Evangelium secundum Ioannem

Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ λόγος , καὶ ὁ λόγος ἦν πρὸς τὸν θεόν , καὶ θεὸς ἦν ὁ λόγος .

οὗτος ἦν ἐν ἀρχῇ πρὸς τὸν θεόν .

πάντα δι’ αὐτοῦ ἐγένετο , καὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐδὲ ἕν . ὃ γέγονεν

ἐν αὐτῷ ζωὴ ἦν , καὶ ἡ ζωὴ ἦν τὸ φῶς τῶν ἀνθρώπων ·

καὶ τὸ φῶς ἐν τῇ σκοτίᾳ φαίνει , καὶ ἡ σκοτία αὐτὸ οὐ κατέλαβεν .

Ἐγένετο ἄνθρωπος ἀπεσταλμένος παρὰ θεοῦ , ὄνομα αὐτῷ Ἰωάννης ·

οὗτος ἦλθεν εἰς μαρτυρίαν , ἵνα μαρτυρήσῃ περὶ τοῦ φωτός , ἵνα πάντες πιστεύσωσιν δι’ αὐτοῦ .

οὐκ ἦν ἐκεῖνος τὸ φῶς , ἀλλ’ ἵνα μαρτυρήσῃ περὶ τοῦ φωτός .

ἦν τὸ φῶς τὸ ἀληθινὸν ὃ φωτίζει πάντα ἄνθρωπον ἐρχόμενον εἰς τὸν κόσμον .

Ἐν τῷ κόσμῳ ἦν , καὶ ὁ κόσμος δι’ αὐτοῦ ἐγένετο , καὶ ὁ κόσμος αὐτὸν οὐκ ἔγνω .

εἰς τὰ ἴδια ἦλθεν , καὶ οἱ ἴδιοι αὐτὸν οὐ παρέλαβον .

ὅσοι δὲ ἔλαβον αὐτόν , ἔδωκεν αὐτοῖς ἐξουσίαν τέκνα θεοῦ γενέσθαι , τοῖς πιστεύουσιν εἰς τὸ ὄνομα αὐτοῦ ,

οἳ οὐκ ἐξ αἱμάτων οὐδὲ ἐκ θελήματος σαρκὸς οὐδὲ ἐκ θελήματος ἀνδρὸς ἀλλ’ ἐκ θεοῦ ἐγεννήθησαν .

Καὶ ὁ λόγος σὰρξ ἐγένετο καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν , καὶ ἐθεασάμεθα τὴν δόξαν αὐτοῦ , δόξαν ὡς μονογενοῦς παρὰ πατρός , πλήρης χάριτος καὶ ἀληθείας ·

( Ἰωάννης μαρτυρεῖ περὶ αὐτοῦ καὶ κέκραγεν λέγων · Οὗτος ἦν ὃν εἶπον ὁ εἰπών · Ὁ ὀπίσω μου ἐρχόμενος ἔμπροσθέν μου γέγονεν , ὅτι πρῶτός μου ἦν · )

ὅτι Καὶ ἐκ τοῦ πληρώματος αὐτοῦ ἡμεῖς πάντες ἐλάβομεν , καὶ χάριν ἀντὶ χάριτος ·

ὅτι ὁ νόμος διὰ Μωϋσέως ἐδόθη , ἡ χάρις καὶ ἡ ἀλήθεια διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐγένετο .

θεὸν οὐδεὶς ἑώρακεν πώποτε · μονογενὴς θεὸς ὁ μονογενὴς υἱός ὁ ὢν εἰς τὸν κόλπον τοῦ πατρὸς ἐκεῖνος ἐξηγήσατο .

Καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ μαρτυρία τοῦ Ἰωάννου ὅτε ἀπέστειλαν + πρὸς αὐτὸν οἱ Ἰουδαῖοι ἐξ Ἱεροσολύμων ἱερεῖς καὶ Λευίτας ἵνα ἐρωτήσωσιν αὐτόν · Σὺ τίς εἶ ;

καὶ ὡμολόγησεν καὶ οὐκ ἠρνήσατο , καὶ ὡμολόγησεν ὅτι Ἐγὼ οὐκ εἰμὶ Οὐκ εἰμὶ ἐγὼ ὁ χριστός .

καὶ ἠρώτησαν αὐτόν · Τί οὖν ; σὺ Ἠλίας εἶ Ἠλίας εἶ σύ ; καὶ λέγει · Οὐκ εἰμί . Ὁ προφήτης εἶ σύ ; καὶ ἀπεκρίθη · Οὔ .

εἶπαν οὖν αὐτῷ · Τίς εἶ ; ἵνα ἀπόκρισιν δῶμεν τοῖς πέμψασιν ἡμᾶς · τί λέγεις περὶ σεαυτοῦ ;

ἔφη · Ἐγὼ φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ · Εὐθύνατε τὴν ὁδὸν κυρίου , καθὼς εἶπεν Ἠσαΐας ὁ προφήτης .

Καὶ + οἱ ἀπεσταλμένοι ἦσαν ἐκ τῶν Φαρισαίων .

καὶ ἠρώτησαν αὐτὸν καὶ εἶπαν αὐτῷ · Τί οὖν βαπτίζεις εἰ σὺ οὐκ εἶ ὁ χριστὸς οὐδὲ Ἠλίας οὐδὲ οὔτε … οὔτε ὁ προφήτης ;

ἀπεκρίθη αὐτοῖς ὁ Ἰωάννης λέγων · Ἐγὼ βαπτίζω ἐν ὕδατι · μέσος + δὲ ὑμῶν ἕστηκεν στήκει ὃν ὑμεῖς οὐκ οἴδατε ,

ὁ αὐτός ἐστιν ὁ ὀπίσω μου ἐρχόμενος + ὃς ἔμπροσθέν μου γέγονεν , οὗ οὐκ εἰμὶ οὐκ εἰμὶ ἐγὼ ἐγὼ οὐκ εἰμὶ ἄξιος ἵνα λύσω αὐτοῦ τὸν ἱμάντα τοῦ ὑποδήματος .

ταῦτα ἐν Βηθανίᾳ ἐγένετο πέραν τοῦ Ἰορδάνου , ὅπου ἦν ὁ Ἰωάννης βαπτίζων .

Τῇ ἐπαύριον βλέπει τὸν Ἰησοῦν ἐρχόμενον πρὸς αὐτόν , καὶ λέγει · Ἴδε ὁ ἀμνὸς τοῦ θεοῦ ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου .

οὗτός ἐστιν ὑπὲρ περὶ οὗ ἐγὼ εἶπον · Ὀπίσω μου ἔρχεται ἀνὴρ ὃς ἔμπροσθέν μου γέγονεν , ὅτι πρῶτός μου ἦν ·

κἀγὼ οὐκ ᾔδειν αὐτόν , ἀλλ’ ἵνα φανερωθῇ τῷ Ἰσραὴλ διὰ τοῦτο ἦλθον ἐγὼ ἐν + τῷ ὕδατι βαπτίζων .

καὶ ἐμαρτύρησεν Ἰωάννης λέγων ὅτι Τεθέαμαι τὸ πνεῦμα καταβαῖνον ὡς ὡσεὶ περιστερὰν ἐξ οὐρανοῦ , καὶ ἔμεινεν ἐπ’ αὐτόν ·

κἀγὼ οὐκ ᾔδειν αὐτόν , ἀλλ’ ὁ πέμψας με βαπτίζειν ἐν ὕδατι ἐκεῖνός μοι εἶπεν · Ἐφ’ ὃν ἂν ἴδῃς τὸ πνεῦμα καταβαῖνον καὶ μένον ἐπ’ αὐτόν , οὗτός ἐστιν ὁ βαπτίζων ἐν πνεύματι ἁγίῳ ·

κἀγὼ ἑώρακα , καὶ μεμαρτύρηκα ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ ἐκλεκτὸς υἱὸς τοῦ θεοῦ .

Τῇ ἐπαύριον πάλιν εἱστήκει ὁ Ἰωάννης καὶ ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ δύο ,

καὶ ἐμβλέψας τῷ Ἰησοῦ περιπατοῦντι λέγει · Ἴδε ὁ ἀμνὸς τοῦ θεοῦ .

καὶ ἤκουσαν οἱ δύο μαθηταὶ αὐτοῦ αὐτοῦ οἱ δύο μαθηταὶ λαλοῦντος καὶ ἠκολούθησαν τῷ Ἰησοῦ .

στραφεὶς δὲ ὁ Ἰησοῦς καὶ θεασάμενος αὐτοὺς ἀκολουθοῦντας λέγει αὐτοῖς · Τί ζητεῖτε ; οἱ δὲ εἶπαν αὐτῷ · Ῥαββί ( ὃ λέγεται μεθερμηνευόμενον ἑρμηνευόμενον Διδάσκαλε ) , ποῦ μένεις ;

λέγει αὐτοῖς · Ἔρχεσθε καὶ ὄψεσθε . ἦλθαν οὖν ἴδετε. ἦλθον καὶ εἶδαν ποῦ μένει , καὶ παρ’ αὐτῷ ἔμειναν τὴν ἡμέραν ἐκείνην · ὥρα ἦν ὡς δεκάτη .

ἦν Ἀνδρέας ὁ ἀδελφὸς Σίμωνος Πέτρου εἷς ἐκ τῶν δύο τῶν ἀκουσάντων παρὰ Ἰωάννου καὶ ἀκολουθησάντων αὐτῷ ·

εὑρίσκει οὗτος πρῶτον πρῶτος τὸν ἀδελφὸν τὸν ἴδιον Σίμωνα καὶ λέγει αὐτῷ · Εὑρήκαμεν τὸν Μεσσίαν ( ὅ ἐστιν μεθερμηνευόμενον χριστός ) .

ἤγαγεν καὶ ἤγαγεν αὐτὸν πρὸς τὸν Ἰησοῦν . ἐμβλέψας αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς εἶπεν · Σὺ εἶ Σίμων ὁ υἱὸς Ἰωάννου Ἰωνᾶ , σὺ κληθήσῃ Κηφᾶς ( ὃ ἑρμηνεύεται Πέτρος ) .

Τῇ ἐπαύριον ἠθέλησεν ἐξελθεῖν εἰς τὴν Γαλιλαίαν . καὶ εὑρίσκει Φίλιππον καὶ λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς · Ἀκολούθει μοι .

ἦν δὲ ὁ Φίλιππος ἀπὸ Βηθσαϊδά , ἐκ τῆς πόλεως Ἀνδρέου καὶ Πέτρου .

εὑρίσκει Φίλιππος τὸν Ναθαναὴλ καὶ λέγει αὐτῷ · Ὃν ἔγραψεν Μωϋσῆς ἐν τῷ νόμῳ καὶ οἱ προφῆται εὑρήκαμεν , Ἰησοῦν + τὸν υἱὸν τοῦ Ἰωσὴφ τὸν ἀπὸ Ναζαρέτ .

καὶ εἶπεν αὐτῷ Ναθαναήλ · Ἐκ Ναζαρὲτ δύναταί τι ἀγαθὸν εἶναι ; λέγει αὐτῷ ὁ Φίλιππος · Ἔρχου καὶ ἴδε .

εἶδεν ὁ Ἰησοῦς τὸν Ναθαναὴλ ἐρχόμενον πρὸς αὐτὸν καὶ λέγει περὶ αὐτοῦ · Ἴδε ἀληθῶς Ἰσραηλίτης ἐν ᾧ δόλος οὐκ ἔστιν .

λέγει αὐτῷ Ναθαναήλ · Πόθεν με γινώσκεις ; ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῷ · Πρὸ τοῦ σε Φίλιππον φωνῆσαι ὄντα ὑπὸ τὴν συκῆν εἶδόν σε .

ἀπεκρίθη αὐτῷ Ναθαναήλ Ναθαναήλ καὶ λέγει αὐτῷ · Ῥαββί , σὺ εἶ ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ , σὺ βασιλεὺς εἶ εἶ ὁ βασιλεὺς τοῦ Ἰσραήλ .

ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῷ · Ὅτι εἶπόν σοι ὅτι εἶδόν σε ὑποκάτω τῆς συκῆς πιστεύεις ; μείζω τούτων ὄψῃ ὄψει .

καὶ λέγει αὐτῷ · Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν + ἀπ’ ἄρτι , ὄψεσθε τὸν οὐρανὸν ἀνεῳγότα καὶ τοὺς ἀγγέλους τοῦ θεοῦ ἀναβαίνοντας καὶ καταβαίνοντας ἐπὶ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου .

