Fabulae Theophylacti Simocattae scholastici

1

2

{ΟΝΟΣ ΚΑΙ ΤΕΤΤΙΞ} ὄνος ἀκούσας φωνῆς τέττιγος ἡδέως αὐτῇ ἐπετέρπετοκαὶ τὸν τέττιγα ἐπηρώτα λέγων, τί ἄρα τρεφόμενος οὕτωγλυκεῖαν ἔχει τὴν φωνήν. ὁ δὲ τέττιξ τῷ ὄνῳ ἀντέφησεν·„ἡ ἐμὴ τροφὴ ἀήρ ἐστι καὶ δρόσος“· ὁ δὲ ὄνος τούτουἀκούσας τοῦ ῥήματος ἐνόμισε μέθοδον εὑρηκέναι, δι' ἧςὁμοίαν τῷ τέττιγι σχοίη φωνήν, καὶ τὸ στόμα εὐθὺςἀνοίξας πρὸς τὸν ἀέρα κεχήνωτο ὡς δεξόμενος δῆθεν δρό-σον εἰς διατροφήν, ἕως οὗ τῷ λιμῷ τέλειον διεφθάρη. οὗτος ὁ μῦθος δηλοῖ, ὅτι οὐ δεῖ τινα τὰ φυσικὰ τοῖςπαρὰ φύσιν ἐξομοιοῦν καὶ τοῖς ἀδυνάτοις ἀφρόνως ἐπι-χειρεῖν.{ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΚΑΙ ΘΑΝΑΤΟΣ} ἄνθρωπός τις ἦν πένης, ὃς καὶ ξύλων γόμον ἐπὶ τῶννώτων ἐβάσταζε. κατὰ δὲ τὴν ὁδοιπορίαν ἰλιγγιάσας ἐκαθ-έσθη καὶ τὸν γόμον κατέθετο καὶ τὸν Θάνατον οἰκτρῶςἀνεκαλεῖτο λέγων· ”ὦ Θάνατε”. αὐτίκα γοῦν ὁ Θάνατοςἔφθασε καὶ πρὸς αὐτὸν ἔφησε· „τίνος χάριν ἐκάλεσάς με;“λέγει πρὸς αὐτὸν ὁ ἀνήρ· ”ἵνα τὸν γόμον ἀπὸ τῆς γῆςσυνεξάρῃς μοι.” ὁ μῦθος δηλοῖ, ὅτι πάντες ἄνθρωποι φιλόζωοι τυγχά-νουσιν, εἰ καὶ θλίψεσι καὶ ἀνάγκαις συνέχονται.{ΧΕΛΙΔΩΝ ΚΑΙ ΚΟΡΑΞ} χελιδὼν καὶ κόραξ περὶ κάλλους ἀλλήλοις ἐμάχοντο.φησὶν οὖν ὁ κόραξ τῇ χελιδόνι· „τὸ σὸν κάλλος ἐν μόνῳτῷ ἔαρι καταφαίνεται, ἐν δὲ τῷ τοῦ χειμῶνος καιρῷ οὐδύναται πρὸς τὸ ψῦχος ἀντισχεῖν, τὸ δὲ ἐμὸν σῶμα καὶτῷ κρύει τοῦ χειμῶνος καὶ τῷ καύσωνι τοῦ θέρους γεν-ναίως ἀνθίσταται.“ ὁ μῦθος δηλοῖ, ὡς ὑγίεια καὶ ῥώμη σώματος κρείττωνκάλλους καὶ ὡραιότητος πέφυκεν.{ΠΟΤΑΜΟΙ ΚΑΙ ΘΑΛΑΣΣΑ} ποταμοὶ συνῆλθον ἐπὶ τὸ αὐτὸ καὶ τὴν θάλασσαν κατῃ-τιῶντο λέγοντες αὐτῇ· ”διὰ τί ἡμᾶς εἰσερχομένους ἐντοῖς 〈σοῖς〉 ὕδασι καὶ ὑπάρχοντας ποτίμους καὶ γλυκεῖςἁλμυροὺς ἀπεργάζῃ καὶ ἀπότους;” ἡ δὲ θάλασσα ἰδοῦσα,ὅτι αὐτῆς καταμέμφονται, λέγει πρὸς αὐτούς· „μὴ ἔρχεσθεκαὶ μὴ γίνεσθε ἁλμυροί.“ οὗτος ὁ μῦθος παριστᾷ τοὺς ἀκαίρως αἰτιωμένους τινὰςκαὶ παρ' αὐτῶν μᾶλλον ὠφελουμένους.{ΓΑΛΗ} γαλῆ τις ἐν χαλκευτικῷ εἰσελήλυθεν ἐργαστηρίῳ κἀκεῖσεῥῖνον εὑροῦσα σιδηροῦν τοῦτον ἱκανῶς ἀνέλειχεν, ὥστετὴν ἑαυτῆς ἀποτρίβεσθαι γλῶτταν καὶ δεινῶς ἐκδαμάσασθαικαὶ ῥοὴν αἵματος ἀφιέναι. ἡ δὲ γαλῆ μᾶλλον ἐτέρπετο δο-κοῦσα δῆθεν τὸν σίδηρον καταβιβρώσκειν, ἕως ἡ αὐτῆςγλῶττα παντελῶς ἐκδεδαπάνητο. οὗτος ὁ μῦθος δηλοῖ, ὅτι πράττων τις ἔργον ἀλυσιτελὲςὡς ἐπωφελὲς μᾶλλον καὶ τούτῳ δυσαποσπάστως προσκεί-μενος ἐς ὕστερον ὑπ' αὐτοῦ μεγάλως καταλυμαίνεται.