Εὐμενίδες

Ευμενιδες: Απιστοφανους Γραμματικου Υποφεσις

Ὀρέστης ἐν Δελφοῖς περιεχόμενος ὑπὸ τῶν Ἐρινύων βουλῇ Ἀπόλλωνος παρεγένετο εἰς Ἀθήνας εἰς τὸ ἱερὸν τῆς Ἀθηνᾶς: ἧς βουλῇ νικήσας κατῆλθεν εἰς Ἄργος. τὰς δὲ Ἐρινύας πραΰνας πραΰνας] πραΰνασα Hermann (auctore Harpokratione s. voce Εὐμενίδες: vid. ad 1026) προσηγόρευσεν Εὐμενίδας. παρ᾽ οὐδετέρῳ κεῖται ῃ μυθοποιία.

Τὰ τοῦ δράματος πρόσωπα:

Πυθιὰς προφῆτις

Ἀπόλλων

Ὀρέστης

Κλυταιμήστρας κλυταιμήστρας (ν postea inserto m1 m εἴδωλον

χορὸς Εὐμενίδων

Αθηνᾶ

προπομποί

αργυμεντυμ] 3 πραΰνας] πραΰνασα ηερμανν ʽαυξτορε ηαρποκρατιονε ς. ϝοξε Εὐμενίδες: ϝιδ. αδ 1026ʼ

δραματις περσοναε] κλυταιμήστρας ʽν ποστεα ινσερτο μ1ʼμ̓

Episode 2

Πυθιας

1Πρῶτον μὲν εὐχῇ τῇδε πρεσβεύω θεῶν

2τὴν πρωτόμαντιν Γαῖαν: ἐκ δὲ τῆς Θέμιν,

3ἣ δὴ τὸ μητρὸς δευτέρα τόδ᾽ ἕζετο

4μαντεῖον, ὡς λόγος τις: ἐν δὲ τῷ τρίτῳ

5λάχει, θελούσης, οὐδὲ πρὸς βίαν τινός,

6Τιτανὶς ἄλλη παῖς Χθονὸς καθέζετο,

7Φοίβη: δίδωσι δίδωσιν M δ᾽ ἣ γενέθλιον δόσιν

8Φοίβῳ: τὸ Φοίβης δ᾽ ὄνομ᾽ ἔχει παρώνυμον.

9λιπὼν δὲ λίμνην Δηλίαν τε χοιράδα,

10κέλσας ἐπ᾽ ἀκτὰς ναυπόρους τὰς Παλλάδος,

11ἐς τήνδε γαῖαν ἦλθε Παρνησοῦ θ᾽ Παρνησοῦ θ᾽ Robortello: παρ νησοῦσθ᾽ M ἕδρας.

12πέμπουσι δ᾽ αὐτὸν καὶ σεβίζουσιν μέγα

13κελευθοποιοὶ παῖδες Ἡφαίστου, χθόνα

14ἀνήμερον τιθέντες ἡμερωμένην.

15μολόντα δ᾽ αὐτὸν κάρτα τιμαλφεῖ λεώς,

16Δελφός τε χώρας τῆσδε πρυμνήτης ἄναξ.

17τέχνης δέ νιν Ζεὺς ἔνθεον κτίσας φρένα

18ἵζει τέταρτον τοῖσδε τοῖσδε Voss: τόνδε M μάντιν ἐν θρόνοις: θρόνοις Turnebus: χρόνοις codd.

19Διὸς προφήτης δ᾽ ἐστὶ ἐστὶν M Λοξίας πατρός.

20τούτους ἐν εὐχαῖς φροιμιάζομαι θεούς.

21Παλλὰς προναία δ᾽ ἐν λόγοις πρεσβεύεται.

22σέβω δὲ νύμφας, ἔνθα Κωρυκὶς πέτρα

23κοίλη, φίλορνις, δαιμόνων ἀναστροφή: ἀναστροφή scholium: ἀναστροφά M: ἀναστροφαί Fl Fa V

24Βρόμιος ἔχει τὸν χῶρον, οὐδ᾽ ἀμνημονῶ,

25ἐξ οὗτε Βάκχαις ἐστρατήγησεν θεός,

26λαγὼ δίκην Πενθεῖ καταρράψας μόρον:

27Πλειστοῦ Πλειστοῦ Turnebus: πλείστους codd. τε πηγὰς καὶ Ποσειδῶνος κράτος

28καλοῦσα καὶ τέλειον ὕψιστον Δία,

29ἔπειτα μάντις ἐς θρόνους καθιζάνω.

30καὶ νῦν τυχεῖν με τῶν πρὶν εἰσόδων μακρῷ

31ἄριστα δοῖεν: κεἰ παρ᾽ πάρ᾽ Abresch Ἑλλήνων τινές,

32ἴτων πάλῳ λαχόντες, ὡς νομίζεται.

33μαντεύομαι γὰρ ὡς ἂν ἡγῆται θεός.

