ἐπιθυ μίας· καὶ παῖς ἐπέραστον ἔχων κάλλος· ποθεινὸς τοῖς γονεῦσιν ἄωρος ἁρπά ζεται· μάθε μὴ τοιαῦτα ζητεῖν· μάθε λέγειν τὰ κρί ματά σου ἄβυσσος πολλή· μάθε λέγειν δίκαιος εἶ κύριε κε καὶ εὐθεῖς αἱ κρίσεις σου· μάθε λέγειν ὡς τῶ κυρίῳ κω ἔδο ξεν. οὕτω καὶ ἐγένετο· γνώ ριζε τὴν αὐθεντ εί ί αν· ἵνα γνωρίσης τὴν ευσέβειαν· ἀλλ ̓ ἐπειδὴ παρενέπε σεν ὁ λόγος. εἰς δόξαν τοῦ ἁγίου πνεύματος πνς . εἴπωμέν τι καὶ τῶν δογματικῶν. εἰς ἀσφάλειαν ἡμετέ ραν καὶ βεβαίωσιν· ὥσ περ γὰρ ὁ ἰὼβ εἰρηκὼς. ὡς τῶ κυρίῳ κω ἔδοξεν· τὴν αὐθεντίαν ἔδειξε καὶ τὴν κυριότητα. ὅυτως καὶ οἱ ἀπόστολοι τὴν δε σποτικὴν αὐθεντίαν τοῦ ἁγίου πνεύματος πνς ἐνδεικνύ μενοι. φασίν· ἔδοξε τῶ ἁγίω πνεύματι πνι μηδὲν ἐπι τίθεσθαι ὑμῖν. πλὴν τῶν ἐπάναγκες· ἔδοξε τῶ ἁγίω πνεύματι πνι . εἰ ὑπόκειται· δι ατί αὐτῶ ἔδοξεν· εἰ ὑ πονόμον ἐστὶ τὸ πνεῦμα πνα καὶ δουλεύει. πῶς ἔδοξε τῶ ὑποκειμένω· οὐχ ἃ τὰ τῶ βασιλεῖ δοκεῖ· ταῦτα γίνεται; μὴ τὰ τοῖς ἀρ χομένοις παριστάμε να; ὡς τῶ κυρίῳ κω ἔδοξε. φησὶν ὁ ἰώβ· ἔδοξε τῶ ἁγίω πνεύματι πνι . φασὶν οἱ ἀπό στολοι· ὁμότιμος ἡ λέ ξις τῆς αὐθεντείας. ἐ πειδὴ ἀμέριστος ἡ δό ξα τῆς βασιλείας· ἀλ λ εὑρίσκει πάλιν ἡ κακία τῶν αἱρετικῶν παρείσ δυσιν· ἆρα γὰρ ἐπειδὴ εἶ πον φησὶν οἱ ἀπόστολοι. ἔδο ξε τῶ ἁγίω πνεύματι πνι . ἐπήγα γον δὲ καὶ ἡμῖν· παρὰ τοῦτο αὐθεντίαν ἔχουσι θεότητος οἱ ἀπόστολοι; ταῦτα μελετάσθω. ἵνα μὴ ἀγυμνάστοις ψυχαῖς, ἐμβάλωσι τὸν ἰὸν αὐτῶν τῆς ἀπειθείας· ἵνα μὴ ταῖς ἀκοαῖς τῶν ἀκε ραίων. αἱρετικὴν ἀσέβει αν ἐκχέωσι· τοιαῦτα γὰρ πολλάκις σεμνολογοῦ σι· μηδέν σε φησὶν ἀδελφὲ ξενίση τῶν εἰρημένων· ὡς ἀδελφὸν καλεῖ καὶ ὡς πολέμιον ἀναιρεῖ· μὴ θαυμάσης φησὶν. εἰ περὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος πνς εἶπον οἱ ἀ πόστολοι. ἔδοξε τῶ ἁγίω πνεύματι πνι · ἀλλ ὅρα καὶ τὸ ἐπα γόμενον· ἔδοξε τῶ ἁγί ω πνεύματι πνι . καὶ ἡμῖν ἔδοξε τοῖς ἀποστόλοις· ἆρα θεοὶ οἱ ἀπόστολοι; ἆρα θεοῦ θυ ἔχουσι τὴν αὐθεντίαν; ὅτἂν ταῦτα λέγη ὁ αἱρε τικος. ἡμεῖς