Εὐμενίδες
Episode 4
Title variantsΕὐμενίδες · Eumenides · Euménides
Author namesEschyle · Æschyle · Aeschylus · Aischylos · Αισχυλος
- Scientific editors
- Arthur Sidgwick
- Edition reference
- Aeschyli Tragoediae · Oxford · Clarendon Press · 1902
- CTS identifier
urn:cts:greekLit:tlg0085.tlg007.local001- Corpus release
- 2.2.0 · 2026-08-29
- Digital source
- View source ↗
Episode 4
Ἀπόλλων
178ἔξω, κελεύω, τῶνδε δωμάτων τάχος
180χωρεῖτ᾽, ἀπαλλάσσεσθε μαντικῶν μυχῶν,
181μὴ καὶ λαβοῦσα πτηνὸν ἀργηστὴν ὄφιν,
182χρυσηλάτου θώμιγγος ἐξορμώμενον,
183ἀνῇς ὑπ᾽ ἄλγους μέλαν᾽ μέλαν᾽] μέλαν M ἀπ᾽ ἀνθρώπων ἀνθρώπων] ἀνων (signo contractionis supra scr.) M ἀφρόν,
184ἐμοῦσα θρόμβους οὓς ἀφείλκυσας φόνου.
185οὔτοι δόμοισι τοῖσδε χρίμπτεσθαι πρέπει:
186ἀλλ᾽ οὗ οὗ Turnebus: οὐ M καρανιστῆρες καρανιστῆρες Stanley: καρανηστῆρες M ὀφθαλμω...ρύχοι (rasura inter ω et ρ) M ὀφθαλμωρύχοι
187δίκαι σφαγαί τε σπέρματός τ᾽ ἀποφθοραὶ
188παίδων †κακοῦται κακοῦται corruptum χλοῦνις, ἠδ᾽ ἀκρωνία,fort. τε κουρὰ Hartung
189λευσμός λευσμός Casaubon: λευσμόν codd. τε, καὶ μύζουσιν οἰκτισμὸν πολὺν
190ὑπὸ ῥάχιν ὑπὸ ῥάχιν Aldina: ὑπορράχιν (ὸ mutatum in ο) M παγέντες. ἆρ᾽ ἀκούετε
191οἵας ἑορτῆς ἔστ᾽ ἀπόπτυστοι θεοῖς
192στέργηθρ᾽ ἔχουσαι; πᾶς δ᾽ ὑφηγεῖται τρόπος
193μορφῆς. λέοντος ἄντρον αἱματορρόφου
194οἰκεῖν τοιαύτας εἰκός, οὐ χρηστηρίοις
195ἐν τοῖσδε Πυθίοισι Πυθίοισι Martin: πλησίοις M: πλησίοισι recc. τρίβεσθαι μύσος.
196χωρεῖτ᾽ ἄνευ βοτῆρος αἰπολούμεναι.
197ποίμνης τοιαύτης δ᾽ οὔτις εὐφιλὴς θεῶν.
Χορός
198ἄναξ Ἄπολλον, ἀντάκουσον ἐν μέρει.
199αὐτὸς σὺ τούτων οὐ μεταίτιος πέλει,
200ἀλλ᾽ εἷς εἷς Canter: εἰς codd. τὸ πᾶν ἔπραξας ὢν ὢν Wakefield: ὡς codd. παναίτιος.
Ἀπόλλων
201πῶς δή; τοσοῦτο μῆκος ἔκτεινον λόγου.
Χορός
202ἔχρησας ὥστε τὸν ξένον μητροκτονεῖν.
Ἀπόλλων
203ἔχρησα ποινὰς τοῦ πατρὸς πατρὸς] πρς (contract. pro πατρὸς ut saepe) M πρᾶξαι. πρᾶξαι Bigot: πέμψαι codd. τί τί Fl: τι M μήν;
Χορός
204κἄπειθ᾽ ὑπέστης αἵματος δέκτωρ δέκτωρ in margine m: δ᾽ ἕκτωρ M νέου.
Ἀπόλλων
205καὶ προστραπέσθαι τούσδ᾽ ἐπέστελλον δόμους.
Χορός
206καὶ τὰς προπομποὺς δῆτα τάσδε λοιδορεῖς;
Ἀπόλλων
207οὐ γὰρ δόμοισι τοῖσδε πρόσφορον μολεῖν.
Χορός
208ἀλλ᾽ ἔστιν ἡμῖν τοῦτο προστεταγμένον.
Ἀπόλλων
209τίς ἥδε τιμή; κόμπασον γέρας καλόν.
Χορός
210τοὺς μητραλοίας ἐκ δόμων ἐλαύνομεν.
Ἀπόλλων
211τί γάρ; γυναικὸς ἥτις ἄνδρα νοσφίσῃ;
Χορός Χο. add. Robortello
212οὐκ ἂν γένοιθ᾽ ὅμαιμος αὐθέντης φόνος.
