In illud: in principium erat verbum (Ms La)
- Edition reference
- In illud: In principio erat verbum [Dub.] (CPG 4210), MPG 63: 543–550.
- CTS identifier
urn:cts:greekLit:tlg4139.tlg016.local001- Corpus release
- 2.2.0 · 2026-08-29
- Digital facsimile
- View facsimile ↗
- Facsimile rights
- Creative Commons Public Domain Mark 1.0
Chapter 1
Χθὲς ἡμῖν ὁ λόγος εἰς τὴν τοῦ μεγάλου ἀετοῦ θεωρίαν κατέληξεν· ἀετοῦ τοῦ μεγάλου καὶ πνεύματι πνι τὸν οὐρανὸν καὶ τὰς ὑπερκοσμίους δυνάμεις ὑπερ βάντος, καὶ ἀ π' αὐτῆς τῆς κορυφῆς τῶν ἁπάντων ἀρξαμένου· ἰωάννης γὰρ ἡμῖν προεκήρυξεν ἀετὸν δεικνὺς ἑαυτὸν ὑψηλότερον πάσης κτίσεως γενόμενον, ὡς περὶ τῆς ἀκτίστου φύσεως φιλοσοφήσαντα ὃς ὑπερέβη μὲν τὴν κτίσιν. ὑπὲρ πᾶσαν ἀετοῦ φύσιν· ὑπερέβη δὲ πάσης βροντῆς μόνος τὴν ὑπερκόσμιον φιλοσοφίαν. ἡ δὲ βροντὴ φοβεῖ καὶ ἀρδεύει· ἀρδεύει μὲν, διὰ τῶν νεφῶν· φοβεῖ δὲ καὶ κατα πλήττει διὰ τῆς φωνῆς· μερίζει τοίνυν καὶ ἡ ἰωάννου φωνή· ἀρδεύουσα μὲν τὴν ἐκκλησίαν καταπλήττουσα δὲ τῶν αἱρετικῶν τὸ σύστημα· ὅτ' ἂν γὰρ τὰ μάταια εἴπωσιν. ὅτ' ἂν γνόντες τὰ ὄντα μὴ ὡς ὄντα εἰπεῖν τολμήσωσιν· ὅτ' ἂν τὴν ἀνθρωπίνην ἀνίνην διάλεκτον κατὰ τῆς θείας γραφῆς στρατεύσωσιν, τότε βοᾶ ἰωάννης τὸ ἦν πρὸ τοῦ οὐκ ἦν· ἐν ἀρχῆ ἦν ὁ λόγος· καὶ ὁ όγος ἦν πρὸς τὸν θεὸν θν . καὶ θεὸς ς ἦν ὁ λόγος· τῆ φωνῆ αταπλήττων τοὺς ἐναντίους· ἐπιμαρτυροῦντος τοῦ δαυὶδ δαδ καὶ λέγοντος· ἀπὸ ἐιτιμήσεώς σου φεύξονται, ἀπὸ φωνῆς βροντῆς σου δειλάσωσιν· ἐν ἀρχῆ ἦν ὁ λόγος. καὶ ὁ λόγος ἦν πρὸς τν θεὸν θν , καὶ θεὸς θς ἦν ὁ λόγος· ἐπειδὴ γὰρ ἀπαθὴς ἡ τοῦ λόγου γέννησις· λόγον λέγει, ἵνα ἀπὸ τῶν κατὰ σὲ τὰ ὑπὲρ σὲ παιδεύση· ὅτι ὥσπερ ὁ νοῦς. γεννῶν τὸν λόγον ὐ πάθει γεννᾶ· οὐ τέμνεται οὐ ῥεῖ· οὐδὲ ἄλλο τι τῶν σωματικῶν ὑφίσταται οὕτως καὶ ἀπαθὴς γέννησις ἄφραστος καὶ ἀκατάληπτος οὐ Soc. Reg. Lond. ex dono HENR. HOWARD Norfolciensis. χθες Ημιν φιλ ΙΕ τεμνομένη, οὐ μεριζομένη· ἀλλ’ ὑπὸ τῶν μὲν αἱρετικῶν τεμνομένη κακῶς, ὑπὸ δὲ τῆς εὐσεβείας ἑνουμένη καλῶς· διατί τοῦτο παρητήσατο καὶ οὐκ εἶπεν ἐν ἀρχη ἦν ὁ υἱός υς ἵνα μὴ ἡ τοῦ υἱοῦ υυ προσηγορία, πάθους γέννησιν εἰσαγάγη· ἀλλὰ λέγει α τὸν λόγον, ἵνα τὸ ἀπαθὲς παραστήση τῆς γεννήσεω. καὶ ἵνα μὴ προφορικὸν λ γον νομίσης, ἐπήγαγεν· θεὸς θς ἦν ὁ λόγος· ἵνα ἀπὸ οῦ μὲν λόγου τὸ ἀπαθὲς, ἀπὸ δὲ τοῦ θεοῦ θυ τὴν ἀξίαν νοήσης· εἶτα εἰσηγησάμενο αὐτοῦ τὰ τῆς γεννήσεω, εἰσάγει καὶ τὸ δυνατὸν τς δημιουργίας ἀξίωμα· πάντα