ἀπὸ τῆς ἁγίας γραφῆς τὰ βέλη προφέρωμεν· τὰ γὰρ βέ λη τοῦ δυνατοῦ ἠκονημένα. ἐν καρδία τῶν ἐ χθρῶν τοῦ βασιλέως πεμ πόμενα· τί οὖν ἐστι πρὸς αὐτὸν εἰπεῖν· εἰ τὸ συνῆ φθαι τοὺς ἀποστόλους τῶ ἁγίω πνεύματι πνι ἐλαττοῖ τοῦ πνεύματος πνς τὴν ἀξίαν· οὐκ οὖν τὸ συ νῆφθαι μωϋσῆν τῶ θεῷ θω . ἐλαττοῖ τοῦ θεοῦ θυ τὴν ἀξίαν· οἷόν τι λέγω· ἐὰν μὴ μέγα νομίσης τὸ ἔδοξε τῶ ἁγίω πνεύματι πνι δια το συνῆφθαι τοὺς ἀποστόλους· οὐκ ἄρα μεγάλην δυνήση λέγειν οὐδὲ τὴν εἰς θεὸν θν πίστιν. δια το συνῆφθαι καὶ μωϋσῆν τῶ θεῷ θω · λέγει γὰρ ἡ γραφή· ἐπίστευσεν ὁ λαὸς εἰς τὸν θεὸν θν καὶ εἰς τὸν μωϋ σῆν· ἀλλὰ καὶ ἕτερον προε νέγκωμεν βέλος· εἰ καθαι ρεῖ τοῦ πνεύματος πνς τὴν ἀξίαν συ νημμένη ἡ δόξα τῶν ἀπο στόλων. ὑβρίζει καὶ τὸν θεὸν θν σαμουὴλ προσκείμενος· γέγραπται γάρ· καὶ ἐφοβή θη πᾶς ὁ λαὸς τὸν κύριον κν καὶ τὸν σαμουήλ· πάλιν καὶ τρί τον ἄλλο προσενέγκωμεν βέλος κατὰ τῆς ἀσεβεί ας· ἐλαττοῖ τοῦ πνεύματος πνς τοῦ ἁγίου τὴν ἀξίαν καὶ τὴν θεϊ κὴν αὐθεντίαν τὸ συνῆ φθαι τῶ πνεύματι πνι τοὺς ἀποστόλους; ἐλαττοῖ τοῦ θεοῦ θυ τὴν ἀξίαν καὶ γεδεὼν προσ κείμενος αὐτοῦ τῆ προση γορία· ἐβόησε γὰρ πᾶς ὁ λαὸς πολεμῶν. ῥομφαία τῶ κυρίῳ κω καὶ τῶ γεδεὼν. ὥσ περ οὖν συνῆπται μωϋσῆς τῶ θεῷ θω · οὐχ ὡς ὁμότιμος τοῦ θεοῦ θυ · καὶ σαμουὴλ τῶ θεῷ θω . οὐχ ὡς ὁμότιμος. ἀλλ ὡς προφήτης· καὶ γεδεὼν τῶ θεῷ θω . οὐχ ὡς ὁμότιμος ἀλλ ὡς στρατηγὸς τοῦ πολέ μου. οὕτως καὶ οἱ ἀπόστολοι τῶ πνεύματι πνι . ὡς κήρυκες τοῦ εὐ αγγελίου· γνώριζε τοίνυν τὴν αὐθεντίαν. καὶ μὴ ὕ βριζε τοῦ πνεύματος πνς τὴν ἀξίαν· γνώριζε τῆς ἁγίας τριάδος τὴν ἔνθεον θεολογίαν πατρὸς πρς υἱοῦ καὶ ἀγίου πνεύματος πνς · αὕτη ἐστιν ἡ ἄκτιστος φύσις· ἡ ἀ ληθινὴ ἀξία· ἡ ἀμέριστος βασιλεία· ἡ ἄσχιστος τιμή· ἡ ἀδιαίρετος ἐλπίς· ἡ ἀκα τάληπτος δόξα· τοῦ πατρὸς πρς καὶ τοῦ υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος πνς · ἧ πρέπει πᾶσα δό ξα τιμὴ καὶ προσκύνησις εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώ νων ἀμήν·