De ponderibus et mensuris
- Edition reference
- De ponderibus et mensuris, ed. F. Hultsch, Metrologicorum scriptorum reliquiae, vol. 1, Leipzig: Teubner, 1864 (repr. Stuttgart: Teubner, 1971): 253–257.
- CTS identifier
urn:cts:greekLit:tlg4335.tlg001.local001- Rights
- Document TEI P5 local en UTF-8.
- Corpus release
- 2.2.0 · 2026-08-29
- Bibliographic authority
- View bibliographic record ↗
78
prol
Ἐκ τῶν Κλεοπάτρας περὶ σταθμῶν καὶ μέτρων ἐξή-
γησις κατὰ πλάτος πρὸς εὐχερῆ εὕρεσιν ἑκάστης
μνᾶς καὶ λίτρας καὶ οὐγγίας καὶ δραχμῆς καὶ
γράμματος, πόσους ἔχουσιν ὀβολοὺς καὶ θέρμους
καὶ κεράτια καὶ χαλκοῦς, ἐν οἷς ἡ λεπτότης τοῦ
σταθμοῦ ἐν τοῖς δυναμιδίοις εὑρίσκεται λειουμέ-
νη, ἣν ὑπέταξα· μετὰ δὲ τὴν τούτων λεπτότητα
καὶ ἁδρομερῶς ἑκάστου σταθμὸν ὑπέταξα, ἵνα
καὶ τῷ τεύχει εὑρίσκητε τὸν ζητούμενον σταθμόν.
1
Ἡ μνᾶς ὄνομα [ἔχει] σταθμοῦ. ἔχει δὲ 𐆄 ιϚʹ,
δραχμὰς ρκηʹ, γραμμάρια δὲ τπδʹ, ὀβολοὺς δὲ ψξηʹ,
θέρμους δὲ ͵αρνβʹ, κεράτια ͵βτδʹ, χαλκοῦς δὲ ͵Ϛρμδʹ,
νομίσματα ϘϚʹ. ἡ Ἀττικὴ μνᾶς ἔχει 𐆄 ιβʹ 𐅶, δραχμὰς
ρʹ, γραμμάρια τʹ, ὀβολοὺς χʹ, θέρμους Ϡʹ, κεράτια
͵αωʹ, χαλκοῦς δὲ ͵δωʹ, νομίσματα οεʹ. ἡ Πτολεμαϊκὴ
μνᾶς ἔχει 𐆄 ιηʹ, δραχμὰς ρμδʹ, γραμμάρια υλβʹ, ὀβο-
λοὺς ωξδʹ, θέρμους ͵αςϘϚʹ, κεράτια ͵βφϘβʹ, χαλκοῦς
δὲ ͵ϚϠιβʹ, νομίσματα ρηʹ.
2
Ἡ λίτρα ἔχει 𐆄 ιβʹ, δραχμὰς ϘϚʹ, γραμμάρια
σπηʹ.
3
Ἡ 𐆄 ἔχει δραχμὰς ηʹ, γραμμάρια κδʹ, ὀβολοὺς
μηʹ, θέρμους οβʹ, κεράτια ρμδʹ, χαλκοῦς τπδʹ, νομί-
σματα Ϛʹ. καλεῖται δὲ ἡ 𐆄 τετρασάριον Ἰταλικόν.
4
Ἡ δραχμὴ ἔχει γραμμάρια γʹ, ὀβολοὺς Ϛʹ, θέρ-
μους θʹ, κεράτια ιηʹ, χαλκοῦς μηʹ, νομίσματος 𐅷ʹʹ καὶ
ιβʹʹ. καὶ τὸ Ἰταλικὸν δηνάριον ἔχει δραχμὴν αʹ. ἡ
δραχμὴ δὲ καὶ ἄλλη ὁμώνυμος καλεῖται ἡ Αἰγυπτιακή,
ἥτις ἕκτον μέρος ἐστὶ τῆς Ἀττικῆς, ἄγουσα ὀβολὸν αʹ.
5
Τὸ γραμμάριον ἔχει ὀβολοὺς βʹ, θέρμους γʹ,
κεράτια Ϛʹ, χαλκοῦς ιϚʹ.
6
Ὁ ὀβολὸς ἔχει θέρμον αʹ 𐅶, κεράτια γʹ, χαλ-
κοῦς ηʹ.
7
Τὸ ἡμιβόλιον ἔχει κεράτια αʹ 𐅶, χαλκοῦς δʹ.
8
Ὁ θέρμος ἔχει κεράτια βʹ, χαλκοὺς γʹ, Ἀττικὸν
δὲ ἡμιοβόλιον ἔχει τέσσαρα πέμπτα.
9
Τὸ κεράτιον ἔχει Ἀττικοὺς χαλκοῦς βʹ. καὶ ὁ
χαλκὸς βʹ πέμπτα.
10
Ὁ χαλκὸς ἔχει ἡμιοβολίου τὸ δʹʹ· ὥστε τοὺς δʹ
χαλκοῦς ἄγειν ἡμιοβόλιον.
11
Ὁ στατὴρ ἔχει δραχμὰς δʹ, νομίσματα γʹ· κα-
λοῦσι δὲ αὐτὸ τετράδραχμον.
12
Τὸ δίδραχμον ἄγει νόμισμα αʹ 𐅶, κεράτια λϚʹ.
καὶ τὸ διπλοῦν δίδραχμον ὁμοίως ἄγει δραχμὰς δʹ,
νομίσματα γʹ. καὶ τὸ βασιλικὸν κάρυον ὁμοίως ἄγει
κοτύλας δʹ.
