Χοηφóρoι
Episode 8
Title variantsΧοηφóρoι · Choephoroe · Libation Bearers · Choéphores · Choephores · Χοηφόροι
Author namesEschyle · Æschyle · Aeschylus · Aischylos · Αισχυλος
- Scientific editors
- Arthur Sidgwick
- Edition reference
- Aeschyli Tragoediae · Oxford · Clarendon Press · 1902
- CTS identifier
urn:cts:greekLit:tlg0085.tlg006.local001- Corpus release
- 2.2.0 · 2026-08-29
- Digital source
- View source ↗
Episode 8
Ὀρέστης
652παῖ παῖ, θύρας ἄκουσον ἑρκείας κτύπον.
653τίς ἔνδον, ὦ παῖ, παῖ, μάλ᾽ αὖθις, ἐν δόμοις;
655τρίτον τόδ᾽ ἐκπέραμα δωμάτων καλῶ,
656εἴπερ φιλόξεν᾽ ἐστὶν Αἰγίσθου διαί. φιλόξενός τις Αἰγίσθου βία Elmsley
Οἰκέτης
657εἶεν, ἀκούω: ποδαπὸς ὁ ξένος; πόθεν;
Ὀρέστης
658ἄγγελλε τοῖσι κυρίοισι δωμάτων,
659πρὸς οὕσπερ ἥκω καὶ φέρω καινοὺς λόγους.
660τάχυνε δ᾽, ὡς καὶ νυκτὸς ἅρμ᾽ ἐπείγεται
661σκοτεινόν, ὥρα ὥρα Robortello: ὧρα M: ὥραι m δ᾽ ἐμπόρους καθιέναι
662ἄγκυραν ἐν δόμοισι πανδόκοις ξένων.
663ἐξελθέτω τις δωμάτων τελεσφόρος
664γυνὴ τόπαρχος, τόπαρχος G: ταπαρχος (ό supra α scr. m) M ἄνδρα δ᾽ τ᾽ M εὐπρεπέστερον:
665αἰδὼς γὰρ ἐν λεχθεῖσιν οὐκ ἐπαργέμους
666λόγους τίθησιν: εἶπε θαρσήσας ἀνὴρ
667πρὸς ἄνδρα κἀσήμηνεν ἐμφανὲς τέκμαρ.
Κλυταιμηστρα
668ξένοι, λέγοιτ᾽ ἂν εἴ τι δεῖ: πάρεστι γὰρ
669ὁποῖάπερ δόμοισι τοῖσδ᾽ ἐπεικότα,
670καὶ θερμὰ λουτρὰ καὶ πόνων θελκτήριος θελκτήριος Ludwig: θελκτήπια M
671στρωμνή, δικαίων τ᾽ ὀμμάτων παρουσία.
672εἰ δ᾽ ἄλλο πρᾶξαι δεῖ τι βουλιώτερον,
673ἀνδρῶν τόδ᾽ ἐστὶν ἔργον, οἷς κοινώσομεν.
Ὀρέστης
674ξένος μέν εἰμι Δαυλιεὺς ἐκ Φωκέων:
675στείχοντα δ᾽ αὐτόφορτον οἰκείᾳ σαγῇ οἰκείᾳ σαγῇ Turnebus: οἰκίαις ἄγη M
676εἰς Ἄργος, ὥσπερ δεῦρ᾽ ἀπεζύγην πόδα, πόδα Dindorf: πόδας M
677ἀγνὼς πρὸς ἀγνῶτ᾽ εἶπε συμβαλὼν ἀνήρ,
678ἐξιστορήσας καὶ σαφηνίσας ὁδόν,
679Στροφίος ὁ Φωκεύς: πεύθομαι γὰρ ἐν λόγῳ:
680“ἐπείπερ ἄλλως, ὦ ξέν᾽, εἰς Ἄργος κίεις,
681πρὸς τοὺς τεκόντας πανδίκως μεμνημένος
682τεθνεῶτ᾽ Ὀρέστην εἰπέ, μηδαμῶς λάθῃ.