Καὶ τῇ ἡμέρᾳ τῇ τρίτῃ τρίτῃ ἡμέρᾳ γάμος ἐγένετο ἐν Κανὰ τῆς Γαλιλαίας , καὶ ἦν ἡ μήτηρ τοῦ Ἰησοῦ ἐκεῖ ·

ἐκλήθη δὲ καὶ ὁ Ἰησοῦς καὶ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ εἰς τὸν γάμον .

καὶ ὑστερήσαντος οἴνου λέγει ἡ μήτηρ τοῦ Ἰησοῦ πρὸς αὐτόν · Οἶνον οὐκ ἔχουσιν .

καὶ λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς · Τί ἐμοὶ καὶ σοί , γύναι ; οὔπω ἥκει ἡ ὥρα μου .

λέγει ἡ μήτηρ αὐτοῦ τοῖς διακόνοις · Ὅ τι Ὅτι ἂν λέγῃ ὑμῖν ποιήσατε .

ἦσαν δὲ ἐκεῖ λίθιναι ὑδρίαι ὑδρίαι λίθιναι ἓξ κατὰ τὸν καθαρισμὸν τῶν Ἰουδαίων κείμεναι κείμεναι κατὰ … Ἰουδαίων , χωροῦσαι ἀνὰ μετρητὰς δύο ἢ τρεῖς .

λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς · Γεμίσατε τὰς ὑδρίας ὕδατος · καὶ ἐγέμισαν αὐτὰς ἕως ἄνω .

καὶ λέγει αὐτοῖς · Ἀντλήσατε νῦν καὶ φέρετε τῷ ἀρχιτρικλίνῳ · οἱ δὲ Καὶ ἤνεγκαν .

ὡς δὲ ἐγεύσατο ὁ ἀρχιτρίκλινος τὸ ὕδωρ οἶνον γεγενημένον , καὶ οὐκ ᾔδει πόθεν ἐστίν , οἱ δὲ διάκονοι ᾔδεισαν οἱ ἠντληκότες τὸ ὕδωρ , φωνεῖ τὸν νυμφίον ὁ ἀρχιτρίκλινος

καὶ λέγει αὐτῷ · Πᾶς ἄνθρωπος πρῶτον τὸν καλὸν οἶνον τίθησιν , καὶ ὅταν μεθυσθῶσιν + τότε τὸν ἐλάσσω · σὺ τετήρηκας τὸν καλὸν οἶνον ἕως ἄρτι .

ταύτην ἐποίησεν + τὴν ἀρχὴν τῶν σημείων ὁ Ἰησοῦς ἐν Κανὰ τῆς Γαλιλαίας καὶ ἐφανέρωσεν τὴν δόξαν αὐτοῦ , καὶ ἐπίστευσαν εἰς αὐτὸν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ .

Μετὰ τοῦτο κατέβη εἰς Καφαρναοὺμ αὐτὸς καὶ ἡ μήτηρ αὐτοῦ καὶ οἱ ἀδελφοὶ + αὐτοῦ καὶ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ , καὶ ἐκεῖ ἔμειναν οὐ πολλὰς ἡμέρας .

Καὶ ἐγγὺς ἦν τὸ πάσχα τῶν Ἰουδαίων , καὶ ἀνέβη εἰς Ἱεροσόλυμα ὁ Ἰησοῦς .

καὶ εὗρεν ἐν τῷ ἱερῷ τοὺς πωλοῦντας βόας καὶ πρόβατα καὶ περιστερὰς καὶ τοὺς κερματιστὰς καθημένους ,

καὶ ποιήσας φραγέλλιον ἐκ σχοινίων πάντας ἐξέβαλεν ἐκ τοῦ ἱεροῦ τά τε πρόβατα καὶ τοὺς βόας , καὶ τῶν κολλυβιστῶν ἐξέχεεν τὰ κέρματα τὸ κέρμα καὶ τὰς τραπέζας ἀνέστρεψεν ἀνέτρεψεν ,

καὶ τοῖς τὰς περιστερὰς πωλοῦσιν εἶπεν · Ἄρατε ταῦτα ἐντεῦθεν , μὴ ποιεῖτε τὸν οἶκον τοῦ πατρός μου οἶκον ἐμπορίου .

ἐμνήσθησαν + δὲ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ὅτι γεγραμμένον ἐστίν · Ὁ ζῆλος τοῦ οἴκου σου καταφάγεταί με .

ἀπεκρίθησαν οὖν οἱ Ἰουδαῖοι καὶ εἶπαν αὐτῷ · Τί σημεῖον δεικνύεις ἡμῖν , ὅτι ταῦτα ποιεῖς ;

ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτοῖς · Λύσατε τὸν ναὸν τοῦτον καὶ ἐν τρισὶν ἡμέραις ἐγερῶ αὐτόν .

εἶπαν οὖν οἱ Ἰουδαῖοι · Τεσσεράκοντα καὶ ἓξ ἔτεσιν οἰκοδομήθη ὁ ναὸς οὗτος , καὶ σὺ ἐν τρισὶν ἡμέραις ἐγερεῖς αὐτόν ;

ἐκεῖνος δὲ ἔλεγεν περὶ τοῦ ναοῦ τοῦ σώματος αὐτοῦ .

ὅτε οὖν ἠγέρθη ἐκ νεκρῶν , ἐμνήσθησαν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ὅτι τοῦτο ἔλεγεν , καὶ ἐπίστευσαν τῇ γραφῇ καὶ τῷ λόγῳ ὃν ᾧ εἶπεν ὁ Ἰησοῦς .

Ὡς δὲ ἦν ἐν τοῖς Ἱεροσολύμοις ἐν τῷ πάσχα ἐν τῇ ἑορτῇ , πολλοὶ ἐπίστευσαν εἰς τὸ ὄνομα αὐτοῦ , θεωροῦντες αὐτοῦ τὰ σημεῖα ἃ ἐποίει ·

αὐτὸς δὲ + ὁ Ἰησοῦς οὐκ ἐπίστευεν αὑτὸν αὐτὸν ἑαυτὸν αὐτοῖς διὰ τὸ αὐτὸν γινώσκειν πάντας

καὶ ὅτι οὐ χρείαν εἶχεν ἵνα τις μαρτυρήσῃ περὶ τοῦ ἀνθρώπου , αὐτὸς γὰρ ἐγίνωσκεν τί ἦν ἐν τῷ ἀνθρώπῳ .

Ἦν δὲ ἄνθρωπος ἐκ τῶν Φαρισαίων , Νικόδημος ὄνομα αὐτῷ , ἄρχων τῶν Ἰουδαίων ·

οὗτος ἦλθεν πρὸς αὐτὸν νυκτὸς καὶ εἶπεν αὐτῷ · Ῥαββί , οἴδαμεν ὅτι ἀπὸ θεοῦ ἐλήλυθας διδάσκαλος · οὐδεὶς γὰρ δύναται ταῦτα τὰ σημεῖα ταῦτα τὰ σημεῖα δύναται ποιεῖν ἃ σὺ ποιεῖς , ἐὰν μὴ ᾖ ὁ θεὸς μετ’ αὐτοῦ .

ἀπεκρίθη + ὁ Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῷ · Ἀμὴν ἀμὴν λέγω σοι , ἐὰν μή τις γεννηθῇ ἄνωθεν , οὐ δύναται ἰδεῖν τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ .

λέγει πρὸς αὐτὸν ὁ Νικόδημος · Πῶς δύναται ἄνθρωπος γεννηθῆναι γέρων ὤν ; μὴ δύναται εἰς τὴν κοιλίαν τῆς μητρὸς αὐτοῦ δεύτερον εἰσελθεῖν καὶ γεννηθῆναι ;

ἀπεκρίθη + ὁ Ἰησοῦς · Ἀμὴν ἀμὴν λέγω σοι , ἐὰν μή τις γεννηθῇ ἐξ ὕδατος καὶ πνεύματος , οὐ δύναται εἰσελθεῖν εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ .

τὸ γεγεννημένον ἐκ τῆς σαρκὸς σάρξ ἐστιν , καὶ τὸ γεγεννημένον ἐκ τοῦ πνεύματος πνεῦμά ἐστιν .

μὴ θαυμάσῃς ὅτι εἶπόν σοι Δεῖ ὑμᾶς γεννηθῆναι ἄνωθεν .

τὸ πνεῦμα ὅπου θέλει πνεῖ , καὶ τὴν φωνὴν αὐτοῦ ἀκούεις , ἀλλ’ οὐκ οἶδας πόθεν ἔρχεται καὶ ποῦ ὑπάγει · οὕτως ἐστὶν πᾶς ὁ γεγεννημένος ἐκ τοῦ πνεύματος .

ἀπεκρίθη Νικόδημος καὶ εἶπεν αὐτῷ · Πῶς δύναται ταῦτα γενέσθαι ;

ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῷ · Σὺ εἶ ὁ διδάσκαλος τοῦ Ἰσραὴλ καὶ ταῦτα οὐ γινώσκεις ;

ἀμὴν ἀμὴν λέγω σοι ὅτι ὃ οἴδαμεν λαλοῦμεν καὶ ὃ ἑωράκαμεν μαρτυροῦμεν , καὶ τὴν μαρτυρίαν ἡμῶν οὐ λαμβάνετε .

εἰ τὰ ἐπίγεια εἶπον ὑμῖν καὶ οὐ πιστεύετε , πῶς ἐὰν εἴπω ὑμῖν τὰ ἐπουράνια πιστεύσετε ;

καὶ οὐδεὶς ἀναβέβηκεν εἰς τὸν οὐρανὸν εἰ μὴ ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς , ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου + ὁ ὢν ἐν τῷ οὐρανῷ .

καὶ καθὼς Μωϋσῆς ὕψωσεν τὸν ὄφιν ἐν τῇ ἐρήμῳ , οὕτως ὑψωθῆναι δεῖ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ,

ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων ἐν αὐτῷ εἰς αὐτὸν μὴ ἀπόληται ἀλλ’ ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον .

Οὕτως γὰρ ἠγάπησεν ὁ θεὸς τὸν κόσμον ὥστε τὸν υἱὸν + αὐτοῦ τὸν μονογενῆ ἔδωκεν , ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς αὐτὸν μὴ ἀπόληται ἀλλὰ ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον .

οὐ γὰρ ἀπέστειλεν ὁ θεὸς τὸν υἱὸν + αὐτοῦ εἰς τὸν κόσμον ἵνα κρίνῃ τὸν κόσμον , ἀλλ’ ἵνα σωθῇ ὁ κόσμος δι’ αὐτοῦ .

ὁ πιστεύων εἰς αὐτὸν οὐ κρίνεται · ὁ δὲ μὴ πιστεύων ἤδη κέκριται , ὅτι μὴ πεπίστευκεν εἰς τὸ ὄνομα τοῦ μονογενοῦς υἱοῦ τοῦ θεοῦ .

αὕτη δέ ἐστιν ἡ κρίσις ὅτι τὸ φῶς ἐλήλυθεν εἰς τὸν κόσμον καὶ ἠγάπησαν οἱ ἄνθρωποι μᾶλλον τὸ σκότος ἢ τὸ φῶς , ἦν γὰρ αὐτῶν πονηρὰ πονηρὰ αὐτῶν τὰ ἔργα .

πᾶς γὰρ ὁ φαῦλα πράσσων μισεῖ τὸ φῶς καὶ οὐκ ἔρχεται πρὸς τὸ φῶς , ἵνα μὴ ἐλεγχθῇ τὰ ἔργα αὐτοῦ ·

ὁ δὲ ποιῶν τὴν ἀλήθειαν ἔρχεται πρὸς τὸ φῶς , ἵνα φανερωθῇ αὐτοῦ τὰ ἔργα ὅτι ἐν θεῷ ἐστιν εἰργασμένα .

Μετὰ ταῦτα ἦλθεν ὁ Ἰησοῦς καὶ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ εἰς τὴν Ἰουδαίαν γῆν , καὶ ἐκεῖ διέτριβεν μετ’ αὐτῶν καὶ ἐβάπτιζεν .

ἦν δὲ καὶ ὁ Ἰωάννης βαπτίζων ἐν Αἰνὼν ἐγγὺς τοῦ Σαλείμ , ὅτι ὕδατα πολλὰ ἦν ἐκεῖ , καὶ παρεγίνοντο καὶ ἐβαπτίζοντο ·

οὔπω γὰρ ἦν βεβλημένος εἰς τὴν φυλακὴν ὁ Ἰωάννης .

Ἐγένετο οὖν ζήτησις ἐκ τῶν μαθητῶν Ἰωάννου μετὰ Ἰουδαίου περὶ καθαρισμοῦ .

καὶ ἦλθον πρὸς τὸν Ἰωάννην καὶ εἶπαν αὐτῷ · Ῥαββί , ὃς ἦν μετὰ σοῦ πέραν τοῦ Ἰορδάνου , ᾧ σὺ μεμαρτύρηκας , ἴδε οὗτος βαπτίζει καὶ πάντες ἔρχονται πρὸς αὐτόν .