13
Ἡ χίμη ἡ μεγάλη ἔχει 𐅻 γʹ. καὶ ἡ μικρὰ χίμη
ἔχει 𐅻 β.
14
Τὸ ἀσάριον ἔχει 𐅻 βʹ.
15
Τὸ κοχλιάριον ἔχει ....
16
Ὁ κύαθος 𐅻 ιʹ, 𐆄 δὲ αʹ δʹʹ, γραμμάρια λʹ, ὀβο-
λοὺς ξʹ, θέρμους Ϙʹ, κεράτια δὲ ρπʹ, χαλκοῦς δὲ υπʹ,
νομίσματα ζʹ 𐅶.
17
Τὸ τάλαντον ἄγει λίτρας ρκεʹ, νομίσματα ͵θ.
18
Ἔστι δὲ ὁ κύαθος 𐆂 τὸ Ϛʹʹ. ἡ 𐆂 μέτρῳ μὲν ἔχει
κυάθους Ϛʹ, σταθμῷ δὲ 𐅻 𐅻 ξʹ. ἄγουσιν 𐆄 ζʹ 𐅶, γραμ-
μάρια δὲ ρπʹ, ὀβολοὺς τξʹ, θέρμα φμʹ, κεράτια δὲ ͵απʹ,
χαλκοῦς ͵βωπʹ, νομίσματα μεʹ.
19
Τὸ τριβλίον τὸ αὐτὸ μέτρον χωρεῖ τῇ 𐆂, ἔχει
γὰρ μέτρῳ μὲν κυάθους Ϛʹ, σταθμῷ δὲ 𐅻 ξʹ.
20
Ὁ ξέστης ὁ Ἀλεξανδρείτης [ἔχει ͵Ϛβʹ] μέτρον
μὲν ἔχει 𐆂 βʹ, σταθμῷ δὲ 𐅻 𐅻 ρκʹ. καλεῖται δὲ παρ'
Αἰγυπτίοις ὁ ξέστης ἱνίον.
21
Τὸ ὀξύβαφον ἔχει 𐆂 δʹʹ, κύαθον αʹ 𐅶, σταθμῶ
δὲ 𐅻 𐅻 ιεʹ.
22
Κόγχη ἡ μεγάλη τὸ αὐτὸ μέτρον σώζει τῷ ὀξυ-
βάφῳ· ἔχει γὰρ μέτρον μὲν κύαθον αʹ 𐅶, σταθμῷ δὲ
𐅻 ιεʹ, ἡ δὲ ἐλάττων κόγχη ἡμικύαθον, σταθμῷ δὲ 𐅻 εʹ.
23
Ὁ κύαθος ἔχει δραχ... 𐆂 τὸ Ϛʹʹ.
24
Ταῦτα ἀπὸ τῶν γεωργικῶν.
79
1
Ἡ μνᾶς ἔχει 𐆄 ιϚʹ, νομίσματα ϘϚʹ. ἡ Ἀττικὴ
μνᾶς ἔχει 𐆄 ιβʹ 𐅶, νομίσματα οεʹ. ἡ Ῥωμαϊκὴ 𐆄 κʹ. ἡ
Πτολεμαϊκὴ 𐆄 ιηʹ, νομίσματα ρηʹ.
2
Ὁ χαλκοῦς δὲ εʹʹ Ἀττικοῦ ἡμιοβολίου. †καὶ
ἡμιοβολίου τὸ δʹʹ πέμπτον τὸ Ϛʹʹ ἔχει Ἀττικοῦ β χαλ-
κοῦ καὶ χαλκ.. βʹ πέμπτα. [καὶ τὸ διπλούνδιον ὁμοίως
ἄγει δραχμὰς δʹ.]
3
Ἡ 𐆄 ἔχει 𐅻 ηʹ. ἡ 𐅻 ἔχει 𐆄 τὸ †δʹʹ ... ὀξύβαφα βʹ.
τὸ δὲ ὀξύβαφον κυάθους γʹ.
4
Ὁ κύαθος ἔχει μύστρα μικρὰ βʹ.
5
Τὸ κοχλιάριον δὲ μύστρου τὸ 𐅶.
6
Τὸ δὲ ὀξύβαφον ποιεῖ 𐆄 Ϛʹ.
7
Ὁ κύαθος ποιεῖ 𐆄 βʹ.
8
Τὸ μύστρον ποιεῖ 𐆄 τὸ 𐅶.
9
Τὸ δὲ μύστρον κοχλιάρια βʹ· ὧς εἶναι τὸ κο-
χλιάριον 𐆄 δʹʹ.
10
Ἡ μνᾶς ἔχει 𐆄 ιεʹ, ὁλκὰς ριβʹ 𐅶. †καὶ ἔχει ὁλ-
κὰς Ϙʹ.
11
Τὸ δηνάριον ἔχει γράμματα δʹ.
80
1
Ὁ κοδράντης ἐστὶ τὸ δʹʹ τῆς 𐆄.
2
Ἡ ἀρτάβη ἔχει Λ οβʹ.
3
Μέτρον σεμιδάλεως ποιοῦν ἀρτάβην μίαν.
4
Νέβελ οἴνου Λ τʹ.
5
Καμψάκης ἐστὶ Λ κδʹ, ξέσται ιβʹ.
6
Τὰ λʹ ἀργύρια γίνονται νομίσματα τʹ. τὸ γὰρ
ἀργύριον ἔχει νομίσματα ιʹ Λ δʹ 𐆄 βʹ· ἅπερ ἔλαβεν ὁ
Ἰούδας.
7
Τὸ σάτον ἐστὶ μόδιος †κούμουλος. σάτα γʹ μό-
διοι γʹ.