683εἴτ᾽ οὖν κομίζειν δόξα νικήσει φίλων,
684εἴτ᾽ οὖν μέτοικον, εἰς τὸ πᾶν ἀεὶ ξένον,
685θάπτειν, ἐφετμὰς τάσδε πόρθμευσον πάλιν.
686νῦν γὰρ λέβητος χαλκέου πλευρώματα
687σποδὸν κέκευθεν ἀνδρὸς εὖ κεκλαυμένου.”
688τοσαῦτ᾽ ἀκούσας εἶπον. εἰ δὲ τυγχάνω
689τοῖς κυρίοισι καὶ προσήκουσιν λέγων
690οὐκ οἶδα, τὸν τεκόντα δ᾽ εἰκὸς εἰδέναι.
Κλυταιμνήστρα
691οἲ ʼγώ, κατ᾽ ἄκρας εἶπας εἶπας Bamberger: ἐνπᾶσ᾽ M ὡς πορθούμεθα.
692ὦ δυσπάλαιστε τῶνδε δωμάτων Ἀρά,
693ὡς πόλλ᾽ ἐπωπᾷς, κἀκποδὼν εὖ κείμενα
694τόξοις πρόσωθεν εὐσκόποις χειρουμένη,
695φίλων ἀποψιλοῖς με τὴν παναθλίαν.
696καὶ νῦν Ὀρέστης, ἦν γὰρ εὐβούλως ἔχων,
697ἔξω κομίζων κομίζων e schol. Robortello: νομίζων M ὀλεθρίου πηλοῦ πόδα,—
698νῦν δ᾽ ἥπερ δ́ ἥπερ Scaliger: δήπερ M ἐν δόμοισι βακχείας καλῆς
699ἰατρὸς ἐλπὶς ἦν, προδοῦσαν ἔγγραφε. προδοῦσαν ἔγγραφε H. L. Ahrens: παροῦσαν ἐγγράφει M
Ὀρέστης
700ἐγὼ μὲν οὖν ξένοισιν ὧδ᾽ εὐδαίμοσιν
701κεδνῶν ἕκατι πραγμάτων ἂν ἤθελον
702γνωστὸς γενέσθαι καὶ ξενωθῆναι: τί γὰρ
703ξένου ξένοισίν ἐστιν εὐμενέστερον;
704πρὸς δυσσεβείας <δ᾽ δ᾽ add. Pauw> ἦν ἐμοὶ τόδ᾽ ἐν φρεσίν,
705τοιόνδε πρᾶγμα μὴ καρανῶσαι φίλοις,
706καταινέσαντα καὶ κατεξενωμένον.
Κλυταιμνήστρα
707οὔτοι κυρήσεις μεῖον ἀξίων ἀξίων Pauw: ἀξίως M σέθεν,
708οὐδ᾽ ἧσσον ἂν γένοιο δώμασιν φίλος.
709ἄλλος δ᾽ ὁμοίως ἦλθεν ἂν τάδ᾽ ἀγγελῶν.
710ἀλλ᾽ ἔσθ᾽ ὁ καιρὸς ἡμερεύοντας ξένους
711μακρᾶς κελεύθου τυγχάνειν τὰ πρόσφορα.
712ἄγ᾽ αὐτὸν εἰς ἀνδρῶνας εὐξένους δόμων,
713ὀπισθόπους τε τε] δὲ M τόνδε καὶ ξυνέμπορον: ὀπισθόπουν ... τόνδε ... ξυνέμπορον Pauw: ὀπισθόπους ... τούσδε ... ξυνεμπόρους M
714κἀκεῖ κυρούντων δώμασιν τὰ πρόσφορα.
715αἰνῶ δὲ πράσσειν ὡς ὑπευθύνῳ ὑπευθύνῳ Turnebus: ἐπευθύνῳ M τάδε.