{ΘΗΡΕΥΤΗΣ ΚΑΙ ΛΥΚΟΣ} ἀνήρ τις θηρευτὴς λύκον θεασάμενος προσβάλλοντα τῇποίμνῃ καὶ πλεῖστα τῶν προβάτων, ὡς δυνατόν, διασπα-ράττοντα τοῦτον εὐμηχάνως θηρεύει καὶ τοὺς κύνας αὐτῷἐπαφίησι φθεγξάμενος [δὲ] πρὸς αὐτόν· ”ὦ δειλότατονθηρίον, ποῦ σου ἡ προλαβοῦσα ἰσχύς, ὅτι τοῖς κυσὶν ὅλωςἀντιστῆναι οὐκ ἠδυνήθης;” ὁ μῦθος δηλοῖ, ὡς τῶν ἀνθρώπων ἕκαστος ἐν τῇ ἰδίᾳτέχνῃ καθέστηκε δόκιμος.{ΑΛΕΚΤΟΡΕΣ} δύο ἀλέκτορες ἀλλήλοις ἐμάχοντο. καὶ ὁ μὲν εἷς ἡττη-θεὶς τόπῳ ἐν παραβύστῳ ἐκρύβη, ὁ δὲ ἕτερος τὴν νίκηνἀράμενος ἐφ' ὑψηλοῦ τινος ἕστηκε δωματίου τὰ μεγάλαφρυαττόμενος καὶ τῇ νίκῃ ἐγκαυχώμενος, ἕως ἀετὸς κα-ταπτὰς τοῦτον ἐκεῖθεν ἀνήρπασεν. ὁ μῦθος δηλοῖ, ὡς οὐ χρή τινα ἐπ' εὐτυχίᾳ καὶ δυνάμειμέγα φρονεῖν καὶ ἀφρόνως σοβαρεύεσθαι.{ΠΕΡΙΣΤΕΡΑ} περιστερά τις σφόδρα ἐδίψα καὶ ἐφ' ὕδατος ζήτησιν τῇ-δε κἀκεῖσε περιήρχετο. ἰδοῦσα δὲ ἔν τινι τοίχῳ ἐζωγραφη-μένην ὑδρίαν ἐδόκει ἀληθῶς ὁρᾶν ὕδατος σκεῦος μεστὸνκαὶ ἐλθοῦσα τοῦ πιεῖν τῷ τοίχῳ προσέκρουσε καὶ αὐτίκατοῦ ζῆν ἀπορρήγνυται. ὅτε δὲ πρὸς τελευταίαν ἐγγίσασαἀναπνοὴν ἦν, ἐν ἑαυτῇ ἔλεγεν ὅτι „δυστυχὴς ὄντως ἐγὼκαὶ ἀθλία, ἐφ' ᾧ ὕδατος γλιχομένη μὴ θανάτου ἐμνη-μόνευον.“ ὁ λόγος δηλοῖ, ὡς πολὺ κρείττων ἡ μακροθυμία τῆς ἀλο-γίστου σπουδῆς καὶ ταχυτῆτος.{ΚΟΡΑΞ ΚΑΙ ΠΟΙΜΗΝ} κόραξ ἀετὸν ἐθεάσατο ἄρνα τῆς ποίμνης ἀφαρπάζοντακαὶ ἠθέλησε δῆθεν τοῦτον ἐκμιμήσασθαι. ἰδὼν δὲ ἐν τῇποίμνῃ κριὸν ἐπειράθη τοῦτον ἁρπάσαι. τῶν δὲ ὀνύχωναὐτοῦ τῷ τοῦ κριοῦ συσχεθέντων ἐρίῳ φθάσας ὁ ποιμὴνκαὶ τοῦτον πλήξας ἀπέκτεινεν. ὁ λόγος δηλοῖ, ὡς ἀνίσχυρος ἀνὴρ τῷ δυνατωτέρῳ ἑαυτοῦἀφομοιοῦσθαι πειρώμενος οὐ μόνον ἀσθενὴς εἶναι καὶ ἀφε-λὴς ἀπελέγχεται, ἀλλὰ καὶ κακῶς ἐξ ἀφροσύνης ἀπο-θνῄσκει.{ΛΑΓΩΟΣ ΚΑΙ ΑΛΩΠΗΞ} λαγωός τις ἐδίψα καὶ ἐν φρέατι κατῆλθε τοῦ ὕδωρπιεῖν· ἀφ' οὗ καὶ ἡδέως πολὺ ἐπεπώκει. ὅτε δὲ ἐκεῖθενἀνελθεῖν ἔμελλεν, ἀμηχανίᾳ συνεσχέθη περὶ τὴν ἄνοδον καὶτὰ μέγιστα ἠθύμει. ἀλώπηξ δὲ ἐλθοῦσα κἀκεῖσε τοῦτονεὑροῦσα ἔφη πρὸς αὐτόν· ”μεγάλως ὄντως ἐσφάλης· πρό-τερον γὰρ ὤφειλες βουλεύσασθαι, πῶς ἔσται σοι τοῦ φρέατοςἀνελθεῖν καὶ εἶθ' οὕτως ἐν αὐτῷ κατελθεῖν.”