34ἦ δεινὰ λέξαι, δεινὰ δ᾽ ὀφθαλμοῖς δρακεῖν,

35πάλιν μ᾽ ἔπεμψεν ἐκ δόμων τῶν Λοξίου,

36ὡς μήτε σωκεῖν μήτε μ᾽ ἀκταίνειν βάσιν: στάσιν M, γρ. βάσιν m

37τρέχω δὲ χερσίν, οὐ ποδωκείᾳ οὐ ποδωκείᾳ Fl: οὔπω δοκίαι mutatum in οὐ ποδωκίαι M σκελῶν.

38δείσασα γὰρ γραῦς οὐδέν, ἀντίπαις μὲν οὖν.

39ἐγὼ μὲν ἕρπω πρὸς πολυστεφῆ μυχόν:

40ὁρῶ δ᾽ ἐπ᾽ ὀμφαλῷ μὲν ἄνδρα θεομυσῆ θεομυσῆι M

41ἕδραν ἔχοντα ἔχοντα Fl Fa V: ἔχοντι M προστρόπαιον, αἵματι

42στάζοντα χεῖρας καὶ νεοσπαδὲς ξίφος

43ἔχοντ᾽ ἐλαίας θ᾽ ὑψιγέννητον κλάδον,

44λήνει μεγίστῳ σωφρόνως ἐστεμμένον,

45ἀργῆτι μαλλῷ: τῇδε γὰρ τρανῶς ἐρῶ.

46πρόσθεν δὲ τἀνδρὸς δὲ τἀνδρὸς Fl V: δέ τ᾽ ἀνδρὸς M τοῦδε θαυμαστὸς λόχος λόχος Fl V: λέχος M

47εὕδει γυναικῶν ἐν θρόνοισιν ἥμενος.

48οὔτοι γυναῖκας, ἀλλὰ Γοργόνας λέγω,

49οὐδ᾽ αὖτε Γοργείοισιν εἰκάσω τύποις.

50εἶδόν ποτ᾽ ἤδη Φινέως γεγραμμένας

51δεῖπνον φερούσας: ἄπτεροί γε μὴν ἰδεῖν

52αὗται, μέλαιναι δ᾽ ἐς τὸ πᾶν βδελύκτροποι:

53ῥέγκουσι δ᾽ οὐ πλατοῖσι πλατοῖσι Elmsley: πλαστοῖσι codd. φυσιάμασιν:

54ἐκ δ᾽ ὀμμάτων λείβουσι δυσφιλῆ λίβα: λίβα Burges: δία M

55καὶ κόσμος οὔτε πρὸς θεῶν ἀγάλματα

56φέρειν δίκαιος οὔτ᾽ ἐς ἀνθρώπων στέγας.

57τὸ φῦλον οὐκ ὄπωπα τῆσδ᾽ ὁμιλίας

58οὐδ᾽ ἥτις αἶα τοῦτ᾽ ἐπεύχεται γένος

59τρέφουσ᾽ ἀνατὶ μὴ μεταστένειν πόνον. πόνον ex schol. Arnald: πόνων codd.

60τἀντεῦθεν ἤδη τῶνδε δεσπότῃ δόμων

61αὐτῷ μελέσθω Λοξίᾳ μεγασθενεῖ.

62ἰατρόμαντις δ᾽ ἐστὶ καὶ τερασκόπος

63καὶ τοῖσιν ἄλλοις δωμάτων καθάρσιος.

Ἀπολλων

64οὔτοι προδώσω: διὰ τέλους δέ σοι φύλαξ

65ἐγγὺς παρεστὼς καὶ πρόσω δ᾽ ἀποστατῶν

66ἐχθροῖσι τοῖς σοῖς οὐ γενήσομαι πέπων.

67καὶ νῦν ἁλούσας τάσδε τὰς μάργους ὁρᾷς:

68ὕπνῳ πεσοῦσαι πεσοῦσαι] fortasse παρεῖνται Wecklein δ᾽ αἱ κατάπτυστοι κόραι,

69γραῖαι παλαιαὶ παῖδες, αἷς οὐ μίγνυται

70θεῶν τις οὐδ᾽ ἄνθρωπος οὐδὲ θήρ ποτε:

71κακῶν δ᾽ ἕκατι κἀγένοντ᾽, ἐπεὶ κακὸν

72σκότον νέμονται Τάρταρόν θ᾽ ὑπὸ χθονός,

73μισήματ᾽ ἀνδρῶν καὶ θεῶν Ὀλυμπίων.

74ὅμως δὲ φεῦγε μηδὲ μαλθακὸς γένῃ.

75ἐλῶσι γάρ σε καὶ δι᾽ ἠπείρου μακρᾶς

76†βιβῶντ᾽ ἀν᾽ βιβῶντ᾽ ἀν᾽ Stephanus: βεβῶντ᾽ ἂν M totum versum secludit Bothe, fortasse recte ἀεὶ† τὴν πλανοστιβῆ χθόνα

77ὑπέρ τε πόντον πόντον Turnebus: πόντου codd. καὶ περιρρύτας πόλεις.

78καὶ μὴ πρόκαμνε τόνδε βουκολούμενος

79πόνον: μολὼν δὲ Παλλάδος παλλάδος ad finem v. traiectum M, restituendum indicat (A et B suprascr.) m ποτὶ πτόλιν

80ἵζου παλαιὸν ἄγκαθεν λαβὼν βρέτας.