ἀπεκρίθη Ἰωάννης καὶ εἶπεν · Οὐ δύναται ἄνθρωπος λαμβάνειν οὐδὲ ἓν οὐδὲν ἐὰν μὴ ᾖ δεδομένον αὐτῷ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ .

αὐτοὶ ὑμεῖς μοι μαρτυρεῖτε ὅτι εἶπον + ἐγώ + ὅτι · Οὐκ εἰμὶ ἐγὼ ὁ χριστός , ἀλλ’ ὅτι Ἀπεσταλμένος εἰμὶ ἔμπροσθεν ἐκείνου .

ὁ ἔχων τὴν νύμφην νυμφίος ἐστίν · ὁ δὲ φίλος τοῦ νυμφίου ὁ ἑστηκὼς καὶ ἀκούων αὐτοῦ , χαρᾷ χαίρει διὰ τὴν φωνὴν τοῦ νυμφίου . αὕτη οὖν ἡ χαρὰ ἡ ἐμὴ πεπλήρωται .

ἐκεῖνον δεῖ αὐξάνειν , ἐμὲ δὲ ἐλαττοῦσθαι .

Ὁ ἄνωθεν ἐρχόμενος ἐπάνω πάντων ἐστίν . ὁ ὢν ἐκ τῆς γῆς ἐκ τῆς γῆς ἐστιν καὶ ἐκ τῆς γῆς λαλεῖ · ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἐρχόμενος ἐπάνω πάντων ἐστίν ·

ὃ καὶ ὃ ἑώρακεν καὶ ἤκουσεν τοῦτο μαρτυρεῖ , καὶ τὴν μαρτυρίαν αὐτοῦ οὐδεὶς λαμβάνει .

ὁ λαβὼν αὐτοῦ τὴν μαρτυρίαν ἐσφράγισεν ὅτι ὁ θεὸς ἀληθής ἐστιν .

ὃν γὰρ ἀπέστειλεν ὁ θεὸς τὰ ῥήματα τοῦ θεοῦ λαλεῖ , οὐ γὰρ ἐκ μέτρου δίδωσιν + ὁ θεὸς τὸ πνεῦμα .

ὁ πατὴρ ἀγαπᾷ τὸν υἱόν , καὶ πάντα δέδωκεν ἐν τῇ χειρὶ αὐτοῦ .

ὁ πιστεύων εἰς τὸν υἱὸν ἔχει ζωὴν αἰώνιον · ὁ δὲ ἀπειθῶν τῷ υἱῷ οὐκ ὄψεται ζωήν , ἀλλ’ ἡ ὀργὴ τοῦ θεοῦ μένει ἐπ’ αὐτόν .

Ὡς οὖν ἔγνω ὁ Ἰησοῦς κύριος ὅτι ἤκουσαν οἱ Φαρισαῖοι ὅτι Ἰησοῦς πλείονας μαθητὰς ποιεῖ καὶ βαπτίζει ἢ Ἰωάννης —

καίτοιγε Ἰησοῦς αὐτὸς οὐκ ἐβάπτιζεν ἀλλ’ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ —

ἀφῆκεν τὴν Ἰουδαίαν καὶ ἀπῆλθεν πάλιν εἰς τὴν Γαλιλαίαν .

ἔδει δὲ αὐτὸν διέρχεσθαι διὰ τῆς Σαμαρείας .

ἔρχεται οὖν εἰς πόλιν τῆς Σαμαρείας λεγομένην Συχὰρ πλησίον τοῦ χωρίου ὃ ἔδωκεν Ἰακὼβ τῷ Ἰωσὴφ τῷ υἱῷ αὐτοῦ ·

ἦν δὲ ἐκεῖ πηγὴ τοῦ Ἰακώβ . ὁ οὖν Ἰησοῦς κεκοπιακὼς ἐκ τῆς ὁδοιπορίας ἐκαθέζετο οὕτως ἐπὶ τῇ πηγῇ · ὥρα ἦν ὡς ὡσεὶ ἕκτη .

Ἔρχεται γυνὴ ἐκ τῆς Σαμαρείας ἀντλῆσαι ὕδωρ . λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς · Δός μοι πεῖν ·

οἱ γὰρ μαθηταὶ αὐτοῦ ἀπεληλύθεισαν εἰς τὴν πόλιν , ἵνα τροφὰς ἀγοράσωσιν .

λέγει οὖν αὐτῷ ἡ γυνὴ ἡ Σαμαρῖτις · Πῶς σὺ Ἰουδαῖος ὢν παρ’ ἐμοῦ πεῖν αἰτεῖς γυναικὸς Σαμαρίτιδος οὔσης οὔσης γυναικὸς Σαμαρείτιδος ; οὐ γὰρ συγχρῶνται Ἰουδαῖοι Σαμαρίταις .

ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῇ · Εἰ ᾔδεις τὴν δωρεὰν τοῦ θεοῦ καὶ τίς ἐστιν ὁ λέγων σοι · Δός μοι πεῖν , σὺ ἂν ᾔτησας αὐτὸν καὶ ἔδωκεν ἄν σοι ὕδωρ ζῶν .

λέγει αὐτῷ ἡ γυνή · Κύριε , οὔτε ἄντλημα ἔχεις καὶ τὸ φρέαρ ἐστὶν βαθύ · πόθεν οὖν ἔχεις τὸ ὕδωρ τὸ ζῶν ;

μὴ σὺ μείζων εἶ τοῦ πατρὸς ἡμῶν Ἰακώβ , ὃς ἔδωκεν ἡμῖν τὸ φρέαρ καὶ αὐτὸς ἐξ αὐτοῦ ἔπιεν καὶ οἱ υἱοὶ αὐτοῦ καὶ τὰ θρέμματα αὐτοῦ ;

ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῇ · Πᾶς ὁ πίνων ἐκ τοῦ ὕδατος τούτου διψήσει πάλιν ·

ὃς δ’ ἂν πίῃ ἐκ τοῦ ὕδατος οὗ ἐγὼ δώσω αὐτῷ , οὐ μὴ διψήσει διψήσῃ εἰς τὸν αἰῶνα , ἀλλὰ τὸ ὕδωρ ὃ δώσω αὐτῷ γενήσεται ἐν αὐτῷ πηγὴ ὕδατος ἁλλομένου εἰς ζωὴν αἰώνιον .

λέγει πρὸς αὐτὸν ἡ γυνή · Κύριε , δός μοι τοῦτο τὸ ὕδωρ , ἵνα μὴ διψῶ μηδὲ διέρχωμαι ἔρχωμαι ἔρχομαι ἐνθάδε ἀντλεῖν .

Λέγει αὐτῇ + ὁ Ἰησοῦς · Ὕπαγε φώνησον τὸν ἄνδρα σου σου τὸν ἄνδρα καὶ ἐλθὲ ἐνθάδε .

ἀπεκρίθη ἡ γυνὴ καὶ εἶπεν αὐτῷ · Οὐκ ἔχω ἄνδρα . λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς · Καλῶς εἶπας ὅτι Ἄνδρα οὐκ ἔχω ·

πέντε γὰρ ἄνδρας ἔσχες , καὶ νῦν ὃν ἔχεις οὐκ ἔστιν σου ἀνήρ · τοῦτο ἀληθὲς εἴρηκας .

λέγει αὐτῷ ἡ γυνή · Κύριε , θεωρῶ ὅτι προφήτης εἶ σύ .

οἱ πατέρες ἡμῶν ἐν τῷ ὄρει τούτῳ προσεκύνησαν · καὶ ὑμεῖς λέγετε ὅτι ἐν Ἱεροσολύμοις ἐστὶν ὁ τόπος ὅπου προσκυνεῖν δεῖ δεῖ προσκυνεῖν .

λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς · Πίστευέ μοι , γύναι Γύναι, πίστευσόν μοι , ὅτι ἔρχεται ὥρα ὅτε οὔτε ἐν τῷ ὄρει τούτῳ οὔτε ἐν Ἱεροσολύμοις προσκυνήσετε τῷ πατρί .

ὑμεῖς προσκυνεῖτε ὃ οὐκ οἴδατε , ἡμεῖς προσκυνοῦμεν ὃ οἴδαμεν , ὅτι ἡ σωτηρία ἐκ τῶν Ἰουδαίων ἐστίν ·

ἀλλὰ ἔρχεται ὥρα καὶ νῦν ἐστιν , ὅτε οἱ ἀληθινοὶ προσκυνηταὶ προσκυνήσουσιν τῷ πατρὶ ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ , καὶ γὰρ ὁ πατὴρ τοιούτους ζητεῖ τοὺς προσκυνοῦντας αὐτόν ·

πνεῦμα ὁ θεός , καὶ τοὺς προσκυνοῦντας αὐτὸν ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ δεῖ προσκυνεῖν .

λέγει αὐτῷ ἡ γυνή · Οἶδα ὅτι Μεσσίας ἔρχεται , ὁ λεγόμενος χριστός · ὅταν ἔλθῃ ἐκεῖνος , ἀναγγελεῖ ἡμῖν ἅπαντα πάντα .

λέγει αὐτῇ ὁ Ἰησοῦς · Ἐγώ εἰμι , ὁ λαλῶν σοι .

Καὶ ἐπὶ τούτῳ ἦλθαν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ , καὶ ἐθαύμαζον ἐθαύμασαν ὅτι μετὰ γυναικὸς ἐλάλει · οὐδεὶς μέντοι εἶπεν · Τί ζητεῖς ; ἢ τί λαλεῖς μετ’ αὐτῆς ;

ἀφῆκεν οὖν τὴν ὑδρίαν αὐτῆς ἡ γυνὴ καὶ ἀπῆλθεν εἰς τὴν πόλιν καὶ λέγει τοῖς ἀνθρώποις ·

Δεῦτε ἴδετε ἄνθρωπον ὃς εἶπέ μοι πάντα ὅσα ἃ ἐποίησα · μήτι οὗτός ἐστιν ὁ χριστός ;

ἐξῆλθον ἐκ τῆς πόλεως καὶ ἤρχοντο πρὸς αὐτόν .

Ἐν + δὲ τῷ μεταξὺ ἠρώτων αὐτὸν οἱ μαθηταὶ λέγοντες · Ῥαββί , φάγε .

ὁ δὲ εἶπεν αὐτοῖς · Ἐγὼ βρῶσιν ἔχω φαγεῖν ἣν ὑμεῖς οὐκ οἴδατε .

ἔλεγον οὖν οἱ μαθηταὶ πρὸς ἀλλήλους · Μή τις ἤνεγκεν αὐτῷ φαγεῖν ;

λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς · Ἐμὸν βρῶμά ἐστιν ἵνα ποιήσω ποιῶ τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με καὶ τελειώσω αὐτοῦ τὸ ἔργον .

οὐχ ὑμεῖς λέγετε ὅτι Ἔτι τετράμηνός ἐστιν καὶ ὁ θερισμὸς ἔρχεται ; ἰδοὺ λέγω ὑμῖν , ἐπάρατε τοὺς ὀφθαλμοὺς ὑμῶν καὶ θεάσασθε τὰς χώρας ὅτι λευκαί εἰσιν πρὸς θερισμόν · ἤδη

ὁ Καὶ ὁ θερίζων μισθὸν λαμβάνει καὶ συνάγει καρπὸν εἰς ζωὴν αἰώνιον , ἵνα + καὶ ὁ σπείρων ὁμοῦ χαίρῃ καὶ ὁ θερίζων .

ἐν γὰρ τούτῳ ὁ λόγος ἐστὶν + ὁ ἀληθινὸς ὅτι Ἄλλος ἐστὶν ὁ σπείρων καὶ ἄλλος ὁ θερίζων ·

ἐγὼ ἀπέστειλα ὑμᾶς θερίζειν ὃ οὐχ ὑμεῖς κεκοπιάκατε · ἄλλοι κεκοπιάκασιν , καὶ ὑμεῖς εἰς τὸν κόπον αὐτῶν εἰσεληλύθατε .

Ἐκ δὲ τῆς πόλεως ἐκείνης πολλοὶ ἐπίστευσαν εἰς αὐτὸν τῶν Σαμαριτῶν διὰ τὸν λόγον τῆς γυναικὸς μαρτυρούσης ὅτι Εἶπέν μοι πάντα ἃ ὅσα ἐποίησα .

ὡς οὖν ἦλθον πρὸς αὐτὸν οἱ Σαμαρῖται , ἠρώτων αὐτὸν μεῖναι παρ’ αὐτοῖς · καὶ ἔμεινεν ἐκεῖ δύο ἡμέρας .