Ἀπόλλων
213ἦ κάρτ᾽ ἄτιμα, καὶ παρ᾽ οὐδὲν εἰργάσω εἰργάσω Wordsworth: ἠρκέσω codd.
214Ἥρας τελείας καὶ Διὸς πιστώματα.
215Κύπρις δ᾽ ἄτιμος τῷδ᾽ ἀπέρριπται λόγῳ,
216ὅθεν βροτοῖσι γίγνεται γίνεται codd. τὰ φίλτατα.
217εὐνὴ γὰρ ἀνδρὶ καὶ γυναικὶ μόρσιμος μόρσιμος Fa: μόρσιμοι M
218ὅρκου ᾽στὶ μείζων τῇ δίκῃ φρουρουμένη.
219εἰ εἰ Canter: ἦ M τοῖσιν οὖν κτείνουσιν ἀλλήλους χαλᾷς
220τὸ μὴ τίνεσθαι τίνεσθαι Meineke: γενέσθαι codd. μηδ᾽ ἐποπτεύειν κότῳ,
221οὔ φημ᾽ Ὀρέστην σ᾽ σ᾽ Robortello: γ᾽ M ἐνδίκως ἀνδρηλατεῖν.
222τὰ μὲν γὰρ οἶδα κάρτα σ᾽ ἐνθυμουμένην,
223τὰ δ᾽ ἐμφανῶς πράσσουσαν ἡσυχαιτέραν.
224δίκας δὲ Παλλὰς δὲ Παλλὰς Sophianus: δ᾽ ἐπάλλας M τῶνδ᾽ ἐποπτεύσει θεά.
Χορός
225τὸν ἄνδρ᾽ ἐκεῖνον οὔ τι μὴ λίπω λίπω Porson: λείπω codd. ποτέ.
Ἀπόλλων
226σὺ δ᾽ οὖν δίωκε καὶ πόνον πλέω πλέω Auratus: πλέον codd. τίθου.
Χορός
227τιμὰς σὺ μὴ ξύντεμνε τὰς ἐμὰς λόγῳ.
Ἀπόλλων
228οὐδ᾽ ἂν δεχοίμην ὥστ᾽ ἔχειν τιμὰς σέθεν.
Χορός
229μέγας γὰρ ἔμπας πὰρ Διὸς θρόνοις λέγει:
230ἐγὼ δ᾽, ἄγει ἄγει Fl V: ἄγειν M γὰρ αἷμα μητρῷον, μητρῷον Fl V: μητρώων M δίκας
231μέτειμι τόνδε φῶτα κἀκκυνηγετῶ. κἀκκυνηγετῶ Erfurdt: κἀκκυνηγέτης M
Ἀπόλλων
232ἐγὼ δ᾽ ἀρήξω τὸν ἱκέτην τε ῥύσομαι:
233δεινὴ γὰρ ἐν βροτοῖσι κἀν θεοῖς πέλει
234τοῦ προστροπαίου μῆνις, εἰ προδῶ σφ᾽ ἑκών.
Ὀρέστης
235ἄνασσ᾽ Ἀθάνα, Λοξίου κελεύσμασιν
236ἥκω, δέχου δὲ πρευμενῶς ἀλάστορα,
237οὐ προστρόπαιον οὐδ᾽ ἀφοίβαντον χέρα,
238ἀλλ᾽ ἀμβλὺν ἤδη προστετριμμένονfortasse ἀμβλὺς ... προστετριμμένος Prien τε πρὸς
239ἄλλοισιν οἴκοις καὶ πορεύμασιν πορεύμασιν Porson: πορεύμασι codd. βροτῶν.
240ὅμοια χέρσον καὶ θάλασσαν ἐκπερῶν,
241σῴζων ἐφετμὰς Λοξίου χρηστηρίους,
242πρόσειμι δῶμα καὶ βρέτας τὸ σόν, θεά.
243αὐτοῦ φυλάσσων ἀμμενῶ ἀμμενῶ Dindorf: ἀναμένω codd. τέλος δίκης.
Χορός
244εἶεν: τόδ᾽ ἐστὶ τἀνδρὸς ἐκφανὲς τέκμαρ.
245ἕπου δὲ μηνυτῆρος ἀφθέγκτου φραδαῖς.
246τετραυματισμένον γὰρ ὡς κύων νεβρὸν νεβρὸν Victorius: νεκρὸν codd.
247πρὸς αἷμα καὶ σταλαγμὸν ἐκματεύομεν. ἐκματεύομεν Dindorf: ἐκμαστεύομεν codd. plerique
248πολλοῖς δὲ μόχθοις ἀνδροκμῆσι φυσιᾷ
249σπλάγχνον: χθονὸς γὰρ πᾶς πεποίμανται τόπος,
250ὑπέρ τε πόντον ἀπτέροις ποτήμασιν ποτήμασιν Dindorf: πωτήμασιν codd.
251ἦλθον διώκουσ᾽, οὐδὲν ὑστέρα νεώς.
252καὶ νῦν ὅδ᾽ ἐνθάδ᾽ ἐστί που καταπτακών.