81κἀκεῖ δικαστὰς τῶνδε καὶ θελκτηρίους

82μύθους ἔχοντες μηχανὰς εὑρήσομεν,

83ὥστ᾽ ἐς τὸ πᾶν σε τῶνδ᾽ ἀπαλλάξαι πόνων.

84καὶ γὰρ κτανεῖν σ᾽ ἔπεισα μητρῷον δέμας.

Ὀρεστης

85ἄναξ Ἄπολλον, οἶσθα μὲν τὸ μὴ ᾽δικεῖν:

86ἐπεὶ δ᾽ ἐπίστᾳ, καὶ τὸ μὴ ᾽μελεῖν μάθε.

87σθένος δὲ ποιεῖν εὖ φερέγγυον τὸ σόν.

Ἀπόλλων

88μέμνησο, μὴ φόβος σὲ νικάτω φρένας.

89σὺ δ᾽, αὐτάδελφον αἷμα καὶ κοινοῦ πατρός, πατρός] πρς cum signo contract. M

90Ἑρμῆ, φύλασσε: κάρτα δ᾽ ὢν ἐπώνυμος

91πομπαῖος ἴσθι, τόνδε ποιμαίνων ἐμὸν

92ἱκέτην. σέβει τοι Ζεὺς τόδ᾽ ἐκνόμων σέβας,

93ὁρμώμενον βροτοῖσιν εὐπόμπῳ τύχῃ.

Κλυταιμηστρας Ειδωλον

94εὕδοιτ᾽ ἄν, ὠή, καὶ καθευδουσῶν τί δεῖ;

95ἐγὼ δ᾽ ὑφ᾽ ὑμῶν ὧδ᾽ ἀπητιμασμένη

96ἄλλοισιν ἐν νεκροῖσιν, ὧν ὧν ex schol. Tyrwhitt: ὡς codd. μὲν ἔκτανον

97ὄνειδος ἐν φθιτοῖσιν οὐκ ἐκλείπεται,

98αἰσχρῶς δ᾽ ἀλῶμαι: προυννέπω δ᾽ ὑμῖν ὅτι

99ἔχω μεγίστην αἰτίαν κείνων ὕπο:

100παθοῦσα δ᾽ οὕτω δεινὰ πρὸς τῶν φιλτάτων,

101οὐδεὶς ὑπέρ μου δαιμόνων μηνίεται,

102κατασφαγείσης πρὸς χερῶν μητροκτόνων.

103ὁρᾶτε ὁρᾶτε Hermann: ὅρα δὲ codd. καρδίας ὅθεν Hermann: καρδία (mutatum in καρδίαι) σέθεν M πληγὰς τάσδε καρδίας ὅθεν.

104εὕδουσα γὰρ φρὴν ὄμμασιν λαμπρύνεται,

105ἐν ἡμέρᾳ δὲ μοῖρ᾽ ἀπρόσκοπος μοῖρ᾽ ἀπρόσκοπος ex schol. Turnebus: μοῖρα πρόσκοπος codd. βροτῶν.

106ἦ πολλὰ μὲν δὴ τῶν ἐμῶν ἐλείξατε,

107χοάς τ᾽ ἀοίνους, νηφάλια νηφάλια Robortello: νιφάλια codd. μειλίγματα,

108καὶ νυκτίσεμνα νυκτίσεμνα Turnebus: νυκτὸσεμνὰ (ut videtur) mutatum in νυκτὶ σεμνὰ M δεῖπν᾽ ἐπ᾽ ἐσχάρᾳ πυρὸς

109ἔθυον, ὥραν οὐδενὸς κοινὴν θεῶν.

110καὶ πάντα ταῦτα λὰξ ὁρῶ πατούμενα.

111ὁ δ᾽ ἐξαλύξας οἴχεται νεβροῦ δίκην,

112καὶ ταῦτα κούφως ἐκ μέσων ἀρκυστάτων ἀρκυστάτων Turnebus: ἀρκυσμάτων codd.

113ὤρουσεν ὑμῖν ἐγκατιλλώψας ἐγκατιλλώψας Turnebus: ἐκκατιλλώψας M μέγα.

114ἀκούσαθ᾽ ὡς ἔλεξα τῆς ἐμῆς περὶ

115ψυχῆς, φρονήσατ᾽, ὦ κατὰ χθονὸς θεαί.

116ὄναρ γὰρ ὑμᾶς νῦν Κλυταιμήστρα κλυταιμνήστρα M καλῶ.

Χορος

117ʽμ̔υγμός.ʼ

Κλυταιμήστρας Εἴδωλον

118μύζοιτ᾽ ἄν, ἁνὴρ δ᾽ οἴχεται φεύγων πρόσω:

119φίλοι γάρ εἰσιν οὐκ ἐμοῖς προσεικότες. φίλοι ... προσεικότες Weil: φίλοις ... προσίκτορες codd.

Χορός

120ʽμ̔υγμός.ʼ

Κλυταιμήστρας Εἴδωλον

121ἄγαν ὑπνώσσεις κοὐ κατοικτίζεις πάθος:

122φονεὺς δ᾽ Ὀρέστης τῆσδε μητρὸς οἴχεται.

Χορός

123ʽὡ̓γμός.ʼin M omissa supplevit m

Κλυταιμήστρας Εἴδωλον

124ὤζεις, ὑπνώσσεις: οὐκ ἀναστήσει τάχος;

125τί σοι πέπρωται πέπρωται Bentley: πέπρακται codd. πρᾶγμα πλὴν τεύχειν κακά;

Χορός

126ʽὡ̓γμός.ʼ

Κλυταιμήστρας Εἴδωλον

127ὕπνος πόνος τε κύριοι συνωμόται

128δεινῆς δρακαίνης ἐξεκήραναν μένος.

Χορός

129ʽμ̔υγμὸς διπλοῦς ὀξύς.ʼ

130λαβὲ λαβὲ λαβὲ λαβέ, φράζου.

Κλυταιμήστρας Εἴδωλον

131ὄναρ διώκεις θῆρα, κλαγγαίνεις δ᾽ ἅπερ

132κύων μέριμναν οὔποτ᾽ ἐκλείπων ἐκλείπων Blomfield: ἐκλιπὼν codd. πόνου.

133τί δρᾷς; ἀνίστω, μή σε νικάτω πόνος,

134μηδ᾽ ἀγνοήσῃς πῆμα μαλθαχθεῖσ᾽ ὕπνῳ.

135ἄλγησον ἧπαρ ἐνδίκοις ὀνείδεσιν: ὀνείδεσιν recc.: ὀνείδεσσιν M

136τοῖς σώφροσιν γὰρ ἀντίκεντρα γίγνεται.

137σὺ δ᾽ σὺ δ᾽ Pearson: οὐδ᾽ codd. αἱματηρὸν πνεῦμ᾽ ἐπουρίσασα τῷ,

138ἀτμῷ κατισχναίνουσα, κατισχναίνουσα Robortello: κατισχαίνουσα codd. νηδύος πυρί,

139ἕπου, μάραινε δευτέροις διώγμασιν.

Χορός

140ἔγειρ᾽, ἔγειρε καὶ σὺ τήνδ᾽, ἐγὼ δὲ σέ.

141εὕδεις; ἀνίστω, κἀπολακτίσασ᾽ ὕπνον,

142ἰδώμεθ᾽ ἰδώμεθ᾽ Turnebus: εἰδώμεθ᾽ codd. εἴ τι τοῦδε φροιμίου ματᾷ.

Choral 3

Episode 4

Ἀπόλλων

178ἔξω, κελεύω, τῶνδε δωμάτων τάχος

180χωρεῖτ᾽, ἀπαλλάσσεσθε μαντικῶν μυχῶν,

181μὴ καὶ λαβοῦσα πτηνὸν ἀργηστὴν ὄφιν,

182χρυσηλάτου θώμιγγος ἐξορμώμενον,

183ἀνῇς ὑπ᾽ ἄλγους μέλαν᾽ μέλαν᾽] μέλαν M ἀπ᾽ ἀνθρώπων ἀνθρώπων] ἀνων (signo contractionis supra scr.) M ἀφρόν,

184ἐμοῦσα θρόμβους οὓς ἀφείλκυσας φόνου.

185οὔτοι δόμοισι τοῖσδε χρίμπτεσθαι πρέπει:

186ἀλλ᾽ οὗ οὗ Turnebus: οὐ M καρανιστῆρες καρανιστῆρες Stanley: καρανηστῆρες M ὀφθαλμω...ρύχοι (rasura inter ω et ρ) M ὀφθαλμωρύχοι

187δίκαι σφαγαί τε σπέρματός τ᾽ ἀποφθοραὶ

188παίδων †κακοῦται κακοῦται corruptum χλοῦνις, ἠδ᾽ ἀκρωνία,fort. τε κουρὰ Hartung

189λευσμός λευσμός Casaubon: λευσμόν codd. τε, καὶ μύζουσιν οἰκτισμὸν πολὺν

190ὑπὸ ῥάχιν ὑπὸ ῥάχιν Aldina: ὑπορράχιν (ὸ mutatum in ο) M παγέντες. ἆρ᾽ ἀκούετε

191οἵας ἑορτῆς ἔστ᾽ ἀπόπτυστοι θεοῖς

192στέργηθρ᾽ ἔχουσαι; πᾶς δ᾽ ὑφηγεῖται τρόπος

193μορφῆς. λέοντος ἄντρον αἱματορρόφου

194οἰκεῖν τοιαύτας εἰκός, οὐ χρηστηρίοις

195ἐν τοῖσδε Πυθίοισι Πυθίοισι Martin: πλησίοις M: πλησίοισι recc. τρίβεσθαι μύσος.

196χωρεῖτ᾽ ἄνευ βοτῆρος αἰπολούμεναι.

197ποίμνης τοιαύτης δ᾽ οὔτις εὐφιλὴς θεῶν.

Χορός

198ἄναξ Ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει.

199αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλει,

200ἀλλ᾽ εἷς εἷς Canter: εἰς codd. τὸ πᾶν ἔπραξας ὢν ὢν Wakefield: ὡς codd. παναίτιος.

Ἀπόλλων

201πῶς δή; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.

