The Greek Library Catalogue

Anonymous

De figuris in libris $1PERI\ EU(RE/SEWN

Edition reference
De figuris in libris περὶ εὑρέσεων et περὶ ἰδεῶν, ed. Walz, op. cit., vol. 3, 704–711.
CTS identifier
urn:cts:greekLit:tlg5024.tlg021.local001
Rights
Document TEI P5 local en UTF-8.
Corpus release
2.2.0 · 2026-08-29
Bibliographic authority
View bibliographic record ↗

3

706

ἧκε δ' ἀποῤῥήξας κεφαλὴν ὄρεος μεγάλοιο.

<Συγκριτικόν·> ἐκ τοῦ Σωπάτρου· δεινὸν ἀποτυγ-

χάνειν βάλλοντας Ἕλληνας, ἀλλὰ τοὺς τραυματίας γίνε-

σθαι χαλεπώτερον· λυπηρὸν, ὑπ' ἀριστέως τιτρώσκε-

σθαι, ἀλλ' ἔτι δεινότερον τὸ καὶ τοὺς ἀσθενεῖς καθ'

ἡμῶν ἐντρυφᾷν.

Ἰστέον, ὡς μέλλοντες τῶν παρὰ Ἑρμογένει ἰδεῶν

τὰ σχήματα τοῦ λόγου διεξιέναι, κατὰ τάξιν αὐτὰ ἐκ-

θησόμεθα, ὡς ἐκεῖνος ἐξέθετο.

707

<Σχῆμα τὸ κατ' ὀρθότητα·> „Θουκυδίδης Ἀθη-

ναῖος ξυνέγραψε τὸν πόλεμον τῶν Ἀθηναίων καὶ Λακε-

δαιμονίων.“

3

707

<Κατ' ἄθροισιν εἰς μερισμόν·> τῶν μὲν ἱερῶν

χρημάτων τοὺς θεοὺς, τῶν ὁσίων δὲ τοὺς οἰχομένους

ἀποστερεῖ.

<Ἀπαρίθμησις,>

ἤτοι ἐμοὶ τρεῖς μὲν πολὺ φίλταταί εἰσι πόληες,

Ἄργος τε Σπάρτη τε καὶ εὐρυάγυια Μυκήνη.

<Σχῆμα ὅταν τις ἑαυτὸν ἐρωτᾷ·> ”τίνος οὖν

ἕνεκα ταῦτα λέγω· ἑνὸς μὲν, ὦ Ἀθηναῖοι, μάλιστα καὶ

πρώτου, ἵνα μηδεὶς ὑμῶν, ἐπειδάν τι λέγοντος ἀκούῃ

μου, θαυμάζῃ.”

<Ἐπανάληψις·> „πρώτου μὲν οὖν καὶ μάλιστα,

οὗπερ ἕνεκα ταῦτα διεξῆλθον· δευτέρου δὲ τίνος; καὶ

οὐδὲν ἐλάττονος ἢ τούτου.“

<Ἐπίκρισις·> καὶ οὐδεὶς πώποτε ἀντεῖπε, μὴ οὐ

καλῶς ἔχειν αὐτούς· εἰκότως.

<Σχῆμα τὸ εἰς τὴν ἑαυτοῦ γνώμην ἀναφέ-

ρειν τι τῶν ῥηθησομένων,> οἶμαι γὰρ οὐδὲν οὕτω

τοῖς δημοκρατουμένοις πρέπειν, ὡς περὶ τὸ δίκαιον σπου-

δάζειν.

<Προστακτικόν·> ”τῆς Ἀριστογείτονος κρίσεως

ἀναμνησθέντες ἐγκαλύψασθε.” καὶ, „ἀλλ' ἴθι νῦν με-

τὰ λαὸν Ἀχαιῶν.“

<Τὸ κατ' ἐρώτησιν ἐλεγκτικόν·> ”εἶτα Ὀλύν-

θιοι μὲν ἴσασι τὸ μέλλον προορᾷν· ὑμεῖς δὲ ὄντες Ἀ-

θηναῖοι ταὐτὸ τοῦτο οὐχὶ φυλάξεσθε.”