716ἡμεῖς δὲ ταῦτα τοῖς κρατοῦσι δωμάτων
717κοινώσομέν τε κοὐ σπανίζοντες φίλων
718βουλευσόμεσθα βουλευσόμεσθα Stephanus: βουλευόμεθα M τῆσδε συμφορᾶς πέρι.
Anapests 1
Χορός
719εἶεν, φίλιαι δμωίδες οἴκων,
720πότε δὴ στομάτων
721δείξομεν ἰσχὺν ἐπ᾽ Ὀρέστῃ;
722ὦ πότνια χθὼν καὶ πότνι᾽ ἀκτὴ
723χώματος, ἣ νῦν ἐπὶ ναυάρχῳ
724σώματι κεῖσαι τῷ βασιλείῳ,
725νῦν ἐπάκουσον, νῦν ἐπάρηξον:
726νῦν γὰρ ἀκμάζει Πειθὼ δολίαν δολίαν Pauw: δολία M
727ξυγκαταβῆναι, χθόνιον δ᾽ Ἑρμῆν Ε᾽ρμῆν Turnebus: ἑρμῆα M
728[καὶ τὸν νύχιον καὶ τὸν νύχιον seclusit Hermann] τοῖσδ᾽ ἐφοδεῦσαι
729ξιφοδηλήτοισιν ἀγῶσιν.
730ἔοικεν ἁνὴρ ἁνὴρ Proson: ἀνὴρ M ὁ ξένος τεύχειν κακόν:
731τροφὸν δ᾽ Ὀρέστου τήνδ᾽ ὁρῶ κεκλαυμένην.
732ποῖ δὴ πατεῖς, Κίλισσα, δωμάτων πύλας;
733λύπη δ᾽ ἄμισθός ἐστί σοι ξυνέμπορος;
Τροφος
734Αἴγισθον ἡ κρατοῦσα τοῖς ξένοις τοῖς ξίνοις Pauw: τοὺς ξένους M καλεῖν
735ὅπως τάχιστ᾽ ἄνωγεν, ὡς σαφέστερον
736ἀνὴρ ἀπ᾽ ἀνδρὸς τὴν νεάγγελτον φάτιν
737ἐλθὼν πύθηται τήνδε, πρὸς μὲν οἰκέτας
738†θέτο σκυθρωπῶν θέτο σκυθρωπῶν] θέτο σκυθρωπὸν M: θετοσκυθρωπὸν Erfurdt: θετοσκυθρωπῶν Conington: θέτο σκυθρωπῶν Victorius: fort. sub θέτο latet adiect. cum γέλων constructus, vel adverb. ἐντὸς ὀμμάτων γέλων
739κεύθουσ᾽ ἐπ᾽ ἔργοις διαπεπραγμένοις καλῶς
740κείνῃ, κείνη M δόμοις δὲ τοῖσδε παγκάκως ἔχειν,
741φήμης ὕφ᾽ ἧς ἤγγειλαν οἱ ξένοι τορῶς.
742ἦ δὴ κλύων ἐκεῖνος ἐκεῖνος Robortello: ἐκεῖνον M εὐφρανεῖ νόον,
743εὖτ᾽ ἂν πύθηται μῦθον. ὦ τάλαιν᾽ ἐγώ:
744ὥς μοι τὰ μὲν παλαιὰ συγκεκραμένα
745ἄλγη δύσοιστα τοῖσδ᾽ ἐν Ἀτρέως δόμοις
746τυχόντ᾽ ἐμὴν ἤλγυνεν ἐν στέρνοις φρένα.