δι᾿ αὐτοῦ ἐγένετο· πάντα τὰ γενόμενα· οὐ᾿ ὡς οἱ τῶν αἱρετικῶν παδες. καὶ τὸ πνεῦμα πνα τὸ προσκυνηὸν τολμῶσιν τῆ λέξει ταύη συμπαραλαβεῖν, τῆ λέγο υ ν τες πάντα δι' αὐτοῦ ἐγέετο καὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγέετο οὐδὲ ἓν ὃ γέγονεν ἐν αὐτῶ· ἴ τι οὖν γέγονεν ἐν αὐτῷ· οὐχ ἡ ἄκτιστος φύσις τοῦ πνεύματος πνς · ἀλλ' εἴρταί φησι πάντα· ἀλλ᾿ ἡ τὰ άντα φων ὴ, οὐ περιλαμβάνει τὴν ἄκτιστον φύσιν μετὰ τῆς κτιστῆς· εἰ δὲ τ ῆ πάντα φων ὴ προσέχων. κα τετόλμησας τῆς ἁγίας φύσεως. ἐὰν ἀκούσης τοῦ κυρίου κυ λέγοντος· πάντες ὅσοι ἦλθον πρὸ ἐμοῦ κλέπται ἦσαν καὶ λησταὶ, τί ἂν εἴποις· μωϋσῆν ἐὰν ληστὴν ὀνομάζης. καὶ τοὺς προφήτας κλέπτας προσαγορεύεις· πάντες γὰρ ὅσοι πρὸ ἐμοῦ ἦλθαν φησίν· ἡ δὲ ἔννοια μερίζει καὶ περὶ τίνων ὁ λόγος. καὶ προστίνας· καὶ νῦν περὶ δημιουργίας ὁ λόγος· καὶ τὴν δημιουργίαν λέγει. δι’ αὐτοῦ γεγενῆσθαι· οὐ τὴν τοῦ πνεύματος πνς οὐσίαν τὴν οὕτως γνωρίζουσαν τὰ τοῦ θεοῦ θυ . ὡς τὸ τοῦ ἀνθρώπου ἀνου πνεῦμα πνα τὰ ἐν αὐτῷ· καθὼς λέγει παῦλος· οὐδεὶς οἶδεν τὰ τοῦ ἀνθρώπου ἀνου , εἰ μὴ τὸ πνεῦμα πνα τοῦ ἀνθρώπου ἀνου τὸ ἐν αὐτῷ· εἰ οὖν τὸ πνεῦμα πνα τὸ ἐμὸν ἀλλότριον τῆς ἐμῆς φύσεως· καὶ τὸ πνεῦμα πνα τοῦ θεοῦ θυ ἀλλότριον τῆς τοῦ θεοῦ θυ φύσεως· τὸ γὰρ πνεῦμα πνα φησὶν, πάντα ἐρευνᾶ καὶ τὰ βάθη τοῦ θεοῦ θυ · ἀλλ' ὁ αἱρετικὸς μὲν τὸ ἐρευνᾶ ἀκούει, τὴν δὲ ἔννοιαν κακῶς ἐκλαμβάνει· εἰ γὰρ ἤδει φησὶν τὸ πνεῦμα πνα τὰ ἐν τῶ θεῶ θω , οὐκὰν ἠρεύνα· μαρτυρεῖ γὰρ αὐτοῦ τῆ ἐννοία ἡ ἔρευνα· εἰ τοίνυν τὸ ἐρευνᾶν τὸ πνεῦμα πνα τὸ ἅγιον τὰ βάθη τοῦ θεοῦ θευ . ἀγνοίας κατηγορίαν αὐτῶ ἐπάγη, ὅτ' αν εἴδης τὸν θεὸν θν ἐρευνῶντα τὰς καρδίας τῶν ἀνθρώπων ἀνων , ἀγνοίας αὐτοῦ κατὰ ψηφίζη; ἄκουε γοῦν τοῦ παύλου λέγοντος· ὃς περὶ τοῦ πνεύματος πνς εἶπεν· τὸ πνεῦμα πνα πάντα ἐρευνᾶ καὶ τὰ βάθη τοῦ θεοῦ θυ . οὕτως καὶ περὶ τοῦ θεοῦ θυ φιλοσοφῶν ὁ παῦλος φησὶν· ὁ δὲ ἐρευνῶν τὰς καρδίας. οἶδεν τί τὸ φρόνημα τοῦ πνεύματος πνς · εἰ οὖν θεὸς θς ἐρευνᾶ ἀγνοῶν. καὶ τὸ πνεῦμα πνα ἀγνοῶν ἐρευνᾶ. ἀλλ' ἵνα μάθης ὅτι τὸ ἐρευνᾶν οὐ κ ἀγνοοῦντός ἐστιν ἀλλ' εἰδότος, ἐπήγαγεν· οὕτω καὶ τὰ τοῦ θεοῦ οὐδεὶς ἔγνω. εἰ μὴ τὸ πνεῦμα πνα τοῦ θεοῦ θυ · καὶ γνῶσιν ἐπιγράφει τῶ πνεύματι πνι · οὐ τὴν ἐκ τῆς φύσεως κατάληψιν, ἀλλὰ τὴν ἐκ τῆς φύσεως ἐπίγνωσιν· τοιγὰρ οὖν· μὴ μέριζε τὴν ἀμέριστον φύσιν· μὴ τέμνε τὴν ἀδιαίρετον οὐσίαν· γνώριζε τὴν δύναμιν· εἷς κέκληται ὁ πατὴρ πηρ καὶ ὁ υἱὸς υς καὶ τὸ πνεῦμα πνα τὸ ἅγιον· περὶ μὲν γὰρ τοῦ πατρὸς πρς . λέγει ὁ υἱὸς υς · ὅτ' ἂν ἴδητε τὸν υἱὸν υν τοῦ ἀνθρώπου ἀνου καθήμενον ἐκ δεξιῶν τῆς δυνάμεως· καὶ δύναμιν εἰρηκὼς, ἔστησεν τὴν δόξαν. ἵνα θαυμάσης τὴν ἔννοιαν· αὐτὸν τὸν θεὸν θν κα έσας δύναμιν. πρὸς καϊάφαν διαλεγόμενος· ὅτ' ἂν ἴδητε τὸν υἱὸν υν τοῦ ἀνθρώπου καθήμενον ἐκ εξιῶν τῆς δυνάμεως· ύναμις οὖν ὁ πατήρ πηρ · δύναμις δὲ καὶ ὁ υἱός υς · χριστὸς χς θεοῦ θυ δύναμις καὶ θεοῦ θυ σοφία, δύναμις. καὶ τὸ πνεῦμα πνα τὸ ἅιον· λέγει οὖν ὁ σωτὴρ σηρ τοῖς αθηταῖς· μείνατε ἐν ἱεουσαλὴμ, ἕως οὗ ἐνδύσησθε δύναμιν ἐξ ὕψους· εἰδὼς οὖν τὴν ὁμοίαν ταύτην δύναμιν. ἔχε τὴν πίστιν ἀσάλευτον· μὴ μερίσης τὴν δόξαν τὴν ἀκατάληπτον· ἐπίγνωθι τὰς συνθήκας τοῦ φωτίσματος· βλέπε τοὺς υἱοὺς τῆς χάριτος διὰ τοῦ μεγάλου ἀρχιερέως ἀνθήσαντας· βλέπε τὰ τέκνα τοῦ φωτὸς δραμόντας πρὸς τοὺς κήρυκας τοῦ φωτός· δεῖ γὰρ τοὺς ἀπὸ τοῦ φωτίσματος ἀναγεννηθέντας, δραμεῖν πρὸς τοὺς τὴν οἰκουμένην ἀναγεννήσαντας· εἴπωμεν καὶ ἡμεῖς μετὰ τοῦ προφήτο καὶ τῶν ἀποστόλων· ἀν βλεψον τοῖς ὀφθαλμοῖς, καὶ ἴδε συνηγμένα τὰ τέκνα σου· ζῶ ἐγὼ λέγει κύριος κς ὅτι πάντας αὐτοὺς ἐνδύσω ὡς κόσμον νύμφης· ἔστηκεν ἡσαΐας σήμερν λέγων πρὸς τὰ τῶν φωτισθέντων πλήθη, τος γεννηθέντας ἐκ πνεύματος πνς ἁίου· τοὺς ἀθρόον ἀνακαινσθέντας· τοὺς ἐν μιᾷ ῥοπῆ μεταβληθέντας· τοὺς ἀπὸ γηΐνης κατὰ στάσεως· εἰς οὐράνιον οὐνιον εἰ ό να μετὰποιηθέντας· ἐκπλήττεται γὰρ ἡσαΐας λέγων· τίς ἴ δεν τίς ἤκουσεν τοιαῦ τα· ὅτι ἔτεκεν ἡ γῆ τὰ τέ κνα αὐτῆς ἐν ἡμέρα μιᾶ· ἔτεκεν ἡ γῆ παιδία αὐτῆς, ἐν ἡμέρα μιᾶ· καὶ ἐτέχθη ἔθνος εἰς ἅπαξ· ταχεῖα γὰρ τοῦ πνεύματος πνς ἡ ἀναγέννησις· οὐκ ἀναμένει χρόνον· οὐ δουλεύει καιροῖς καὶ γενεαῖς· ἀλλ' ἅμα βούλεται, ἅμα τίκτεται τὸ ἀναγεννώμενον· ἔπρεπεν τοῖς υἱοῖς τοῦ φωτὸς ἅπασαν τὴν ἀγορὰν πομπεύειν καὶ ἀναφωνεῖν ἐκεῖνον τὸν διαυτοὺς ἐλθόντα κάτω, ἵνα ἅπασαν τὴν οἰκουμένην ἀναγάγη πρὸς αὐτὸν ἄνω· χριστὸς χς κατῆλθεν ἐκ τῶν οὐρανῶν οὐνων · κατῆλθεν, οὑ μεταστὰς τῶν οὐρανῶν οὐνων · ἀνῆλθεν, οὐ μεταστὰς τῆς γῆς· οὔτε γὰρ κατελθὼν τοὺς οὐρανοὺς οὐνους ἐρήμους κατέλιπεν, οὔτε ἀνελθὼν ἔρημον τὴν γῆν τῆς ἑαυτοῦ ἐπιστασίας ἀπέλιπεν. ἔπρεπεν τοῖς υἱοῖς τοῦ φωτὸς τὴν λαμπάδα τοῦ λόγου περιφέρειν ἐν ταῖς ἀγοραῖς· οὐχ ὑβρίζετο τὸ μυστήριον· οὐκ ἠτιμάζετο τῶν νεοφωτίστων ὁ χαρακτὴρ τῆς ἀληθείας· ἔπρεπεν καὶ αὐτοῖς ἐν πλατείαις ὑμνεῖν· σοφία γὰρ ἐν ἐξόδοις ὑμνεῖται, ἐν δὲ πλατείαις