Χορός

202ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.

Ἀπόλλων

203ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς πατρὸς] πρς (contract. pro πατρὸς ut saepe) M πρᾶξαι. πρᾶξαι Bigot: πέμψαι codd. τί τί Fl: τι M μήν;

Χορός

204κἄπειθ᾽ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ δέκτωρ in margine m: δ᾽ ἕκτωρ M νέου.

Ἀπόλλων

205καὶ προστραπέσθαι τούσδ᾽ ἐπέστελλον δόμους.

Χορός

206καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς;

Ἀπόλλων

207οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν.

Χορός

208ἀλλ᾽ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.

Ἀπόλλων

209τίς ἥδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.

Χορός

210τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.

Ἀπόλλων

211τί γάρ; γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ;

Χορός Χο. add. Robortello

212οὐκ ἂν γένοιθ᾽ ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.

Ἀπόλλων

213ἦ κάρτ᾽ ἄτιμα, καὶ παρ᾽ οὐδὲν εἰργάσω εἰργάσω Wordsworth: ἠρκέσω codd.

214Ἥρας τελείας καὶ Διὸς πιστώματα.

215Κύπρις δ᾽ ἄτιμος τῷδ᾽ ἀπέρριπται λόγῳ,

216ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται γίνεται codd. τὰ φίλτατα.

217εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μόρσιμος μόρσιμος Fa: μόρσιμοι M

218ὅρκου ᾽στὶ μείζων τῇ δίκῃ φρουρουμένη.

219εἰ εἰ Canter: ἦ M τοῖσιν οὖν κτείνουσιν ἀλλήλους χαλᾷς

220τὸ μὴ τίνεσθαι τίνεσθαι Meineke: γενέσθαι codd. μηδ᾽ ἐποπτεύειν κότῳ,

221οὔ φημ᾽ Ὀρέστην σ᾽ σ᾽ Robortello: γ᾽ M ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν.

222τὰ μὲν γὰρ οἶδα κάρτα σ᾽ ἐνθυμουμένην,

223τὰ δ᾽ ἐμφανῶς πράσσουσαν ἡσυχαιτέραν.

224δίκας δὲ Παλλὰς δὲ Παλλὰς Sophianus: δ᾽ ἐπάλλας M τῶνδ᾽ ἐποπτεύσει θεά.

Χορός

225τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω λίπω Porson: λείπω codd. ποτέ.

Ἀπόλλων

226σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέω πλέω Auratus: πλέον codd. τίθου.

Χορός

227τιμὰς σὺ μὴ ξύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.

Ἀπόλλων

228οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.

Χορός

229μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγει:

230ἐγὼ δ᾽, ἄγει ἄγει Fl V: ἄγειν M γὰρ αἷμα μητρῷον, μητρῷον Fl V: μητρώων M δίκας

231μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ. κἀκκυνηγετῶ Erfurdt: κἀκκυνηγέτης M

Ἀπόλλων

232ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι:

233δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖς πέλει

234τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφ᾽ ἑκών.

Ὀρέστης

235ἄνασσ᾽ Ἀθάνα, Λοξίου κελεύσμασιν

236ἥκω, δέχου δὲ πρευμενῶς ἀλάστορα,

237οὐ προστρόπαιον οὐδ᾽ ἀφοίβαντον χέρα,

238ἀλλ᾽ ἀμβλὺν ἤδη προστετριμμένονfortasse ἀμβλὺς ... προστετριμμένος Prien τε πρὸς

239ἄλλοισιν οἴκοις καὶ πορεύμασιν πορεύμασιν Porson: πορεύμασι codd. βροτῶν.

240ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν,

241σῴζων ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους,

242πρόσειμι δῶμα καὶ βρέτας τὸ σόν, θεά.

243αὐτοῦ φυλάσσων ἀμμενῶ ἀμμενῶ Dindorf: ἀναμένω codd. τέλος δίκης.

Χορός

244εἶεν: τόδ᾽ ἐστὶ τἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ.

245ἕπου δὲ μηνυτῆρος ἀφθέγκτου φραδαῖς.

246τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρὸν νεβρὸν Victorius: νεκρὸν codd.

247πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμὸν ἐκματεύομεν. ἐκματεύομεν Dindorf: ἐκμαστεύομεν codd. plerique

248πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι φυσιᾷ

249σπλάγχνον: χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος,

250ὑπέρ τε πόντον ἀπτέροις ποτήμασιν ποτήμασιν Dindorf: πωτήμασιν codd.

251ἦλθον διώκουσ᾽, οὐδὲν ὑστέρα νεώς.

252καὶ νῦν ὅδ᾽ ἐνθάδ᾽ ἐστί που καταπτακών.

253ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προσγελᾷ.