καὶ πολλῷ πλείους ἐπίστευσαν διὰ τὸν λόγον αὐτοῦ ,

τῇ τε γυναικὶ ἔλεγον ὅτι Οὐκέτι διὰ τὴν σὴν λαλιὰν πιστεύομεν · αὐτοὶ γὰρ ἀκηκόαμεν , καὶ οἴδαμεν ὅτι οὗτός ἐστιν ἀληθῶς ὁ σωτὴρ τοῦ κόσμου + ὁ χριστός .

Μετὰ δὲ τὰς δύο ἡμέρας ἐξῆλθεν ἐκεῖθεν + καὶ ἀπῆλθεν εἰς τὴν Γαλιλαίαν ·

αὐτὸς γὰρ + ὁ Ἰησοῦς ἐμαρτύρησεν ὅτι προφήτης ἐν τῇ ἰδίᾳ πατρίδι τιμὴν οὐκ ἔχει .

ὅτε οὖν ἦλθεν εἰς τὴν Γαλιλαίαν , ἐδέξαντο αὐτὸν οἱ Γαλιλαῖοι , πάντα ἑωρακότες ὅσα ἃ ἐποίησεν ἐν Ἱεροσολύμοις ἐν τῇ ἑορτῇ , καὶ αὐτοὶ γὰρ ἦλθον εἰς τὴν ἑορτήν .

Ἦλθεν οὖν πάλιν + ὁ Ἰησοῦς εἰς τὴν Κανὰ τῆς Γαλιλαίας , ὅπου ἐποίησεν τὸ ὕδωρ οἶνον . καὶ ἦν τις βασιλικὸς οὗ ὁ υἱὸς ἠσθένει ἐν Καφαρναούμ .

οὗτος ἀκούσας ὅτι Ἰησοῦς ἥκει ἐκ τῆς Ἰουδαίας εἰς τὴν Γαλιλαίαν ἀπῆλθεν πρὸς αὐτὸν καὶ ἠρώτα + αὐτὸν ἵνα καταβῇ καὶ ἰάσηται αὐτοῦ τὸν υἱόν , ἤμελλεν γὰρ ἀποθνῄσκειν .

εἶπεν οὖν ὁ Ἰησοῦς πρὸς αὐτόν · Ἐὰν μὴ σημεῖα καὶ τέρατα ἴδητε , οὐ μὴ πιστεύσητε .

λέγει πρὸς αὐτὸν ὁ βασιλικός · Κύριε , κατάβηθι πρὶν ἀποθανεῖν τὸ παιδίον μου .

λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς · Πορεύου · ὁ υἱός σου ζῇ . ἐπίστευσεν καὶ ἐπίστευσεν ὁ ἄνθρωπος τῷ λόγῳ ὃν ᾧ εἶπεν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς καὶ ἐπορεύετο .

ἤδη δὲ αὐτοῦ καταβαίνοντος οἱ δοῦλοι αὐτοῦ ὑπήντησαν ἀπήντησαν αὐτῷ + καὶ ἀπήγγειλαν λέγοντες ὅτι ὁ παῖς αὐτοῦ σου ζῇ .

ἐπύθετο οὖν τὴν ὥραν παρ’ αὐτῶν παρ’ αὐτῶν τὴν ὥραν ἐν ᾗ κομψότερον ἔσχεν · εἶπαν οὖν Καὶ εἶπον αὐτῷ ὅτι Ἐχθὲς Χθὲς ὥραν ἑβδόμην ἀφῆκεν αὐτὸν ὁ πυρετός .

ἔγνω οὖν ὁ πατὴρ ὅτι + ἐν ἐκείνῃ τῇ ὥρᾳ ἐν ᾗ εἶπεν αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς + ὅτι · Ὁ υἱός σου ζῇ , καὶ ἐπίστευσεν αὐτὸς καὶ ἡ οἰκία αὐτοῦ ὅλη .

τοῦτο δὲ πάλιν δεύτερον σημεῖον ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς ἐλθὼν ἐκ τῆς Ἰουδαίας εἰς τὴν Γαλιλαίαν .

Μετὰ ταῦτα ἦν + ἡ ἑορτὴ τῶν Ἰουδαίων , καὶ ἀνέβη + ὁ Ἰησοῦς εἰς Ἱεροσόλυμα .

ἔστιν δὲ ἐν τοῖς Ἱεροσολύμοις ἐπὶ τῇ προβατικῇ κολυμβήθρα ἡ ἐπιλεγομένη Ἑβραϊστὶ Βηθεσδά Βηθζαθά , πέντε στοὰς ἔχουσα ·

ἐν ταύταις κατέκειτο πλῆθος + πολὺ τῶν ἀσθενούντων , τυφλῶν , χωλῶν , ξηρῶν + ἐκδεχομένων τὴν τοῦ ὕδατος κίνησιν. 4 ἄγγελος γὰρ κατὰ καιρὸν κατέβαινεν ἐν τῇ κολυμβήθρᾳ, καὶ ἐτάρασσεν τὸ ὕδωρ· ὁ οὖν πρῶτος ἐμβὰς μετὰ τὴν ταραχὴν τοῦ ὕδατος, ὑγιὴς ἐγίνετο, ᾧ δήποτε κατείχετο νοσήματι. .

ἦν δέ τις ἄνθρωπος ἐκεῖ τριάκοντα + καὶ ὀκτὼ ἔτη ἔχων ἐν τῇ ἀσθενείᾳ αὐτοῦ ·

τοῦτον ἰδὼν ὁ Ἰησοῦς κατακείμενον , καὶ γνοὺς ὅτι πολὺν ἤδη χρόνον ἔχει , λέγει αὐτῷ · Θέλεις ὑγιὴς γενέσθαι ;

ἀπεκρίθη αὐτῷ ὁ ἀσθενῶν · Κύριε , ἄνθρωπον οὐκ ἔχω ἵνα ὅταν ταραχθῇ τὸ ὕδωρ βάλῃ με εἰς τὴν κολυμβήθραν · ἐν ᾧ δὲ ἔρχομαι ἐγὼ ἄλλος πρὸ ἐμοῦ καταβαίνει .

λέγει αὐτῷ ὁ Ἰησοῦς · Ἔγειρε Ἔγειραι ἆρον τὸν κράβαττόν σου καὶ περιπάτει .

καὶ εὐθέως ἐγένετο ὑγιὴς ὁ ἄνθρωπος καὶ ἦρε τὸν κράβαττον αὐτοῦ καὶ περιεπάτει . Ἦν δὲ σάββατον ἐν ἐκείνῃ τῇ ἡμέρᾳ .

ἔλεγον οὖν οἱ Ἰουδαῖοι τῷ τεθεραπευμένῳ · Σάββατόν ἐστιν , καὶ οὐκ ἔξεστίν σοι ἆραι τὸν κράβαττον κράββατον + σου .

ὃς δὲ ὁ δὲ ἀπεκρίθη αὐτοῖς · Ὁ ποιήσας με ὑγιῆ ἐκεῖνός μοι εἶπεν Ἆρον τὸν κράβαττόν σου καὶ περιπάτει .

ἠρώτησαν οὖν αὐτόν · Τίς ἐστιν ὁ ἄνθρωπος ὁ εἰπών σοι · Ἆρον + τὸν κράβαττόν σου καὶ περιπάτει ;

ὁ δὲ ἰαθεὶς οὐκ ᾔδει τίς ἐστιν , ὁ γὰρ Ἰησοῦς ἐξένευσεν ὄχλου ὄντος ἐν τῷ τόπῳ .

μετὰ ταῦτα εὑρίσκει αὐτὸν ὁ Ἰησοῦς ἐν τῷ ἱερῷ καὶ εἶπεν αὐτῷ · Ἴδε ὑγιὴς γέγονας · μηκέτι ἁμάρτανε , ἵνα μὴ χεῖρόν σοί τι τί σοι γένηται .

ἀπῆλθεν ὁ ἄνθρωπος καὶ ἀνήγγειλεν εἶπεν τοῖς Ἰουδαίοις ὅτι Ἰησοῦς ἐστιν ὁ ποιήσας αὐτὸν ὑγιῆ .

καὶ διὰ τοῦτο ἐδίωκον οἱ Ἰουδαῖοι τὸν Ἰησοῦν τὸν Ἰησοῦν οἱ Ἰουδαῖοι καὶ ἐζήτουν αὐτὸν ἀποκτεῖναι ὅτι ταῦτα ἐποίει ἐν σαββάτῳ .

ὁ δὲ + Ἰησοῦς ἀπεκρίνατο αὐτοῖς · Ὁ πατήρ μου ἕως ἄρτι ἐργάζεται κἀγὼ ἐργάζομαι .

διὰ τοῦτο οὖν μᾶλλον ἐζήτουν αὐτὸν οἱ Ἰουδαῖοι ἀποκτεῖναι ὅτι οὐ μόνον ἔλυε τὸ σάββατον , ἀλλὰ καὶ πατέρα ἴδιον ἔλεγε τὸν θεόν , ἴσον ἑαυτὸν ποιῶν τῷ θεῷ .

Ἀπεκρίνατο οὖν ὁ Ἰησοῦς καὶ ἔλεγεν εἶπεν αὐτοῖς · Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν , οὐ δύναται ὁ υἱὸς ποιεῖν ἀφ’ ἑαυτοῦ οὐδὲν ἐὰν ἂν μή τι βλέπῃ τὸν πατέρα ποιοῦντα · ἃ γὰρ ἂν ἐκεῖνος ποιῇ , ταῦτα καὶ ὁ υἱὸς ὁμοίως ποιεῖ .

ὁ γὰρ πατὴρ φιλεῖ τὸν υἱὸν καὶ πάντα δείκνυσιν αὐτῷ ἃ αὐτὸς ποιεῖ , καὶ μείζονα τούτων δείξει αὐτῷ ἔργα , ἵνα ὑμεῖς θαυμάζητε .

ὥσπερ γὰρ ὁ πατὴρ ἐγείρει τοὺς νεκροὺς καὶ ζῳοποιεῖ , οὕτως καὶ ὁ υἱὸς οὓς θέλει ζῳοποιεῖ .

οὐδὲ γὰρ ὁ πατὴρ κρίνει οὐδένα , ἀλλὰ τὴν κρίσιν πᾶσαν δέδωκεν τῷ υἱῷ ,

ἵνα πάντες τιμῶσι τὸν υἱὸν καθὼς τιμῶσι τὸν πατέρα . ὁ μὴ τιμῶν τὸν υἱὸν οὐ τιμᾷ τὸν πατέρα τὸν πέμψαντα αὐτόν .

Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι ὁ τὸν λόγον μου ἀκούων καὶ πιστεύων τῷ πέμψαντί με ἔχει ζωὴν αἰώνιον , καὶ εἰς κρίσιν οὐκ ἔρχεται ἀλλὰ μεταβέβηκεν ἐκ τοῦ θανάτου εἰς τὴν ζωήν .

Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι ἔρχεται ὥρα καὶ νῦν ἐστιν ὅτε οἱ νεκροὶ ἀκούσουσιν ἀκούσονται τῆς φωνῆς τοῦ υἱοῦ τοῦ θεοῦ καὶ οἱ ἀκούσαντες ζήσουσιν ζήσονται .

ὥσπερ γὰρ ὁ πατὴρ ἔχει ζωὴν ἐν ἑαυτῷ , οὕτως καὶ τῷ υἱῷ ἔδωκεν ἔδωκεν καὶ τῷ υἱῷ ζωὴν ἔχειν ἐν ἑαυτῷ ·

καὶ ἐξουσίαν ἔδωκεν αὐτῷ + καὶ κρίσιν ποιεῖν , ὅτι υἱὸς ἀνθρώπου ἐστίν .

μὴ θαυμάζετε τοῦτο , ὅτι ἔρχεται ὥρα ἐν ᾗ πάντες οἱ ἐν τοῖς μνημείοις ἀκούσουσιν ἀκούσονται τῆς φωνῆς αὐτοῦ

καὶ ἐκπορεύσονται οἱ τὰ ἀγαθὰ ποιήσαντες εἰς ἀνάστασιν ζωῆς , οἱ δὲ τὰ φαῦλα πράξαντες εἰς ἀνάστασιν κρίσεως .

Οὐ δύναμαι ἐγὼ ποιεῖν ἀπ’ ἐμαυτοῦ οὐδέν · καθὼς ἀκούω κρίνω , καὶ ἡ κρίσις ἡ ἐμὴ δικαία ἐστίν , ὅτι οὐ ζητῶ τὸ θέλημα τὸ ἐμὸν ἀλλὰ τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με + πατρός .