παρρησίαν ἄγει· ἐπάκρων δὲ τειχέων κηρύττεται· ζήτει ἔμπροσθεν φύλλα ἕξ ἔνθα ἔστιν σημεῖον τόδε· ἀρχὴ δὲ τυγχάνει; καθάρωμεν τὸν ἀέρα:- καθαίρωμεν τὸν ἀέρα ὃν ἐμίανεν τὰ πορνικὰ -ἄσματα λέγοντες· καὶ ἔχρανάν ἀποτε βοαὶ ἀσεβῶν καὶ ὀλολυγμ α ο ὶ τῶν ἐπιτελούντων τὰ τῶν δαιμόνων μιάσματα· ἐκαθαρίσθησαν τῶ λόγω τοῦ φωτὸς, καὶ ὁ ἀήρ, καὶ ἡ γῆ, καὶ ὁ οὐρανός ουνος · ὥσπερ γὰρ στενάζει καὶ ὁ οὐρανὸς ουνος καὶ ἡ γῆ ἐπὶ τῆ κακία τῶν ἀσεβῶν, οὕτως εὐφραίνεται πάλιν. ἐπὶ τῆ δικαιοσύνη τῶν κατορθούντων· ὅτ' ἂν μὲν γὰρ ἁμαρτάνη ἄνθρωπος ανος , ἀγανακτεῖ ὁ οὐρανός ουνος , ἀγανακτεῖ δὲ καὶ ἡ γῆ, ὡς φησὶν ἱερεμίας· ἐξέστη ὁ οὐρανὸς ουνος ἐπὶ τού το καὶ ἔφριξεν ἡ γῆ, ὅτι δύο καὶ πονηρὰ ἐποίησεν ὁ λαός·
ὁρᾷς πῶς φρίττει ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ. ἁμαρτανόντων τῶν ἀνθρώπων ἀνων ; μετὰποιούντων δὲ ἑαυτοὺς εἰς εὐσέβειαν, ἄκουε τοῦ προφήτου λέγοντος· εὐφραινέσθωσαν οἱ οὐρανοὶ οὐνοι καὶ ἀγαλλιάσθω ἡ γῆ· ῥηξάτω τὰ ὄρη εὐφροσύνην, ὅτι ἠλέησεν ὁ θεὸς θς τόν λαὸν αὐτοῦ· λεγέτω καὶ ἡ ἐκκλησία ἡ τοσούτω ὄχλω καὶ λαω κομῶσα· ἐγὼ κατελείφθην ποτε μόνη, οὗτοι δὲ μοι ποῦ ἦσαν· ἐγὼ ἄτεκνος καὶ χήρα, τούτους δέ μοι τίς ἐγέννησεν· λεγέτω καὶ τὰ τέκνα τῆς ἐκκλησίας τὰ συνεχόμενα τῶ πλήθει πρὸς τὸν θεὸν θν , τὴν φω ὴν τῶν προφητῶν· στε ός μοι ὁ τόπος· ποίησόν οι τόπον ἵνα κατοικήσω· τε γὰρ ἤκμαζεν τὰ τῆς ἱρέσεως· ὅτε ἐπενέμε ο τὴν πόλιν ταύτην νομὴ τῆς αἱρέσεως, ἀνλωτο τὰ τέκνα τῆς ἐκκλησίας . · καὶ ὥσπερ ἀκρὶς ἐπελθοῦσα τῆ ὑπουρανὸν ἀ η α λίσκε το ι τοὺς καρποὺς ατοὺς · , οὕτως ἡ φθοροποιὸς διδασκαλία τοὺς καποὺς τῆς ὄντως διδασκαλίας ἀνήλισκεν καὶ τῆς εὐσεβείας· ἀλλὰ σήμερν ἐξεβλήθη ἡ φθοροποιὸς διδασκαλία, καὶ εἰσῆλθεν ἡ σωτήριος χάρις ἀναγεννῶσα τὸν λαὸν καὶ λέγουσα πρὸς αὐτόν· νῦν ἀνταποδώσω ἀντὶ τῶν γόνων ὧν κατέφαγεν ἡ κάμπη καὶ ἡ ἀκρὶς καὶ ἡ ἐρυσίβη· τί φιλονει κεῖς αἱρετικὲ μετὰ ἰουδαίων κρύψαι τὴν δόξαν τοῦ μονογενοῦς· ἐκεῖνοι μὲν ἔκρυψαν τὴν ἀνάστασιν ὅσον ἐπ' αὐτοῖς, σὺ δὲ κρύπτεις τὴν θεότητα ὅσον ἐπὶ σοῦ· ἀλλ' οὔτε ἐκεῖνοι ἐπιγράφουσιν τὴν ἀλήθειαν, οὔτε σὺ συνῆκας τὴν εὐσέβεια· ἄκουε γ'οὖν τοῦ προφή του λέγοντος· ἐκ λυψεν οὐρανοὺς οὐνους ἡ ἀρετὴ α τοῦ, καὶ τῆς συνέσεως αὐτοῦ πλήρης ἡ γῆ· τς συνέσεως, οὐ τῆς καταλήψεως· πίστεως, οὐ ἐξετάσεως· ἀγάπης, ο ζητήσεως· οὐ ζητεῖν ἐδιδάχθημεν. ἀλλὰ πιστεύν ἐπαιδεύθημεν· πιστοντες φωτιζόμεθα, ο πολυπραγμονοῦντες φω βαπ τιζόμεθα· μὴ ἀπατάτω σε τῶν αἱρετικῶν τὰ συστήματα· βάπισμα γὰρ ἔχουσιν. οὐ φώτιμα· καὶ βαπτίζονται μὲν σώματι, ψυχῆ δὲ οὐ φωτίζονται. ὥσπερ γὰρ καὶ σίμων ἐβαπτίσθη ἀλλ' οὐκ ἐφωτίσθη. οὕτως καὶ αὐτοὶ ἀκολούθως εὑρίσκονται. ἀγαλλιάσθω τοίνυν τὰ πνεύματα τῶν ἀποστόλων· τὰ τῆ πνευμα πνα τικῆ σαγίνη τὸν πολὺν τοῦτον λαὸν σαγινεύσαντα διὰ τοῦ ἁγίου πνεύματος πνς · νῦν πεπλήρωται ἐν ὀφθαλμοῖς ἡμῶν ἡ προ φητικὴ φωνή· ἐν ταῖς ἐσχάταις ἡμέραις λέ γει ὁ θεός θς · οὐκέτι μὴ εἴπωσιν ἰδοὺ ἡ κιβωτὸς διαθήκης ἁγίου ἰσραήλ ἰηλ · ἀντὶ τοῦ ἡ παλαιὰ λατρεία· οὐδὲ μὴ ἀναβήσεται εἰς τὴν καρδίαν αὐτῶν ἡ διαθήκη τῆς κιβωτοῦ· διὰ τί· ὅτι ἰδοῦ ἐγὼ ἀποστέλλω πολλοὺς θηρευτὰς καὶ ἁλιεῖς· π α ε ριέγραψεν τὴν κιβωτὸν τὴν παλαιὰν, καὶ εἰσήγαγεν τὴν κιβωτὸν τῆς ἐκκλησίας τὴν μὴ ἀπολλυμένην· ἀποστέλλω πολλοὺς θηρευτὰς καὶ ἁλιεῖς· ὢ ξένης ἁλείας· ὁ χθὲς ἁλιευθεὶς, σήμερον ἁλιεύει· ἐπληρώθη γὰρ ἡ γῆ τῆς δόξης τοῦ χριστοῦ χυ · καὶ πεπλήρωται τῆς πίστεως, τῆς οἰκουμένης τὰ πέρατα· μὴ οὖν ὕβριζε τὴν ἀξίαν διὰ τὴν οἰκο νομίαν· παρὰ ἰουδαίοις ἐξῆλθεν ὁ λόγος ὅτι ἐπράθη ἡ ἀνάστασις, καὶ ἐξῆλθεν ὁ λόγος ὅτι οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἔκλεψαν αὐτόν· ἐκεῖνοι μὲν οὖν ἀπεφήναντο θάνατον κατὰ τοῦ σώματος, οἱ δὲ τὴν θεολογίαν, ὅσον ἐπ’ αὐτοῖς ἐνηχοῦσαν· ἀλλὰ παρ’ ἐκείνοις μὲν ἡ πλάνη πολιτεύεται, παρὰ δὲ τῆ ἐκκλησία ζωὴ κηρύττεται· καὶ· ἔχεις εἰκόνα παλαιάν· ὥσπερ γὰρ ὅτε ἐπεβούλευσαν τῶ ἰωσὴφ οἱ ἀδελφοὶ , · ἱακὼβ καὶ ὁ οἶκος αὐτοῦ ἐπένθει αὐτὸν σφόδρα· ἀλλ᾿ ἡ αἴγυπτος εἶχεν αὐτὸν ζῶντα καὶ βασιλεύοντα· οὗτος παρὰ τῶ ἰακὼβ νεκρὸς ἐπενθεῖτο. ἐν δὲ τῆ αἰγύπτω ζῶν ἐβασίλευεν. οὕτως καὶ νῦν παρὰ μὲν τῆ συναγωγῆ καὶ τῆ τῶν αἱρετικῶν μανία. νεκρός· νεκροῦσιν γὰρ τὴν θεολογίαν οἱ πίστιν ἀναιροῦντες καὶ ζήτησιν εἰσάγοντες· παρ’ ἡμῖν δὲ βασιλεύει ζῶν καὶ ἀξίως προσκυνούμενος· ἀλλ' ἰσχυρὸς ὁ τοῦ θεοῦ θυ λόγος· ἀήττητος ἡ τῶν ἀποστόλων διδασκαλία· ὥστε οὐκ εἰκῇ κάμνει παύλου ἡ φωνὴ συνηγορήσαντος· εἰπὲ παῦλε ὑπὲρ τῆς ἀληθείας κινούμενος· ἀγανάκτησον ὑπὲρ τῆς πίστεως· ἀγα νακτῶν εἰπὲ τοῖς αἱρετικοῖς· πόθεν ἐδιδάχθητε τὰ ἀριστοτελικά· τίς τὸν πλάτωνα προετίμη εν τῶν εὐαγγελίων· τίς ξέβαλεν τὸ κήρυγμα τῆς ίστεως. καἰ εἰσήγαγεν τὴν πιστον ζήτησιν· ποῦ ἔ νως τὸ ἀγέννητος καὶ τὸ γννητός· κατέλ ει ι πες πατέρα πρα · διέ πτ υ σας τοῦ υἱοῦ υυ τὴν προσηγορίαν· ἀναξίαν ἐόμισας τὴν τοῦ πνεύματος πνς ἀξία· εἰς ἀνθρώπινα ῥήμα τ τρέπη; καλῶς ἔλεγεν ἱερεμίας· ἀπώλετο πίστι ἐκ τοῦ στόματος αὐτῶν· τί πεν πέτρος καὶ ἐμακαρίση· σὺ εἶ ὁ χριστὸς χς ὁ υἱὸς υς τοῦ θεοῦ θυ · οὐκ εἶπεν σὺ εἶ τὸ γέννημα τοῦ ἀγεννήτου· ὅτε ἀπεκάλυπτεν αὐτῶ ὁ πατὴρ πηρ τὴν σοφίαν, οὐκ ἤδει καταλαβεῖν, ὅτε ἐκέλευσεν βαπτί ζει ν ὁ ἰησοῦς ἰς , οὐκ ἠδύνατο εἶπειν πορευθέντες βαπτίσατε αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ ἀγεννήτου καὶ γεννητοῦ; ἀλλ' ὄνομα εὗρεν σοφώτερον τῶν μυστικῶν παραδόσεων· περιγράφεις τὰ θεῖα; ἀναιρεῖς τὴν πίστιν. καὶ εἰσάγεις ζήτησιν; ἀλλὰ φοβήθητι ἐχθρέ· πέτρος κατέχει τὰς κλεῖς· ἐπειδὴ εἶπεν σὺ εἶ ὁ χριστὸς χς ὁ υἱὸς υς τοῦ θεοῦ θυ . κλεῖς ἔλαβεν· οὓς δ᾿ ἂ βλέπῃ πέτρος υἱὸν υν λέγοντς, τούτοις ἀνοίγει τὴν θύρν τῆς βασιλείας· ὅσους δ ἐὰν εὕρη κτίσμα λέγοντας καὶ βλασφημοῦντας, το τοις ἀποκλεί η σι τὴν θραν τῆς ἐκκλησίας· οὐ πρτερον γὰρ ἔλαβεν τὰς κλεῖ ἕως εἶπεν σὺ εἶ ὁ υἱὸς υς τοῦ θεο θεο · καὶ ἀκούει· μακάριος εἶ ίμων, βὰρ ἰωνᾶ· σοὶ δώσω τὰς κλεῖς τῆς βασιλείας· μετὰ τὴν ὁμολογίαν, ἡ ἐξουσία· μετὰ τὴν πίστιν, ἡ παράδοσις τῆς ἐκκλησίας καὶ τῆς βασιλείας· ἀλλ᾿ οἱ μὲν κατὰ τοῦ υἱοῦ υυ στρατεύονται, οἱ δὲ κατὰ τοῦ πνεύματος πνς ταράττονται· οὐδὲν δὲ ὄφελος τὸν χριστὸν χν μὲν ὁμολογούντας. καὶ πνεῦμα πνα ἅγιον ἀθετούντας· ὥσπερ οὐδὲν ὤ ὄ φελος τῶν τὸ πνεῦμα πνα ὁμολογούντων καὶ υἱὸν υν ἀθετούντων· ὡ ὁ μολογοῦσι γὰρ καὶ ἰουδαῖοι τὸν πατέρα πρα , τὸν υἱὸν υν ἀρνούμενοι· καὶ οὐκ ἔχουσι ζωὴν αἰώνιον· ὁ παρορῶν τοῦ υἱοῦ υυ τὴν δόξαν, οὐ δεκτέ ω ο ς παρὰ τῶ πατρί πρι · πρόσεχε ἀκριβῶς· καὶ γὰρ οἱ φίλοι τοῦ ἰὼβ τῶ θεῶ θω μὲν συνῆλθον, τὸν δὲ ἰὼβ κατέκριναν· ὁ δὲ θεὸς θς οὐδὲ τοὺς συνηγορήσαντας αὐτῶ ἀπεδέξατο· ἀλλὰ λέγει· διατί κατελαλήσατε κατὰ τοῦ θεράποντος μου ἰώβ· εἰ κατὰ τοῦ ἰὼβ εἰρηκότας τοὺς φίλους καὶ αὐτὸν δοξάσαντας οὐκ ἐδέξατο. τοὺς τὸν υἱὸν υν ἀθετοῦντας, καὶ αὐτὸν ὁμολογοῦντας δέξηταί ποτε, οὐδαμῶς· ὁ γὰρ φησὶν μισῶν ἐμὲ, καὶ τὸν πατέρα πρα μου μισεῖ· ὁμοίως ὥσπερ οὐ δέχεται πατὴρ πηρ τὴν εἰς αὐτὸν τιμὴν τοῦ υἱοῦ υυ ἀθετουμένου. οὕτως οὐδὲ πατὴρ πηρ καὶ υἱὸς υς ἀθετουμένου τοῦ ἁγίου πνεύματος πνς · παῦλος γ'οὖν εὗρεν πρὸς τὰ αἱρετικὰ ζιζάνια ἀρχὴν μὲν λαβόντα, οὐδέ ποτε δὲ παῤῥησίαν δεξάμενα· ἐν ἐφέσω γὰρ τῆς ἀσίας εὑρίσκει τινὰς βαπτισθέντας καὶ λέγει αὐτοῖς· εἰ πνεῦμα πνα ἅγιον ἐλάβετε πιστεύσαντες; οἱ δὲ ἔφησαν· οὐδὲ εἰ ἔστι πνεῦμα πνα ἅγιον ἠκούσαμεν. εἶτα ζήτει ἔμπροσθεν φύλλα δ'· ἔνθα