253ὀσμὴ βροτείων αἱμάτων με προσγελᾷ.
Lyric 1
Χορός
254ὅρα ὅρα μάλ᾽ αὖ,
255λεῦσσέ τε πάντα, λεῦσσέ τε πάντα Hermann: λεύσσετον πάνται M μὴ
256λάθῃ φύγδα φύγδα ex φυγαδα factum M βὰς
257[ὁ ὁ seclusit Hermann] ματροφόνος ἀτίτας.—
258ὁ δ᾽ αὖτέ γ᾽ οὖν ἀλκὰν ἔχων
259περὶ βρέτει πλεχθεὶς θεᾶς ἀμβρότου
260ὑπόδικος θέλει γενέσθαι χερῶν.—
261τὸ δ᾽ οὐ πάρεστιν: αἷμα μητρῷον χαμαὶ
262δυσαγκόμιστον, παπαῖ,
263τὸ διερὸν πέδοι χύμενον πέδοι χύμενον Porson: πέδωι κεχυμένον codd. οἴχεται.—
264ἀλλ᾽ ἀντιδοῦναι δεῖ σ᾽ ἀπὸ ζῶντος ῥοφεῖν
265ἐρυθρὸν ἐκ μελῶνmetri causa μελῶν scripsi: μελέων codd. πέλανον: ἀπὸ δὲ σοῦ
266φεροίμαν βοσκὰν φεροίμαν βοσκὰν Wellauer: βοσκὰν φεροίμαν M πώματος δυσπότου:—
267καὶ ζῶντά σ᾽ ἰσχνάνασ᾽ ἀπάξομαι κάτω,
268ἀντίποιν᾽ ὡς ἀντίποιν᾽ ὡς Schütz: ἀντιποίνους codd. τίνῃς τίνῃς Fa: τείνης M ματροφόνου Casaubon: μητροφόνας codd. ματροφόνου δύας.—
269ὄψι δὲ κεἴ δὲ κεἴ τις Schütz: δ᾽ ἐκεῖ τίς codd. τις ἄλλος ἄλλος Heath: ἄλλον codd. ἤλιτεν βροτῶν
270ἢ θεὸν ἢ ξένον
271τιν᾽ τίν᾽ codd.: fort. τιν᾽ οὐκ εὐσεβῶν Hermann ἀσεβῶν ἢ τοκέας φίλους,
272ἔχονθ᾽ ἕκαστον τῆς δίκης ἐπάξια.—
273μέγας γὰρ Ἅιδης ἐστὶν εὔθυνος βροτῶν
274ἔνερθε χθονός,
275δελτογράφῳ δὲ πάντ᾽ ἐπωπᾷ φρενί.Carmen inter choreutas distribuendum
Ὀρέστης
276ἐγὼ διδαχθεὶς ἐν κακοῖς ἐπίσταμαι
277πολλοὺς καθαρμούς, καὶ λέγειν ὅπου δίκη
278σιγᾶν θ᾽ ὁμοίως: ἐν δὲ τῷδε πράγματι
279φωνεῖν ἐτάχθην πρὸς σοφοῦ διδασκάλου:
280βρίζει γὰρ αἷμα καὶ μαραίνεται χερός,
281μητροκτόνον μίασμα δ᾽ ἔκπλυτον πέλει.
282ποταίνιον γὰρ ὂν πρὸς ἑστίᾳ θεοῦ
283Φοίβου καθαρμοῖς ἠλάθη χοιροκτόνοις.
284πολὺς δέ μοι γένοιτ᾽ ἂν ἐξ ἀρχῆς λόγος,
285ὅσοις προσῆλθον ἀβλαβεῖ ξυνουσίᾳ.
286[χρόνος καθαιρεῖ πάντα γηράσκων ὁμοῦ.]seclusit Musgrave
287καὶ νῦν ἀφ᾽ ἁγνοῦ στόματος εὐφήμως καλῶ
288χώρας ἄνασσαν τῆσδ᾽ Ἀθηναίαν ἐμοὶ
289μολεῖν ἀρωγόν: κτήσεται δ᾽ ἄνευ δορὸς
290αὐτόν τε καὶ γῆν καὶ τὸν Ἀργεῖον λεὼν
291πιστὸν δικαίως ἐς τὸ πᾶν τε σύμμαχον.
292ἀλλ᾽ εἴτε χώρας ἐν τόποις Λιβυστικοῖς,
293Τρίτωνος ἀμφὶ χεῦμα γενεθλίου πόρου,
294τίθησιν ὀρθὸν ἢ κατηρεφῆ πόδα,
295φίλοις ἀρήγουσ᾽, εἴτε Φλεγραίαν πλάκα
296θρασὺς ταγοῦχος ὡς ἀνὴρ ἐπισκοπεῖ,
297ἔλθοι,—κλύει δὲ καὶ πρόσωθεν ὢν θεός,—
298ὅπως γένοιτο τῶνδ᾽ ἐμοὶ λυτήριος.