Ἐὰν ἐγὼ μαρτυρῶ περὶ ἐμαυτοῦ , ἡ μαρτυρία μου οὐκ ἔστιν ἀληθής ·

ἄλλος ἐστὶν ὁ μαρτυρῶν περὶ ἐμοῦ , καὶ οἶδα ὅτι ἀληθής ἐστιν ἡ μαρτυρία ἣν μαρτυρεῖ περὶ ἐμοῦ .

ὑμεῖς ἀπεστάλκατε πρὸς Ἰωάννην , καὶ μεμαρτύρηκε τῇ ἀληθείᾳ ·

ἐγὼ δὲ οὐ παρὰ ἀνθρώπου τὴν μαρτυρίαν λαμβάνω , ἀλλὰ ταῦτα λέγω ἵνα ὑμεῖς σωθῆτε .

ἐκεῖνος ἦν ὁ λύχνος ὁ καιόμενος καὶ φαίνων , ὑμεῖς δὲ ἠθελήσατε ἀγαλλιαθῆναι πρὸς ὥραν ἐν τῷ φωτὶ αὐτοῦ ·

ἐγὼ δὲ ἔχω τὴν μαρτυρίαν μείζω μείζων τοῦ Ἰωάννου , τὰ γὰρ ἔργα ἃ δέδωκέν ἔδωκέν μοι ὁ πατὴρ ἵνα τελειώσω αὐτά , αὐτὰ τὰ ἔργα ἃ + ἐγὼ ποιῶ , μαρτυρεῖ περὶ ἐμοῦ ὅτι ὁ πατήρ με ἀπέσταλκεν ,

καὶ ὁ πέμψας με πατὴρ ἐκεῖνος αὐτὸς μεμαρτύρηκεν περὶ ἐμοῦ . οὔτε φωνὴν αὐτοῦ πώποτε ἀκηκόατε ἀκηκόατε πώποτε οὔτε εἶδος αὐτοῦ ἑωράκατε ,

καὶ τὸν λόγον αὐτοῦ οὐκ ἔχετε ἐν ὑμῖν μένοντα μένοντα ἐν ὑμῖν , ὅτι ὃν ἀπέστειλεν ἐκεῖνος τούτῳ ὑμεῖς οὐ πιστεύετε .

Ἐραυνᾶτε τὰς γραφάς , ὅτι ὑμεῖς δοκεῖτε ἐν αὐταῖς ζωὴν αἰώνιον ἔχειν · καὶ ἐκεῖναί εἰσιν αἱ μαρτυροῦσαι περὶ ἐμοῦ ·

καὶ οὐ θέλετε ἐλθεῖν πρός με ἵνα ζωὴν ἔχητε .

δόξαν παρὰ ἀνθρώπων οὐ λαμβάνω ,

ἀλλὰ ἔγνωκα ὑμᾶς ὅτι τὴν ἀγάπην τοῦ θεοῦ οὐκ ἔχετε ἐν ἑαυτοῖς .

ἐγὼ ἐλήλυθα ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ πατρός μου καὶ οὐ λαμβάνετέ με · ἐὰν ἄλλος ἔλθῃ ἐν τῷ ὀνόματι τῷ ἰδίῳ , ἐκεῖνον λήμψεσθε .

πῶς δύνασθε ὑμεῖς πιστεῦσαι , δόξαν παρ’ ἀλλήλων λαμβάνοντες , καὶ τὴν δόξαν τὴν παρὰ τοῦ μόνου θεοῦ οὐ ζητεῖτε ;

μὴ δοκεῖτε ὅτι ἐγὼ κατηγορήσω ὑμῶν πρὸς τὸν πατέρα · ἔστιν ὁ κατηγορῶν ὑμῶν Μωϋσῆς , εἰς ὃν ὑμεῖς ἠλπίκατε .

εἰ γὰρ ἐπιστεύετε Μωϋσεῖ , ἐπιστεύετε ἂν ἐμοί , περὶ γὰρ ἐμοῦ ἐκεῖνος ἔγραψεν .

εἰ δὲ τοῖς ἐκείνου γράμμασιν οὐ πιστεύετε , πῶς τοῖς ἐμοῖς ῥήμασιν πιστεύσετε ;

Μετὰ ταῦτα ἀπῆλθεν ὁ Ἰησοῦς πέραν τῆς θαλάσσης τῆς Γαλιλαίας τῆς Τιβεριάδος .

ἠκολούθει δὲ καὶ ἠκολούθει αὐτῷ ὄχλος πολύς , ὅτι ἐθεώρουν ἑώρων αὐτοῦ τὰ σημεῖα ἃ ἐποίει ἐπὶ τῶν ἀσθενούντων .

ἀνῆλθεν δὲ εἰς τὸ ὄρος + ὁ Ἰησοῦς , καὶ ἐκεῖ ἐκάθητο μετὰ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ .

ἦν δὲ ἐγγὺς τὸ πάσχα , ἡ ἑορτὴ τῶν Ἰουδαίων .

ἐπάρας οὖν τοὺς ὀφθαλμοὺς ὁ Ἰησοῦς ὁ Ἰησοῦς τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ θεασάμενος ὅτι πολὺς ὄχλος ἔρχεται πρὸς αὐτὸν λέγει πρὸς + τὸν Φίλιππον · Πόθεν ἀγοράσωμεν ἀγοράσομεν ἄρτους ἵνα φάγωσιν οὗτοι ;

τοῦτο δὲ ἔλεγεν πειράζων αὐτόν , αὐτὸς γὰρ ᾔδει τί ἔμελλεν ποιεῖν .

ἀπεκρίθη αὐτῷ + ὁ Φίλιππος · Διακοσίων δηναρίων ἄρτοι οὐκ ἀρκοῦσιν αὐτοῖς ἵνα ἕκαστος + αὐτῶν βραχύ τι λάβῃ .

λέγει αὐτῷ εἷς ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ , Ἀνδρέας ὁ ἀδελφὸς Σίμωνος Πέτρου ·

Ἔστιν παιδάριον + ἓν ὧδε ὃς ὃ ἔχει πέντε ἄρτους κριθίνους καὶ δύο ὀψάρια · ἀλλὰ ταῦτα τί ἐστιν εἰς τοσούτους ;

εἶπεν + δὲ ὁ Ἰησοῦς · Ποιήσατε τοὺς ἀνθρώπους ἀναπεσεῖν . ἦν δὲ χόρτος πολὺς ἐν τῷ τόπῳ . ἀνέπεσαν οὖν οἱ ἄνδρες τὸν ἀριθμὸν ὡς ὡσεὶ πεντακισχίλιοι .

ἔλαβεν οὖν δὲ τοὺς ἄρτους ὁ Ἰησοῦς καὶ εὐχαριστήσας διέδωκεν + τοῖς μαθηταῖς οἱ δὲ μαθηταὶ τοῖς ἀνακειμένοις , ὁμοίως καὶ ἐκ τῶν ὀψαρίων ὅσον ἤθελον .

ὡς δὲ ἐνεπλήσθησαν λέγει τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ · Συναγάγετε τὰ περισσεύσαντα κλάσματα , ἵνα μή τι ἀπόληται .

συνήγαγον οὖν , καὶ ἐγέμισαν δώδεκα κοφίνους κλασμάτων ἐκ τῶν πέντε ἄρτων τῶν κριθίνων ἃ ἐπερίσσευσαν ἐπερίσσευσεν τοῖς βεβρωκόσιν .

οἱ οὖν ἄνθρωποι ἰδόντες ὃ ἐποίησεν σημεῖον ἃ ἐποίησεν σημεῖα ἔλεγον ὁ Ἰησοῦς ἔλεγον ὅτι Οὗτός ἐστιν ἀληθῶς ὁ προφήτης ὁ ἐρχόμενος εἰς τὸν κόσμον .

Ἰησοῦς οὖν γνοὺς ὅτι μέλλουσιν ἔρχεσθαι καὶ ἁρπάζειν αὐτὸν ἵνα ποιήσωσιν + αὐτὸν βασιλέα ἀνεχώρησεν πάλιν εἰς τὸ ὄρος αὐτὸς μόνος .

Ὡς δὲ ὀψία ἐγένετο κατέβησαν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἐπὶ τὴν θάλασσαν ,

καὶ ἐμβάντες εἰς + τὸ πλοῖον ἤρχοντο πέραν τῆς θαλάσσης εἰς Καφαρναούμ . καὶ σκοτία ἤδη ἐγεγόνει καὶ οὔπω οὐκ ἐληλύθει πρὸς αὐτοὺς ὁ Ἰησοῦς ,

ἥ τε θάλασσα ἀνέμου μεγάλου πνέοντος διεγείρετο διηγείρετο .

ἐληλακότες οὖν ὡς σταδίους εἴκοσι πέντε ἢ τριάκοντα θεωροῦσιν τὸν Ἰησοῦν περιπατοῦντα ἐπὶ τῆς θαλάσσης καὶ ἐγγὺς τοῦ πλοίου γινόμενον , καὶ ἐφοβήθησαν .

ὁ δὲ λέγει αὐτοῖς · Ἐγώ εἰμι , μὴ φοβεῖσθε .

ἤθελον οὖν λαβεῖν αὐτὸν εἰς τὸ πλοῖον , καὶ εὐθέως ἐγένετο τὸ πλοῖον τὸ πλοῖον ἐγένετο ἐπὶ τῆς γῆς εἰς ἣν ὑπῆγον .

Τῇ ἐπαύριον ὁ ὄχλος ὁ ἑστηκὼς πέραν τῆς θαλάσσης εἶδον ἰδὼν ὅτι πλοιάριον ἄλλο οὐκ ἦν ἐκεῖ εἰ μὴ ἕν + ἐκεῖνο εἰς ὃ ἐνέβησαν οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ , καὶ ὅτι οὐ συνεισῆλθεν τοῖς μαθηταῖς αὐτοῦ ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ πλοῖον πλοιάριον ἀλλὰ μόνοι οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ ἀπῆλθον ·

ἀλλὰ ἄλλα ἄλλα δὲ ἦλθεν πλοιάρια πλοῖα ἐκ Τιβεριάδος ἐγγὺς τοῦ τόπου ὅπου ἔφαγον τὸν ἄρτον εὐχαριστήσαντος τοῦ κυρίου .

ὅτε οὖν εἶδεν ὁ ὄχλος ὅτι Ἰησοῦς οὐκ ἔστιν ἐκεῖ οὐδὲ οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ , ἐνέβησαν αὐτοὶ εἰς τὰ πλοιάρια πλοῖα καὶ ἦλθον εἰς Καφαρναοὺμ ζητοῦντες τὸν Ἰησοῦν .

Καὶ εὑρόντες αὐτὸν πέραν τῆς θαλάσσης εἶπον αὐτῷ · Ῥαββί , πότε ὧδε γέγονας ;

ἀπεκρίθη αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς καὶ εἶπεν · Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν , ζητεῖτέ με οὐχ ὅτι εἴδετε σημεῖα ἀλλ’ ὅτι ἐφάγετε ἐκ τῶν ἄρτων καὶ ἐχορτάσθητε ·

ἐργάζεσθε μὴ τὴν βρῶσιν τὴν ἀπολλυμένην ἀλλὰ τὴν βρῶσιν τὴν μένουσαν εἰς ζωὴν αἰώνιον , ἣν ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ὑμῖν δώσει , τοῦτον γὰρ ὁ πατὴρ ἐσφράγισεν ὁ θεός .

εἶπον οὖν πρὸς αὐτόν · Τί ποιῶμεν ἵνα ἐργαζώμεθα τὰ ἔργα τοῦ θεοῦ ;

ἀπεκρίθη ὁ Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτοῖς · Τοῦτό ἐστιν τὸ ἔργον τοῦ θεοῦ ἵνα πιστεύητε πιστεύσητε εἰς ὃν ἀπέστειλεν ἐκεῖνος .

εἶπον οὖν αὐτῷ · Τί οὖν ποιεῖς σὺ σημεῖον , ἵνα ἴδωμεν καὶ πιστεύσωμέν σοι ; τί ἐργάζῃ ;

οἱ πατέρες ἡμῶν τὸ μάννα ἔφαγον ἐν τῇ ἐρήμῳ , καθώς ἐστιν γεγραμμένον · Ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ἔδωκεν αὐτοῖς φαγεῖν .

εἶπεν οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς · Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν , οὐ Μωϋσῆς δέδωκεν ἔδωκεν ὑμῖν τὸν ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ , ἀλλ’ ὁ πατήρ μου δίδωσιν ὑμῖν τὸν ἄρτον ἐκ τοῦ οὐρανοῦ τὸν ἀληθινόν ·

ὁ γὰρ ἄρτος τοῦ θεοῦ ἐστιν ὁ καταβαίνων ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καὶ ζωὴν διδοὺς τῷ κόσμῳ .