Choral 5

Χορός

299οὔτοι σ᾽ Ἀπόλλων οὐδ᾽ Ἀθηναίας σθένος

300ῥύσαιτ᾽ ἂν ὥστε μὴ οὐ παρημελημένον

301ἔρρειν, τὸ χαίρειν μὴ μαθόνθ᾽ ὅπου φρενῶν,

302ἀναίματον βόσκημα δαιμόνων, σκιάν. σκιάν Heath: σκιά codd. incerta emendatio

303οὐδ᾽ ἀντιφωνεῖς, ἀλλ᾽ ἀποπτύεις λόγους,

304ἐμοὶ τραφείς τε καὶ καθιερωμένος;; add. Hermann

305καὶ ζῶν με δαίσεις οὐδὲ πρὸς βωμῷ σφαγείς:

306ὕμνον δ᾽ ἀκούσει τόνδε δέσμιον σέθεν.

Episode 6

Αθηνα

397πρόσωθεν ἐξήκουσα κληδόνος βοὴν

398ἀπὸ Σκαμάνδρου γῆν καταφθατουμένη, γῆν καταφθατουμένη Stanley: τὴν καταφθατουμένην codd.

399ἣν δῆτ᾽ Ἀχαιῶν ἄκτορές τε καὶ πρόμοι,

400τῶν αἰχμαλώτων χρημάτων λάχος μέγα,

401ἔνειμαν αὐτόπρεμνον ἐς τὸ πᾶν ἐμοί,

402ἐξαίρετον δώρημα Θησέως τόκοις:

403ἔνθεν διώκουσ᾽ ἦλθον ἄτρυτον πόδα,

404πτερῶν ἄτερ ῥοιβδοῦσα κόλπον αἰγίδος,

405πώλοις ἀκμαίοις τόνδ᾽ ἐπιζεύξασ᾽ ὄχον.

406καινὴν καινὴν Canter: καὶ νῦν codd. δ᾽ ὁρῶσα τήνδ᾽ ὁμιλίαν χθονὸς

407ταρβῶ μὲν οὐδέν, θαῦμα δ᾽ ὄμμασιν πάρα.

408τίνες ποτ᾽ ἐστέ; πᾶσι δ᾽ ἐς κοινὸν λέγω:

409βρέτας τε τοὐμὸν τῷδ᾽ ἐφημένῳ ξένῳ,

410ὑμᾶς θ᾽ ὁμοίας οὐδενὶ σπαρτῶν γένει,

411οὔτ᾽ ἐν θεαῖσι πρὸς θεῶν ὁρωμένας ὁρωμένας Stanley: ὁρωμέναις codd.

412οὔτ᾽ οὖν βροτείοις ἐμφερεῖς μορφώμασι.

413λέγειν δ᾽ ἄμομφον ἄμομφον Robortello: ἄμορφον codd. ὄντα τοὺς πέλας κακῶς

414πρόσω δικαίων ἠδ᾽ ἀποστατεῖ θέμις.

Χορός

415πεύσει τὰ πάντα συντόμως, Διὸς κόρη.

416ἡμεῖς γάρ ἐσμεν Νυκτὸς αἰανῆς αἰανῆς recc.: αἰανῆ M τέκνα.

417Ἀραὶ ἀραὶ Fl V: ἀρὰ M δ᾽ ἐν οἴκοις γῆς ὑπαὶ κεκλήμεθα.

Ἀθηνᾶ

418γένος μὲν οἶδα κληδόνας τ᾽ ἐπωνύμους.

Χορός

419τιμάς γε μὲν δὴ τὰς ἐμὰς πεύσει τάχα.

Ἀθηνᾶ

420μάθοιμ᾽ ἄν, εἰ λέγοι τις ἐμφανῆ λόγον.

Χορός

421βροτοκτονοῦντας βροτοκτονοῦντας] αὐτοκτονοῦντας Davies ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.

Ἀθηνᾶ

422καὶ τῷ κτανόντι ποῦ τὸ ποῦ τὸ Arnald: τοῦτο codd. τέρμα τῆς φυγῆς; φυγῆς Scaliger: σφαγῆς codd.

Χορός

423ὅπου τὸ χαίρειν μηδαμοῦ νομίζεται.

Ἀθηνᾶ

424ἦ καὶ τοιαύτας τῷδ᾽ ἐπιρροιζεῖς ἐπιρροιζεῖς Scaliger: ἐπιρροιζεῖ factum ex ἐπιρροιζεῖν M φυγάς;

Χορός

425φονεὺς γὰρ εἶναι μητρὸς ἠξιώσατο.

Ἀθηνᾶ

426ἄλλαις ἀνάγκαις, ἄλλαις ἀνάγκαις Bothe: ἄλλης ἀνάκης codd. ἤ τινος ἤ τινος Fl V: οὔτινος M τρέων κότον;

Χορός

427ποῦ γὰρ τοσοῦτο κέντρον ὡς μητροκτονεῖν;

Ἀθηνᾶ

428δυοῖν παρόντοιν ἥμισυς λόγος λόγος Fl V: λόγου M πάρα.

Χορός

429ἀλλ᾽ ὅρκον οὐ δέξαιτ᾽ ἄν, οὐ δοῦναι θέλοι. θέλοι Schütz: θέλει codd.

Ἀθηνᾶ

430κλύειν δίκαιος δίκαιος Dindorf: δικαίους (υ in rasura) M, ω supra scr. m μᾶλλον ἢ πρᾶξαι θέλεις.

Χορός

431πῶς δή; δίδαξον: τῶν σοφῶν γὰρ οὐ πένει.