<Τὸ κατὰ ἀποστροφήν·> „ἀλλὰ τί ἐχρῆν, Αἰ-

708

σχίνη, τὴν πόλιν ποιεῖν, ἀρχὴν καὶ τυραννίδα τῶν

Ἑλλήνων ὁρῶσαν ἑαυτῷ κατασκευαζόμενον Φίλιππον.“

<Τὸ κατ' ἐρώτησιν·>

πῶς τίς τοι πρόφρων ἔπεσι πείθηται Ἀχαιῶν;

καὶ

τί δὲ λαὸν ἀνήγαγε ἐνθάδ' ἀγείρας;

<Δεικτικόν·> οὐ λέγω, ἀλλ' ἔγωγε οἶμαί μοι προσ-

ήκειν ἀμφοτέροις ὑμῖν ἐπιδεῖξαι· ἄλλως·

ἀλλ' ὅδ' ἀνὴρ ἐθέλει περὶ πάντων ἔμμεναι ἄλλων.

<Ἀναίρεσις·> ”οὐ λίθοις ἐτείχισα τὴν πόλιν, οὐδὲ

πλίνθοις ἐγώ· ἀλλὰ τὸν ἐμὸν τειχισμὸν ἐὰν βούλῃ

σκοπεῖν, εὑρήσεις ὅπλα καὶ πόλεις καὶ συμμάχους.”

<Ἀπόστασις·> „αὕτη τῶν περὶ Θήβας ἐγένετο

πραγμάτων ἀρχὴ καὶ κατάστασις πρώτη. Τοῦτο τὸ

ψήφισμα,“ καὶ τὰ ἑξῆς.

<Τὸ κατὰ προτίμησιν, ὃ καὶ κατὰ ἀπαρί-

θμησιν λέγεται·> ”οἷον ἐγὼ δὲ ὑμῖν, ὦ Ἀθηναῖοι,

βούλομαι πρῶτον μὲν περὶ ὧν Φίλιππος ἐπέσταλκε, περὶ

τούτων διεξελθεῖν· ὕστερον δὲ, περὶ ὧν οἱ πρέσβεις λέ-

γουσι, καὶ ἡμεῖς λέξομεν.”

<Τὸ καθ' ὑπόθεσιν·> „εἰ μὲν τοίνυν πᾶσι ψηφι-

ούμεθα ταῦτα, λήσομεν ὡς ἔοικε μισθοφόρων ἔργον

ἀνθρώπων ποιοῦντες, τὴν ἑκάστου σωτηρίαν τούτων

δορυφοροῦντες·“ καὶ παρ' Ὁμήρῳ·

εἴπερ γάρ κ' ἐθέλοιμεν Ἀχαιοί τε Τρῶές τε.

<Πλαγιασμός·> ”πολλῶν ὄντων καὶ μεγάλων, ἃ

τὴν ῥητορικὴν ποιεῖ.”

709

<Ἐπιτρέχον·> „ἐπειδὴ γὰρ δωροδοκεῖν ἤρξαντό τι-

νες, καὶ δι' ἀβελτερίαν οἱ πολλοὶ, μᾶλλον δὲ διὰ δυσ-

τυχίαν τούτους πιστοτέρους ἡγήσαντο τῶν ὑπὲρ αὐ-

τῶν λεγόντων.“

<Ἀπόστασις·> ”οὕτως ἀθλίως διέκειντο, ὥστε

οὐ πρότερον ἐτόλμησεν οὐδεὶς τοιούτου κακοῦ προσιόν-

τος ῥῆξαι φωνήν”.

<Τὸ κατ' ἄρσιν καὶ θέσιν·> „οὐχ ὡς τῶν ἀπο-

δωσομένων τὰ ὑμέτερα, ἀλλ' ὡς τῶν φυλαξόντων“.

<Ἐξ ἀναιρέσεως συμπλεκτικόν·> ”οὐ γὰρ μό-

νον εἴ τι χρήσιμον ἐσκεμμένος ἥκει τις, τοῦτ' ἂν ἀκού-

σαντες λάβοιτε, ἀλλὰ καὶ τῆς ὑμετέρας τύχης ὑπολαμ-

βάνω”.

3

709

<Τὸ κατὰ συστροφήν·> „ὁ γὰρ οἷς ἂν ἐγὼ λη-

φθείην,“ καὶ τὰ ἐξῆς· καὶ πάλιν· ”τοῦ τ' ἐκεῖνον,

ὅπερ καὶ ἀληθὲς ὑπάρχει, φαῦλον φαίνεσθαι”

<Παρίσωσις κατὰ συλλαβήν·> „προσήκει προ-

θύμως“ κατὰ δὲ τέλειον μέρος λόγου· ”προ-

σιὼν μὲν τῇ βουλῇ, προσιὼν δὲ τῷ δήμῳ.” Τοῦτο δὲ

ὀνομάζεται κατὰ κῶλον ἐπαναφορά· κατὰ δὲ τὸ τέλος

παρίσωσις. Κατὰ μὲν συλλαβὴν, ὃ καὶ ὁμοιοτέλευτον

λέγεται,

εὖ μέν τις δόρυ θηξάσθω· εὖ δ' ἀσπίδα θέσθω.

κατὰ δὲ τέλειον μέρος λόγου, ὅπερ καὶ ἀντιστροφὴ λέ-

710

γεται· „πράττεταί τι τῶν ὑμῖν δοκούντων συμφέρειν,

ἄφωνος Αἰσχίνης· ἀντέκρουσέ τι καὶ γέγονεν, οἷον οὐκ

ἔδει· πάρεστιν Αἰσχίνης.“

<Παρίσωσις καθ' ὅλον κῶλον·> ”τὸ λαβεῖν

οὖν τὰ διδόμενα ὁμολογῶν ἔννομον εἶναι, τὸ χάριν

τούτων ἀποδοῦναι παρανόμων γράφῃ.”

<Παρίσωσις ἐξ ἐπεμβολῆς·> „τὸ μὲν γὰρ πολλὰ

ἀπολωλεκέναι κατὰ τὸν πόλεμον, τῆς ἡμετέρας ἀμελείας

ἄν τις θείη δικαίως· τὸ δὲ μήτε πάλαι τοῦτο πεπον-

θέναι, πεφηνέναι τέ τινα ἡμῖν συμμαχίαν τούτων ἀν-

τίῤῥοπον, ἂν βουλώμεθα χρῆσθαι, τῆς παρ' ἐκείνων

εὐνοίας εὐεργέτημ' ἂν ἔγωγε θείην.“

<Παρίσωσις κατ' ἐναλλαγήν.> ”Τὸ μὲν τοίνυν

ἐν τῇ πρεσβείᾳ πρῶτον Φιλίππου μὲν κλέμμα, δω-

ροδόκημα δὲ τῶν ἀδικούντων τούτων τοιοῦτον ἐγέ-

νετο.”

3

710

<Ἐπαναστροφή·> „οὐ γὰρ δήπου Κτησιφῶντα μὲν

δύναιτ' ἂν διώκειν δι' ἐμὲ, ἐμὲ δὲ, εἴπερ ἐνόμιζεν

αὐτὸν ἐξελέγξειν, οὐκ ἂν ἐγράψατο“.

<Κλιμακωτόν·> ”οὐκ εἶπον μὲν ταῦτα, οὐκ ἔγρα-

ψα δὲ, οὐδὲ ἔγραψα μὲν, οὐκ ἐπρέσβευσα δὲ, οὐδὲ

ἐπρέσβευσα μὲν, οὐκ ἔπεισα δέ”.

<Ὑπερβατὸν καθ' ὑπέρθεσιν·> „τὴν τοῦ διαπρά-

ξασθαι ταῦτα, ἃ μηδεὶς πώποτε ἄλλος βασιλεὺς Μα-

κεδόνων, δόξαν ἀντὶ τοῦ ζῇν ἀσφαλῶς ᾑρημένος.“

711

<Ὑπερβατὸν κατὰ παρένθεσιν·> ”τοῦ τ' ἐκεῖ-

νον, ὅπερ καὶ ἀληθὲς ὑπάρχει, φαῦλον φαίνεσθαι.”

<Καινοπρεπές.> „Θετταλοὶ δὲ οὐδένα πώποτε ὅν

τινα οὔ.“ καὶ ὁ Θουκυδίδης, ”καὶ ὀλίγον ἔπρασσον

οὐδέν.”

3

711

<Πολύπτωτον·> „οὗτοι γὰρ ἡγοῦνται, τούτοις πεί-

θεσθε, ὑπὸ τούτων δέος ἐστὶ μὴ παρακρουσθῆτε.“

<Τὸ καθ' ὑποστροφήν·> ”ἔστι τοίνυν οὗτος ὁ πρῶ-

τος Ἀθηναίων αἰσθόμενος, Φίλιππον, ὡς τότε δημηγο-

ρῶν ἔφη, ἐπιβουλεύοντα τοῖς Ἕλλησιν.”

<Εἰρωνεία·> „σφόδρα γε βούλεται, τοὺς Ἕλληνας

ἐλευθέρους εἶναι καὶ αὐτονόμους, ὡς δηλοῖ τὰ ἔργα.“

<Τὸ κατὰ ἀποσιώπησιν·> ”ὅσα μὲν οὖν τοὺς χο-

ρευτὰς ἐναντιούμενος ἡμῖν ἀφεθῆναι τῆς στρατείας

ἠνώχλησεν, ἢ προβαλλόμενος, καὶ κελεύων ἑαυτὸν εἰς

Διονύσια χειροτονεῖν ἐπιμελητὴν, ἢ τἄλλα πάντα, ὅσα

τοιαῦτα, ἐάσω.”

<Ἐπιδιόρθωσις·> „ὡς ἔστι τῶν αἰσχρῶν, μᾶλλον

δὲ τῶν αἰσχίστων.“

{ΑΝΩΝΥΜΩΝΣΥΝΟΨΕΙΣ ΡΗΤΟΡΙΚΗΣ.I.ΤΙΣ Ο ΣΚΟΠΟΣ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ ΤΩΝ ΣΤΑΣΕΩΝ.} Σκοπός ἐστιν ἐν ταῖς στάσεσιν Ἑρμογένει διελεῖν τὰσυνεστῶτα ῥητορικὰ ζητήματα, ταὐτὸν δ' εἰπεῖν πολιτικὰ,εἰς κεφάλαια ὡρισμένα. Ἔστι δὲ πολιτικὸν ζήτημα ἀμ-φισβήτησις λογικὴ ἐπὶ μέρους ἐκ τῶν παρ' ἑκάστοις κει-μένων νόμων ἢ ἐθῶν περὶ τοῦ νομισθέντος δικαίου ἢκαλοῦ ἢ συμφέροντος, ἢ καὶ πάντων ἅμα, ἢ τινῶν· τὸγὰρ ὡς ἀληθῶς καὶ καθόλου καλὸν καὶ συμφέρον καὶτὰ τοιαῦτα ζητεῖν οὐ ῥητορικῆς. Στάσις τοίνυν ἐστὶνἀμφισβήτησις λογικὴ, καθ' ἣν αἱ διαιρέσεις τῶν κεφα-λαίων γίγνονται, ἢ ζήτησις πολιτικὴ, ἐφ' ἣν αἱ κατὰμέρος πίστεις ἀνάγονται. κ. τ. λ. Sequitur: πῶς ἐπιγνωσόμεθα τὰς στάσεις. Διαίρε-σις πραγματικῆς, στοχασμοῦ, μεταλήψεως, κατὰ ῥητὸνκαὶ διάνοιαν, ἀντινομίας, συλλογισμοῦ, ἀμφιβολίας, πε-ρὶ τῶν συνιστάντων τὰς στάσεις κεφαλαίων.Ὅρος ῥητορικῆς. Ῥητορική ἐστι δύναμις τεχνικὴ πιθα-