εἶπον οὖν πρὸς αὐτόν · Κύριε , πάντοτε δὸς ἡμῖν τὸν ἄρτον τοῦτον .

Εἶπεν + οὖν + δὲ αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς · Ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς · ὁ ἐρχόμενος πρὸς ἐμὲ οὐ μὴ πεινάσῃ , καὶ ὁ πιστεύων εἰς ἐμὲ με οὐ μὴ διψήσει διψήσῃ πώποτε .

ἀλλ’ εἶπον ὑμῖν ὅτι καὶ ἑωράκατέ με καὶ οὐ πιστεύετε .

πᾶν ὃ δίδωσίν μοι ὁ πατὴρ πρὸς ἐμὲ ἥξει , καὶ τὸν ἐρχόμενον πρός με ἐμὲ οὐ μὴ ἐκβάλω ἔξω ,

ὅτι καταβέβηκα ἀπὸ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ οὐχ ἵνα ποιῶ τὸ θέλημα τὸ ἐμὸν ἀλλὰ τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με ·

τοῦτο δέ ἐστιν τὸ θέλημα τοῦ πέμψαντός με + πατρός ἵνα πᾶν ὃ δέδωκέν μοι μὴ ἀπολέσω ἐξ αὐτοῦ ἀλλὰ ἀναστήσω αὐτὸ + ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ .

τοῦτο γάρ δέ ἐστιν τὸ θέλημα τοῦ πατρός μου πέμψαντός με ἵνα πᾶς ὁ θεωρῶν τὸν υἱὸν καὶ πιστεύων εἰς αὐτὸν ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον , καὶ ἀναστήσω αὐτὸν ἐγὼ + ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ .

Ἐγόγγυζον οὖν οἱ Ἰουδαῖοι περὶ αὐτοῦ ὅτι εἶπεν · Ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος ὁ καταβὰς ἐκ τοῦ οὐρανοῦ ,

καὶ ἔλεγον · Οὐχ Οὐχὶ οὗτός ἐστιν Ἰησοῦς ὁ υἱὸς Ἰωσήφ , οὗ ἡμεῖς οἴδαμεν τὸν πατέρα καὶ τὴν μητέρα ; πῶς νῦν οὖν λέγει + οὗτος ὅτι Ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβέβηκα ;

ἀπεκρίθη + οὖν ὁ Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτοῖς · Μὴ γογγύζετε μετ’ ἀλλήλων .

οὐδεὶς δύναται ἐλθεῖν πρός με ἐμέ ἐὰν μὴ ὁ πατὴρ ὁ πέμψας με ἑλκύσῃ αὐτόν , κἀγὼ ἀναστήσω αὐτὸν ἐν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ .

ἔστιν γεγραμμένον ἐν τοῖς προφήταις · Καὶ ἔσονται πάντες διδακτοὶ θεοῦ · πᾶς + οὖν ὁ ἀκούσας ἀκούων παρὰ τοῦ πατρὸς καὶ μαθὼν ἔρχεται πρὸς ἐμέ με .

οὐχ ὅτι τὸν πατέρα ἑώρακέν τις τις ἑώρακεν εἰ μὴ ὁ ὢν παρὰ τοῦ θεοῦ , οὗτος ἑώρακεν τὸν πατέρα .

ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν , ὁ πιστεύων + εἰς ἐμέ ἔχει ζωὴν αἰώνιον .

ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος τῆς ζωῆς ·

οἱ πατέρες ὑμῶν ἔφαγον ἐν τῇ ἐρήμῳ τὸ μάννα τὸ μάννα ἐν τῇ ἐρήμῳ καὶ ἀπέθανον ·

οὗτός ἐστιν ὁ ἄρτος ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβαίνων ἵνα τις ἐξ αὐτοῦ φάγῃ καὶ μὴ ἀποθάνῃ ·

ἐγώ εἰμι ὁ ἄρτος ὁ ζῶν ὁ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς · ἐάν τις φάγῃ ἐκ τούτου τοῦ ἄρτου ζήσει ζήσεται εἰς τὸν αἰῶνα , καὶ ὁ ἄρτος δὲ ὃν ἐγὼ δώσω ἡ σάρξ μού ἐστιν + ἣν ἐγὼ δώσω ὑπὲρ τῆς τοῦ κόσμου ζωῆς .

Ἐμάχοντο οὖν πρὸς ἀλλήλους οἱ Ἰουδαῖοι λέγοντες · Πῶς δύναται οὗτος ἡμῖν δοῦναι τὴν σάρκα αὐτοῦ φαγεῖν ;

εἶπεν οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς · Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν , ἐὰν μὴ φάγητε τὴν σάρκα τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου καὶ πίητε αὐτοῦ τὸ αἷμα , οὐκ ἔχετε ζωὴν ἐν ἑαυτοῖς .

ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἔχει ζωὴν αἰώνιον , κἀγὼ ἀναστήσω αὐτὸν τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ .

ἡ γὰρ σάρξ μου ἀληθής ἀληθῶς ἐστι βρῶσις , καὶ τὸ αἷμά μου ἀληθής ἀληθῶς ἐστι πόσις .

ὁ τρώγων μου τὴν σάρκα καὶ πίνων μου τὸ αἷμα ἐν ἐμοὶ μένει κἀγὼ ἐν αὐτῷ .

καθὼς ἀπέστειλέν με ὁ ζῶν πατὴρ κἀγὼ ζῶ διὰ τὸν πατέρα , καὶ ὁ τρώγων με κἀκεῖνος ζήσει ζήσεται δι’ ἐμέ .

οὗτός ἐστιν ὁ ἄρτος ὁ ἐξ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ καταβάς , οὐ καθὼς ἔφαγον οἱ πατέρες + ὑμῶν τὸ μάννα καὶ ἀπέθανον · ὁ τρώγων τοῦτον τὸν ἄρτον ζήσει ζήσεται εἰς τὸν αἰῶνα .

ταῦτα εἶπεν ἐν συναγωγῇ διδάσκων ἐν Καφαρναούμ .

Πολλοὶ οὖν ἀκούσαντες ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ εἶπαν · Σκληρός ἐστιν ὁ λόγος οὗτος οὗτος ὁ λόγος · τίς δύναται αὐτοῦ ἀκούειν ;

εἰδὼς δὲ ὁ Ἰησοῦς ἐν ἑαυτῷ ὅτι γογγύζουσιν περὶ τούτου οἱ μαθηταὶ αὐτοῦ εἶπεν αὐτοῖς · Τοῦτο ὑμᾶς σκανδαλίζει ;

ἐὰν οὖν θεωρῆτε τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου ἀναβαίνοντα ὅπου ἦν τὸ πρότερον ;

τὸ πνεῦμά ἐστιν τὸ ζῳοποιοῦν , ἡ σὰρξ οὐκ ὠφελεῖ οὐδέν · τὰ ῥήματα ἃ ἐγὼ λελάληκα λαλῶ ὑμῖν πνεῦμά ἐστιν καὶ ζωή ἐστιν .

ἀλλὰ εἰσὶν ἐξ ὑμῶν τινες οἳ οὐ πιστεύουσιν . ᾔδει γὰρ ἐξ ἀρχῆς ὁ Ἰησοῦς τίνες εἰσὶν οἱ μὴ πιστεύοντες καὶ τίς ἐστιν ὁ παραδώσων αὐτόν .

καὶ ἔλεγεν · Διὰ τοῦτο εἴρηκα ὑμῖν ὅτι οὐδεὶς δύναται ἐλθεῖν πρός με ἐὰν μὴ ᾖ δεδομένον αὐτῷ ἐκ τοῦ πατρός + μου .

Ἐκ τούτου πολλοὶ ἐκ τῶν μαθητῶν αὐτοῦ ἀπῆλθον ἀπῆλθον τῶν μαθητῶν αὐτοῦ εἰς τὰ ὀπίσω καὶ οὐκέτι μετ’ αὐτοῦ περιεπάτουν .

εἶπεν οὖν ὁ Ἰησοῦς τοῖς δώδεκα · Μὴ καὶ ὑμεῖς θέλετε ὑπάγειν ;

ἀπεκρίθη + οὖν αὐτῷ Σίμων Πέτρος · Κύριε , πρὸς τίνα ἀπελευσόμεθα ; ῥήματα ζωῆς αἰωνίου ἔχεις ,

καὶ ἡμεῖς πεπιστεύκαμεν καὶ ἐγνώκαμεν ὅτι σὺ εἶ ὁ ἅγιος χριστὸς ὁ υἱὸς τοῦ θεοῦ + τοῦ ζῶντος .

ἀπεκρίθη αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς · Οὐκ ἐγὼ ὑμᾶς τοὺς δώδεκα ἐξελεξάμην ; καὶ ἐξ ὑμῶν εἷς διάβολός ἐστιν .

ἔλεγεν δὲ τὸν Ἰούδαν Σίμωνος Ἰσκαριώτου Ἰσκαριώτην · οὗτος γὰρ ἔμελλεν παραδιδόναι αὐτόν αὐτόν παραδιδόναι , εἷς + ὢν ἐκ τῶν δώδεκα .

Καὶ μετὰ ταῦτα περιεπάτει ὁ Ἰησοῦς περιεπάτει ὁ Ἰησοῦς μετὰ ταῦτα ἐν τῇ Γαλιλαίᾳ , οὐ γὰρ ἤθελεν ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ περιπατεῖν , ὅτι ἐζήτουν αὐτὸν οἱ Ἰουδαῖοι ἀποκτεῖναι .

ἦν δὲ ἐγγὺς ἡ ἑορτὴ τῶν Ἰουδαίων ἡ σκηνοπηγία .

εἶπον οὖν πρὸς αὐτὸν οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ · Μετάβηθι ἐντεῦθεν καὶ ὕπαγε εἰς τὴν Ἰουδαίαν , ἵνα καὶ οἱ μαθηταί σου θεωρήσουσιν θεωρήσωσιν σοῦ τὰ ἔργα τὰ ἔργα σου τὰ ἔργα ἃ ποιεῖς ·

οὐδεὶς γάρ τι ἐν κρυπτῷ ἐν κρυπτῷ τι ποιεῖ καὶ ζητεῖ αὐτὸς ἐν παρρησίᾳ εἶναι · εἰ ταῦτα ποιεῖς , φανέρωσον σεαυτὸν τῷ κόσμῳ .

οὐδὲ γὰρ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ ἐπίστευον εἰς αὐτόν .

λέγει οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς · Ὁ καιρὸς ὁ ἐμὸς οὔπω πάρεστιν , ὁ δὲ καιρὸς ὁ ὑμέτερος πάντοτέ ἐστιν ἕτοιμος .

οὐ δύναται ὁ κόσμος μισεῖν ὑμᾶς , ἐμὲ δὲ μισεῖ , ὅτι ἐγὼ μαρτυρῶ περὶ αὐτοῦ ὅτι τὰ ἔργα αὐτοῦ πονηρά ἐστιν .

ὑμεῖς ἀνάβητε εἰς τὴν ἑορτήν + ταύτην · ἐγὼ οὐκ οὔπω ἀναβαίνω εἰς τὴν ἑορτὴν ταύτην , ὅτι ὁ ἐμὸς καιρὸς καιρὸς ὁ ἐμὸς οὔπω πεπλήρωται .

ταῦτα δὲ εἰπὼν αὐτὸς αὐτοῖς ἔμεινεν ἐν τῇ Γαλιλαίᾳ .

Ὡς δὲ ἀνέβησαν οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ εἰς τὴν ἑορτήν , τότε καὶ αὐτὸς ἀνέβη τότε καὶ αὐτὸς ἀνέβη εἰς τὴν ἑορτήν , οὐ φανερῶς ἀλλὰ ὡς ἐν κρυπτῷ .

οἱ οὖν Ἰουδαῖοι ἐζήτουν αὐτὸν ἐν τῇ ἑορτῇ καὶ ἔλεγον · Ποῦ ἐστιν ἐκεῖνος ;

καὶ γογγυσμὸς περὶ αὐτοῦ ἦν πολὺς πολὺς περὶ αὐτοῦ ἦν ἐν τοῖς ὄχλοις · οἱ μὲν ἔλεγον ὅτι Ἀγαθός ἐστιν , ἄλλοι δὲ ἔλεγον · Οὔ , ἀλλὰ πλανᾷ τὸν ὄχλον .

οὐδεὶς μέντοι παρρησίᾳ ἐλάλει περὶ αὐτοῦ διὰ τὸν φόβον τῶν Ἰουδαίων .

Ἤδη δὲ τῆς ἑορτῆς μεσούσης ἀνέβη + ὁ Ἰησοῦς εἰς τὸ ἱερὸν καὶ ἐδίδασκεν .