Ἀθηνᾶ

432ὅρκοις τὰ μὴ δίκαια μὴ νικᾶν λέγω.

Χορός

433ἀλλ᾽ ἐξέλεγχε, κρῖνε δ᾽ εὐθεῖαν δίκην.

Ἀθηνᾶ

434ἦ κἀπ᾽ ἐμοὶ τρέποιτ᾽ ἂν αἰτίας τέλος;

Χορός

435πῶς δ᾽ οὔ; σέβουσαί γ᾽ ἀξίαν κἀπ᾽ ἀξίων. κἀπ᾽ ἀξίων Arnald: τ᾽ ἐπαξίων M

Ἀθηνᾶ

436τί πρὸς τάδ᾽ εἰπεῖν, ὦ ξέν᾽, ἐν μέρει θέλεις;

437λέξας δὲ χώραν καὶ γένος καὶ ξυμφορὰς

438τὰς σάς, ἔπειτα τόνδ᾽ ἀμυναθοῦ ἀμυναθοῦ Dindorf: ἀμυνάθου codd. ψόγον:

439εἴπερ πεποιθὼς τῇ δίκῃ βρέτας τόδε

440ἧσαι φυλάσσων ἑστίας ἁμῆς πέλας

441σεμνὸς προσίκτωρ ἐν ἐν in ampliore spatio m τρόποις Ἰξίονος:

442τούτοις ἀμείβου πᾶσιν εὐμαθές τί μοι.

Ὀρέστης

443ἄνασσ᾽ Ἀθάνα, πρῶτον ἐκ τῶν ὑστάτων

444τῶν σῶν ἐπῶν μέλημ᾽ ἀφαιρήσω μέγα.

445οὐκ εἰμὶ προστρόπαιος, οὐδ᾽ ἔχων ἔχων Wieseler: ἔχει codd. μύσος

446πρὸς χειρὶ τἠμῇ τὸ σὸν ἐφεζόμην ἐφεζόμην Wieseler: ἐφεζομένη codd. βρέτας.

447τεκμήριον δὲ τῶνδέ σοι λέξω μέγα:

448ἄφθογγον εἶναι τὸν παλαμναῖον νόμος,

449ἔς τ᾽ ἂν πρὸς ἀνδρὸς αἵματος καθαρσίου

450σφαγαὶ καθαιμάξωσι νεοθήλου καθαιμάξωσι Fa, νεοθήλου Turnebus: καθαιμάξουσινοθήλου M βοτοῦ.

451πάλαι πρὸς ἄλλοις ταῦτ᾽ ἀφιερώμεθα

452οἴκοισι, καὶ βοτοῖσι καὶ ῥυτοῖς πόροις.

453ταύτην μὲν οὕτω φροντίδ᾽ ἐκποδὼν λέγω.

454γένος δὲ τοὐμὸν ὡς ἔχει πεύσει τάχα.

455Ἀργεῖός εἰμι, πατέρα δ᾽ ἱστορεῖς καλῶς,

456Ἀγαμέμνον᾽, ἀνδρῶν ναυβατῶν ἁρμόστορα:

457ξὺν ᾧ σὺ Τροίαν ἄπολιν Ἰλίου πόλιν

458ἔθηκας. ἔφθιθ᾽ οὗτος οὗτος recc.: οὕτως M οὐ καλῶς, μολὼν

459εἰς οἶκον: ἀλλά νιν κελαινόφρων ἐμὴ

460μήτηρ κατέκτα, ποικίλοις ἀγρεύμασιν

461κρύψασ᾽, ἃ κρύψασ᾽, ἃ Musgrave: κρύψασα codd. λουτρῶν ἐξεμαρτύρει φόνον.

462κἀγὼ κατελθών, τὸν πρὸ τοῦ φεύγων χρόνον,

463ἔκτεινα τὴν τεκοῦσαν, οὐκ ἀρνήσομαι,

464ἀντικτόνοις ποιναῖσι φιλτάτου πατρός.

465καὶ τῶνδε κοινῇ Λοξίας ἐπαίτιος,

466ἄλγη προφωνῶν ἀντίκεντρα καρδίᾳ,

467εἰ μή τι τῶνδ᾽ ἔρξαιμι τοὺς ἐπαιτίους.

468σὺ δ᾽ δ᾽ Pearson: τ᾽ codd. εἰ δικαίως εἴτε μὴ κρῖνον δίκην:

469πράξας γὰρ ἐν σοὶ πανταχῇ τάδ᾽ αἰνέσω.

Ἀθηνᾶ

470τὸ πρᾶγμα μεῖζον, εἴ τις οἴεται τόδε

471βροτὸς δικάζειν: οὐδὲ μὴν ἐμοὶ θέμις

472φόνου φόνου Robortello: φόνους codd. διαιρεῖν ὀξυμηνίτους ὀξυμηνίτους Pearson: ὀξυμηνίτου codd. δίκας:

473ἄλλως τε καὶ σὺ μὲν κατηρτυκὼς ἐμοῖς ἐμοῖς Pauw: ὅμως codd.