747ἀλλ᾽ οὔτι πω τοιόνδε πῆμ᾽ ἠνεσχόμην. ἠνεσχόμην Butler: ἀνεσχόμην M
748τὰ μὲν γὰρ ἄλλα τλημόνως ἤντλουν κακά:
749φίλον δ᾽ Ὀρέστην, τῆς ἐμῆς ψυχῆς τριβήν,
750ὃν ἐξέθρεψα μητρόθεν δεδεγμένη,—
751κἀκ κἀκ Portus: καὶ M νυκτιπλάγκτων ὀρθίων κελευμάτων
752καὶ πολλὰ καὶ μοχθήρ᾽ ἀνωφέλητ᾽ ἐμοὶ
753τλάσῃ:—τὸ μὴ φρονοῦν γὰρ ὡσπερεὶ βοτὸν
754τρέφειν ἀνάγκη, πῶς γὰρ οὔ; τρόπῳ φρενός:
755οὐ γάρ τι φωνεῖ παῖς ἔτ᾽ ὢν ἐν σπαργάνοις,
756εἰ εἰ Stanley: ἢ M λιμός, ἢ δίψη τις, ἢ λιψουρία
757ἔχει: νέα δὲ νηδὺς αὐτάρκης τέκνων.
758τούτων πρόμαντις οὖσα, πολλὰ δ᾽, οἴομαι,
759ψευσθεῖσα παιδὸς σπαργάνων φαιδρύντρια,
760γναφεὺς τροφεύς τροφεύς Robortello: στροφεύς M τε ταὐτὸν εἰχέτην τέλος.
761ἐγὼ διπλᾶς δὲ τάσδε χειρωναξίας
762ἔχουσ᾽ Ὀρέστην ἐξεδεξάμην πατρί: πατρί M: ός suprascr. m
763τεθνηκότος δὲ νῦν τάλαινα πεύθομαι.
764στείχω στείχων M δ᾽ ἐπ᾽ ἄνδρα τῶνδε λυμαντήριον
765οἴκων, θέλων δὲ τόνδε πεύσεται λόγον. τόνδε ... λόγον Blomfield: τῶνδε ... λόγων M
Χορός
766πῶς οὖν κελεύει νιν μολεῖν ἐσταλμένον;
Τροφός
767ἦ πῶς; ἦ πῶς;] ἦ Wellauer: ἢ M: fort. ὅπως; Valckenär λέγ᾽ αὖθις, ὡς μάθω σαφέστερον.
Χορός
768εἰ εἰ Turnebus: ἢ M ξὺν λοχίταις εἴτε καὶ μονοστιβῆ.
Τροφός
769ἄγειν κελεύει δορυφόρους ὀπάονας.
Χορός
770μή νυν σὺ ταῦτ᾽ ἄγγελλε δεσπότου στύγει:
771ἀλλ᾽ αὐτὸν ἐλθεῖν, ὡς ἀδειμάντως κλύῃ,
772ἄνωχθ᾽ ὅσον τάχιστα γηθούσῃ γηθούσῃ Pauw: γαθούσῃ Turnebus: τάχιστ᾽ ἀγαθούσῃ M φρενί.
773ἐν ἀγγέλῳ γὰρ κυπτὸς ὀρθοῦται ὀρθοῦται λόγος (auctore Musgravio) Porson: ὀρθούσῃ φρενί (e 772) M λόγος.
Τροφός
774ἀλλ᾽ ἦ φρονεῖς εὖ τοῖσι νῦν ἠγγελμένοις;
Χορός
775ἀλλ᾽ εἰ τροπαίαν Ζεὺς κακῶν θήσει ποτέ.
Τροφός
776καὶ πῶς; Ὀρέστης ἐλπὶς οἴχεται δόμων.
Χορός
777οὔπω: κακός γε μάντις ἂν γνοίη τάδε.
Τροφός
778τί φής; ἔχεις τι τῶν λελεγμένων δίχα;
Χορός
779ἄγγελλ᾽ ἄγγελλ᾽ Robortello; ἄγγελ᾽ M ἰοῦσα, πρᾶσσε τἀπεσταλμένα.
780μέλει θεοῖσιν ὧνπερ ἂν μέλῃ μέλει ... μέλῃ Turnebus: μέλλει ... μέλλῃ M πέρι.
Τροφός
781ἀλλ᾽ εἶμι καὶ σοῖς ταῦτα πείσομαι λόγοις.
782γένοιτο δ᾽ ὡς ἄριστα σὺν θεῶν δόσει.