ἐθαύμαζον οὖν Καὶ ἐθαύμαζον οἱ Ἰουδαῖοι λέγοντες · Πῶς οὗτος γράμματα οἶδεν μὴ μεμαθηκώς ;

ἀπεκρίθη οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς καὶ εἶπεν · Ἡ ἐμὴ διδαχὴ οὐκ ἔστιν ἐμὴ ἀλλὰ τοῦ πέμψαντός με ·

ἐάν τις θέλῃ τὸ θέλημα αὐτοῦ ποιεῖν , γνώσεται περὶ τῆς διδαχῆς πότερον ἐκ τοῦ θεοῦ ἐστιν ἢ ἐγὼ ἀπ’ ἐμαυτοῦ λαλῶ .

ὁ ἀφ’ ἑαυτοῦ λαλῶν τὴν δόξαν τὴν ἰδίαν ζητεῖ · ὁ δὲ ζητῶν τὴν δόξαν τοῦ πέμψαντος αὐτὸν οὗτος ἀληθής ἐστιν καὶ ἀδικία ἐν αὐτῷ οὐκ ἔστιν .

Οὐ Μωϋσῆς δέδωκεν ἔδωκεν ὑμῖν τὸν νόμον ; καὶ οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν ποιεῖ τὸν νόμον . τί με ζητεῖτε ἀποκτεῖναι ;

ἀπεκρίθη ὁ ὄχλος + καὶ εἶπεν · Δαιμόνιον ἔχεις · τίς σε ζητεῖ ἀποκτεῖναι ;

ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτοῖς · Ἓν ἔργον ἐποίησα καὶ πάντες θαυμάζετε .

διὰ τοῦτο Μωϋσῆς δέδωκεν ὑμῖν τὴν περιτομήν — οὐχ ὅτι ἐκ τοῦ Μωϋσέως ἐστὶν ἀλλ’ ἐκ τῶν πατέρων — καὶ ἐν σαββάτῳ περιτέμνετε ἄνθρωπον .

εἰ περιτομὴν λαμβάνει + ὁ ἄνθρωπος ἐν σαββάτῳ ἵνα μὴ λυθῇ ὁ νόμος Μωϋσέως , ἐμοὶ χολᾶτε ὅτι ὅλον ἄνθρωπον ὑγιῆ ἐποίησα ἐν σαββάτῳ ;

μὴ κρίνετε κατ’ ὄψιν , ἀλλὰ τὴν δικαίαν κρίσιν κρίνετε κρίνατε .

Ἔλεγον οὖν τινες ἐκ τῶν Ἱεροσολυμιτῶν · Οὐχ οὗτός ἐστιν ὃν ζητοῦσιν ἀποκτεῖναι ;

καὶ ἴδε παρρησίᾳ λαλεῖ καὶ οὐδὲν αὐτῷ λέγουσιν · μήποτε ἀληθῶς ἔγνωσαν οἱ ἄρχοντες ὅτι οὗτός ἐστιν + ἀληθῶς ὁ χριστός ;

ἀλλὰ τοῦτον οἴδαμεν πόθεν ἐστίν · ὁ δὲ χριστὸς ὅταν ἔρχηται οὐδεὶς γινώσκει πόθεν ἐστίν .

ἔκραξεν οὖν ἐν τῷ ἱερῷ διδάσκων ὁ Ἰησοῦς καὶ λέγων · Κἀμὲ οἴδατε καὶ οἴδατε πόθεν εἰμί · καὶ ἀπ’ ἐμαυτοῦ οὐκ ἐλήλυθα , ἀλλ’ ἔστιν ἀληθινὸς ὁ πέμψας με , ὃν ὑμεῖς οὐκ οἴδατε ·

ἐγὼ οἶδα αὐτόν , ὅτι παρ’ αὐτοῦ εἰμι κἀκεῖνός με ἀπέστειλεν .

ἐζήτουν οὖν αὐτὸν πιάσαι , καὶ οὐδεὶς ἐπέβαλεν ἐπ’ αὐτὸν τὴν χεῖρα , ὅτι οὔπω ἐληλύθει ἡ ὥρα αὐτοῦ .

ἐκ τοῦ ὄχλου δὲ πολλοὶ Πολλοὶ δὲ ἐκ τοῦ ὄχλου ἐπίστευσαν εἰς αὐτόν , καὶ ἔλεγον + ὅτι · Ὁ χριστὸς ὅταν ἔλθῃ μὴ μήτι πλείονα σημεῖα + τούτων ποιήσει ὧν οὗτος ἐποίησεν ;

Ἤκουσαν οἱ Φαρισαῖοι τοῦ ὄχλου γογγύζοντος περὶ αὐτοῦ ταῦτα , καὶ ἀπέστειλαν οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι ὑπηρέτας ὑπηρέτας οἱ Φαρισαῖοι καὶ οἱ ἀρχιερεῖς ἵνα πιάσωσιν αὐτόν .

εἶπεν οὖν ὁ Ἰησοῦς · Ἔτι χρόνον μικρὸν μικρὸν χρόνον μεθ’ ὑμῶν εἰμι καὶ ὑπάγω πρὸς τὸν πέμψαντά με .

ζητήσετέ με καὶ οὐχ εὑρήσετέ + με , καὶ ὅπου εἰμὶ ἐγὼ ὑμεῖς οὐ δύνασθε ἐλθεῖν .

εἶπον οὖν οἱ Ἰουδαῖοι πρὸς ἑαυτούς · Ποῦ οὗτος μέλλει πορεύεσθαι ὅτι ἡμεῖς οὐχ εὑρήσομεν αὐτόν ; μὴ εἰς τὴν διασπορὰν τῶν Ἑλλήνων μέλλει πορεύεσθαι καὶ διδάσκειν τοὺς Ἕλληνας ;

τίς ἐστιν ὁ λόγος οὗτος οὗτος ὁ λόγος ὃν εἶπε · Ζητήσετέ με καὶ οὐχ εὑρήσετέ + με , καὶ ὅπου εἰμὶ ἐγὼ ὑμεῖς οὐ δύνασθε ἐλθεῖν ;

Ἐν δὲ τῇ ἐσχάτῃ ἡμέρᾳ τῇ μεγάλῃ τῆς ἑορτῆς εἱστήκει ὁ Ἰησοῦς , καὶ ἔκραξεν λέγων · Ἐάν τις διψᾷ ἐρχέσθω πρός με καὶ πινέτω .

ὁ πιστεύων εἰς ἐμέ , καθὼς εἶπεν ἡ γραφή , ποταμοὶ ἐκ τῆς κοιλίας αὐτοῦ ῥεύσουσιν ὕδατος ζῶντος .

τοῦτο δὲ εἶπεν περὶ τοῦ πνεύματος οὗ ὃ ἔμελλον λαμβάνειν οἱ πιστεύσαντες πιστεύοντες εἰς αὐτόν · οὔπω γὰρ ἦν πνεῦμα + ἅγιον + δεδομένον , ὅτι Ἰησοῦς οὐδέπω οὔπω ἐδοξάσθη .

Ἐκ τοῦ ὄχλου οὖν Πολλοὶ οὖν ἐκ τοῦ ὄχλου ἀκούσαντες τῶν λόγων τούτων τὸν λόγον ἔλεγον + ὅτι · Οὗτός ἐστιν ἀληθῶς ὁ προφήτης ·

ἄλλοι ἔλεγον · Οὗτός ἐστιν ὁ χριστός · οἱ δὲ Ἄλλοι ἔλεγον · Μὴ γὰρ ἐκ τῆς Γαλιλαίας ὁ χριστὸς ἔρχεται ;

οὐχ Οὐχὶ ἡ γραφὴ εἶπεν ὅτι ἐκ τοῦ σπέρματος Δαυὶδ , καὶ ἀπὸ Βηθλέεμ τῆς κώμης ὅπου ἦν Δαυὶδ , ἔρχεται ὁ χριστός ὁ χριστός ἔρχεται ;

σχίσμα οὖν ἐγένετο ἐν τῷ ὄχλῳ ἐν τῷ ὄχλῳ ἐγένετο δι’ αὐτόν .

τινὲς δὲ ἤθελον ἐξ αὐτῶν πιάσαι αὐτόν , ἀλλ’ οὐδεὶς ἐπέβαλεν ἔβαλεν ἐπ’ αὐτὸν τὰς χεῖρας .

Ἦλθον οὖν οἱ ὑπηρέται πρὸς τοὺς ἀρχιερεῖς καὶ Φαρισαίους , καὶ εἶπον αὐτοῖς ἐκεῖνοι · Διὰ τί οὐκ ἠγάγετε αὐτόν ;

ἀπεκρίθησαν οἱ ὑπηρέται · Οὐδέποτε ἐλάλησεν οὕτως οὕτως ἐλάλησεν ἄνθρωπος + ὡς οὗτος ὁ ἄνθρωπος .

ἀπεκρίθησαν οὖν αὐτοῖς οἱ Φαρισαῖοι · Μὴ καὶ ὑμεῖς πεπλάνησθε ;

μή τις ἐκ τῶν ἀρχόντων ἐπίστευσεν εἰς αὐτὸν ἢ ἐκ τῶν Φαρισαίων ;

ἀλλὰ ὁ ὄχλος οὗτος ὁ μὴ γινώσκων τὸν νόμον ἐπάρατοί ἐπικατάρατοί εἰσιν .

λέγει Νικόδημος πρὸς αὐτούς , ὁ ἐλθὼν + νυκτὸς πρὸς αὐτὸν πρότερον τὸ πρότερον , εἷς ὢν ἐξ αὐτῶν ·

Μὴ ὁ νόμος ἡμῶν κρίνει τὸν ἄνθρωπον ἐὰν μὴ ἀκούσῃ πρῶτον παρ’ αὐτοῦ παρ’ αὐτοῦ πρότερον καὶ γνῷ τί ποιεῖ ;

ἀπεκρίθησαν καὶ εἶπαν αὐτῷ · Μὴ καὶ σὺ ἐκ τῆς Γαλιλαίας εἶ ; ἐραύνησον καὶ ἴδε ὅτι ἐκ τῆς Γαλιλαίας προφήτης προφήτης ἐκ τῆς Γαλιλαίας οὐκ ἐγείρεται ἐγηγέρται + 7:53–8:11: 53 καὶ ἐπορεύθη ἕκαστος εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ· 8:1 Ἰησοῦς δὲ ἐπορεύθη εἰς τὸ ὄρος τῶν Ἐλαιῶν. 2 Ὄρθρου δὲ πάλιν παρεγένετο εἰς τὸ ἱερόν, καὶ πᾶς ὁ λαὸς ἤρχετο· καὶ καθίσας ἐδίδασκεν αὐτούς. 3 ἄγουσιν δὲ οἱ γραμματεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι πρὸς αὐτὸν γυναῖκα ἐν μοιχείᾳ καταλήφθεισαν· καὶ στήσαντες αὐτὴν ἐν μέσῳ, 4 λέγουσιν αὐτῷ, πειράζοντες· Διδάσκαλε, αὕτη ἡ γυνὴ κατελήφθη ἐπʼ αὐτοφόρῳ μοιχευομένη. 5 ἐν δὲ τῷ νόμῳ Μωσῆς ἡμῖν ἐνετείλατο τὰς τοιαύτας λιθοβολεῖσθαι· σὺ οὖν τί λέγεις; 6 τοῦτο δὲ ἔλεγον πειράζοντες αὐτόν, ἵνα ἔχωσιν κατηγορεῖν αὐτοῦ. ὁ δὲ Ἰησοῦς κάτω κύψας, τῷ δακτύλῳ ἔγραφεν εἰς τὴν γῆν, μὴ προσποιούμενος. 7 ὡς δὲ ἐπέμενον ἐρωτῶντες αὐτόν, ἀνακύψας εἶπεν πρὸς αὐτούς· Ὁ ἀναμάρτητος ὑμῶν, πρῶτον ἐπʼ αὐτὴν τὸν λίθον βαλέτω. 8 καὶ πάλιν κάτω κύψας ἔγραφεν εἰς τὴν γῆν. 9 οἱ δέ, ἀκούσαντες, καὶ ὑπὸ τῆς συνειδήσεως ἐλεγχόμενοι, ἐξήρχοντο εἷς καθʼ εἷς, ἀρξάμενοι ἀπὸ τῶν πρεσβυτέρων· καὶ κατελείφθη μόνος ὁ Ἰησοῦς, καὶ ἡ γυνὴ ἐν μέσῳ οὖσα. 10 ἀνακύψας δὲ ὁ Ἰησοῦς, καὶ μηδένα θεασάμενος πλὴν τὴς γυναικός, εἶπεν αὐτῇ· Ποῦ εἰσιν ἐκεῖνοι οἱ κατήγοροί σου; Οὐδείς σε κατέκρινεν; 11 ἡ δὲ εἶπεν· Οὐδείς, κύριε. εἶπεν δὲ ὁ Ἰησοῦς· Οὐδὲ ἐγώ σε κρίνω· πορεύου καὶ μηκέτι ἁμάρτανε. .