474ἱκέτης προσῆλθες καθαρὸς ἀβλαβὴς δόμοις:

475ἐγὼ ἐγὼ Hartung: ὅμως codd. δ᾽ ἄμομφον ὄντα σ᾽ αἱροῦμαι αἰδοῦμαι Hermann πόλει.

476αὗται δ᾽ ἔχουσι μοῖραν οὐκ εὐπέμπελον,

477καὶ μὴ τυχοῦσαι πράγματος νικηφόρου,

478χώρᾳ μεταῦθις χώρᾳ μεταῦθις Wellauer: χῶραι μετ᾽ αὖθις codd. ἰὸς ἐκ φρονημάτων

479πέδοι πέδοι Dindorf: πέδω codd. πεσὼν ἄφερτος αἰανὴς νόσος.

480τοιαῦτα μὲν τάδ᾽ ἐστίν: ἀμφότερα, μένειν

481πέμπειν τε τε Abresch: δὲ codd. δυσπήμαντ᾽ δυσπήμαντ᾽ Scaliger: δυσπήματ᾽ codd. ἀμηχάνως ἐμοί.

482ἐπεὶ δὲ πρᾶγμα δεῦρ᾽ ἐπέσκηψεν τόδε,

483†φόνων δικαστὰς ὁρκίους αἱρουμένη ὁρκίους αἱρουμένη Casaubon: ὁρκίων αἱρουμένους codd.; ingeniose φανῶ δικαστὰς ὁρκίων αἰδουμένους θεσμόν, τὸν Wecklein, ubi αἰδουμένους coni. Prien

484θεσμὸν τὸν εἰς ἅπαντ᾽ ἐγὼ θήσω χρόνον†.incerta necdum satis sanata

485ὑμεῖς δὲ μαρτύριά τε καὶ τεκμήρια

486καλεῖσθ᾽, ἀρωγὰ τῆς δίκης ὁρκώματα.

487κρίνασα δ᾽ ἀστῶν τῶν ἐμῶν τὰ βέλτατα

488ἥξω, ἥξω] ἄξω Auratus διαιρεῖν τοῦτο πρᾶγμ᾽ ἐτητύμως,

489ὅρκον ὅρκον recc.: ὅρκων mutatum in ὅρκον M πορόντας πορόντας ex scholio Hermann: περῶντας codd. μηδὲν ἔκδικον φράσειν. φράσειν Markland: φρεσίν M hunc v. om. Fa, post 485 habent Fl V

Choral 7

Episode 8

Ἀθηνᾶ

566κήρυσσε, κῆρυξ, καὶ στρατὸν κατειργαθοῦ,

567ἥ τ᾽ ἥ τ᾽ m: εἴτ᾽ M οὖν διάτοροςaliis οὖν compendii videtur corruptio, pro οὐρανοῦ vel οὐρανόν, quorum praestat εἰς οὐρανὸν δὲ διάτορος Wecklein <αἰθέρος αἰθέρος add. Emper> Τυρσηνικὴ

568σάλπιγξ βροτείου πνεύματος πληρουμένη,

569ὑπέρτονον γήρυμα φαινέτω στρατῷ.

570πληρουμένου γὰρ τοῦδε βουλευτηρίου

571σιγᾶν ἀρήγει καὶ μαθεῖν θεσμοὺς ἐμοὺς

572πόλιν τε πᾶσαν ἐς τὸν αἰανῆ χρόνον

573καὶ τούσδ᾽, τούσδ᾽ Hermann: τόνδ᾽ M: τῶνδ᾽ recc. ὅπως ἂν εὖ διαγνωσθῇ διαγνωσθῇ Paley: καταγνωσθῇ codd. δίκη. δίκη Fl V: δίκηι M

Χορός

574ἄναξ Ἄπολλον, ὧν ἔχεις αὐτὸς κράτει.

575τί τοῦδε σοὶ μέτεστι πράγματος λέγε.

Ἀπόλλων

576καὶ μαρτυρήσων ἦλθον—ἔστι γὰρ νόμῳhoc versu incipit cod. A νόμῳ Schütz: δόμων codd. (ο in rasura M)

577ἱκέτης ὅδ᾽ ἁνὴρ ἁνὴρ Porson: ἀνὴρ codd. καὶ δόμων ἐφέστιος ἐφέστιως (ο suprascr.) M

578ἐμῶν, φόνου δὲ τοῦδ᾽ ἐγὼ καθάρσιοσ—

579καὶ ξυνδικήσων αὐτός: αἰτίαν δ᾽ ἔχω

580τῆς τοῦδε μητρὸς τοῦ τοῦ Turnebus: τοῦδε codd. φόνου. σὺ δ᾽ εἴσαγε

581ὅπως <τ᾽ τ᾽ add. Hermann> ἐπίστᾳ τήνδε κύρωσον δίκην.

Ἀθηνᾶ

582ὑμῶν ὁ μῦθος, εἰσάγω δὲ τὴν δίκην.582-desunt in Fl Fa V

583ὁ γὰρ διώκων πρότερος ἐξ ἀρχῆς λέγων

584γένοιτ᾽ ἂν ὀρθῶς πράγματος διδάσκαλος.

Χορος

585πολλαὶ μέν ἐσμεν, λέξομεν δὲ συντόμως.