ἐντετύπωται τόδε τὸ σημεῖον· ἀρχὴ ἐστὶν τοῦδε τυγχάνει τοὺ φύλλου,· ἡ γενναία φωνή: British Museum ἡ γενναία φωνή· εἰς τί οὖν ἐβαπτίσθητε· παιδευσάτω πέτρος τὴν ἐκκλησίαν καὶ παῦλος. μὴ αἱρετικὰ πλέκειν συζητήματα· πόθεν ἡ δυσώνυμο ν ς εὐνομίου προσηγορία. πόθεν τὰ αἱρετικὰ σπέρματα· ἀπώλετο ἡ ἀλήθεια παρὰ τοῖς ἀσεβέσιν, καὶ ἐκράτησεν ἀριστοτελικὰς διδασκαλίας· τοὺς ὅρους τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως λαμβάνεις ἐπὶ τῆς θείας καὶ ἀγεννήτου; γεννητὸν λέγεις; σὺ δὲ φησὶν τί λέγεις τὸν πατέρα πρα · ἀγέννητον λέγω, ἀλλ’ οὐχ ὡς σύ· λέγω ἀγέννητον τὸν πατέρα πρα , ἐπεὶ μὴ ἐγεννήθη. ἀλλὰ καὶ τὸν ἀδὰμ λέγω ἀγέννητον, ἐπειδὴ μὴ ἐγεννήθη ἀλλ' ἐπλάσθη· μὴ ξένιζε τοὺς ἀκροατὰς· ταῦτα πλάσματα· ἀγέννητος ὁ πατὴρ πηρ . καὶ πολλὰ ἕτερα ἀγέννητα· λέγεται μὲν οὖν ἀγέννητον πᾶν τὸ μὴ γεννώμενον· λέγεται ἀγέννητον καὶ πᾶν τὸ γιγνόμενον, μηδέπω γενόμενον· ἡ ἀνάστασις τῶν νεκρῶν ἀγέννητος νῦν· γίνεται γὰρ, ἀλλ' οὔπω γέγονεν· καὶ ἔστιν ἀκατασκεύαστος, μηδέπω γεναμένη· λέγεται ἀγέννητον. καὶ τὸ μηδέποτε μήτε γινόμενον. μήτε γενέσθαι ὀφεῖλον· οἷον πολ ὰ ἀγέννητα· ἐπεὶ οὖν ἱ προφῆται καὶ δανιὴλ μὲν λέγει ἐθεώρουν τέσσα α θηρία ἐξερχόμενα ἐκ ῆς θαλάσσης· καὶ ἦν τὸ ρῶτον θηρίον ὡσεὶ λέαι α, καὶ πτερὰ αὐτοῦ ὡς ἀεοῦ· καὶ ποῦ ἐθεάσω θηρον λεαίνης οὕτως διεσκευασμένην ἔχων τὴν κατάστασιν· ποῦ εἶδες θηρίον ἔχν ὄνυχας σιδηροῦς, καὶ ὀδόντας χαλκοῦς· ταῦτα δὲ εἰς θεωρίαν ἀνέπλαττεν ὁ προφήτης· οὐ μὴν ἐγένετο οὐδὲ γίνεται· ἀλλ’ ἔστιν τὸ ηρίον ἐκεῖνο ἀγέννητον μηδεπώποτε γενόμενον ἀλλ’ ὠνομάσθη μόνον· ποῖαι γυναῖκες ἐγένοντο πτερὰ ἔχουσαι. οἵας εἶδεν ζαχαρίας πτερὰ φερούσας· ποῦ ἐθεάσω πάρδαλιν ἔχουσαν πτερά· ταῦτα δὲ πάντα ἐξηγεῖται ὁ μακάριος δανιήλ· ἢ ποῦ ἐθεάσω ἀνδριάντα ἀπὸ χρυσοῦ καὶ ἀργύρου καὶ χαλκοῦ· καὶ σιδήρου καὶ ὀστράκου· οἷον εἶδεν δανιὴλ· ἕκαστον δὲ τούτων ἀγέννητον· οὐ γὰρ ἐγένετο· ἀνεγράφη δὲ ὠς πλάσμα καὶ θεωρία·
μὴ τοίνυν νομίσῃς μέγα τι τῶ πατρὶ πρι χαρίζεσθαι τὸ λέγειν ὐτὸν ἀγέννητον. διὰ τὸ πολλὰ καὶ ἕτερα μὴ γεγεννημένα λέγεσθαι ἀγέννητ· οἶδα ὅτι βαθὺς ὁ λόγος· ἀλλ’ ἵνα ἐλέγξω τὴν αἱρτικὴν κακίαν, εἰς τούσδε τοὺς τόπους ἐλήλυθα· λέγεται καὶ ἄνθρωπος ἀγέννητος ὁ μὴ γεννηθείς· καὶ εἰ μ ἐγεννήθη, φησὶ, πῶς λέγεται· δείκνυμί σοι ἄνθρωπον ανον μὴ γεννηθέντα; λέγει οὖν ὁ σωτὴρ σηρ περὶ ἰούδα τοῦ προδότου· οὐαὶ τῶ ἀνθρώπω ἐκείνω δι' οὗ παραδίδοται ὁ υἱὸς υς τοῦ ἀνθρώπου ἀνου · συνέφερεν αὐτῶ μὴ ἐγεννήθη· καὶ πῶς αὐτῶ συνέφερεν· τῶ γὰρ μὴ ὄντι. οὐδὲν οὔτε συμφέρει. οὔτε ζημίαν φέρει· καὶ σολομῶν δὲ μακαρίζει ἄνθρωπον τὸν μὴ γεννηθέντα. τάδε λέγων· μακάριος ὁ τεθνηκὼς μᾶλλον. ἢ ζῶν· καὶ ὑπὲρ τοὺς δύο, ὁ μὴ γεννηθεὶς· καὶ εἰ μὴ ἐγεννήθη. πῶς μακάριος· βλέπε ὀνόματα ἀγέννητ ου α φύσεως. εἶπεν ἄνθρωπον ανον τὸν μὴ γεννηθέντα μηδὲ πλα σθέντα μακάριον· ὥστε ἡ τοῦ ἀγεννήτου πρὸσἡγορία. οὐ φύσιν θείαν ἑρμηνεύει· οὐδὲ ὡς σὺ ἀγέννητον οὐσίαν σημαίνει· οὐ τιμὴν τῶ πατρὶ φέρει. ὄντων καὶ ἑτέρων παρὰ τῶ προφήτη ὀνομάτων ἀγεννήτων τε καὶ γεννητῶν · καθὰ προαποδέδεικται· ἀλλὰ τὸ μὴ γεγονὸς δείκνυσιν· ἀλλ’ εἴπωμεν πρὸς αὐτοὺς μετὰ τοῦ δαυΐδ δαδ · διηγήσαντό μοι παράνομοι ἀδολεσχίας, ἀλλ’ οὐχ ὡς ὁ νόμος σου κύριε κε · τὴν πέ τρου δέξαι φωνὴν· τὴν παύλου διδασκαλίαν· χριστὸς χς κατὰ σάρκα ὁ ὢν ἐπὶ πάντων θεὸς θς εὐλογητός· τὸ πνεῦμα πνα τὸ ἅγιον προσκυνείτω· ἀνυμνείτω· ἐκ τῶν θείων γραφῶν θεολογοῦμεν· κἂν θέλωσιν οἱ ἐχθροὶ κἂν μή· μαρτυρήσει δέ μοι καὶ παῦλος λέγων· οὐκ οἴδατε ὅτι ναὸς θεοῦ θυ ἐστε; καὶ τίς ὁ κατοικῶν· καὶ πνεῦμα πνα θεοῦ θυ οἰκεῖ ἐν ὑμῖν· ἄλλο οὖν ναὸς, καὶ ἄλλος ὁ ἐνοικῶν· οὐκ ἤκουσας πέτρου λέγοντος ἀνανία, ἱνατί ἐπείρασεν ὁ σατανᾶς τὴν καρδίαν σου ψεύσασθαί σε τὸ πνεῦμα πνα τὸ ἅγιον· καὶ ἐπήγαγεν· οὐκ ἐψεύσω ἀνθρώποις. ἀλλὰ τῶ θεῶ· ἀλλὰ φασὶν οἱ αἱρετικοὶ· οὐ τὸ πνεῦμα πνα ἐκάλεσεν θεὸν θν , ἀλλ' ἐπειδὴ τὸ πνεῦμα πνα ἐκ τοῦ θεοῦ θυ ἀπεστάλη· ὁ ὑβρίζων φησὶν τὸ πνεῦμα πνα ; τὸν θεὸν θν ὑβρίζει τὸν ἀποστείλαντα τὸ πνεῦμα πνα ; ἀλλ’ ἄφρον καὶ ἀλόγιστε· οὐδεμία γὰρ ἄλλη πρέπουσα τῶ ἀθέῶ προσηγορία. εἰ μὴ ἡ τοῦ ἄφρονος· εἶπεν γὰρ ἄφρων ἐν καρδίᾳ αὐτοῦ οὐκ ἔστιν θεός θς · οὐκ εἶπεν ὡς σὺ ἐνόησας· εἰ γὰρ ἡ τοῦ πνεύματος πνς ὕβρις εἰς θεὸν ἀνέτρεχεν ὡς ἀποστείλαντα, ἐχρῆν εἰπεῖν οὐκ ἐψεύσω τῶ πνεύματι πνι ἀλλὰ τῶ θεῶ θω · ἀλλὰ ταῦτα μὲν εἰς τοσοῦτον· δεῖ γὰρ τῆ ἀποστολικῆ χορεία παραχωρῆσαι τὴν ἁγίαν τριάδα, ἣν ὁ πατὴρ πηρ καταγγέλλει· τριὰς ἀποστόλων. μάρτυς τῆς οὐρανίου τριάδος· χορεύσωμεν εἰλικρινῶς· εἴπωμεν πολλὰ τὰ τέκνα τῆς ἐρήμου μᾶλλον. ἢ τῆς ἐχούσης τὸν ἄνδρα· ἡ πᾶσα αἵρεσις ἡ ἄνθρωπον ανον ἔχουσα διδάσκαλον καὶ οὐ θεόν θν · γένοιτο δὲ εὐχαῖς καὶ πρεσβείαις τοῦ κοινοῦ πατρὸς πρς καὶ διδασκάλου, ἀποστόλοις ἡμᾶς καὶ μάρτυσιν ἐν ὀρθοδόξω πίστει συναυλίζεσθαι ἐν χριστῶ χω ἰησοῦ ἰυ . ὧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων ἀμήν:-