Πάλιν οὖν αὐτοῖς ἐλάλησεν ὁ Ἰησοῦς ὁ Ἰησοῦς ἐλάλησεν λέγων · Ἐγώ εἰμι τὸ φῶς τοῦ κόσμου · ὁ ἀκολουθῶν ἐμοὶ μοι οὐ μὴ περιπατήσῃ ἐν τῇ σκοτίᾳ , ἀλλ’ ἕξει τὸ φῶς τῆς ζωῆς .

εἶπον οὖν αὐτῷ οἱ Φαρισαῖοι · Σὺ περὶ σεαυτοῦ μαρτυρεῖς · ἡ μαρτυρία σου οὐκ ἔστιν ἀληθής .

ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτοῖς · Κἂν ἐγὼ μαρτυρῶ περὶ ἐμαυτοῦ , ἀληθής ἐστιν ἡ μαρτυρία μου , ὅτι οἶδα πόθεν ἦλθον καὶ ποῦ ὑπάγω · ὑμεῖς δὲ οὐκ οἴδατε πόθεν ἔρχομαι ἢ καὶ ποῦ ὑπάγω .

ὑμεῖς κατὰ τὴν σάρκα κρίνετε , ἐγὼ οὐ κρίνω οὐδένα .

καὶ ἐὰν κρίνω δὲ ἐγώ , ἡ κρίσις ἡ ἐμὴ ἀληθινή ἀληθής ἐστιν , ὅτι μόνος οὐκ εἰμί , ἀλλ’ ἐγὼ καὶ ὁ πέμψας με πατήρ .

καὶ ἐν τῷ νόμῳ δὲ τῷ ὑμετέρῳ γέγραπται ὅτι δύο ἀνθρώπων ἡ μαρτυρία ἀληθής ἐστιν .

ἐγώ εἰμι ὁ μαρτυρῶν περὶ ἐμαυτοῦ καὶ μαρτυρεῖ περὶ ἐμοῦ ὁ πέμψας με πατήρ .

ἔλεγον οὖν αὐτῷ · Ποῦ ἐστιν ὁ πατήρ σου ; ἀπεκρίθη Ἰησοῦς · Οὔτε ἐμὲ οἴδατε οὔτε τὸν πατέρα μου · εἰ ἐμὲ ᾔδειτε , καὶ τὸν πατέρα μου ἂν ᾔδειτε ᾔδειτε ἂν .

ταῦτα τὰ ῥήματα ἐλάλησεν + ὁ Ἰησοῦς ἐν τῷ γαζοφυλακίῳ διδάσκων ἐν τῷ ἱερῷ · καὶ οὐδεὶς ἐπίασεν αὐτόν , ὅτι οὔπω ἐληλύθει ἡ ὥρα αὐτοῦ .

Εἶπεν οὖν πάλιν αὐτοῖς + ὁ Ἰησοῦς · Ἐγὼ ὑπάγω καὶ ζητήσετέ με , καὶ ἐν τῇ ἁμαρτίᾳ ὑμῶν ἀποθανεῖσθε · ὅπου ἐγὼ ὑπάγω ὑμεῖς οὐ δύνασθε ἐλθεῖν .

ἔλεγον οὖν οἱ Ἰουδαῖοι · Μήτι ἀποκτενεῖ ἑαυτὸν ὅτι λέγει · Ὅπου ἐγὼ ὑπάγω ὑμεῖς οὐ δύνασθε ἐλθεῖν ;

καὶ ἔλεγεν εἶπεν αὐτοῖς · Ὑμεῖς ἐκ τῶν κάτω ἐστέ , ἐγὼ ἐκ τῶν ἄνω εἰμί · ὑμεῖς ἐκ τούτου τοῦ κόσμου τοῦ κόσμου τούτου ἐστέ , ἐγὼ οὐκ εἰμὶ ἐκ τοῦ κόσμου τούτου .

εἶπον οὖν ὑμῖν ὅτι ἀποθανεῖσθε ἐν ταῖς ἁμαρτίαις ὑμῶν · ἐὰν γὰρ μὴ πιστεύσητε ὅτι ἐγώ εἰμι , ἀποθανεῖσθε ἐν ταῖς ἁμαρτίαις ὑμῶν .

ἔλεγον οὖν αὐτῷ · Σὺ τίς εἶ ; εἶπεν Καὶ εἶπεν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς · Τὴν ἀρχὴν ὅ τι ὅτι καὶ λαλῶ ὑμῖν ;

πολλὰ ἔχω περὶ ὑμῶν λαλεῖν καὶ κρίνειν · ἀλλ’ ὁ πέμψας με ἀληθής ἐστιν , κἀγὼ ἃ ἤκουσα παρ’ αὐτοῦ ταῦτα λαλῶ λὲγω εἰς τὸν κόσμον .

οὐκ ἔγνωσαν ὅτι τὸν πατέρα αὐτοῖς ἔλεγεν .

εἶπεν οὖν + αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς · Ὅταν ὑψώσητε τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου , τότε γνώσεσθε ὅτι ἐγώ εἰμι , καὶ ἀπ’ ἐμαυτοῦ ποιῶ οὐδέν , ἀλλὰ καθὼς ἐδίδαξέν με ὁ πατὴρ + μου ταῦτα λαλῶ .

καὶ ὁ πέμψας με μετ’ ἐμοῦ ἐστιν · οὐκ ἀφῆκέν με μόνον + ὁ πατήρ , ὅτι ἐγὼ τὰ ἀρεστὰ αὐτῷ ποιῶ πάντοτε .

ταῦτα αὐτοῦ λαλοῦντος πολλοὶ ἐπίστευσαν εἰς αὐτόν .

Ἔλεγεν οὖν ὁ Ἰησοῦς πρὸς τοὺς πεπιστευκότας αὐτῷ Ἰουδαίους · Ἐὰν ὑμεῖς μείνητε ἐν τῷ λόγῳ τῷ ἐμῷ , ἀληθῶς μαθηταί μού ἐστε ,

καὶ γνώσεσθε τὴν ἀλήθειαν , καὶ ἡ ἀλήθεια ἐλευθερώσει ὑμᾶς .

ἀπεκρίθησαν πρὸς αὐτόν αὐτῷ · Σπέρμα Ἀβραάμ ἐσμεν καὶ οὐδενὶ δεδουλεύκαμεν πώποτε · πῶς σὺ λέγεις ὅτι Ἐλεύθεροι γενήσεσθε ;

Ἀπεκρίθη αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς · Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν ὅτι πᾶς ὁ ποιῶν τὴν ἁμαρτίαν δοῦλός ἐστιν τῆς ἁμαρτίας ·

ὁ δὲ δοῦλος οὐ μένει ἐν τῇ οἰκίᾳ εἰς τὸν αἰῶνα · ὁ + δὲ υἱὸς μένει εἰς τὸν αἰῶνα .

ἐὰν οὖν ὁ υἱὸς ὑμᾶς ἐλευθερώσῃ , ὄντως ἐλεύθεροι ἔσεσθε .

οἶδα ὅτι σπέρμα Ἀβραάμ ἐστε · ἀλλὰ ζητεῖτέ με ἀποκτεῖναι , ὅτι ὁ λόγος ὁ ἐμὸς οὐ χωρεῖ ἐν ὑμῖν .

ἃ ἐγὼ Ἐγὼ ὃ ἑώρακα παρὰ τῷ πατρὶ + μου λαλῶ · καὶ ὑμεῖς οὖν ἃ ἠκούσατε ὃ ἑωράκατε παρὰ τοῦ πατρὸς + ὑμῶν τῷ πατρὶ ὑμῶν ποιεῖτε .

Ἀπεκρίθησαν καὶ εἶπαν αὐτῷ · Ὁ πατὴρ ἡμῶν Ἀβραάμ ἐστιν . λέγει αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς · Εἰ τέκνα τοῦ Ἀβραάμ ἐστε ἦτε , τὰ ἔργα τοῦ Ἀβραὰμ ἐποιεῖτε ποιεῖτε ·

νῦν δὲ ζητεῖτέ με ἀποκτεῖναι , ἄνθρωπον ὃς τὴν ἀλήθειαν ὑμῖν λελάληκα ἣν ἤκουσα παρὰ τοῦ θεοῦ · τοῦτο Ἀβραὰμ οὐκ ἐποίησεν .

ὑμεῖς ποιεῖτε τὰ ἔργα τοῦ πατρὸς ὑμῶν . εἶπαν + οὖν εἶπον οὖν αὐτῷ · Ἡμεῖς ἐκ πορνείας οὐ γεγεννήμεθα οὐκ ἐγεννήθημεν · ἕνα πατέρα ἔχομεν τὸν θεόν .

εἶπεν + οὖν αὐτοῖς ὁ Ἰησοῦς · Εἰ ὁ θεὸς πατὴρ ὑμῶν ἦν ἠγαπᾶτε ἂν ἐμέ , ἐγὼ γὰρ ἐκ τοῦ θεοῦ ἐξῆλθον καὶ ἥκω · οὐδὲ γὰρ ἀπ’ ἐμαυτοῦ ἐλήλυθα , ἀλλ’ ἐκεῖνός με ἀπέστειλεν .

διὰ τί τὴν λαλιὰν τὴν ἐμὴν οὐ γινώσκετε ; ὅτι οὐ δύνασθε ἀκούειν τὸν λόγον τὸν ἐμόν .

ὑμεῖς ἐκ τοῦ πατρὸς τοῦ διαβόλου ἐστὲ καὶ τὰς ἐπιθυμίας τοῦ πατρὸς ὑμῶν θέλετε ποιεῖν . ἐκεῖνος ἀνθρωποκτόνος ἦν ἀπ’ ἀρχῆς , καὶ ἐν τῇ ἀληθείᾳ οὐκ ἔστηκεν οὐχ ἕστηκεν , ὅτι οὐκ ἔστιν ἀλήθεια ἐν αὐτῷ . ὅταν λαλῇ τὸ ψεῦδος , ἐκ τῶν ἰδίων λαλεῖ , ὅτι ψεύστης ἐστὶν καὶ ὁ πατὴρ αὐτοῦ .

ἐγὼ δὲ ὅτι τὴν ἀλήθειαν λέγω , οὐ πιστεύετέ μοι .

τίς ἐξ ὑμῶν ἐλέγχει με περὶ ἁμαρτίας ; εἰ + δὲ ἀλήθειαν λέγω , διὰ τί ὑμεῖς οὐ πιστεύετέ μοι ;

ὁ ὢν ἐκ τοῦ θεοῦ τὰ ῥήματα τοῦ θεοῦ ἀκούει · διὰ τοῦτο ὑμεῖς οὐκ ἀκούετε ὅτι ἐκ τοῦ θεοῦ οὐκ ἐστέ .

Ἀπεκρίθησαν + οὖν οἱ Ἰουδαῖοι καὶ εἶπαν αὐτῷ · Οὐ καλῶς λέγομεν ἡμεῖς ὅτι Σαμαρίτης εἶ σὺ καὶ δαιμόνιον ἔχεις ;

ἀπεκρίθη Ἰησοῦς · Ἐγὼ δαιμόνιον οὐκ ἔχω , ἀλλὰ τιμῶ τὸν πατέρα μου , καὶ ὑμεῖς ἀτιμάζετέ με .

ἐγὼ δὲ οὐ ζητῶ τὴν δόξαν μου · ἔστιν ὁ ζητῶν καὶ κρίνων .

ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν , ἐάν τις τὸν ἐμὸν λόγον λόγον τὸν ἐμὸν τηρήσῃ , θάνατον οὐ μὴ θεωρήσῃ εἰς τὸν αἰῶνα .

εἶπον + οὖν αὐτῷ οἱ Ἰουδαῖοι · Νῦν ἐγνώκαμεν ὅτι δαιμόνιον ἔχεις . Ἀβραὰμ ἀπέθανεν καὶ οἱ προφῆται , καὶ σὺ λέγεις · Ἐάν τις τὸν λόγον μου τηρήσῃ , οὐ μὴ γεύσηται θανάτου εἰς τὸν αἰῶνα ·

μὴ σὺ μείζων εἶ τοῦ πατρὸς ἡμῶν Ἀβραάμ , ὅστις ἀπέθανεν ; καὶ οἱ προφῆται ἀπέθανον · τίνα σεαυτὸν + σὺ ποιεῖς ;

ἀπεκρίθη Ἰησοῦς ·…

…